వేమన 144*(206-210)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (206-210)

౨౦౬. దానం పాత్రతను బట్టి చేయాలి

పద్యము:

దోసకారియైన, దూసరికాడైన,
పగతుడైన, వేద బాహ్యుడైన,
వట్టి లేని పేదవానికి ఈదగునీవి,
ధనికునకునొసం దగదు వేమా.

తాత్పర్యము:

వ్యక్తిలో కొన్ని లోపాలు ఉన్నప్పటికీ అతడు నిజంగా పేదవాడైతే సహాయం చేయాలి. ఇప్పటికే సంపన్నుడైన వానికి దానం చేయడం కంటే అవసరంలో ఉన్నవారికి చేయడం ఉత్తమం.

భావము:

దానం ధనవంతులకు కాదు; అవసరంలో ఉన్నవారికి చేయాలి.

---

౨౦౭. ముక్తి మార్గం బయట కాదు

పద్యము:

కంటి కంటిమనుచు కర్మాధికారంబు ,
వెంట బట్టి చెడును వెర్రి జనుడు,
బట్టబయిట ముక్తి బాటించి చూడరో!

తాత్పర్యము:

బాహ్యాచారాలను మాత్రమే అనుసరిస్తూ ముక్తి వస్తుందని నమ్మడం అవివేకం. నిజమైన విముక్తి అంతరంగ పరివర్తన ద్వారా లభిస్తుంది.

భావము:

ముక్తి బాహ్య కర్మల్లో కాదు; ఆత్మజ్ఞానంలో ఉంది.

---

౨౦౮. గురువు కూడా ఆదర్శవంతుడై ఉండాలి

పద్యము:

తాను విమలుడైన, తన గుణమంతయు,
శివునికీని గురువు చెడుగు గురువు,
గుడ్డి గుర్రమెక్కి గుడి తిరిగినట్లవును.

తాత్పర్యము:

తానే సద్గుణాలు లేని గురువు ఇతరులకు మార్గదర్శకుడు కాలేడు. అటువంటి గురువును అనుసరించడం గుడ్డి గుర్రంపై ప్రయాణించినట్టే ప్రమాదకరం.

భావము:

గురువు మాటల కంటే ఆయన జీవితం గొప్ప బోధ.

---

౨౦౯. యోగి దేహ సంరక్షణ లక్ష్యం

పద్యము:

జార పురుషు మీద సద్భక్తి సలువుచు,
పతికినిచ్చకంబు బడయు భంగి,
పరము కొరకు యోగి పాటించు దేహంబు.

తాత్పర్యము:

భార్య తన భర్త కోసం శరీరాన్ని సంరక్షించుకున్నట్లు, యోగి కూడా పరమాత్మ సాక్షాత్కారం కోసం తన దేహాన్ని సంరక్షించుకోవాలి. దేహం సాధనకు సాధనం మాత్రమే.

భావము:

దేహ సంరక్షణ భోగం కోసం కాదు; ఆధ్యాత్మిక సాధన కోసం.

---

౨౧౦. ఆత్మతత్వం తనలోనే ఉంది

పద్యము:

తనువులోన జీవతత్వమెరుంగక 
నేరె కలదటంచు వెదుకనేల,
భానుడుండ దివ్వెబట్టి వెదుకు రీతి.

తాత్పర్యము:

తనలోనే ఉన్న జీవతత్వాన్ని గ్రహించకుండా బయట వెదకడం వ్యర్థం. సూర్యుడు ప్రకాశిస్తున్నప్పుడు దీపం పట్టుకొని వెదికినట్లే అది అవివేకం.

భావము:

పరమసత్యం బయట కాదు; మన అంతరాత్మలోనే ఉంది.

---

సారాంశ భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన దానధర్మం, గురుత్వం, యోగసాధన, ఆత్మజ్ఞానం వంటి విషయాలను వివరిస్తున్నాడు. నిజమైన గురువు ఆదర్శవంతుడై ఉండాలని, దానం అవసరమైనవారికి చేయాలని, దేహాన్ని సాధనానికి ఉపయోగించాలని, పరమాత్మను బయట కాకుండా తనలోనే వెదకాలని బోధిస్తున్నాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తాత్పర్యం #ఆత్మజ్ఞానం #యోగం #సద్గురువు #దానధర్మం #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *143(201-205)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (201-205)

౨౦౧. దేవుడు రాతిలో కాదు, ఆత్మలో ఉన్నాడు

పద్యము:

పడి పడి మ్రొక్కగనేటికి,
గుడి లోపల కఠిన శిలల గుణములు చెడునా?
గుడి దేహమా,త్మ దేవుడు,
చెడు రాళ్లకు వట్టి పూజ సేతురు వేమా?

తాత్పర్యము:

ఎన్నిసార్లు రాతి విగ్రహాలకు నమస్కరించినా వాటి స్వభావం మారదు. మన శరీరమే దేవాలయం, ఆత్మయే దేవుడు. ఈ సత్యాన్ని గ్రహించకుండా కేవలం రాళ్లను పూజించడం వల్ల పరమార్థం సిద్ధించదు.

భావము:

దైవాన్వేషణ బయట కాదు; మన అంతరంగంలో ప్రారంభం కావాలి.

---

౨౦౨. శిలా సేవ వల్ల ఫలమేమి?

పద్యము:

పలుగు రాళ్ల దెచ్చి, పరగ గుడుల గట్టి,
చెలగి శిలల సేవ జేయనేల?
శిలల సేవ జేయ, ఫలమేమి గల్గురా?

తాత్పర్యము:

అనేక రాళ్లతో గుడులు కట్టి వాటినే పూజించడం ద్వారా నిజమైన జ్ఞానం లేదా ముక్తి లభించదు. దైవస్వరూపాన్ని హృదయంలో తెలుసుకోవడమే ముఖ్యమైనది.

భావము:

బాహ్య ఆరాధన కంటే అంతరంగ శుద్ధి గొప్పది.

---

౨౦౩. ఉపవాసమే తపస్సు కాదు

పద్యము:

ఉపవసములను న్ననూ రపందై పుట్టు;
తపసియై దరిద్రతను వహించు,
శిలకు మ్రొక్కనగును జీవమడుగు బొమ్మ.

తాత్పర్యము:

కేవలం ఉపవాసాలు ఉండటం, కష్టాలు అనుభవించడం వల్ల ఆధ్యాత్మిక పురోగతి కలగదు. జీవం లేని రాతి బొమ్మకు నమస్కరించడం ద్వారా జ్ఞానం రాదు. నిజమైన తపస్సు మనస్సు పరిశుద్ధి.

భావము:

తపస్సు శరీర బాధ కాదు; ఆత్మ వికాసం.

---

౨౦౪. పరలోక ఆశతో మోసపోవద్దు

పద్యము:

ఇహము విడిచి ఫలములింపుగ గలవని,
మహిని బలుకు వారి మతము కల్ల,
ఇహములోన పరమునెసగుట గానరో.

తాత్పర్యము:

ఈ లోకాన్ని వదిలి పరలోకంలో మాత్రమే ఫలితాలు దొరుకుతాయని చెప్పేవారి మాటలను వేమన ప్రశ్నిస్తున్నాడు. మానవుడు ఈ జీవితంలోనే ధర్మాన్ని ఆచరించి పరమార్థాన్ని పొందాలని సూచిస్తున్నాడు.

భావము:

పరమార్థం ఈ జీవితంలోనే సాధించాలి; భవిష్యత్ ఆశలతో కాలం వృథా చేయరాదు.

---

౨౦౫. కృషి లేకుండా విధి ఫలించదు

పద్యము:

వ్రాత వెంట గాని, వరమీదు దైవంబు,
సేత కొలది గాని, వ్రాత గాదు,
వ్రాతకజుడు కర్త, సేతకు దాకర్త.

తాత్పర్యము:

విధి ఉన్నా కృషి లేకపోతే ఫలితం రాదు. మన చేతలే మన భవిష్యత్తును నిర్మిస్తాయి. విధిని వ్రాసేది దైవమైతే, ఆ విధిని సాకారం చేసేది మన కృషి.

భావము:

అదృష్టం కంటే శ్రమ గొప్పది; కృషియే విజయానికి మూలం.

---

సారాంశ భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన మూఢాచారాలు, బాహ్య ఆడంబరాలు, విగ్రహారాధనలోని అతిశయాలు, ఉపవాసాల పేరుతో జరిగే కపటాచారాలను విమర్శించాడు. దైవం మన అంతరాత్మలోనే ఉందని, ఈ జీవితంలోనే సత్యాన్ని గ్రహించాలని, అదృష్టం కంటే కృషి ముఖ్యమని స్పష్టంగా బోధించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తాత్పర్యం #ఆత్మజ్ఞానం #మానవతావాదం #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం #కృషి #ధర్మం

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *142(197-200)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (197-200)

౧౯౭. హృదయ శుద్ధియే ముక్తికి మార్గం

పద్యము:

హృదయము పదిలంబైతే,
గుదిగొను సన్యాసమునకు కొమ్ములు గలవా?
యిది యెరుగరు చదువయ్యలు,
మది ముక్తికినాస్పదంబు మహిలో వేమా.

తాత్పర్యము:

మనసు పరిశుద్ధంగా, స్థిరంగా ఉంటేనే ముక్తి లభిస్తుంది. బాహ్యంగా సన్యాస వేషం ధరించడం వల్ల ప్రత్యేకమైన గొప్పతనం రాదు. నిజమైన ఆధ్యాత్మికత హృదయంలో ఉండాలి. దీనిని చాలామంది పండితులు కూడా గ్రహించలేరు.

భావము:

ముక్తికి మూలం మనస్సు శుద్ధి; వేషధారణ కాదు.

---

౧౯౮. శరీర విన్యాసాలే యోగం కావు

పద్యము:

ఆసనముల బన్ని, యంగంబు బిగియించి,
యొడలు విరుచుకొనెడు యోగమెల్ల,
జెట్టి సాము కన్న చింతాకు తక్కువ.

తాత్పర్యము:

కేవలం ఆసనాలు వేయడం, శరీరాన్ని మెలిపెట్టడం, కఠిన వ్యాయామాలు చేయడం మాత్రమే యోగం కాదు. అటువంటి యోగ సాధనలో ఆత్మజ్ఞానం లేకుంటే అది సాధారణ శారీరక వ్యాయామం కంటే గొప్పది కాదు.

భావము:

యోగం శరీర కసరత్తు కాదు; మనస్సు ఏకాగ్రత మరియు ఆత్మసాధన.

---

౧౯౯. కపట యోగిపై విమర్శ

పద్యము:

కడపు బోరగించి, కన్నులు ముకుళించి,
బిర్ర బిగుసుకున్న బీద యోగి,
యముని బారి గొర్రె యతడేమి సేయును!

తాత్పర్యము:

కృత్రిమంగా శరీరాన్ని కష్టపెట్టి, కళ్ళు మూసుకొని, యోగి వేషం వేసుకున్నవాడు నిజమైన యోగి కాడు. అతనికి ఆత్మజ్ఞానం లేకుంటే మరణం ముందు అతడు బలహీనుడే.

భావము:

వేషధారణతో యోగి కాలేం; జ్ఞానం, ఆత్మసాక్షాత్కారం అవసరం.

---

౨౦౦. రాజయోగ సారాంశం

పద్యము:

రేచక, పూరక, కుంభక,
సూచకముల రాజయోగి సుస్థిర మతియై,
లో చూపు జూడ నొల్లక,
వాచా బ్రహ్మంబు పలుక వద్దుర వేమా.

తాత్పర్యము:

ప్రాణాయామంలోని రేచక, పూరక, కుంభకాది సాధనల ద్వారా మనస్సును స్థిరపరచాలి. అంతర్ముఖ దృష్టితో తనలోని పరబ్రహ్మను అనుభవించాలి. అనుభవం లేకుండా బ్రహ్మజ్ఞానం గురించి మాటలు చెప్పడం వ్యర్థం.

భావము:

అనుభవమే ఆధ్యాత్మికతకు ఆధారం; మాటలు కాదు.

---

సారాంశ భావం

ఈ నాలుగు పద్యాలలో వేమన నిజమైన యోగం, సన్యాసం, ముక్తి గురించి గొప్ప సందేశం ఇచ్చాడు. బాహ్య వేషాలు, శరీర కసరత్తులు, ఆడంబరాలు కాదు; మనస్సు శుద్ధి, అంతర్ముఖత, ఆత్మజ్ఞానం మరియు అనుభవమే మోక్షానికి మార్గమని బోధించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తాత్పర్యం #యోగం #రాజయోగం #ఆత్మజ్ఞానం #తెలుగుసాహిత్యం #ముక్తి #వేమనతత్వం

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *141(192-196)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (192-196)

౧౯౨. పద్యము

పిండములను జేసి పితరుల దలపోసి,
కాకులకును బెట్టు గాడ్డెలార,
పియ్యి దినెడు కాకి పితర యెట్లాగయా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

పితృదేవతల పేరుతో పిండప్రదానాలు చేసి కాకులకు ఆహారం పెడతారు. కాని ఆ కాకి తిన్న ఆహారం నిజంగా పితరులకు ఎలా చేరుతుందో ఆలోచించమని వేమన ప్రశ్నిస్తున్నాడు. ఆచారాలను అర్థం చేసుకోకుండా అనుసరించడం కంటే వాటి అంతరార్థాన్ని గ్రహించడం ముఖ్యమని సూచిస్తున్నాడు.

---

౧౯౩. పద్యము

నల్ల బోడి తలలు, తెల్లని గొంగళ్లు,
నొడల బూడిద పూత, యొంటి రోత,
ఇట్టి వేషములును పొట్ట కోసమె సుమీ.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

కొంతమంది ప్రత్యేక వేషధారణలు, బూడిద పూతలు, బాహ్య చిహ్నాలతో ఆధ్యాత్మికులుగా కనిపిస్తారు. కాని వారి లక్ష్యం నిజమైన జ్ఞానం కాక, జీవనోపాధి లేదా స్వార్థ ప్రయోజనాలైతే ఆ వేషాలకు విలువ ఉండదు. కపట సన్యాసాన్ని వేమన విమర్శిస్తున్నాడు.

---

౧౯౪. పద్యము

కంబళములు గట్టి గంతలు గజ్జలు,
బోడి తలలు కావి బొరము చీర,లా 
త్మదేవ పూజలవి సేయ నేరవు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

కంబళాలు కప్పుకోవడం, కాషాయ వస్త్రాలు ధరించడం, తల గుండు చేయించుకోవడం వంటి బాహ్యాచారాలు మాత్రమే ఆత్మసాక్షాత్కారానికి దారితీయవు. ఆత్మదేవుని ఆరాధన అనేది అంతరంగంలో జరిగే సాధన. బాహ్య వేషాలకన్నా అంతరంగ శుద్ధి ముఖ్యమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౯౫. పద్యము

మానసపు విరక్తి మసలకనాత్మలో,
బోడి తలల సొంపు పొల్పు మీర,కడుపు కొరకు దిరుగు కష్టంపు మతి తోడ.  విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

మనస్సులో నిజమైన వైరాగ్యం లేకపోతే, తల గుండు చేయించుకోవడం లేదా సన్యాసి వేషం ధరించడం వల్ల ప్రయోజనం లేదు. అలాంటి వారు ఆధ్యాత్మికత కోసం కాక, ప్రయోజనాల కోసం తిరుగుతారని వేమన విమర్శిస్తున్నాడు. నిజమైన విరక్తి మనస్సులో ఉండాలని ఈ పద్యం బోధిస్తుంది.

---

౧౯౬. పద్యము

పుస్తుకములు, జడలు, పులితోలు, బెత్తంబు,
కక్ష పాలలు, పదిలక్ష లైన,
మోత చేటుగాని మోక్షంబు లేదయా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

పుస్తకాలు మోసుకోవడం, జడలు పెంచుకోవడం, పులితోలు ధరించడం, చేతిలో దండం పట్టుకోవడం వంటి బాహ్య గుర్తులు మాత్రమే జ్ఞానానికి సూచికలు కావు. వాటి వల్ల శబ్దం, ఆడంబరం మాత్రమే కలుగుతుంది; నిజమైన జ్ఞానం అంతరంగంలో వికసించాలి.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన కపట భక్తి, బాహ్య ఆడంబరాలు, వేషధారణల ద్వారా ఆధ్యాత్మికతను ప్రదర్శించే వారిని విమర్శిస్తున్నాడు. ఆత్మజ్ఞానం, వైరాగ్యం, అంతరంగ పవిత్రత, సత్యనిష్ఠలే నిజమైన ఆధ్యాత్మిక జీవితానికి ఆధారమని స్పష్టంగా బోధిస్తున్నాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తాత్పర్యం #ఆత్మజ్ఞానం #వైరాగ్యం #తెలుగుసాహిత్యం #నీతిపద్యాలు #ఆధ్యాత్మికత #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 140*(187-191)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (187-191)

౧౮౭. పద్యము

వేదవిద్యలెల్ల వేశ్యల వంటివి,
భ్రమల బెట్టి తేటపడగనియవు,
గుప్తవిద్య యొకటి కులకాంత వంటిది.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

వేదాలు, శాస్త్రాలు చదవడం మాత్రమే పరమజ్ఞానాన్ని ఇవ్వదు. అవి అనేక విధాలుగా అర్థమై సందేహాలను కలిగించవచ్చు. కాని ఆత్మజ్ఞానం అనే గుప్తవిద్య మాత్రం అత్యంత విలువైనది. ఎలా పతివ్రత స్త్రీ ఒక కుటుంబానికి శోభనిస్తుందో, అలాగే ఆత్మజ్ఞానం జీవితం యొక్క నిజమైన సంపద అని వేమన చెబుతున్నాడు.

---

౧౮౮. పద్యము

వేద శాస్త్రములను విననే మి గుడిచిరి,
యరిది తిరిగి చత్తురందరిండ్లు,
బ్రహ్మ మహిమ దెలసి బ్రతుకుట నిజమయా!
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

వేదాలు, శాస్త్రాలు వినడం లేదా చదవడం మాత్రమే సరిపోదు. వాటి సారాంశాన్ని గ్రహించి బ్రహ్మతత్వాన్ని తెలుసుకొని జీవించడం ముఖ్యము. జ్ఞానం ఆచరణలోకి వచ్చినప్పుడే అది సార్థకమవుతుందని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౮౯. పద్యము

వ్రతములెన్నియైన వట్టి చిక్కులె కాని,
యాత్మ చిక్కుగాననలవి గాదు,
ఆత్మ చిక్కుబావునతడె పో ఘనయోగి.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ఎన్ని వ్రతాలు, ఉపవాసాలు చేసినా ఆత్మసాక్షాత్కారం కలగకపోతే అవి అసంపూర్ణమే. తన అంతరంగ స్వరూపాన్ని గ్రహించిన వాడే నిజమైన యోగి. ఆత్మజ్ఞానం లేని ఆచారాలు కేవలం రూపాలుగానే మిగిలిపోతాయని వేమన చెబుతున్నాడు.

---

౧౯౦. పద్యము

జనన మరణములను, సంధ్య త్రాడును లేదు,
సంధ్య త్రాడు లేదు, జననికెపుడు,
తల్లి శూద్రురాలు తానెట్లు బాపడు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

పుట్టుక, మరణం వంటి సహజ విషయాలకు కులభేదాలు ఉండవు. ప్రతి మనిషి తల్లి గర్భం నుంచే జన్మిస్తాడు. అందువల్ల జన్మ ఆధారంగా గొప్పతనం చెప్పుకోవడం సమంజసం కాదని వేమన ప్రశ్నిస్తున్నాడు. మనుషులందరూ సమానులనే భావనను ఈ పద్యం ప్రతిపాదిస్తుంది.

---

౧౯౧. పద్యము

పెతర యన్నమనుచు ప్రీతితో బిలపించి,
కాకులకును బెట్టు కర్ములార!
కాకులందునేమి ఘనులకు బెట్టుడీ?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

పితృదేవతల పేరుతో ఆహారాన్ని కాకులకు పెట్టడం ద్వారా మృతులకు అది చేరుతుందని నమ్మడం గురించి వేమన ప్రశ్నిస్తున్నాడు. కాకులకు పెట్టిన ఆహారం నిజంగా పితరులకు ఎలా చేరుతుందో ఆలోచించమని సూచిస్తున్నాడు. అంధ విశ్వాసాల కంటే తర్కబద్ధమైన ఆలోచన అవసరమని ఈ పద్యం బోధిస్తుంది.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన వేదాధ్యయనం, వ్రతాలు, కులగర్వం, ఆచారాలు, అంధవిశ్వాసాలపై తన విమర్శనాత్మక దృష్టిని వ్యక్తం చేశాడు. నిజమైన జ్ఞానం ఆత్మసాక్షాత్కారంలో ఉందని, జన్మకన్నా గుణం గొప్పదని, ఆచారాల కంటే తత్వజ్ఞానం ముఖ్యమని, అంధానుసరణ కంటే వివేకం అవసరమని బోధిస్తున్నాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తాత్పర్యం #ఆత్మజ్ఞానం #తత్వచింతన #తెలుగుసాహిత్యం #మానవవిలువలు #నీతిపద్యాలు #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 139*(182-186)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (182-186)

౧౮౨. పద్యము

రాతి ప్రతిమ దెచ్చి రాజసంబున నుంచి,
పూజ సేయు నరుడు బుద్ధిమాలి,
భావమందు పరము భావించ నేరడో!
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

రాతితో చేసిన విగ్రహాన్ని ఎంతో వైభవంగా ప్రతిష్ఠించి పూజలు చేసినా, మనస్సులో పరమాత్మను భావించలేకపోతే ఆ పూజకు పరిపూర్ణత ఉండదు. నిజమైన ఆరాధన హృదయంలోని భక్తిలోనే ఉందని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౮౩. పద్యము

జంగమాఖ్య భక్తి సంధి వేరే లేదు;
సగుణ భావమిదియు, శాస్త్ర విధియు,
నిగుణంబు వీడు నెరవేది యెరుగడు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

జంగమ భక్తి, దేవభక్తి రెండూ అంతిమంగా ఒకే పరమసత్యానికి దారితీస్తాయి. సగుణారాధన శాస్త్రోక్త మార్గమే అయినా, నిర్గుణ పరబ్రహ్మ తత్వాన్ని గ్రహించని వాడు ఆధ్యాత్మిక పరిపూర్ణతను పొందలేడు. భక్తి యొక్క అంతిమ లక్ష్యం పరమతత్వ జ్ఞానమే అని వేమన సూచిస్తున్నాడు.

---

౧౮౪. పద్యము

ఎంబెరు మతమందునెసగి మాంసముదిని,
మారు పేర్లు బెట్టి మధువు ద్రావి,
వావి వరస దప్పి వలికి పాకాదురు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

మతం పేరుతో కొన్ని ఆచారాలను సమర్థించుకుంటూ, వాటికి కొత్త పేర్లు పెట్టి తమ కోరికలను నెరవేర్చుకోవడం సరైన మార్గం కాదు. పేర్లు మారినంత మాత్రాన చర్యల స్వభావం మారదు. కపటాచారాలను వేమన ఈ పద్యంలో విమర్శిస్తున్నాడు.

---

౧౮౫. పద్యము

జాతి మతము విడిచి, చని, యోగిగా మేలు,
జాతి తోనె యున్న నీతులేల?
మతము బట్టి జాతి మానకుంట కొరత?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

జాతి, మత భేదాలను అధిగమించి యోగిగా జీవించడం శ్రేష్ఠం. కేవలం జాతి లేదా మతం వల్ల నీతి, గుణం కలుగవు. మానవత్వం, సద్గుణాలే నిజమైన గొప్పతనానికి ప్రమాణాలని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౮౬. పద్యము

కట్టె పేరులోడ గట్టి చెప్పగ రాదు,
కాన రాదు లోని కలితనంబు,
జంగమైన పిదప జాతినెంచగ రాదు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

బాహ్య గుర్తింపులు, పేర్లు, వేషాల ఆధారంగా మనిషి అసలు స్వరూపాన్ని నిర్ణయించలేము. అంతరంగ గుణాలే అతని నిజమైన విలువను తెలియజేస్తాయి. ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని పొందిన తరువాత జాతి భేదాలకు స్థానం ఉండదని వేమన చెబుతున్నాడు.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన భక్తి, మతం, జాతి, ఆచారాల అసలు ఉద్దేశ్యాన్ని వివరిస్తున్నాడు. విగ్రహారాధన కంటే భావభక్తి, సగుణారాధన కంటే పరతత్వ జ్ఞానం, జాతి-మత భేదాల కంటే మానవత్వం గొప్పవని స్పష్టంగా తెలియజేస్తున్నాడు. నిజమైన ఆధ్యాత్మికత అనేది అంతరంగ శుద్ధి, సమానత్వ దృష్టి, పరమసత్య జ్ఞానంలోనే ఉందని బోధిస్తున్నాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #ఆత్మజ్ఞానం #భక్తితత్వం #మానవత్వం #సమానత్వం #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 138*(177-181)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (177-181)

౧౭౭. పద్యము

కావి పంచ గట్టి కడు యోగి వలెనుండి,
వెలికి గోర్కు లెల్ల విడిచిపెట్టి,
తొడరి తిరుగు వాడు దొంగ సన్యాసయా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి, యోగిలా కనిపిస్తూ, బాధ్యతలను వదిలి అల్లాడుతూ తిరిగే వాడు నిజమైన సన్యాసి కాదు. అతడు కేవలం వేషధారి మాత్రమే. సన్యాసం అనేది వేషంలో కాదు, వైరాగ్యంలో ఉందని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౭౮. పద్యము

కలియుగమున బుట్టి కడ తేరగా లేక,
యొడలు బడల జేసి యుగ్ర తపము,
తమరు జేసి యేమి, తత్వంబు గనలేరు 
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

శరీరాన్ని కష్టపెట్టి కఠిన తపస్సులు చేసినా, తత్వజ్ఞానం లేకపోతే ఆ సాధన ఫలించదు. ఆత్మసత్యాన్ని తెలుసుకోవడమే సాధన లక్ష్యం. కేవలం శారీరక కష్టాలు మోక్షానికి మార్గం కావని వేమన చెబుతున్నాడు.

---

౧౭౯. పద్యము

ఇల్లునాలు విడిచి యినుప కచ్చలు గట్టి,
వంటకంబు నీరు వాంఛలు డిగి,
వంటినున్న యంత వచ్చునా తత్వంబు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ఇల్లు వదిలి, కఠిన నియమాలు పాటిస్తూ, ఆహార కోరికలను అణచుకున్నంత మాత్రాన తత్వజ్ఞానం రాదు. మనస్సులోని అహంకారం, మోహం తొలగాలి. అంతరంగ శుద్ధి లేకుండా బాహ్య నియమాలు ప్రయోజనం ఇవ్వవని వేమన సూచిస్తున్నాడు.

---

౧౮౦. పద్యము

జీవలింగ పూజ సేసిన వారికి,
శిలల రూపమందు చింత యేల?
చెలగి మధువు గ్రోలి చేదు రుచించునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

సర్వజీవుల్లో దైవాన్ని దర్శించే జ్ఞానం కలవారికి, కేవలం రాతి విగ్రహాలకే పరిమితమైన భక్తి అవసరం లేదు. తేనె రుచి తెలిసినవాడు చేదు పదార్థాన్ని కోరుకోనట్లే, జీవరాశులలో పరమాత్మను చూసినవాడు ఉన్నతమైన భక్తిని అనుభవిస్తాడు.

---

౧౮౧. పద్యము

శివుడు గలడటంచు శిలలకు మ్రొక్కెటి,
వెర్రి జీవులార వెతల విడుడి,
జీవులందే కాక , శిలల యేమున్నది?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

దైవం కేవలం రాతి విగ్రహాలలోనే ఉందని భావించి, జీవులను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు. ప్రతి జీవిలోనూ దైవత్వం ఉందని గ్రహించాలి. మానవసేవ, జీవకారుణ్యమే నిజమైన భక్తికి మూలమని ఈ పద్యం తెలియజేస్తుంది.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన వేషధారి సన్యాసులను, ఆడంబర తపస్సులను, బాహ్యాచారాలపై ఆధారపడిన ఆధ్యాత్మికతను విమర్శిస్తున్నాడు. దైవాన్ని రాతి రూపాల్లో మాత్రమే కాకుండా, సర్వజీవులలో దర్శించగల దృష్టి కలిగి ఉండాలని బోధిస్తున్నాడు. నిజమైన భక్తి, తత్వజ్ఞానం, జీవకారుణ్యం, అంతరంగ పవిత్రతలే మానవ జీవితానికి శ్రేష్ఠమైన మార్గాలని వేమన ఉపదేశిస్తున్నాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తాత్పర్యం #జీవకారుణ్యం #ఆత్మజ్ఞానం #ఆధ్యాత్మికత #నీతిపద్యాలు #తెలుగుసాహిత్యం #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human reso

వేమన *137(172-176)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (172-176)

౧౭౨. పద్యము

భూతి దేహమందు బూసితే నాయనా?
నిష్ఠ శివునియందు నిలుపవలయు,
గాక భస్మమందు గాడిదె పొలదా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

శరీరమంతా విభూతి పూసుకున్నంత మాత్రాన భక్తి కలుగదు. మనస్సును శివునిపై స్థిరంగా నిలపడం నిజమైన భక్తి. గాడిద కూడా బూడిదలో పొర్లుతుంది; అందువల్ల అది పవిత్రమవదు. అలాగే బాహ్య చిహ్నాల వల్ల కాదు, అంతరంగ నిష్ఠ వల్లే ఆధ్యాత్మికత కలుగుతుందని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౭౩. పద్యము

ఆకులెల్ల దిన్న మేకపోతులకేమి,
గాకపోయెనయ్యె కాయసిద్ధి,
లోకులెల్ల వెర్రిపోకిళ్ల బోదురు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ఆకులు మాత్రమే తినే మేకలకు యోగసిద్ధులు ఎందుకు కలగలేదు? కేవలం ఆహార నియమాల వల్ల ఆధ్యాత్మిక సాధన ఫలించదు. సాధనలో జ్ఞానం, నియమం, అంతరంగ శుద్ధి అవసరం. బాహ్యాచారాలనే గొప్పగా భావించడం మూర్ఖత్వమని వేమన చెబుతున్నాడు.

---

౧౭౪. పద్యము

బోడి తలలు జడలు, బూడిద పూతలా,
భాషణాసనములు, వేషములను,
యోగి గాడు, లోన బాగు గాకుండెనా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

తల గుండు చేయడం, జడలు పెంచుకోవడం, బూడిద పూసుకోవడం, యోగి వేషాలు ధరించడం వల్ల మాత్రమే యోగి కాలేరు. మనస్సు పరిశుద్ధంగా, సద్గుణాలతో నిండి ఉండాలి. అంతరంగ మార్పు లేకుండా బాహ్య వేషాలు వ్యర్థమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౭౫. పద్యము

వేస భాషలెరిగి కాషాయ వస్త్రముల్,
బోడి నెత్తి గల్గి బొరయుచుండ్రు,
తలలు బోడలైన తలపులు బోడలా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ప్రత్యేక భాషలు నేర్చుకొని, కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి, తల గుండు చేయించుకున్నంత మాత్రాన వైరాగ్యం రాదు. తలపై వెంట్రుకలు తొలగించినా మనసులోని కోరికలు తొలగిపోవు. నిజమైన సన్యాసం మనస్సులో ఉండాలని వేమన తెలియజేస్తున్నాడు.

---

౧౭౬. పద్యము

కాలు సేయి వంచి, గాలి నిండగ జేర్చి,
నేల వ్రాలి కొన్ని, నిలచి కొన్ని,
యాసనముఖ విద్యలభ్యాస విద్యలు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

శరీరాన్ని వంచడం, శ్వాసాభ్యాసాలు చేయడం, వివిధ ఆసనాలు వేయడం యోగసాధనలో భాగమే. అయితే అవి కేవలం అభ్యాస పద్ధతులు మాత్రమే. మనస్సు నియంత్రణ, ఆత్మజ్ఞానం లేకపోతే యోగసాధన పూర్తి కాదని వేమన సూచిస్తున్నాడు.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన బాహ్య ఆడంబరాలను, వేషధారణలను, నిజమైన ఆధ్యాత్మికతగా భావించే అపోహలను ఖండిస్తున్నాడు. విభూతి, కాషాయం, జడలు, ఆసనాలు మాత్రమే కాదు; మనస్సు పవిత్రత, నిష్ఠ, ఆత్మజ్ఞానం, సద్గుణాలే నిజమైన యోగానికి, భక్తికి ఆధారం అని బోధిస్తున్నాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తాత్పర్యం #యోగతత్వం #ఆధ్యాత్మికత #నీతిపద్యాలు #తెలుగుసాహిత్యం #మానవవిలువలు #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *136(167-171)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (167-171)

౧౬౭. పద్యము

వేష మొనర గట్టి వెలయ శూద్రత్వంబు
తనకు లేదనుకొను ధరణి ద్విజుడు,
అరిది గిట్టు వేళనడగు ద్విజత్వంబు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

బాహ్య వేషధారణలు ధరించి, తనలోని అజ్ఞానాన్ని దాచిపెట్టి, తాను గొప్ప ద్విజుడినని భావించే వ్యక్తి నిజమైన ఉన్నతుడు కాదు. కష్టకాలం వచ్చినప్పుడు అతని అసలు స్వభావం బయటపడుతుంది. గుణమే మనిషి గొప్పతనానికి ప్రమాణమని వేమన సూచిస్తున్నాడు.

---

౧౬౮. పద్యము

సోమయాజిననుచు సొంపుతో వేషంబు,
గట్టి మాంసమెల్ల గాల్చి తినును,
ద్విజుడనేననగనధికమేమి తనవల్ల.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

తాను యజ్ఞాలు చేసే వాడినని చెప్పుకుంటూ, ధార్మిక వేషధారణలో కనిపించినా, ఆచరణలో నియమాలు పాటించకపోతే అతని ద్విజత్వానికి విలువ ఉండదు. మాటలకన్నా ప్రవర్తనే గొప్పదని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.

---

౧౬౯. పద్యము

అంతరాత్మ గనకనల్పబుద్ధుల తోడ,
మెలగెడు ద్విజులెల్ల మేదినందు,
యముని నరకములకునరుగంగనిది సాక్షి.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

తమ అంతరాత్మను మరచి, చెడు ఆలోచనలతో జీవిస్తూ, అల్పబుద్ధి గలవారితో కలిసే వారు ఎంత ఉన్నతులమని చెప్పుకున్నా, తమ కర్మఫలితాలను అనుభవించక తప్పదు. మనస్సు పవిత్రతే నిజమైన గొప్పతనమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౭౦. పద్యము

కల్లటికెకు భూతి గట్టిగా పెట్టిన
నందులోని కంపులడగనట్లు,
మెడను త్రాడు వ్రేసి మెరుపుతో ద్విజుడౌనె?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

చెడు స్వభావం ఉన్న వ్యక్తి నుదుటిపై విభూతి పెట్టుకున్నంత మాత్రాన అతని లోపాలు పోవు. అలాగే మెడలో యజ్ఞోపవీతం ధరించినంత మాత్రాన ఎవ్వరూ నిజమైన ద్విజులు కాలేరు. అంతరంగ శుద్ధి లేకుండా బాహ్య చిహ్నాలు ప్రయోజనం ఇవ్వవని వేమన చెబుతున్నాడు.

---

౧౭౧. పద్యము

బిందు రక్తములను బెరసిన దేహంబు,
చందమెరుగక ద్విజశబ్దమిడుక,
నడచినను విడుచునొ నరకంబు మృత్యువు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

అందరి శరీరమూ ఒకే విధమైన రక్తం, బీజం కలయికతో ఏర్పడుతుంది. ఈ సత్యాన్ని గ్రహించకుండా తాను ద్విజుడినని గొప్పలు చెప్పుకోవడం వ్యర్థం. జన్మ ఆధారంగా అహంకరించే వారు చివరికి కర్మఫలితాల నుండి తప్పించుకోలేరు. సమానత్వ భావనను వేమన ఈ పద్యంలో బలంగా ప్రతిపాదించాడు.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన బాహ్య వేషధారణలు, కులగర్వం, ఆడంబర భక్తి, జన్మ ఆధారిత గొప్పతన భావనలను తీవ్రంగా విమర్శిస్తున్నాడు. మంచి గుణాలు, ఆచరణ, వినయం, అంతరంగ పవిత్రత ఉన్నవారే నిజమైన ఉన్నతులు. మనిషి విలువ అతని జన్మలో కాదు, గుణంలోనే ఉందని వేమన స్పష్టంగా బోధిస్తున్నాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #నీతిపద్యాలు #మానవవిలువలు #ఆత్మవికాసం #WordPressSEO #తెలుగు

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

135(162-166)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (162-166)

౧౬౨. పద్యము

శూద్రులందు బుట్టి, శూద్రుల దూషించి,
ద్విజులమనెడు పేరు నిజముఁజేసి,
మనసు నిల్పకున్న మరి శూద్రుడధముండు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

తాను శూద్ర కుటుంబంలో పుట్టి, అదే వర్గానికి చెందిన వారిని తక్కువగా చూసి, తాను బ్రాహ్మణుడినని చెప్పుకోవడం వల్ల ఎవరూ ఉన్నతులు కాలేరు. మనస్సును నియంత్రించుకోలేని వాడు నిజమైన అజ్ఞాని. జన్మకన్నా గుణమే గొప్పదని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౬౩. పద్యము

నొసలు బత్తుడయ్యె, నోరు తోడేలయ్యె,
మనసు భూతము వలె మలయగాను,
"శివుని గనియెన"న్న సిగ్గెట్లుగాదుకో!
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

నుదుటిపై బొట్లు పెట్టుకొని, నోటితో భక్తి మాటలు మాట్లాడినా, మనస్సు చెడు ఆలోచనలతో నిండి ఉంటే శివుడిని దర్శించానని చెప్పడం సిగ్గుచేటు. నిజమైన భక్తి అంతరంగ శుద్ధిలోనే ఉందని వేమన చెబుతున్నాడు.

---

౧౬౪. పద్యము

మాదిగె చేయివులను మనసులో బెట్టుక,
మాదిగెలను దెగడు మాదిగెపుడు,
మంచి గుణము లేక మరి ద్విజుడెట్లగు!
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

మనసులో కులభేద భావనలను పెట్టుకొని, ఇతరులను తక్కువగా చూసే వ్యక్తి ఎంత ఉన్నత కులంలో పుట్టినా ప్రయోజనం లేదు. మంచి గుణాలు లేకుంటే ద్విజుడు (బ్రాహ్మణుడు) అని చెప్పుకోవడం వ్యర్థం. గుణమే మనిషి గొప్పతనానికి ప్రమాణమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౬౫. పద్యము

కల్లలాడు కంటె కష్టంబు మరి లేదు,
కష్టమెపుడు మోలి గలిగి యుండు,
ద్విజుడననుట చూడ దిమ్మరితనమది.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

అబద్ధాలు చెప్పే వ్యక్తికన్నా దురదృష్టవంతుడు మరొకడు లేడు. అబద్ధం ఎప్పుడూ బాధలు, కష్టాలు తెస్తుంది. అలాంటి వ్యక్తి తాను ద్విజుడినని చెప్పుకోవడం మూర్ఖత్వమే. సత్యం లేకుండా గొప్పతనం లేదని వేమన తెలియజేస్తున్నాడు.

