22.11.26

హిమవత్ పర్వతాల దేవాలయాలు – హిమాలయ పవిత్ర క్షేత్రాలు

హిమవత్ పర్వతాలు లేదా హిమాలయాలు ప్రపంచంలోని ప్రసిద్ధ పర్వత శ్రేణులలో ఒకటి. ఈ పర్వత ప్రాంతం భారతదేశం, పాకిస్తాన్, చైనా, టిబెట్, నేపాల్ మరియు భూటాన్ ప్రాంతాలతో అనుసంధానమై ఉంది.

హిమాలయ ప్రాంతాలు హిందూ, బౌద్ధ, జైన, సిక్కు మరియు బోన్ సంప్రదాయాలకు చెందిన అనేక పవిత్ర క్షేత్రాలు, దేవాలయాలు, మఠాలు, స్థూపాలు మరియు తీర్థయాత్రలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి.

1. భారతదేశం – India

Sl. No. దేవాలయం / పవిత్ర క్షేత్రం ప్రాంతం
1కేదార్‌నాథ్ దేవాలయంఉత్తరాఖండ్
2బద్రీనాథ్ దేవాలయంఉత్తరాఖండ్
3గంగోత్రి దేవాలయంఉత్తరాఖండ్
4యమునోత్రి దేవాలయంఉత్తరాఖండ్
5తుంగనాథ్ దేవాలయంఉత్తరాఖండ్
6రుద్రనాథ్ దేవాలయంఉత్తరాఖండ్
7మధ్మహేశ్వర్ దేవాలయంఉత్తరాఖండ్
8కల్పేశ్వర్ దేవాలయంఉత్తరాఖండ్
9జాగేశ్వర్ దేవాలయ సముదాయంఉత్తరాఖండ్
10వైష్ణోదేవి దేవాలయంజమ్మూ
11అమర్‌నాథ్ గుహకాశ్మీర్
12హేమ్‌కుండ్ సాహిబ్ఉత్తరాఖండ్
13హేమిస్ మఠంలడఖ్
14తిక్సే మఠంలడఖ్
15అల్చి మఠంలడఖ్
16లామయురు మఠంలడఖ్
17రేవాల్సర్ పవిత్ర సరస్సుహిమాచల్ ప్రదేశ్
18తాబో మఠంస్పితి, హిమాచల్ ప్రదేశ్
19కీ మఠంస్పితి, హిమాచల్ ప్రదేశ్
20ధంకర్ మఠంస్పితి, హిమాచల్ ప్రదేశ్
21త్సుగ్లాగ్‌ఖాంగ్ ఆలయ సముదాయంధర్మశాల, హిమాచల్ ప్రదేశ్
22నమ్గ్యాల్ మఠంధర్మశాల, హిమాచల్ ప్రదేశ్
23తవాంగ్ మఠంఅరుణాచల్ ప్రదేశ్
24ఉర్గెల్లింగ్ మఠంతవాంగ్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్

2. పాకిస్తాన్ – Pakistan

Sl. No. దేవాలయం / పవిత్ర క్షేత్రం ప్రాంతం
25కటాస్ రాజ్ దేవాలయ సముదాయంపంజాబ్
26శివ గంగా దేవాలయంపాకిస్తాన్
27మాకోట్ దేవాలయంపంజాబ్
28హింగ్లాజ్ మాతా దేవాలయంబలూచిస్తాన్
29తక్షశిల బౌద్ధ పురావస్తు ప్రాంతంపంజాబ్
30ధర్మరాజిక స్థూపంతక్షశిల
31జౌలియన్ బౌద్ధ మఠంతక్షశిల
32మొహ్రా మొరాదు బౌద్ధ మఠంతక్షశిల
33తఖ్త్-ఇ-బాహి బౌద్ధ మఠంఖైబర్ పఖ్తూన్‌ఖ్వా
34స్వాత్ బౌద్ధ పురావస్తు ప్రాంతాలుస్వాత్ లోయ
35నంకానా సాహిబ్ గురుద్వారాపంజాబ్
36పంజా సాహిబ్ గురుద్వారాహసన్ అబ్దాల్

