ముందు మాట

Front Page

🌟 BRAND 🌟

CONCEPT EDUCATION SYSTEM

CONCEPT

(Development of Human Relations and Human Resources)

19. ఘంటసాల

మధురం మధురం – ఘంటసాల గాత్రం

🎤 మధురం మధురం – ఘంటసాల గాత్రం

మధురం మధురం… ఘంటసాల గాత్రం…
పాట అమృత పానం… సరి గంధర్వ గానం…
నవరసాల్ని పలికే కేళి… నవ్య పోకడలతో వాహ్యళి…
సంగీత సామ్రాజ్యాన్ని అలరించిన… బహుముఖ ప్రజ్ఞశాలి…
ఘంటసాల గాన గంగ… మనసుల్ని తడిపే సురల తరంగ…
భక్తి భావాల మధుర ధారా… భావరాగాల సజీవ సారా…
పలికే ప్రతి స్వరం పరిమళం… పాడే ప్రతి పాట పరమానందం…
కాలం గడిచినా కాంతి తగ్గని… కళలో చిరంజీవి గాన మాణిక్యం…
తెలుగు తల్లి ముద్దుబిడ్డ… సంగీతానికి వెలుగునిచ్చిన దీప్తి నిధి…
ఎప్పటికీ వినిపించే స్వర సుధా… ఘంటసాల గారు… అమర గాథా…

19.ఘంటసాల

మధురం మధురం ఘంటసాల గాత్రం పాట అమృత పానం సరి గంధర్వ గానం నవరసాల్ని పలికే కేళి నవ్యపోకడలకు నాంది సంగీత సామ్రాజ్యాన్ని అలరించిన మహా చక్రవర్తి ఘంటసాల ప్రత్యేక గుణాలు | Ghantasala Special Qualities

🎤 ఘంటసాల ప్రత్యేక గుణాలు

🎧 Audio Player

🎶 అద్భుతమైన స్వర మాధుర్యం – ఆయన గాత్రం మధురంగా ఉంటుంది.
🎼 శాస్త్రీయ సంగీతంపై పట్టు – కర్ణాటక సంగీతంలో ప్రావీణ్యం.
🗣️ స్పష్టమైన ఉచ్చారణ – ప్రతి పదం స్పష్టంగా వినిపిస్తుంది.
🎭 భావ వ్యక్తీకరణ – భావాలను అద్భుతంగా వ్యక్తపరచగలరు.
🎤 అన్ని రకాల పాటల్లో నైపుణ్యం – భక్తి, సినిమా, జానపదం.
📀 అమర గీతాలు – ఆయన పాటలు ఎప్పటికీ నిలిచే గీతాలు.
🙏 వినయశీల వ్యక్తిత్వం – క్రమశిక్షణ గల మహానుభావుడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )

07.జీవిత దశలు & ఆశ్రమ దశలు

జీవిత దశలు మరియు ఆశ్రమ దశలు | Telugu Essay

జీవిత దశలు & ఆశ్రమ దశలు

మనిషి జీవితం అనేక దశలతో కూడి ఉంటుంది. ప్రతి దశలో భిన్నమైన అనుభవాలు, బాధ్యతలు, ఆనందాలు ఉంటాయి.

🌿 జీవిత దశలు

  • శైశవం: చిన్నప్పటి దశ
  • బాల్యం: చదువు, విలువలు నేర్చుకునే దశ
  • కౌమారం: ఎదుగుదల దశ
  • యౌవనం: శక్తి, లక్ష్య సాధన దశ
  • వృద్ధాప్యం: అనుభవం, శాంతి దశ

🧠 ఆశ్రమ దశలు

  • బ్రహ్మచర్యం: విద్యార్థి దశ
  • గృహస్థం: కుటుంబ బాధ్యతలు
  • వానప్రస్థం: ఆధ్యాత్మికత వైపు
  • సన్యాసం: త్యాగం, శాంతి జీవితం

🌼 ముగింపు

ప్రతి దశకు ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. సమయానికి తగిన విధంగా జీవిస్తే జీవితం సార్థకమవుతుంది.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

07.డబ్బు సంపాదన & నిజమైన ఆనందం

డబ్బు సంపాదన & నిజమైన ఆనందం | Concept Education System

డబ్బు సంపాదన & ఆనందం

డబ్బు మన జీవితానికి అవసరం. కానీ అది సంతోషాన్ని కొనలేడు. నిజమైన ఆనందం మన కుటుంబం, స్నేహితులు, మనసుకు నచ్చిన పనుల్లో ఉంటుంది.

👉 సంతోషం బయట కాదు… మన మనసులోనే ఉంటుంది.

డబ్బు సంపాదించడం ఎలా?

  • ⏳ Time (సమయం)
  • 🔁 Consistency (నిరంతరత)
  • 💪 Hard Work (కష్టం)
  • 📏 Discipline (క్రమశిక్షణ)

Rome was not built in a day – పెద్ద విజయాలు ఒక్కరోజులో రావు.

👉 100% మంది డబ్బు సంపాదించగలరు, కానీ కష్టపడాలి.

ముఖ్య సందేశం

డబ్బు = అవసరం

మనశ్శాంతి + ప్రేమ = నిజమైన ఆనందం

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

05.12. DEGREES OF COMPARISON

<div style="font-family: Arial, sans-serif; background:#f4f8fb; padding:20px; line-height:1.8;">

<h1 style="text-align:center; color:#0b5394; font-size:36px;">
DEGREES OF COMPARISON
</h1>

<p style="text-align:center; color:#555; font-size:18px;">
Learn how to compare adjectives easily
</p>

<hr style="border:2px solid #0b5394; width:80%; margin:auto;">

<!-- POSITIVE -->
<div style="background:#d9ead3; padding:15px; border-left:8px solid #38761d; margin-top:20px;">
<h2>1. POSITIVE DEGREE</h2>
<p>Used to describe a quality (no comparison).</p>

<p><b>Examples:</b><br>
Ram is <b>tall</b>.<br>
This flower is <b>beautiful</b>.
</p>
</div>

<!-- COMPARATIVE -->
<div style="background:#fff2cc; padding:15px; border-left:8px solid #bf9000; margin-top:20px;">
<h2>2. COMPARATIVE DEGREE</h2>
<p>Used to compare two persons or things.</p>

<p><b>Structure:</b> adjective + er / more</p>

<p><b>Examples:</b><br>
Ram is <b>taller</b> than Shyam.<br>
This book is <b>more interesting</b> than that.
</p>
</div>

<!-- SUPERLATIVE -->
<div style="background:#cfe2f3; padding:15px; border-left:8px solid #0b5394; margin-top:20px;">
<h2>3. SUPERLATIVE DEGREE</h2>
<p>Used to compare more than two.</p>

<p><b>Structure:</b> the + adjective + est / most</p>

<p><b>Examples:</b><br>
Ram is the <b>tallest</b> boy.<br>
This is the <b>most beautiful</b> place.
</p>
</div>

<!-- TABLE -->
<div style="background:#ead1dc; padding:15px; border-left:8px solid #a64d79; margin-top:20px;">
<h2>📊 Examples Table</h2>

<table style="width:100%; border-collapse:collapse; text-align:center;">
<tr style="background:#0b5394; color:white;">
<th>Positive</th>
<th>Comparative</th>
<th>Superlative</th>
</tr>

<tr>
<td>tall</td>
<td>taller</td>
<td>tallest</td>
</tr>

<tr>
<td>big</td>
<td>bigger</td>
<td>biggest</td>
</tr>

<tr>
<td>happy</td>
<td>happier</td>
<td>happiest</td>
</tr>

<tr>
<td>beautiful</td>
<td>more beautiful</td>
<td>most beautiful</td>
</tr>

<tr>
<td>good</td>
<td>better</td>
<td>best</td>
</tr>

<tr>
<td>bad</td>
<td>worse</td>
<td>worst</td>
</tr>

</table>

</div>

<!-- FOOTER -->
<div style="text-align:center; margin-top:25px; color:#666;">
📚 Practice daily to master English grammar!
</div>

</div>
CONCEPT ( development of human relations and human resources )

05.5.AUXILIARY VERBS

VERB GRAMMAR MADE EASY


AUXILIARY / HELPING VERBS

Auxiliary verbs help the main verb to form tense, mood, or voice.

🔹 TOTAL AUXILIARY VERBS

1. PRIMARY AUXILIARY VERBS (3 MAIN VERBS)

BE → am, is, are, was, were, being, been
HAVE → have, has, had
DO → do, does, did

👉 Total Forms = 11


2. MODAL AUXILIARY VERBS

Can
Could
May
Might
Must
Shall
Should
Will
Would
Ought to
Need
Dare
Used to

👉 Total Modals = 13


✅ GRAND TOTAL AUXILIARY VERBS = 24


📌 Examples

She is reading.
They have completed work.
He does not like tea.
She can swim.
You should study well.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

05.4.VERB GRAMMAR MADE EASY

VERB GRAMMAR MADE EASY

Learn all types of verbs in a simple and easy way with examples.


1. WEAK VERBS

Weak verbs form past tense by adding -ed.

Examples:
Walk → Walked
Play → Played
Love → Loved

2. STRONG VERBS

Strong verbs change their form completely in past tense.

Examples:
Go → Went → Gone
Eat → Ate → Eaten
See → Saw → Seen

3. FINITE VERBS

Finite verbs change according to tense and subject.

Examples:
She plays cricket.
They played football.

4. INFINITIVE VERBS

Infinitive verbs use "to + base verb".

Examples:
To eat
To run
To study

5. TRANSITIVE VERBS

These verbs need an object.

Examples:
She reads a book.
He kicked the ball.

6. INTRANSITIVE VERBS

These verbs do not need an object.

Examples:
He runs fast.
The baby cries.

7. AUXILIARY / SPECIAL VERBS

Helping verbs that support the main verb.

Primary Auxiliaries:
Be (is, am, are, was, were)
Have (has, have, had)
Do (do, does, did)

Modal Verbs:
Can, Could, May, Might, Must, Shall, Should, Will, Would

Examples:
She is reading.
They have finished work.
He can swim.

📚 Improve your English Grammar step by step!

05.1.Types of Sentences

Types of Sentences - Horizontal Layout

🌈 Types of Sentences

✅ Declarative

States a fact or opinion.

"I love reading books."

Tone: Neutral

❓ Interrogative

Asks a question.

"Do you like coffee?"

Tone: Curious

❗ Exclamatory

Expresses strong emotion.

"What a beautiful sunset!"

Tone: Emotional

📢 Imperative

Gives a command or advice.

"Please close the door."

Tone: Commanding

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

05.3.Persons

Persons Persons in Grammar

Persons in English Grammar

1️⃣ First Person

The speaker talks about **themselves**.

  • Singular: I, me, my, mine
  • Plural: we, us, our, ours
  • Example: I am learning English.

2️⃣ Second Person

The speaker talks to **someone else**.

  • Both singular and plural: you, your, yours
  • Example: You are a good friend.

3️⃣ Third Person

The speaker talks about **someone or something else**.

  • Singular: he, she, it, him, her, his, hers, its
  • Plural: they, them, their, theirs
  • Example: She is reading a book.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )

05.2. Parts of Speech

Parts of Speech

🔴 Parts of Speech - Red Theme 🔴

1. Noun (పేరు పదం)
Names a person, place, thing, or idea.
Example: Ram, book, happiness
2. Pronoun (సర్వనామం)
Replaces a noun.
Example: I, he, they, you
3. Verb (క్రియ)
Shows action or state of being.
Example: run, write, is, are
4. Adjective (విశేషణం)
Describes a noun or pronoun.
Example: big, red, smart
5. Adverb (క్రియ విశేషణం)
Describes a verb, adjective, or another adverb.
Example: quickly, very, well
6. Preposition (ఉపసర్గ)
Shows relationship between words.
Example: in, on, at, under
7. Conjunction (అన్వయ కారకం)
Connects words or sentences.
Example: and, but, or, because
8. Interjection (విస్మయాదిబోధక పదం)
Shows strong emotion or feeling.
Example: Wow!, Oh!, Alas!
CONCEPT ( development of human relations and human resources )

05.8. ENGLISH GRAMMAR MADE EASY VERBS

ENGLISH GRAMMAR MADE EASY

ENGLISH GRAMMAR MADE EASY

🔵 1. Verb
A verb is a word that shows an action or a state of being.
📌 Examples: run, eat, sleep, is, have, sing
🟢 2. Weak Verbs (Soft Verbs)
These verbs form their past tense by adding -ed, -d, or -t.
📌 Examples: Walk → Walked, Jump → Jumped, Talk → Talked
🔴 3. Strong Verbs
These verbs change their vowel sound to form past tense. No "-ed".
📌 Examples: Sing → Sang → Sung, Drive → Drove → Driven, Begin → Began → Begun
🟡 4. Transitive Verbs
These verbs need an object to complete their meaning.
📌 Examples: She reads a book. He writes a letter. They eat rice.
👉 "book", "letter", "rice" = objects
🟠 5. Intransitive Verbs
These verbs do not need an object.
📌 Examples: He sleeps peacefully. Birds fly. She cries.
👉 No object after the verb
🟣 6. Auxiliary Verbs (Helping Verbs)
They help the main verb to form tenses, mood, or voice.
📌 Examples: is, am, are, was, were, has, have, had, will, shall, can, may
👉 He is going to school.
🟤 7. Finite Verbs
These verbs change form according to the subject and tense.
📌 Examples: She plays. (present), They played. (past)
👉 "plays", "played" = finite verbs (tense & subject based)
⚪ 8. Infinitive Verbs
Base form of a verb, usually with "to", not limited by subject or tense.
📌 Examples: to eat, to sing, to go
👉 She wants to go to the park.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )

05.6.Primary Auxiliary Verbs

Auxiliary Verbs

🔹 Auxiliary Verbs (Helping Verbs)

Auxiliary verbs help the main verb in a sentence. They show tense, voice, mood, and are used to form questions, negatives, and more.

✅ Primary Auxiliary Verbs

Verb Use Examples
Be
(am, is, are, was, were, be, been, being)
To form continuous or passive voice She is running.
The letter was written.
Have
(have, has, had)
To form perfect tenses I have finished my work.
Do
(do, does, did)
To form questions, negatives, or emphasize Do you like apples?
I did finish it!

✅ Modal Auxiliary Verbs

Modal Verb Use Example
Can Ability He can swim.
May Permission / Possibility May I come in?
Must Necessity / Obligation You must wear a helmet.
Will / Shall Future / Intention I will help you.
Should / Ought to Advice / Moral duty You should sleep early.
Would / Could Politeness / Hypothetical Would you like tea?
💡 Tips:
🔸 Auxiliary + Main Verb = Complete Sentence
🔸 Modal verbs are always followed by the base form of the main verb.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )

05.7. HELPING VERBS

Helping Verbs and Subject Predicate

Helping Verbs in English

Do, Does, Has, Have, Is, Am


1. DO / DOES

Used in Present Simple Tense (for questions and negatives)

Subject Verb Example
I / You / We / They do Do you play cricket?
He / She / It / Name does Does he like tea?

2. HAS / HAVE

Used to show possession or in Present Perfect Tense

Subject Verb Example
I / You / We / They have We have a new car.
He / She / It / Name has She has two cats.

3. IS / AM

Forms of "Be" verb used in Present Tense

Subject Verb Example
I am I am happy.
He / She / It / Name is He is reading a book.

CONCEPT

(Development of Human Relations and Human Resources)

📘 Subject and Predicate

🔹 What is a Subject?

The Subject tells who or what the sentence is about.

The cat sleeps under the table.
👉 Subject: The cat

🔸 What is a Predicate?

The Predicate tells what the subject does or is.

The cat sleeps under the table.
👉 Predicate: sleeps under the table


📝 More Examples

Ravi plays cricket.
👉 Subject: Ravi
👉 Predicate: plays cricket

The birds are flying in the sky.
👉 Subject: The birds
👉 Predicate: are flying in the sky

I am learning English.
👉 Subject: I
👉 Predicate: am learning English

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

02.ఋగ్వేదం చర్చ

ఋగ్వేదం చర్చ | Rigveda Discussion in Telugu

ఋగ్వేదం చర్చ | Rigveda Discussion

ఋగ్వేదం హిందూ ధర్మంలోని అత్యంత ప్రాచీన వేదం. ఇది ప్రధానంగా దేవతల స్తోత్రాల సంకలనం. ఇందులో అనేక ఋషులు రచించిన సూక్తాలు ఉన్నాయి. ఋగ్వేదం భారతీయ నాగరికత, సంస్కృతి మరియు తత్వశాస్త్రానికి పునాది.

ఋగ్వేద కాలపు సమాజం

  • సప్తసింధు ప్రాంతం ప్రధాన కేంద్రం
  • పశుపాలక సంస్కృతి – గోవులు, గుర్రాలు ప్రధాన సంపద
  • గ్రామీణ జీవన విధానం
  • వ్యవసాయం తెలిసినా ప్రధాన వృత్తి కాదు
  • యవధాన్యం పండించేవారు

ప్రసిద్ధ సంఘటన

దశరాజ్ఞ యుద్ధం (Battle of Ten Kings) ఋగ్వేదంలో ప్రముఖ సంఘటన. ఈ యుద్ధంలో రాజు సుదాసు అనేక గోత్రాలపై విజయం సాధించాడు.

ఋగ్వేదంలోని దేవతలు

  • ఇంద్ర
  • వరుణ
  • మిత్ర
  • అగ్ని
  • సోమ
అశ్వినీ కుమారులు దేవ వైద్యులు. వీరి పేర్లు: నాసత్య మరియు దస్ర.

ఋగ్వేద నదులు

  • సరస్వతి (ఘగ్గర్-హక్రా)
  • సింధు (ఇండస్)
  • గంగా
  • యమునా
  • శుటుద్రి (సత్లజ్)
  • విపాశ (బియాస్)
  • పరుష్ణీ (రవీ)
  • అసిక్నీ (చెనాబ్)
  • వితస్తా (జీలం)

వేదాలు

  • ఋగ్వేదం
  • యజుర్వేదం
  • సామవేదం
  • అథర్వవేదం

సారాంశం

ఋగ్వేదం భారతీయ సంస్కృతి, మతం మరియు తత్వశాస్త్రానికి పునాది. ఇందులో దేవతలు, నదులు, సమాజ నిర్మాణం మరియు ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం గురించి విశదంగా వివరించబడింది.

01.చారిత్రిక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు concept

చారిత్రిక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు | Philosophers Who Shaped the Course of History

చారిత్రిక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు
Philosophers Who Shaped the Course of History

1. Gautama Buddha (బుద్ధుడు)

Concept: ప్రతీత్యసముత్పాదం (Dependent Origination)

బౌద్ధమతంలో అత్యంత కీలకమైన సిద్ధాంతం. ఇది "ఏదీ స్వతంత్రంగా ఉండదు; అన్ని విషయాలు కారణాలు మరియు పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉత్పన్నమవుతాయి" అని బోధిస్తుంది.

దుఃఖానికి కారణం తృష్ణ అని చెప్పి విముక్తి మార్గాన్ని చూపాడు.

Taught that desire causes suffering and showed the path to liberation.

2. Socrates (సోక్రటీస్)

Concept: నిన్ను నీవు తెలుసుకో

ప్రశ్నల ద్వారా జ్ఞానం పొందే విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టాడు.

Introduced the method of gaining knowledge through questioning.

3. Spartacus (స్పార్టకస్)

Concept: తిరుగుబాటు

బానిసత్వానికి వ్యతిరేకంగా స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడాడు.

Fought against slavery for freedom.

4. Jesus Christ (యేసు క్రీస్తు)

Concept: మానవ సంబంధాలు

ప్రేమ, క్షమ, కరుణను బోధించాడు.

Taught love, forgiveness, and compassion.

5. Yogi Vemana (వేమన)

Concept: భావ విప్లవం

సమాజంలోని కపటతను విమర్శించి నీతిని బోధించాడు.

Criticized hypocrisy and promoted moral values.

6. Karl Marx (కార్ల్ మార్క్స్)

Concept: చారిత్రిక గతి తార్కిక భౌతిక వాదం

వర్గ పోరాటం ద్వారా సమాజ మార్పును వివరించాడు.

Explained social change through class struggle.

7. Sigmund Freud (ఫ్రాయిడ్)

Concept: sex leads life

అచేతన మనస్సు ప్రాధాన్యతను వివరించాడు.

Highlighted the role of the unconscious mind.

8. Vladimir Ilyich Lenin (లెనిన్)

Concept: పెట్టుబడి దారి సమాజం యొక్క అంత్యదశ సాంబ్రాజ్య వాదం

సామాజిక విప్లవాన్ని నడిపించాడు.

Led a major social revolution.

9. Joseph Stalin (స్టాలిన్)

Concept: రాజ్య రహిత సమాజం

సోవియట్ యూనియన్‌ను శక్తివంతం చేశాడు.

Strengthened the Soviet Union.

10. Mao Zedong (మావో)

Concept: సాంస్క్రతిక విప్లవం

చైనాలో కమ్యూనిస్టు విప్లవాన్ని విజయవంతం చేశాడు.

Led the communist revolution in China.

సారాంశం | Conclusion

ఈ తత్వకులు ప్రపంచ చరిత్రకు దిశానిర్దేశం చేశారు.

These thinkers shaped the direction of world history.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

02.బుద్ధుడు బోధించిన ధ్యానం

బుద్ధుడు – ధ్యానం

బుద్ధుడు బోధించిన ధ్యానం దేవుణ్ని ప్రార్థించడం కాదు. అది తన్ను తాను తెలుసుకోవడం, నిజాన్ని ఉన్నట్లే చూడడం.

ధ్యానం విధానాలు

1️⃣ సమథ ధ్యానం (Samatha)

  • మనస్సును ప్రశాంతంగా చేయడం
  • శ్వాసపై దృష్టి (ఆనాపానసతి)
  • ఏకాగ్రత పెంపొందింపు

ఫలితం: కోపం, ఆందోళన, చంచలత్వం తగ్గుతాయి

2️⃣ విపశ్యనా ధ్యానం (Vipassana)

  • శరీరం–మనస్సును గమనించడం
  • ఆలోచనలు, భావనలు పట్టుకోకుండా చూడటం
  • అన్నీ అనిత్యమే అని తెలుసుకోవడం

ఫలితం: అవిద్య తొలగి జ్ఞానం కలుగుతుంది

మూల సూత్రం

అనిత్యం – దుఃఖం – అనాత్మ
(Impermanence – Suffering – Non-self)

ధ్యాన లక్ష్యం

  • దుఃఖ నివృత్తి
  • తృష్ణ నాశనం
  • నిర్వాణ సాధన

ప్రారంభులకు ధ్యానం విధానం

  • ✔️ సౌకర్యంగా కూర్చోండి
  • ✔️ శ్వాసను గమనించండి
  • ✔️ ఆలోచనలు వస్తే అడ్డుకోకండి
  • ✔️ మళ్లీ శ్వాసపై దృష్టి పెట్టండి

⏳ రోజుకు 10 నిమిషాలు

Why Meditation? – A Buddhist Perspective

1️⃣ దుఃఖ నివారణ

ధ్యానం ద్వారా కోపం, ఆశ, భయం, అసంతృప్తి ఎలా వస్తున్నాయో గమనిస్తాం.

2️⃣ ముక్తి

ధ్యానం వల్ల మనసు బంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతుంది.

3️⃣ నిర్యాణం

తప్పుదారుల నుండి బయటపడే స్పష్టమైన దృష్టి కలుగుతుంది.

4️⃣ నిర్వాణం

కోరికల అగ్ని ఆరిపోవడం – ఇది ఒక స్థితి.