---

౧౬౬. పద్యము

విప్రవరులమనుచు, వేదంబు జదువుచు,
ప్రాకృతులను జూచి పరిహసించు,
ధరణి సురలకన్న దాసరి మతమెచ్చు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

తాము బ్రాహ్మణులమని చెప్పుకుంటూ, వేదాలు చదువుతూ, సామాన్య ప్రజలను హేళన చేసే వారికంటే, వినయంతో భక్తి మార్గంలో నడిచే దాసరి ఎంతో శ్రేష్ఠుడు. జ్ఞానానికి వినయం తోడైతేనే విలువ ఉంటుందని వేమన చెబుతున్నాడు.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన కులగర్వాన్ని, అహంకారాన్ని, అబద్ధాన్ని, కపట భక్తిని తీవ్రంగా ఖండిస్తున్నాడు. జన్మ, కులం, వేషధారణల వల్ల కాదు; మంచి గుణాలు, సత్యనిష్ఠ, వినయం, అంతరంగ శుద్ధి వల్లనే మనిషి గొప్పవాడవుతాడని స్పష్టంగా బోధిస్తున్నాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనశతకం #తెలుగుసాహిత్యం #నీతిపద్యాలు #ఆత్మవికాసం #మానవవిలువలు #తెలుగుభావాలు #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

134(157-161)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (157–161)

పద్యము 157

లంక బోవు నాడు లంకాధిపతి రాజ్యము
అంత కీశసేనలా శ్రమించె,
చేటు కాలమైన చెరప నల్పుడు జాలు.

తాత్పర్యం

రావణుడు ఎంతటి బలవంతుడైనా, అతని దుష్కాలం వచ్చినప్పుడు వానరసేన చేతిలో ఓడిపోయాడు. కాలం ప్రతికూలంగా మారితే గొప్పవారైనా కష్టాలను తప్పించుకోలేరు.

---

పద్యము 158

రామవిభుడు పుట్టి రఘుకులంబు లరించె,
కురువిభుండు పుట్టి కులము జెరిచె,
ఎవరి మంచి చెడ్డలెంచి చూచిన తేట.

తాత్పర్యం

శ్రీరాముడు రఘువంశానికి కీర్తి తెచ్చాడు. దుర్యోధనుడు కురు వంశాన్ని నాశనం చేశాడు. ఒక వ్యక్తి మంచి లేదా చెడు స్వభావం మొత్తం కుటుంబం, వంశం, సమాజంపై ప్రభావం చూపుతుందని వేమన సూచిస్తున్నాడు.

---

పద్యము 159

పురహరునకు నేత పురువు తానేసిన,
స్థిరము గల్గు జ్ఞాన జీవమయ్యె,
నేతకేమి వచ్చె నిజభక్తి హేతువు.

తాత్పర్యం

శివుని కోసం తన కన్నును అర్పించిన భక్తుడు ఉన్నతమైన జ్ఞానాన్ని పొందాడు. నిజమైన భక్తిలో చేసిన త్యాగం ఎప్పుడూ వృథా కాదు. భక్తి ద్వారా దైవానుగ్రహం మరియు ఆత్మజ్ఞానం లభిస్తాయి.

---

పద్యము 160

శుద్ధదృష్టి దెలసి శుక్రునంతటి వాడు,
పట్టలేక మనసు పారవిడిచి,
కన్ను బోయి పిదప శాకి చందంబయ్యె.

తాత్పర్యం

శుక్రాచార్యుడు వంటి జ్ఞాని కూడా మనస్సును అదుపులో ఉంచలేక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నాడు. జ్ఞానం ఉన్నా మనోనిగ్రహం లేకపోతే కష్టాలు తప్పవని ఈ పద్యం బోధిస్తుంది.

---

పద్యము 161

పంచాతరి బీజంబుల నంచితముగ నెగుగునా,
తడఖిలజ్ఞుండై,
పంచనమెరుగక కువలయ సంచారము సేయునతడు శంభుడు వేమా.

తాత్పర్యం

పంచాక్షరి మంత్ర తత్త్వాన్ని సరిగా గ్రహించినవాడు పరమజ్ఞానాన్ని పొందుతాడు. అంతరార్థాన్ని తెలుసుకోకుండా కేవలం బాహ్య యాత్రలు చేయడం వల్ల ప్రయోజనం ఉండదు. నిజమైన జ్ఞానం అంతర్ముఖ సాధన ద్వారానే లభిస్తుంది.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన కాలప్రభావం, వ్యక్తి స్వభావం, నిజమైన భక్తి, మనోనిగ్రహం, ఆత్మజ్ఞానం వంటి అంశాలను చర్చించాడు. మంచి గుణాలు వంశానికి కీర్తి తెస్తాయి. చెడు గుణాలు పతనానికి కారణమవుతాయి. భక్తి, వివేకం, ఆత్మపరిశీలన ద్వారానే మానవుడు ఉన్నత స్థితికి చేరగలడని వేమన సందేశం.

SEO Keywords:
వేమన పద్యములు, వేమన శతకం, వేమన తాత్పర్యములు, తెలుగు నీతి పద్యాలు, వేమన సూక్తులు, ఆత్మజ్ఞానం, భక్తి తత్వం, మనోనిగ్రహం, తెలుగు సాహిత్యం, Vemana Padyalu Telugu

#వేమన #వేమనపద్యములు #వేమనశతకం #తెలుగుసాహిత్యం #తెలుగునీతిపద్యాలు #ఆత్మజ్ఞానం #భక్తి #మనోనిగ్రహం #Vemana #TeluguLiterature

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

133 (152-156)

వేమన పద్యములు (152–156) – తాత్పర్యములు, భావములు

మానవ సంబంధాల అభివృద్ధి మరియు మానవ వనరుల వికాస దృక్పథంతో

---

పద్యము – 152

మేక చంకంబెట్టి మెలగుచు మందలో,
భ్రమసి తిరుగు గొల్ల పగిది గాక,
దైవమే ఎరుగక పరదైవతముల దల్చు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

తనకు సమీపంలో ఉన్న సత్యాన్ని గ్రహించకుండా, ఇతర చోట్ల వెతికే వ్యక్తి గొర్రెల మందలో మేకను వెతికే గొల్లవానిలా ఉంటాడు. అంతరంగంలోని దైవత్వాన్ని గుర్తించకుండా బయట దేవతల కోసం వెదకడం వ్యర్థం.

భావం

నిజమైన జ్ఞానం, దైవత్వం మనలోనే ఉన్నాయి. వాటిని తెలుసుకోవడానికి ఆత్మపరిశీలన అవసరం.

CONCEPT – Human Relations and Human Resources

ఆత్మజ్ఞానం, స్వీయ అవగాహన (Self-Awareness) వ్యక్తిత్వ వికాసానికి పునాది. తన బలాలు, బలహీనతలను తెలుసుకున్న వ్యక్తి ఇతరులతో మెరుగైన సంబంధాలు ఏర్పరచగలడు.

---

పద్యము – 153

వెర్రిబట్టు వాని వినయంబులధిశంబు,
చెడ్డ ముండ మునుగు చెలగి పెట్టు,
చెడిపె కొడుకు మిగుల జేయునా చారంబు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

మూర్ఖుడి వినయం, చెడ్డవాడి స్నేహం, దుర్గుణాలున్న వ్యక్తి ప్రవర్తన శాశ్వతంగా నిలవవు. చెడు స్వభావం చివరికి బయటపడుతుంది.

భావం

వ్యక్తి గొప్పతనం మాటలలో కాదు, ప్రవర్తనలో కనిపించాలి. మంచి గుణాలే నిజమైన సంపద.

CONCEPT – Human Relations and Human Resources

నిజాయితీ, స్థిరమైన నైతిక విలువలు వ్యక్తిపై విశ్వాసాన్ని పెంచుతాయి. విశ్వసనీయత విజయవంతమైన మానవ సంబంధాల మూలస్తంభం.

---

పద్యము – 154

పరధనములకు చేయి పట్టెను మిక్కిలి,
సత్యమింత లేక జౌరుడయ్యె,
ద్విజుడనుకొను దాని తేజమింతయు లేక.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

ఇతరుల సంపదను ఆశించి, సత్యాన్ని విడిచిపెట్టినవాడు దొంగతో సమానం. కేవలం వేషధారణ వల్ల గొప్పతనం రాదు.

భావం

నిజాయితీ లేని వ్యక్తికి గౌరవం ఉండదు. వ్యక్తిత్వమే మనిషి విలువను నిర్ణయిస్తుంది.

CONCEPT – Human Relations and Human Resources

నైతికత, పారదర్శకత, విశ్వసనీయత ఉద్యోగ జీవితంలో అత్యంత కీలకమైన లక్షణాలు. ఇవి సంస్థలలో విశ్వాస వాతావరణాన్ని నిర్మిస్తాయి.

---

పద్యము – 155

ఇమ్ము దప్పు వేళ నెమ్మెలన్నియు దప్పి,
కాలమొకరీతి గడుప వలయు,
విజయుడనుగు దప్పి విరటుని గొలువడా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

ప్రతికూల పరిస్థితులు వచ్చినప్పుడు సహనంతో వ్యవహరించాలి. కాలం మారే వరకు ఓర్పుతో జీవించాలి.

భావం

కష్టకాలంలో సహనం, సమయోచిత నిర్ణయాలు విజయానికి దారితీస్తాయి.

CONCEPT – Human Relations and Human Resources

Resilience (తిరిగి నిలబడే శక్తి), Adaptability (అనుకూలత) నాయకత్వ లక్షణాలలో ముఖ్యమైనవి. మార్పులను స్వీకరించే వ్యక్తులు అభివృద్ధి సాధిస్తారు.

---

పద్యము – 156

మెలతనడవినుంచి మృగము వెంటనే పోవు,
రామచంద్రుకన్న రసికుడేది?
చేటుకాలమునకు చెడు బుద్ధి పుట్టును.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

కాలప్రభావం వల్ల గొప్పవారికైనా కొన్నిసార్లు తప్పులు జరుగుతాయి. ప్రతికూల పరిస్థితులు చెడు నిర్ణయాలకు దారితీస్తాయి.

భావం

ఎప్పుడూ వివేకంతో ఆలోచించి నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి. పరిస్థితుల ప్రభావానికి లోనుకాకుండా జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలి.

CONCEPT – Human Relations and Human Resources

వివేకం, నిర్ణయ సామర్థ్యం, భావోద్వేగ నియంత్రణ నాయకత్వంలో కీలకం. ఒత్తిడి పరిస్థితుల్లో సరైన నిర్ణయాలు తీసుకునే వ్యక్తులు ఉత్తమ నాయకులవుతారు.

---

ఆత్మజ్ఞానం – నిజాయితీ – సహనం – వివేకం – నైతికత : ఇవే మానవ సంబంధాలు మరియు మానవ వనరుల అభివృద్ధికి శాశ్వత పునాదులు.

SEO Keywords

వేమన పద్యములు, వేమన శతకం, Vemana Satakam, Telugu Literature, Human Relations Development, Human Resource Development, Self Awareness, Integrity, Ethics, Leadership Development, Personality Development, Emotional Intelligence, Moral Values, Life Skills

#వేమన #వేమనశతకం #Vemana #HumanRelations #HumanResources #Leadership #SelfAwareness #Ethics #PersonalityDevelopment #LifeSkills #TeluguLiterature

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన132 (147-151)

వేమన పద్యములు  – తాత్పర్యములు, భావములు

మానవ సంబంధాల అభివృద్ధి మరియు మానవ వనరుల వికాస దృక్పథంతో

---

పద్యము – 147

కండకావరమున కానడు మరణంబు,
తన మదమున గనడు తత్వమిట్లు,
భోగవాంఛ చేత పుణ్యంబు గానడు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

శరీర బలం, యౌవనం, సంపదల గర్వంలో మునిగిపోయినవాడు మరణం అనివార్యమనే సత్యాన్ని గ్రహించలేడు. భోగాలపై మక్కువ వలన పుణ్యకార్యాలను చేయలేడు.

భావం

అహంకారం, భోగాసక్తి మనిషిని సత్యానికి దూరం చేస్తాయి. వినయం, ధర్మాచరణ జీవనాన్ని సార్థకం చేస్తాయి.

CONCEPT – Human Relations & Human Resources

వినయం, ఆత్మపరిశీలన, బాధ్యతాయుత జీవనం మంచి సంబంధాలను నిర్మిస్తాయి. అహంకారాన్ని విడిచిన వ్యక్తి జట్టులో విశ్వాసాన్ని పెంపొందిస్తాడు.

---

పద్యము – 148

తెలుపు మాపు జేసి దిట్టతనంబున,
తెలుపు భస్మముగను తేటపరచు,
విధముకన్న పరుసవేదియు లేదురా!
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

పరుసవేది లోహాలను శుద్ధి చేసినట్లే జ్ఞానం మనిషి అజ్ఞానాన్ని తొలగించి ఉన్నతుడిని చేస్తుంది.

భావం

జ్ఞానం జీవితాన్ని ప్రకాశవంతం చేస్తుంది. విద్య కంటే గొప్ప సంపద మరొకటి లేదు.

CONCEPT – Human Relations & Human Resources

నిరంతర అభ్యాసం, నైపుణ్యాభివృద్ధి వ్యక్తిగత వికాసానికి, సంస్థల పురోగతికి పునాది.

---

పద్యము – 149

దుండగీనికొకడు కొండీడు చెలికాడు,
బండరాజునకును బడుచు మంత్రి,
కొండముచ్చునకును కోతియు విందౌను.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

దుర్మార్గులకు దుర్మార్గులే స్నేహితులు అవుతారు. సాంగత్యం మన ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేస్తుంది.

భావం

మంచి వారి సహవాసం మనల్ని మంచివారిగా, చెడు వారి సహవాసం చెడువారిగా మారుస్తుంది.

CONCEPT – Human Relations & Human Resources

మంచి జట్టు, సానుకూల సంబంధాలు వ్యక్తి మరియు సంస్థ విజయానికి కీలకం.

---

పద్యము – 150

పుట్టు దుఃఖమునను, పొరలు దుఃఖమునను,
గిట్టు దుఃఖమునను, క్రింద జనును,
మనుజ దుఃఖము వలె మరి లేదు దుఃఖంబు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

పుట్టుక నుండి మరణం వరకు మనిషి అనేక కష్టాలను ఎదుర్కొంటాడు. దుఃఖం మానవ జీవితంలో సహజం.

భావం

కష్టాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొని జీవితంలో ముందుకు సాగాలి.

CONCEPT – Human Relations & Human Resources

సహనం, భావోద్వేగ నియంత్రణ, కష్టాలను తట్టుకునే శక్తి వ్యక్తిత్వ వికాసానికి అత్యవసరం.

---

పద్యము – 151

పెట్టినంత ఫలము పెక్కండ్రకుపహతి,
జేయకున్న దాను జెరుపకున్న,
పెండ్లి సేయునట్టి పెద్ద ఫలంబురా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

మంచి కార్యాలకు చేసిన సహాయం, శ్రమ, ధనం ఎప్పటికైనా ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.

భావం

దానం, సేవ, సహకారం సమాజ శ్రేయస్సుకు దోహదపడతాయి.

CONCEPT – Human Relations & Human Resources

సేవాభావం, సహకారం, సామాజిక బాధ్యత మానవ సంబంధాలను బలోపేతం చేస్తాయి. సమాజానికి ఉపయోగపడే వ్యక్తులు ఆదర్శ నాయకులుగా నిలుస్తారు.

వినయం – జ్ఞానం – మంచి సాంగత్యం – సహనం – సేవాభావం : ఇవే మానవ సంబంధాలు మరియు మానవ వనరుల అభివృద్ధికి ఐదు మూలస్తంభాలు.

SEO Keywords

వేమన పద్యములు, వేమన శతకం, Vemana Satakam, Telugu Literature, Human Relations Development, Human Resource Development, Leadership Skills, Personality Development, Moral Values, Positive Attitude, Good Character, Team Building, Emotional Intelligence, Social Responsibility, Life Skills

#వేమన #వేమనశతకం #Vemana #HumanRelations #HumanResources #Leadership #PersonalityDevelopment #LifeSkills #MoralValues #TeluguLiterature

వేమన other 10

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

పద్యము – 10

పుత్తడి గల వాని పుష్టంబు పుండైన వసుధలోన చాల వార్తకెక్కు
బేదవాని యింట పెండ్లైన నెరుగరు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

ధనవంతుడికి చిన్న కష్టం వచ్చినా అది లోకమంతా వార్తగా వ్యాపిస్తుంది. కానీ పేదవాని ఇంట ఎంత పెద్ద శుభకార్యం జరిగినా సమాజం పెద్దగా పట్టించుకోదు. సంపద ఉన్నవారికి సమాజంలో ఎక్కువ ప్రాధాన్యం లభిస్తుందని, పేదవారి విషయాలు చాలాసార్లు నిర్లక్ష్యానికి గురవుతాయని వేమన ఈ పద్యంలో సూచించాడు.

భావం

సమాజం ధనం ఆధారంగా వ్యక్తులను అంచనా వేయకూడదు. ధనికుడు, పేదవాడు అనే తేడా లేకుండా అందరికీ సమాన గౌరవం, గుర్తింపు ఇవ్వడం మానవ ధర్మం.

CONCEPT – Development of Human Relations and Human Resources

ఈ పద్యం మానవ సంబంధాల అభివృద్ధికి గొప్ప మార్గదర్శకం. సమాజంలో వ్యక్తి విలువను అతని ధనం ఆధారంగా కాకుండా, అతని మానవత్వం, నైతికత మరియు వ్యక్తిత్వం ఆధారంగా గుర్తించాలి. ప్రతి వ్యక్తికి సమాన గౌరవం, గుర్తింపు మరియు అవకాశాలు లభించినప్పుడు మాత్రమే ఆరోగ్యకరమైన మానవ సంబంధాలు ఏర్పడతాయి. సంస్థలు, కుటుంబాలు మరియు సమాజాలలో సమానత్వం, పరస్పర గౌరవం, సామాజిక న్యాయం వంటి విలువలు మానవ వనరుల అభివృద్ధికి పునాది అవుతాయి.

మానవ విలువ ధనంతో కాదు, గుణంతో కొలవబడాలి.

SEO Keywords

వేమన పద్యములు, వేమన శతకం, Vemana Satakam, Telugu Moral Poems, Human Relations Development, Human Resource Development, Social Equality, Vemana Philosophy, Telugu Literature, Moral Values, Inspirational Telugu Poems, Personality Development, Leadership Values, Human Dignity

#వేమన #వేమనశతకం #Vemana #TeluguLiterature #HumanRelations #HumanResources #Equality #SocialJustice #Leadership #MoralValues #PersonalityDevelopment

వేమన other5

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

పద్యము – 5

ఇంటియాలు విడిచి యిల జారకాంతల
వెంటదిరుగు వాడు వెఱ్ఱి వాడు
పంటచేలు విడిచి పరిగ యేరినట్లు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

తన ఇంటిలో ఉన్న భార్యను, కుటుంబ బాధ్యతలను నిర్లక్ష్యం చేసి ఇతర స్త్రీల వెంట తిరిగేవాడు మూర్ఖుడు. అది తన సొంత పంటచేలను వదిలి, ఉపయోగం లేని పొలాల వెంట పరుగెత్తినట్లే అవుతుంది. కుటుంబ జీవితాన్ని గౌరవించి, ధర్మబద్ధంగా జీవించడమే శ్రేయస్కరం అని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

భావం

సొంత కుటుంబాన్ని, బాధ్యతలను, నిజమైన బంధాలను కాపాడుకోవాలి. పరాయి ఆకర్షణల వెంటపడడం వ్యక్తి గౌరవాన్నీ, కుటుంబ సుఖాన్నీ నాశనం చేస్తుంది. ధర్మబద్ధమైన కుటుంబ జీవితం మానవునికి శాంతి, సంతోషాలను అందిస్తుంది.

CONCEPT – Development of Human Relations and Human Resources

ఈ పద్యం మానవ సంబంధాల నిర్మాణంలో కుటుంబ విలువల ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తుంది. కుటుంబ సభ్యుల పట్ల నిబద్ధత, విశ్వాసం, బాధ్యతాయుతమైన ప్రవర్తన ఆరోగ్యకరమైన మానవ సంబంధాలకు పునాది. వ్యక్తి తన కుటుంబ బాధ్యతలను గౌరవించి, నైతిక విలువలతో జీవించినప్పుడు సమాజంలో విశ్వాసం, గౌరవం మరియు సహకార భావనలు పెరుగుతాయి. ఇటువంటి లక్షణాలు వ్యక్తిగత వికాసానికే కాకుండా మానవ వనరుల అభివృద్ధికి కూడా దోహదపడతాయి. కుటుంబంలో ఏర్పడే క్రమశిక్షణ, నిబద్ధత, పరస్పర గౌరవం సంస్థలలోనూ సమర్థవంతమైన నాయకత్వం మరియు బాధ్యతాయుతమైన పనితీరుకు ఆధారమవుతాయి.

కుటుంబానికి నిబద్ధతే వ్యక్తిత్వ వికాసానికి, మానవ సంబంధాల బలోపేతానికి మూలాధారం.

SEO Keywords

వేమన పద్యములు, వేమన శతకం, కుటుంబ విలువలు, Human Relations Development, Human Resource Development, Family Ethics, Moral Values, Telugu Literature, Personality Development, Leadership Values, Vemana Philosophy, Family Responsibility, Trust and Commitment

#వేమన #వేమనశతకం #Vemana #FamilyValues #HumanRelations #HumanResources #PersonalityDevelopment #Leadership #MoralValues #TeluguLiterature #FamilyResponsibility

వేమన other 4

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

పద్యము – 4

వాడకురికి తిట్టు వలదన్న మొరపెట్టు
ముందు మగని గొట్లు మసుగుబెట్లు
గడుసురాలు మగని గంపబెట్టమ్మురా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

దురుసు స్వభావం కలిగిన స్త్రీ తన భర్తను ఎల్లప్పుడూ తిడుతూ, అవమానిస్తూ ఉంటుంది. అతని మాటలను గౌరవించదు. అటువంటి గడుసు భార్య భర్తకు బాధలను, కష్టాలను కలిగిస్తుంది. ఆమె ప్రవర్తన వల్ల కుటుంబంలో శాంతి, సౌఖ్యాలు నశిస్తాయి.

భావం

కుటుంబ జీవితం పరస్పర గౌరవం, ప్రేమ, సహనం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. భార్యాభర్తలు ఒకరినొకరు గౌరవించుకుంటూ, మృదువుగా ప్రవర్తిస్తే గృహం సుఖసంతోషాలతో నిండుతుంది. దురుసు మాటలు, అవమానకర ప్రవర్తన కుటుంబ శాంతిని దెబ్బతీస్తాయని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.

CONCEPT – Development of Human Relations and Human Resources

ఈ పద్యం మానవ సంబంధాల అభివృద్ధిలో పరస్పర గౌరవం మరియు సానుకూల సంభాషణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. కుటుంబంలో అవమానకరమైన మాటలు, దురుసు ప్రవర్తన మరియు పరస్పర నిందలు సంబంధాలను బలహీనపరుస్తాయి. గౌరవం, సహనం, వినయం మరియు పరస్పర అవగాహన ఉన్నప్పుడు మాత్రమే బలమైన మానవ సంబంధాలు ఏర్పడతాయి. ఇదే సూత్రం కార్యాలయాలు మరియు సంస్థలలో కూడా వర్తిస్తుంది. సహోద్యోగులు, నాయకులు మరియు సభ్యులు పరస్పరం గౌరవించుకుంటూ, సానుకూలంగా సంభాషించినప్పుడు మానవ వనరుల అభివృద్ధి, జట్టు సమన్వయం మరియు ఉత్పాదకత పెరుగుతాయి.

పరస్పర గౌరవం, మృదువైన సంభాషణ మానవ సంబంధాలకు బలమైన పునాది.

SEO Keywords

వేమన పద్యములు, వేమన శతకం, కుటుంబ విలువలు, Human Relations Development, Human Resource Development, Positive Communication, Family Harmony, Relationship Management, Telugu Literature, Vemana Philosophy, Personality Development, Leadership Skills, Moral Values

#వేమన #వేమనశతకం #Vemana #HumanRelations #HumanResources #FamilyValues #PositiveCommunication #Leadership #PersonalityDevelopment #TeluguLiterature #MoralValues

131 (143-146)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

౧౪౩. ప్రస్తుతంపు వేళ పద్యంబు చదివిన...

పద్యం:
ప్రస్తుతంపు వేళ పద్యంబు చదివిన,
తప్పు గలిగె యున్ననెప్పి యుండు,
వెలది సుగత వేళ బిత్తలై యుండదా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం:
సమయోచితంగా చెప్పిన మంచి మాట, పద్యం లేదా బోధన చిన్న లోపాలతో ఉన్నా ప్రజలకు ఉపయోగపడుతుంది. మంచి భావం ప్రధానమైనది; చిన్న తప్పుల వల్ల దాని విలువ తగ్గదు.

భావం:
సారవంతమైన జ్ఞానం రూపకల్పనలోని చిన్న లోపాల కంటే గొప్పది.

---

౧౪౪. శర బంగరు బొడగన్న...

పద్యం:
శర బంగరు బొడగన్న భామల బొడగన్న,
చిత్తమునను చింత సేయడేని,
తేజమువాడె పరమయోగి,
వర్ణింప జగమందు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం:
బంగారం, సౌందర్యం, భోగాలు కనిపించినా మనస్సు చలించకుండా నిలిచే వాడే నిజమైన యోగి. అతడు ఇంద్రియాలను జయించి అంతరంగ శాంతిని పొందినవాడు.

భావం:
వైరాగ్యం, మనోనిగ్రహం యోగికి నిజమైన లక్షణాలు.

---

౧౪౫. పతి యొప్పిన సతియొప్పును...

పద్యం:
పతి యొప్పిన సతియొప్పును,
పతి సతులొకటైన పరమ పావనమందుకో,
సతి పతి న్యాయమె మోయు,
అతులిత పరమాత్మ నైశ్యముగురా వేమా.

తాత్పర్యం:
భార్యాభర్తలు పరస్పర అవగాహనతో, ఒకే భావంతో జీవిస్తే వారి సంసారం పవిత్రమవుతుంది. వారి ఐక్యతలోనే దైవత్వం ప్రతిఫలిస్తుంది.

భావం:
దాంపత్య జీవితానికి పరస్పర గౌరవం, ఐకమత్యం మూలాధారం.

---

౧౪౬. ఆకాశంబున వాయువు...