3. టిబెట్ – Tibet, China

Sl. No. దేవాలయం / పవిత్ర క్షేత్రం ప్రాంతం
37జోఖాంగ్ దేవాలయంలాసా
38రామోచే దేవాలయంలాసా
39పోటాలా ప్యాలెస్లాసా
40ద్రేపుంగ్ మఠంలాసా
41సెరా మఠంలాసా
42గాండెన్ మఠంలాసా సమీపం
43సమ్యే మఠంషానన్
44ట్రాండ్రుక్ మఠంషానన్
45తాషిల్హున్పో మఠంషిగాత్సే
46సాక్య మఠంసాక్యా
47పెల్కోర్ చోడే మఠంగ్యాంజే
48రోంగ్‌బుక్ మఠంఎవరెస్ట్ ఉత్తర ప్రాంతం
49కైలాస పర్వతంన్గారి
50మానస సరోవర తీర్థంన్గారి
51దిరాపుక్ మఠంకైలాస పర్వతం
52జుటుల్‌పుక్ మఠంకైలాస పర్వతం
53చియు మఠంమానస సరోవర సమీపం
54ఖోర్జాక్ మఠంపురాంగ్

4. నేపాల్ – Nepal

Sl. No. దేవాలయం / పవిత్ర క్షేత్రం ప్రాంతం
55పశుపతినాథ్ దేవాలయంఖాట్మండు
56ముక్తినాథ్ దేవాలయంముస్తాంగ్
57బౌద్ధనాథ్ స్థూపంఖాట్మండు
58స్వయంభూనాథ్ స్థూపంఖాట్మండు
59మనకామనా దేవాలయంగోర్ఖా
60గోసాయికుండ సరస్సులాంగ్‌టాంగ్ ప్రాంతం
61లుంబిని – మాయాదేవి ఆలయంరూపందేహి
62షే గోంపాడోల్పో
63తంగ్బోచే మఠంఖుంబు
64ఖుంబు ప్రాంత బౌద్ధ మఠాలుఎవరెస్ట్ ప్రాంతం

5. భూటాన్ – Bhutan

Sl. No. దేవాలయం / పవిత్ర క్షేత్రం ప్రాంతం
65తక్త్సాంగ్ (Tiger’s Nest) మఠంపారో
66కుర్జే లాఖాంగ్బుమ్‌తాంగ్
67తమ్షింగ్ లాఖాంగ్బుమ్‌తాంగ్
68పునాఖా జోంగ్పునాఖా
69చిమి లాఖాంగ్పునాఖా
70గంగ్టే మఠంఫోబ్జిఖా లోయ

6. చైనా – టిబెట్‌కు ఆనుకుని ఉన్న టిబెటన్ బౌద్ధ ప్రాంతాలు

Sl. No. దేవాలయం / పవిత్ర క్షేత్రం ప్రాంతం
71కుంబుమ్ మఠంక్వింగ్‌హై
72క్వుటాన్ మఠంక్వింగ్‌హై
73లాబ్రాంగ్ తాషిక్యిల్ మఠంగాన్సు
74లిటాంగ్ మఠంసిచువాన్
75కటోక్ మఠంసిచువాన్
76పాల్పుంగ్ మఠంసిచువాన్
77గోన్చెన్ మఠంసిచువాన్

హిమాలయ పవిత్ర క్షేత్రాల ప్రాముఖ్యత

హిమాలయాలు కేవలం పర్వత శ్రేణులు మాత్రమే కాదు. ఇవి భారతీయ నాగరికత, హిందూ పురాణాలు, బౌద్ధ తత్వం, సిక్కు సంప్రదాయం మరియు ప్రాచీన ఆధ్యాత్మిక యాత్రల చరిత్రకు సంబంధించిన విశాలమైన భూభాగం.

కైలాస పర్వతం, మానస సరోవరము, కేదార్‌నాథ్, బద్రీనాథ్, పశుపతినాథ్, తక్షశిల మరియు లాసా ప్రాంతాలు ఈ పర్వత నాగరికతలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.

సారాంశం: హిమాలయ ప్రాంతాల్లోని పవిత్ర స్థలాలు భారతదేశం, పాకిస్తాన్, టిబెట్, చైనా, నేపాల్ మరియు భూటాన్ దేశాల సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.

చారిత్రక గమనిక: టిబెట్ ప్రస్తుతం చైనా పాలనలోని స్వయంప్రతిపత్త ప్రాంతం. కొన్ని క్షేత్రాలు ప్రధాన హిమాలయ శ్రేణిలో కాకుండా హిందూ కుష్, కారాకోరం లేదా హిమాలయ పాదప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )