📖 వేమన పద్యాలు – లోభం, దుర్జన స్వభావం & మానవ ప్రవర్తన
జీగు నోగు మెచ్చు నెనరంగన జ్ఞాని;
భావమిచ్చ మెచ్చు పరమలుబ్ధు;
పంది బురద మెచ్చు పన్నీరు మెచ్చునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
🧠 తాత్పర్యము
జ్ఞాని మంచి భావాన్ని ఇష్టపడతాడు. కానీ అత్యంత లోభి వ్యక్తి ధనాన్నే గొప్పగా భావిస్తాడు. పంది బురదను ఇష్టపడినట్లే, దురాశపరుడు ఉన్నతమైన విలువలను ఆస్వాదించలేడని వేమన చెప్పాడు.
గంగ పారుచుండు కదలని గతితోడ;
మురికి బారుచుండు మ్రోతతోడ;
దాత యోర్చినట్ల ధముడోర్వగా లేడు।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
🧠 తాత్పర్యము
గంగా నది ప్రశాంతంగా ప్రవహిస్తుంది; కానీ మురికినీరు శబ్దం చేస్తూ ప్రవహిస్తుంది. అలాగే గొప్ప దాత వినయంగా ఉంటాడు, కానీ నీచుడు చిన్న విషయానికే ఆడంబరంగా ప్రవర్తిస్తాడు.
కానివాని చేత కాసు వీసములిచ్చి;
వెంట తిరుగుటెల్ల వెర్రితనము;
పిల్లి బట్ట కోడి పిలిచిన పలుకునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
🧠 తాత్పర్యము
మనకు ఉపయోగం లేని వ్యక్తుల వెనుక ధనం ఖర్చు చేస్తూ తిరగడం మూర్ఖత్వం. పిల్లి పిలిస్తే కోడి దగ్గరకు రానట్లే, దురాశపరుల దగ్గర నిజమైన ప్రేమ లేదా సహాయం దొరకదని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.
పిసినిదాని యింట పీనుగు వెడలిన;
కట్టకోలలకును కాసులిచ్చి;
వెచ్చమాయనంచు వెక్కి వేక్కేడ్చురా ।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
🧠 తాత్పర్యము
లోభి మనిషి ఇంట చిన్న ఖర్చు జరిగినా దానిపైనే బాధపడతాడు. అతి పిసినారితనం మనిషిని హాస్యాస్పదుడిగా మారుస్తుందని వేమన వ్యంగ్యంగా చిత్రించాడు.
📚 సాహిత్య విశేషాలు
- లోభం మరియు పిసినారితనంపై ఘాటైన విమర్శ ఉంది.
- గంగా, పంది, పిల్లి వంటి సహజ ఉపమానాలతో భావం స్పష్టంచేశారు.
- జ్ఞాని మరియు దురాశపరుడి మధ్య తేడాను చూపించారు.
- వేమన వ్యంగ్యశైలి ఈ పద్యాలలో బలంగా కనిపిస్తుంది.
🌸 భావసారం
ఈ పద్యాలు ధనలోభం మనిషిని నీచ స్థితికి తీసుకెళ్తుందని, నిజమైన గొప్పతనం వినయంలో ఉంటుందని, మరియు పిసినారితనం చివరకు హాస్యాస్పదమవుతుందని తెలియజేస్తాయి.