పద్యం:
ఆకాశంబున వాయువు,
మాకున దావాగ్నియటుల మానసమందుకో,
ఏకాకారుడు జగమున,
జోకైతను తానే వెలుగు సుమ్ముర వేమా.

తాత్పర్యం:
ఆకాశంలో గాలి వ్యాపించినట్లే, ప్రపంచమంతటా ఒకే పరమాత్మ విస్తరించి ఉన్నాడు. ఆ సత్యాన్ని మనస్సులో గ్రహించినవారికి సర్వం ఒకే దైవస్వరూపంగా కనిపిస్తుంది.

భావం:
సర్వజీవుల్లో, సర్వప్రపంచంలో ఒకే పరబ్రహ్మ తత్త్వం నిండి ఉందని తెలుసుకోవడం ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం.

---

సారాంశం

ఈ నాలుగు పద్యాలలో వేమన జ్ఞానమునకు విలువ, వైరాగ్యం, దాంపత్య ఐక్యత, అద్వైత తత్త్వం వంటి ఉన్నత జీవన విలువలను బోధించాడు. బాహ్య రూపాల కంటే అంతరంగ శుద్ధి, మనోనిగ్రహం, పరస్పర సామరస్యం మరియు పరమాత్మ ఏకత్వ జ్ఞానమే మానవ జీవితాన్ని ఉన్నతంగా తీర్చిదిద్దుతాయని సూచించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనతాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #ఆధ్యాత్మికత #యోగి #దాంపత్యధర్మం #పరమాత్మతత్త్వం #మానవవిలువలు #TeluguLiterature #Vemana

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

130 (139–142)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

౧౩౯. ఉచితవంతుడై నను ఉద్యోగపరుడైన...

ఉచితవంతుడై నను ఉద్యోగపరుడైన,
సాగిపారి యున్న సమయమునను,
పరులకు ఉపకరించి పరగ రక్షించును.
వేమ.

తాత్పర్యం

నీతిమంతుడైన వ్యక్తి తన పనులలో నిమగ్నమై ఉన్నప్పటికీ అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడాన్ని మరచిపోడు. తన కర్తవ్యంతో పాటు సమాజహితాన్ని కూడా కాపాడే వాడే నిజమైన మహనీయుడు.

భావం

స్వప్రయోజనంతో పాటు పరహితాన్ని ఆచరించడం ఉత్తమ మానవ ధర్మం.

---

౧౪౦. పట్టు వస్త్రములును...

పట్టు వస్త్రములును, పరగ భూషణములు,
కుదువలిడుటలెల్ల కొదువ పద్దులు,
అనుభవింప కూడదట దెంత వాగైన,
అనుభవింప కొంత హాని వేమ.

తాత్పర్యం

అధిక విలాసాలు, ఆడంబరాలు, భోగభాగ్యాలలో మునిగిపోవడం శ్రేయస్కరం కాదు. ఎంత ధనవంతుడైనా మితిమీరిన వినియోగం చివరికి నష్టానికే దారి తీస్తుంది.

భావం

మితవ్యయం సంపదను కాపాడుతుంది; విలాసాసక్తి నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది.

---

౧౪౧. మని యుండెడు జనమెల్లను...

మని యుండెడు జనమెల్లను,
చనిపోయిన వారి పుణ్య సత్కథలెల్లం,
వినవలె కనవలె మనవలె,
నిమిషులకునైన తెలియదంత్యము వేమ.

తాత్పర్యం

ప్రపంచంలోని ప్రతి మనిషి మహనీయుల జీవితాలను వింటాడు, చదువుతాడు. అయినప్పటికీ తన జీవితమూ నశ్వరమేననే సత్యాన్ని గుర్తించడు.

భావం

మరణం అనివార్యమనే జ్ఞానం కలిగినప్పుడే జీవితం విలువైనదిగా మారుతుంది.

---

౧౪౨. పచ్చ జూచు వారు...

పచ్చ జూచు వారు పచ్చ మెచ్చెడు వారు,
పచ్చ మీద వాంఛ పడిన వారు,
పచ్చ విడుచు వాని ప్రభువుగా జూతురు.
వేమ.

తాత్పర్యం

ధనంపై మక్కువ కలవారు ధనవంతులను గౌరవిస్తారు. కానీ ధనాసక్తిని జయించినవారిని మరింత గొప్పవారిగా భావిస్తారు.

భావం

ధనాన్ని సంపాదించడం కన్నా ధనాసక్తిని జయించడం గొప్ప సాధన.

సమగ్ర భావం

• పరులకు సహాయం చేయడం మానవ ధర్మం.
• విలాసాలకు హద్దులు ఉండాలి.
• జీవితం నశ్వరమని గుర్తుంచుకోవాలి.
• ధనాసక్తిని జయించినవాడే నిజమైన ధనవంతుడు.

వేమన బోధనలు నేటికీ సమాజానికి మార్గదర్శకాలు.

SEO Keywords: వేమన పద్యములు, వేమన తాత్పర్యాలు, తెలుగు సాహిత్యం, వేమన నీతి పద్యాలు, మానవ విలువలు, ధనాసక్తి, పరహితం, జీవన తత్వం, తెలుగు కవిత్వం, Vemana Padyalu Telugu.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన పదకోశ 165

వేమన పద్య సూచిక (Index to Vemana Padyalu) – ఆ, ఇ, ఉ, ఊ, ఎ అక్షరాలు

వేమన పద్యాల తొలి పాదాల ఆధారంగా రూపొందించిన సూచికలోని ఆ, ఇ, ఉ, ఊ, ఎ అక్షరాలతో ప్రారంభమయ్యే పద్యాల జాబితా క్రింద ఇవ్వబడింది.

పద్య ప్రారంభం	పద్య సంఖ్య
ఆలివంకవారు	30
ఆలివంచ లేశ	6
ఆలుపతి సౌఖ్యము	20
ఆలుబిడ్డలు ధనము	55
ఆలుమగని మాట	15
ఆలుగంభ	2
ఆశకన్న	10
ఆశగోసి వేసి	102
ఆశ చేత మనుజు	80
ఆశల దెగగోసి	11
ఆశల నెడు త్రాళ్ల	199
ఆశలుడుగ గాని	81
ఆసనముల బన్ని	198
ఆస పాపజాతి	45
ఇంగలంబు తోడ	75
ఇంచు శాంత బోనం	72
ఇంటియాలు	148
ఇంటిలోని	3
ఇంతి చూచెనేని	45
ఇంతి తనదు పేరు	30
ఇంద్రియ పరవర్తు	60
ఇంద్రియముల	1
ఇచ్చకము భువి	2
ఇచ్చి పుచ్చుకొన్నం	201
ఇచ్చేవారల	130
ఇచ్చువాని యొద్ద	45
ఇట్టి కనుల	130
ఇట్టి పద్య పంచ	25
ఇట్టి సౌధువు విద్య	20
ఇదియుపరమ	2
ఇనుము విరిగె	71
ఇమ్ము దప్పు	11
ఇరుగుపొరుగు	11
ఇల్లు సాలు	25
ఇహమునందు	4
ఇహము విడిచి	10
ఈక పటు నాట	4
ఈతకంటే	6
ఉందియుండి జ్ఞాన	13
ఉచితవంతుడైన	13
ఉత్తముని కడుపు	7
ఉత్తమోత్తముండు	101
ఉన్న సరికి	72
ఉపవసము	3
ఉప్పు కప్పురంబు	1
ఉర్వి జనులు	32
ఉర్వి వారి కెల్ల	51
ఉసురు లేని	32
ఊరకుంట దెలియ	128
ఊరులు పల్లెలు	166
ఊర్ధ్వలోకమందు	1
ఎండ వేళ చీక	45
ఎండిన మామిడి	1
ఎంత కష్టముండు	50

సూచిక ఉపయోగం

వేమన పద్యాల మొదటి పాదాలను ఆధారంగా చేసుకొని రూపొందించిన ఈ సూచిక ద్వారా కావలసిన పద్యాన్ని త్వరగా గుర్తించవచ్చు. పరిశోధకులు, విద్యార్థులు, వేమన సాహిత్యాభిమానులకు ఇది విలువైన మార్గదర్శకంగా ఉపయోగపడుతుంది.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనసూచిక #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం #తెలుగుభాష #పద్యసూచిక #Vemana #VemanaPadyalu #TeluguLiterature

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

164

వేమన పద్య సూచిక (Index to Vemana Padyalu) – అ అక్షరం

క్రింది పదబంధాలు వేమన పద్యాల మొదటి పాదాల ఆధారంగా రూపొందించిన సూచికలోని అంశాలు. వీటి ద్వారా సంబంధిత పద్యాలను సులభంగా గుర్తించవచ్చు.

పద్య ప్రారంభం	పద్య సంఖ్య
అంగ మెల్ల	3
అండ దప్పిన	25
అండములను	30
అంత కొరత	136
అంతరాత్మ	145
అజ్ఞానమె	8
అడవి తిరుగ	30
అడుగదగు	9
అతిసూక్ష్మ	115
అద నెరిగిన	70
అధిక జనులు	14
అధికమైన	9
అధికుడైన రాజు	160
అనగననగ	1
అనువుగాని	46
అన్నమదము	145
అన్నమధికమైన	130
అన్నమరుగ	67
అన్నిజాడలు	70
అప్పుదూయ	23
అరుదుగానది	36
అర్థవంతు	115
అలయ చేసి మలచి	30
అల్పబుద్ధి	70
అల్పసుఖము	8
అల్పుడెవడు	30
అల్లువాని	14
అవును వేమన్న	195
ఆకటికిదొలంగు	19
ఆశలన్నవారి	5
ఆకాశంబున	2
ఆడి తప్పువార	160
ఆడువారిగన్న	1
ఆత్మలోని శివు	46
ఆత్మశుద్ధి లేని	6
ఆనుకూల్యము	130
ఆపగాలి వెంట	67
ఆపదందు జూడు	67
ఆరురుచులు	70
అరయ తరుచు	130
ఆలి మాటలు	46

సూచిక ప్రాముఖ్యత

వేమన పద్య సూచిక (Index) ద్వారా పద్యాల మొదటి పాదాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని కావలసిన పద్యాన్ని త్వరగా గుర్తించవచ్చు. పరిశోధకులు, విద్యార్థులు, వేమన సాహిత్యాభిమానులకు ఈ విధమైన సూచికలు ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనసూచిక #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం #తెలుగుభాష #పద్యసూచిక #Vemana #VemanaPadyalu #TeluguLiterature

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

163

వేమన పద్యాలలో కనిపించే పదాలు – అర్థాలు

పదం	అర్థం
బోయ	వేటగాడు, ఒక వృత్తికి చెందిన వ్యక్తి
బ్రాహ్మణుడు	బ్రాహ్మణ వర్ణానికి చెందినవాడు
మచ్చరం	మత్సరం, అసూయ
మది	మతి, బుద్ధి, మనస్సు
వివ్రుడు	వివేకి, జ్ఞాని (సందర్భానుసారం)
వీభూతి	విభూతి, పవిత్ర భస్మం
వెయ్యి	సంఖ్య – 1000
వెర్రి వేమన	వేమన తనను తాను సంబోధించుకున్న పదప్రయోగం
వేస	వేషం
శూద్రుడు	చతుర్వర్ణాలలో నాలుగవ వర్ణానికి చెందినవాడు
మిత్తి	మృత్యువు, మరణం
సద్ది	చలిది, చల్లబడినది
షణ్మతములు	ఆరు ప్రధాన మత సంప్రదాయాలు
సన్నిపాత	మిశ్రమ స్థితి, వ్యాధి విశేషం
సాధక	సాధన చేసేవాడు
యుగములు	కృత, త్రేతా, ద్వాపర, కలి యుగాలు
సాధ్యం	చేయగలిగినది, సాధించదగినది
సాహసం	ధైర్య కార్యం, తెగువ
రుచులు	అభిరుచులు, రసాలు
విచ్చలవిడి	అడ్డూ అదుపూ లేకుండా
విటక విటుడు	చతురుడు, రసికుడు
సుమ్మి	నిశ్శబ్దంగా ఉండు, ఊరుకో
సోమయాజి	సోమయాగం చేసిన బ్రాహ్మణుడు
స్వామి	ప్రభువు, గురువు, యజమాని
హంస	రాజహంస; పరమహంసకు సంకేతం
వినరా	వినుము, ఆలకించు
హరిహరాదులు	హరి (విష్ణువు), హర (శివుడు) మరియు ఇతర దేవతలు

భావం

వేమన పద్యాలలో కనిపించే ఈ పదాలు ఆ కాలపు భాషా వైవిధ్యాన్ని, సామాజిక వ్యవస్థను, ఆధ్యాత్మిక భావజాలాన్ని మరియు ప్రజల జీవన విధానాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. కొన్ని పదాలు నేటి తెలుగు వాడుకలో మార్పులకు లోనైనా, వాటి ద్వారా వేమన కాలంలోని సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు మరియు తాత్విక దృక్పథం స్పష్టంగా తెలుస్తాయి. ఈ పదాల అధ్యయనం వేమన సాహిత్యాన్ని మరింత లోతుగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపకరిస్తుంది.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #తెలుగుభాష #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం #పదకోశం #వేమనసాహిత్యం #తెలుగుపదాలు #భాషాపరిశోధన #Vemana

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

162

300 page 70 . దుడ్డుట page 111 . కొమ్ములు 142 . $ 54 . á ము for గృహం 122 . తెలుపు 132 . గురం for గృహం 91 * 94 . 39 , 46 . గొనం for గుణం 101 . గోరంక 62 § ( శ్రీంధికం 30 , 33 . ( 30 , 33 . జంగం 60 . చండాల 38 . చద్ది for చలిది 76 . జముడు for యముడు 122 . జాళువా 63 .. చీమంత 102 . 22 39 , 79 . జున్ను 59 . ໖໖ 39 , 43 చెవినిల్లు 100 . 89 . 5 0 28 , 36 , 41 , 70 , 116 . తనరుట 33 . తామర 70 . దాయాది 60 . తారళ 42 . తిరం for స్థిరం 36 . తిలకం 72 . ? 34 , 42 * 43 + 49 5 దేనము for ధ్యానం 22 . తొత్తు 60 . ໖໖ 40 , 54 , 74 , 87 . ໕໐ 42 , 64,87 , 107 . ক ໖ 15 . 0 61 . πους 74 . పంకజాక్షి 70 , 75 . పంచాక్షరి 134 . ລ້ 130 . ລ້ ວ 100 . [ 59 . 25 62 || , 71 , 102 Sec బమ్మ for బ్రహ్మ 70 . ລ້ 78 . పరమాత్మ 63 . వెయ్యి . పాదపూణశం 33 , 41+ , 43 * ໖໖ 131 ( and see I. v . 48 ) . పుండరీకం 70 ລ້ 42 , 64 , 65 , 128 , 130 . బుద్బుద 117 . 2 61 . బొమ్మ for బ్రహ్మ and బొమ్మగుడ్డు for బ్రహ్మాండం 146 . CONCEPT ( development of human relations and human resources )

161

వేమన తెలుగు పదాలు

అంజనం page 76 . ໖ 78 . అక్షజం for ఆశ్చర్యం 126 అగుట 78 . ລ້ 106 . అనిమిషులు 130 . అమృత 46 అయ్య 74 ఆన , నీమాన 84 . ఆస for ఆశ 23 . ఇందు 78 . ఇదుగొ 106 . ໘໖ 15 . ఇహం 78 . ఉత్పలం 70 ఉపనయనం 74 , 135 , 140 . ఉసురు 80 . ఏడ for ఎడ 33 , & page 135 . ఓజ for యోచన 57 . ఓలి 135 . X changeable into 5 134 . శంకణం 54 . గండపక్షి 114 . కక్షసం for కరసం 126 . కఠపాళి 141 . XO 82 . కన్నతండ్రి 39 . ໒໘໐ 114 . § 49 . కర్మం 64 , 65 , 74 1 8 61 . కలక 46 . కలియుగం 138 , కల్పతరువు 54 . కాయసిద్ధి 137 .

SEO Keywords

వేమన తెలుగు పదాలు, వేమన పదకోశం, వేమన పద్యములు, తెలుగు పదసంపద, వేమన నిఘంటువు, వేమన సాహిత్యం, ప్రాచీన తెలుగు పదాలు, వేమన భాష, తెలుగు సాహిత్యం, వేమన పదాల అర్థాలు

#వేమన #వేమనపద్యములు #తెలుగుపదాలు #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనభాష #వేమనపదకోశం #TeluguLiterature #Vemana #TeluguWords

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

160

వేమన పద్యములలో కనిపించే ప్రాచీన తెలుగు పదాలు – అర్థాలు

వేమన పద్యాలలో అనేక ప్రాచీన, తాత్విక, జానపద, సంస్కృత మూల పదాలు కనిపిస్తాయి. వాటి అర్థాలను తెలుసుకోవడం ద్వారా వేమన భావజాలాన్ని మరింత లోతుగా గ్రహించవచ్చు.

అ నుండి ఔ వరకు

• అంజనం – కాటుక, నేత్రాలకు రాసుకునే ఔషధం.
• అక్షజం – ఆశ్చర్యం, విస్మయం.
• అగుట – కావడం, సంభవించడం.
• అనిమిషులు – దేవతలు, రెప్పవేయనివారు.
• అమృతం – చిరంజీవిత్వాన్ని ప్రసాదించేదిగా భావించిన దివ్యరసం.
• అయ్య – తండ్రి, పెద్దమనిషి, గౌరవసూచక సంబోధన.
• ఆన / నీమాన – ఆనందం, సంతోషం లేదా గౌరవం అనే సందర్భార్థం.
• ఆస – ఆశ, కోరిక.
• ఇందు – చంద్రుడు.
• ఇదుగొ – ఇదిగో, చూడుము.
• ఇహం – ఈ లోకం, భౌతిక జీవితం.
• ఉత్పలం – తామర పువ్వు.
• ఉపనయనం – యజ్ఞోపవీత ధారణ సంస్కారం.
• ఉసురు – ప్రాణం, జీవశక్తి.
• ఎడ – స్థలం, వైపు, మధ్య.
• ఓజ – యోచన, ఆలోచన, మేధస్సు.
• ఓలి – వెలుగు, ప్రకాశం.

క వర్గ పదాలు

• శంకణం – అనుమానం, సందేహం.
• గండపక్షి – గరుడుని పోలిన బలమైన పక్షి.
• కరసం – రసం, సారం, మాధుర్యం.
• కఠపాళి – కాపలాదారు, రక్షకుడు.
• కన్నతండ్రి – జన్మనిచ్చిన తండ్రి.
• కర్మం – పని, క్రియ, విధి.
• కలక – కలత, చింత, ఆందోళన.
• కలియుగం – ప్రస్తుత యుగం; ధర్మహీనత అధికమైందని భావించే యుగం.
• కల్పతరువు – కోరికలు తీర్చే దివ్యవృక్షం.
• కాయసిద్ధి – శరీరాన్ని సంపూర్ణంగా నియంత్రించే యోగసిద్ధి.

భావం

వేమన పద్యాలలోని పదసంపద తెలుగు భాష వైవిధ్యాన్ని, జానపద జీవనాన్ని, తాత్విక చింతనను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ పదాల అర్థాలు తెలుసుకోవడం ద్వారా వేమన చెప్పిన నీతి, సామాజిక విమర్శ, ఆధ్యాత్మిక సందేశాలను మరింత స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.

SEO Keywords

వేమన పదాలు, వేమన పద్యములు, వేమన నిఘంటువు, తెలుగు ప్రాచీన పదాలు, వేమన పదార్థాలు, వేమన భావజాలం, తెలుగు సాహిత్యం, వేమన తాత్పర్యాలు, తెలుగు పదకోశం, Vemana Telugu Words

#వేమన #వేమనపద్యములు #తెలుగుసాహిత్యం #తెలుగుపదాలు #వేమనభావజాలం #Vemana #TeluguLiterature #TeluguWords #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

129(135-138)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

135. ధైర్యవంతుని దాతృత్వం

ధైర్యయుతునకితర ధనమైన నదురేమి?
దానమిచ్చునవుడే తనకు దగ్జెనెలమి;
మించు పనికినెవరేమి సేయుదురు?
అడుగు దప్ప తప్పు పిడుగు వేమ.135-

తాత్పర్యం

ధైర్యం కలిగిన వ్యక్తికి ధనం కేవలం సాధనం మాత్రమే. అతడు సంపదను సమాజహితానికి వినియోగిస్తాడు. దానం చేసే వాడికి కలిగే కీర్తి, తృప్తి, గౌరవం ఇతర ఏ కార్యంతోనూ సులభంగా లభించవు. ధైర్యం, దాతృత్వం కలిసి ఉన్నప్పుడు జీవితం సార్థకమవుతుంది.

---

౧౩౬. ధన సంపాదన కంటే ధన వినియోగం గొప్పది

ద్రోహబుద్ధినైన దొంగరికెమునైన,
సటలనైన సాహసముననైన,
సంపదాధికు చేత సాధించి ధనమును,
బడుగుకిచ్చి బాగుపడును వేమ.

తాత్పర్యం

ధనం ఎలా సంపాదించబడిందన్నదానికంటే దాన్ని ఎలా వినియోగిస్తున్నామన్నది ముఖ్యమని వేమన సూచిస్తున్నాడు. పేదలకు, అవసరమైన వారికి సహాయం చేయడం ద్వారా సంపదకు సార్థకత వస్తుంది. సమాజహితానికి ఉపయోగపడిన ధనం మాత్రమే నిజమైన విలువను పొందుతుంది.

---

౧౩౭. గురుకృప లేక పరమార్థం తెలియదు

నరుడటు పరమాత్మ గురుని జేరినవుడ,
హస్తమందు మోయమపుడె చూపు;
విరివి సంపదలను విర్రవీగిన జీవి,
పరమెరుగక యముని పాలు వేమ.

తాత్పర్యం

గురువు మార్గదర్శనం పొందినవారికి పరమాత్మ తత్వం స్పష్టమవుతుంది. సంపద, అధికారం, అహంకారంతో విర్రవీగే వ్యక్తి జీవిత సత్యాన్ని గ్రహించలేడు. ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం లేకపోతే సంపద కూడా మనిషిని రక్షించలేదని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.

---

౧౩౮. అనిత్యమైన సంసార బంధాలు

బిడ్డలను, సతులను, పేరైన చుట్టాల,
సంపదల, తనువుల జాల నమ్మి,
సంతపిల్లుచుండు రణభంగురములన్ని,
తెలియలేరదేమి దెల్ప వేమ.

తాత్పర్యం

పిల్లలు, భార్య, బంధువులు, సంపద, శరీరం — ఇవన్నీ అనిత్యమైనవే. వాటినే శాశ్వతమని భావించి మమకారంతో జీవించడం అవివేకం. జీవితంలోని ప్రతి వస్తువు మార్పుకు లోబడి ఉంటుందని గ్రహించినవాడే నిజమైన జ్ఞాని.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన ధైర్యం, దాతృత్వం, సంపద యొక్క సద్వినియోగం, గురుభక్తి, ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం, మరియు సంసార బంధాల అనిత్యత గురించి బోధించాడు. ధనం కంటే ధర్మం గొప్పది; సంపద కంటే జ్ఞానం శ్రేష్ఠం; బంధాల కంటే ఆత్మసత్యం నిత్యమని తెలియజేశాడు.

#వేమన #వేమనపద్యములు #వేమనతాత్పర్యం #దాతృత్వం #గురుభక్తి #ఆత్మజ్ఞానం #మానవవిలువలు #తెలుగుసాహిత్యం #తత్వచింతన #Vemana #TeluguLiterature #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

128(130-134)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

౧౩౦. సజ్జనుని గుణం – దుర్జనుని స్వభావం

నేరని జనులకును నేర్పు నేరములెల్ల,
చక్కజేతురరయ సాధుజనము,
ఒప్పు దుజనములు తప్పుగ నెంతురు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

సజ్జనులు అజ్ఞానుల లోపాలను సరిదిద్దేందుకు ప్రయత్నిస్తారు. దుర్జనులు మాత్రం మంచిని కూడా తప్పుగా చూపిస్తారు. ఇతరులను అభివృద్ధి చేయడం సజ్జనుని లక్షణమైతే, లోపాలు వెతకడం దుర్జనుని స్వభావం.

---

౧౩౧. దిక్కులేని దరిద్రుని స్థితి

దిక్కులేని రో దీనత బాబిన,
పురుషుడిహమునందు పూజ్యుడగును;
పరమునందు వాని భాగ్యమేమనవచ్చు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

కష్టాలను అనుభవించి వినయంతో జీవించినవాడు ఈ లోకంలో గౌరవాన్ని పొందుతాడు. అటువంటి వ్యక్తి పరలోకంలోనూ ఉత్తమ ఫలితాన్ని పొందగలడని వేమన సూచిస్తున్నాడు. బాధలు మనిషిని పరిపక్వుడిని చేస్తాయని భావం.

---

౧౩౨. పరనిందకునికి జ్ఞానం దొరకదు

పలుగు వానికేల పరసమృద్ధి దలంప?
పలుగు వానికేల భక్తి పథము?
పలుగు వానికేల పరమార్థ తత్వంబు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ఎల్లప్పుడూ ఇతరులను నిందించే వ్యక్తికి సంపద, భక్తి, తత్వజ్ఞానం ఏదీ స్థిరంగా లభించదు. పరనింద మనస్సును కలుషితం చేస్తుంది. ఆత్మోన్నతికి స్వీయపరిశీలన అవసరమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

౧౩౩. నిజమైన పుణ్యాత్ముడు

తండ్రి సొమ్మునైన, దాయాది సొమ్మైన,
పరుల సొమ్ములైన ప్రాప్తధనము,
దయను దీనులకును దానమిచ్చిన వాడె,
బహుళ పుణ్యజనుడు పరగ వేమ.

తాత్పర్యం

సంపద ఎలా వచ్చినా దానిని కేవలం స్వార్థానికి కాకుండా, దీనులకు సహాయం చేయడానికి ఉపయోగించినవాడే నిజమైన పుణ్యాత్ముడు. దయతో చేసిన దానం సమాజానికి మేలు చేస్తుంది.

---

౧౩౪. దాత ఎవరు?

తనదు సొమ్ము జూడ దానమియ్యగ వచ్చు,
నవని దొడ్డుగాదె ఎవరికైన;
నదరు బెదురు లేకనన్యుల సొమ్ముల,
దానమిచ్చువాడు దాత వేమ.

తాత్పర్యం

తన సొంత సంపదను దానం చేయడం గొప్ప విషయమే. కానీ ఇతరుల సంపదను తనదిగా భావించి దానం చేయడం దాతృత్వం కాదు. నిజమైన దానం స్వశక్తితో, స్వసంపదతో, స్వచ్ఛమైన హృదయంతో చేయబడాలి.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన సజ్జనత, వినయం, పరనింద యొక్క దుష్ప్రభావం, దాతృత్వం యొక్క నిజమైన అర్థం, మరియు మానవతా విలువలను వివరించాడు. మంచిని ప్రోత్సహించడం, ఇతరులకు సహాయం చేయడం, స్వార్థరహిత జీవనం గడపడం ద్వారానే మనిషి ఉన్నత స్థితిని పొందగలడని బోధించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యములు #వేమనతాత్పర్యం #దాతృత్వం #మానవవిలువలు #సజ్జనత #పరనింద #తెలుగుసాహిత్యం #తత్వచింతన #Vemana #TeluguLiterature #HumanValues #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

127(125-129)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

125. చిత్తము గల యోగి

చిత్తము గల యోగి శివుని వలెనె యుండు,
మిథ్యయోగి యుండు మిడత వలెను,
నిత్యుడైన యోగి నీవలెనుండురా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

మనస్సును జయించిన నిజమైన యోగి శివుని వంటి ప్రశాంతత, పవిత్రత కలిగి ఉంటాడు. కపట యోగి మాత్రం మిడతలాగా చంచలంగా, ప్రయోజనం లేని జీవితం గడుపుతాడు. నిజమైన యోగం అంతరంగ శుద్ధిలోనే ఉందని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

---

126. సంపదతో గర్వించరాదు

ఉన్న సరికి మనుజుడు ఉపకారిగా లేక,
కన్నుగనక నెల్ల గర్వములను,
దీనులైన వారి దిగువాయిగా జూచి,
పరము గనల నూతబడును వేమ.

తాత్పర్యం

సంపద, స్థానం, శక్తి ఉన్నప్పుడు ఇతరులకు సహాయం చేయకుండా గర్వంతో ప్రవర్తించడం మంచిది కాదు. పేదలను తక్కువగా చూసేవాడు చివరకు పరమార్థాన్ని గ్రహించలేడు. వినయం మరియు దయే మనిషిని ఉన్నతుడిని చేస్తాయి.

---

127. రోగికి రోగి బాధ తెలుసు

రోగియైన వాడు రోగినె గుంగును,
రోగిని రసి చూచి రూఢిగాను,
రోగికి జనవాని రాగి బంగారౌను.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

బాధ అనుభవించినవారికే ఇతరుల బాధ విలువ తెలుస్తుంది. రోగి బాధను అర్థం చేసుకుని ఆదరించే వ్యక్తి రాగి బంగారంగా మారినట్లే గొప్పవాడవుతాడు. సానుభూతి మరియు పరస్పర సహకారం మానవత్వానికి గుర్తులు.

---

128. శక్తి తెలియక పోరాడుట

ఎదుటి తన బలంబునెంచుకో నేరక,
దీకొని చలమున నెదిర్చెనేని,
యెలుగు పంజు సేవకేర్పడు చందమో.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ఎదుటివారి బలం, పరిస్థితి తెలుసుకోకుండా తొందరపడి విరోధం చేయడం ప్రమాదకరం. అది ఎలుగుబంటి పంజాకు చిక్కుకున్నట్లే నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది. వివేకంతో వ్యవహరించాలనే సందేశాన్ని వేమన ఇస్తున్నాడు.

---

129. మూఢుని విమర్శ

ఒగు బాగెరుగని యొట్టి మూఢ జనంబు,
లీల సుధీజనముల నెంచుటెల్ల,
మృగపు తోడ నక్కు మొరగిన సామ్యమో.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

మంచి చెడు తెలియని మూఢులు జ్ఞానులను విమర్శించడం వ్యర్థం. అది అడవి మృగం వెనుక నక్క మొరిగినట్లే అర్థరహితం. జ్ఞానం లేనివారి విమర్శలు జ్ఞానుల విలువను తగ్గించలేవని వేమన చెప్పుతున్నాడు.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన నిజమైన యోగి లక్షణాలు, వినయ ప్రాముఖ్యత, సానుభూతి విలువ, వివేకంతో వ్యవహరించాల్సిన అవసరం, జ్ఞానులను విమర్శించే మూఢత్వం గురించి బోధించాడు. అంతరంగ శుద్ధి, దయ, వివేకం, వినయం కలిగినవారే ఉత్తమ మానవులని స్పష్టం చేశాడు.

#వేమన #వేమనపద్యములు #వేమనతాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #మానవవిలువలు #యోగి #వినయం #సానుభూతి #తత్వచింతన #Vemana #TeluguLiterature #HumanValues #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

126(120-124)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

120. పెట్టువారలెవరు?

పెట్టువారలెవరు? పెట్టకుందురెవరు?
పెట్టి పెట్టనట్టి దిట్టలెవరు?
పట్టు దప్పకుండ భావించి చూడరా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ఈ లోకంలో ఇచ్చేవారు ఎవరు? ఇవ్వనివారు ఎవరు? ఇచ్చి కూడా తాను ఇచ్చినట్లు భావించనివారు ఎంతమంది? అహంకారం లేకుండా దానధర్మాలు చేయడం అత్యున్నత గుణమని వేమన సూచిస్తున్నాడు.

---

121. పుట్టువారలెవరు?

పుట్టువారలెవరు? పుట్టకుందురెవరు?
పుట్టి పుట్టనట్టి పురుషులెవరు?
పుట్టి పుట్టనియటు బోధించి చూడరా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

జన్మించినవారందరూ శరీరపరంగా పుట్టినవారే. కానీ ఆత్మజ్ఞానం పొందినవారు పునర్జన్మ బంధనాలకు అతీతులు. జీవిత సత్యాన్ని గ్రహించినవాడే నిజమైన మానవుడని వేమన తెలియజేస్తున్నాడు.

---

122. కట్టువారలెవరు?

కట్టువారలెవరు? కట్టని వారేరి?
కట్టి కట్టులేని కర్ములెవరు?
గట్టిపరచి లెస్స కనుకల్గి చూడరా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

మనిషి చేసే ప్రతి కర్మ ఒక బంధనాన్ని సృష్టిస్తుంది. అయితే ఫలాపేక్ష లేకుండా కర్తవ్యాన్ని నిర్వహించే వాడు కర్మబంధాలకు అతీతుడవుతాడు. జీవిత రహస్యాన్ని లోతుగా పరిశీలించమని వేమన సూచిస్తున్నాడు.

---

123. పద్య పంచక మహిమ

ఇట్టి పద్య పంచకైశ్యముఁ దెలసిన,
పెట్టి, పుట్టి, కట్టి, పృధివి బ్రతికి చచ్చి,
శుద్ధుడగుచు, సర్వజ్ఞుడై,
నిల్చునెల్ల మహిమ నీకు జెల్లు వేమ.

తాత్పర్యం

ఈ ఐదు పద్యాల అంతరార్థాన్ని గ్రహించినవాడు దానం, జననం, కర్మ, జీవితం, మరణం వంటి జీవన రహస్యాలను అర్థం చేసుకొని ఆత్మశుద్ధిని పొందుతాడు. అటువంటి వాడు జ్ఞానవంతుడై ఉన్నత స్థితికి చేరుకుంటాడని వేమన చెబుతున్నాడు.

---

124. అరిషడ్వర్గాల ప్రభావం

కామ కోపములును, మోహ లోభంబులు,
మద మాత్సర్యములు క్రూరమయ్యె;
కక్షసంబు సేత్త కాలుని చేతను,
మొకబోదురు తుది మొనసి వేమ.

తాత్పర్యం

కామం, క్రోధం, మోహం, లోభం, మదం, మాత్సర్యం అనే అరిషడ్వర్గాలు మనిషిని పతనానికి నెడతాయి. వీటితో పాటు ద్వేషభావం పెరిగితే చివరకు కాలగర్భంలో నశించక తప్పదు. మనస్సును శుద్ధి చేసుకోవాలని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన దానం, జన్మ, కర్మ, ఆత్మజ్ఞానం, అరిషడ్వర్గాల గురించి లోతైన తాత్విక సందేశాన్ని అందించాడు. అహంకారం లేకుండా జీవించడం, కర్మబంధాలను అధిగమించడం, మనస్సును శుద్ధి చేసుకోవడం ద్వారానే మనిషి నిజమైన జ్ఞానాన్ని పొందగలడని బోధించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనతాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #ఆత్మజ్ఞానం #మానవవిలువలు #ధర్మం #తత్వశాస్త్రం #Vemana #TeluguLiterature #TeluguPhilosophy #HumanValues #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 125*(115-119)

వేమన పద్యములు  – తాత్పర్యములు

115. ధర్మ సత్యములను దప్పక చేయని

పద్యం:

ధర్మ సత్యములను దప్పక చేయని
కర్మజీవి మేలు గానలేడు;
నిర్మల హృదయుండు నీ రూపముననుండు,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం:
ధర్మాన్ని, సత్యాన్ని ఎల్లప్పుడూ ఆచరించే కర్మయోగికే నిజమైన మేలు కలుగుతుంది. నిర్మల హృదయం కలిగినవారిలోనే దైవత్వం నివసిస్తుంది.

భావం:
దేవుణ్ణి ఆలయాల్లో వెతకడం కంటే సత్యసంధమైన, పవిత్రమైన హృదయంలో దర్శించాలి.

---

116. ధనము లేమి కులము తక్కువ పడివచ్చు

పద్యం:

ధనము లేమి కులము తక్కువ పడివచ్చు,
ధనము లేమి కీర్తి దలగిపోవు;
ధనము లేమి శుచిని దగ బుట్టనియ్యదు,
ధనము లేమి ఘనత దప్పు, వేమ.

తాత్పర్యం:
ధనం లేనివారిని సమాజం చాలాసార్లు తక్కువగా చూస్తుంది. కీర్తి, ప్రతిష్ఠలు కూడా తగ్గిపోవచ్చు.

భావం:
ధనానికి అతిగా విలువనిచ్చే సామాజిక వ్యవస్థను వేమన విమర్శిస్తున్నాడు.

---

117. ధనము లేమి సుతులు తప్పుల బెడుదురు

పద్యం:

ధనము లేమి సుతులు తప్పుల బెడుదురు,
ధనము లేమి పత్ని దాక నాడు;
ధనము లేమె వరికి తాళికై యుండదు,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం:
ధనం లేనప్పుడు సొంతవారే గౌరవం తగ్గించవచ్చు. సమాజంలో ఆదరణ కూడా తగ్గుతుంది.

భావం:
ప్రేమ, అనురాగం, పరస్పర గౌరవం ధనంపైన ఆధారపడకూడదని వేమన సూచిస్తున్నాడు.

---

118. చచ్చు వారలెవరు?

పద్యం:

చచ్చు వారలెవరు? చావని వారేరి?
చచ్చి బ్రతికి యుండు జనము లెవరు?
విచ్చలవిడిగాను వివరించి చూడరా,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం:
మరణం తప్పని సత్యం. పుట్టిన ప్రతి జీవి మరణించాల్సిందే. ఈ సత్యాన్ని లోతుగా గ్రహించమని వేమన పిలుపునిస్తున్నాడు.

భావం:
మరణాన్ని గుర్తుంచుకొని అహంకారం విడిచి సార్థక జీవితం గడపాలి.

---

119. బ్రతుకు వారెవరు?

పద్యం:

బ్రతుకు వారలెవరు? బ్రతుకకుండువారెవరు?
బ్రతికి బ్రతుకు లేని ప్రాణులెవరు?
క్షితిని శోధ జేసి స్థిరముగా జూడరా,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం:
కేవలం శరీరంతో జీవించడం కాదు. జీవిత పరమార్థాన్ని గ్రహించి ధర్మమార్గంలో నడిచేవారే నిజంగా జీవించినవారు.

భావం:
ఆత్మజ్ఞానం, వివేకం, సత్యాన్వేషణతో కూడిన జీవనమే సార్థక జీవితం.

---

సమగ్ర భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన ధర్మం, సత్యం, ధనం, మరణం, జీవన పరమార్థం వంటి మానవ జీవితంలోని ముఖ్యమైన అంశాలను చర్చించాడు. ధనం సమాజంలో ప్రభావం చూపినా, నిజమైన విలువ ధర్మంలోనూ నిర్మల హృదయంలోనూ ఉందని తెలిపాడు. మరణం అనివార్యమని గుర్తుచేస్తూ, జీవిత సారాన్ని తెలుసుకొని సార్థకంగా జీవించమని బోధించాడు.

---

SEO Keywords:
వేమన పద్యములు, వేమన తాత్పర్యములు, తెలుగు సాహిత్యం, వేమన సూక్తులు, ధర్మం, సత్యం, ఆత్మజ్ఞానం, జీవన తత్వం, Vemana Padyalu, Telugu Philosophy, Human Values, Moral Teachings

#వేమన #వేమనపద్యములు #తెలుగుసాహిత్యం #ధర్మం #సత్యం #జీవితతత్వం #ఆత్మజ్ఞానం #Vemana #TeluguLiterature #HumanValues #Philosophy

CONCEPT ( development of human relations and human resources )