Summary

  • దుఃఖాన్ని అర్థం చేసుకోవడం
  • దాని మూలాన్ని తొలగించడం
  • ముక్తి పొందడం
  • నిర్వాణాన్ని చేరడం
🪷 “మనసే సర్వానికి మూలం”
"Mind is the forerunner of all things."

Keywords: Buddha meditation, Samatha, Vipassana, Buddhism Telugu, Meditation benefits, Nirvana, Mindfulness Telugu

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

04.ఆటవెలది ఛందస్సు

ఆటవెలది ఛందస్సు (Ataveladi Chandassu)

ఆ. ఇనగణ త్రయంబు నింద్ర ద్వయంబును హంస పంచకంబు ఆటవెలది.
✨ సులభమైన నిర్మాణం – లోతైన భావం కలిగిన ఛందస్సు ✨

📌 నిర్మాణం

  • మొత్తం 4 పాదములు ఉంటాయి
  • 1, 3 పాదాలు: 3 సూర్య గణాలు + 2 ఇంద్ర గణాలు
  • 2, 4 పాదాలు: 5 సూర్య గణాలు

📌 యతి నియమం

  • ప్రతి పాదంలో 4వ గణం మొదటి అక్షరం వద్ద యతి
  • ప్రాస యతి చెల్లును

📌 ప్రాస నియమం

  • సాధారణ ప్రాస నియమం లేదు
  • ప్రాస యతి మాత్రమే చెల్లును

☀️ సూర్య గణాలు (Surya Ganalu)

హ (గల): గురువు + లఘువు = U I
న (నల): మూడు లఘువులు = I I I

⚡ ఇంద్ర గణాలు (Indra Ganalu)

నగ = IIIU
సల = IIUI
నల = IIII
భ = UII
ర = UIU
త = UUI

📚 పద్యాలలో ఉపయోగాలు

  • తేటగీతి: 1 సూర్య + 2 ఇంద్ర + 2 సూర్య గణాలు
  • ఆటవెలది: 3 సూర్య + 2 ఇంద్ర గణాలు
  • సీసం: 6 ఇంద్ర + 2 సూర్య గణాలు

(U = గురువు, I = లఘువు)

10.భాస్కరుడు సా.శ. 1114

భారత ఖగోళ గణిత సంప్రదాయం

భాస్కరాచార్యుడు

భాస్కరుడు సా.శ. 1114 సంవత్సరంలో మహారాష్ట్రలోని విజ్జలబిడ (విజయపురం) గ్రామంలో జన్మించాడు. బ్రాహ్మణుడు, శాండిల్య గోత్రజుడు. చిన్నప్పటి నుండే గణిత పరిశోధనలలో ఆసక్తి చూపాడు. తన కుమార్తె లీలావతి కథ ప్రసిద్ధి చెందింది. లీలావతి కోసం గణిత గ్రంథం రచించి ప్రపంచప్రఖ్యాతి గాంచాడు.

భారత ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు

ఆర్యభట్టుడు భారతదేశంలోని గొప్ప గణిత, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త. ఆర్యభట్టీయం, సూర్య సిద్ధాంతం వంటి గ్రంథాలు రచించాడు. సైన్, కోసైన్ భావనలను జ్యా, కొజ్యా అని నిర్వచించాడు. వరాహమిహిరుడు గ్రహణాలు భూమి, చంద్రుని నీడ వల్ల జరుగుతాయని వివరించాడు.

హిందూ కాలగణన

హిందూ కాలగణన సూర్య సిద్ధాంతం ఆధారంగా అభివృద్ధి చెందింది. కలి శకం, విక్రమ శకం, శాలివాహన శకం, క్రీస్తుశకం వంటి పలు కాలమాన విధానాలు ఉన్నాయి. భారతదేశంలో అధికారికంగా శాలివాహన శకం ప్రామాణిక కాలమానం.

తెలుగు నెలలు & ఋతువులు

తెలుగు సంవత్సరంలో 12 నెలలు ఉంటాయి: చైత్రం, వైశాఖం, జ్యేష్టం, ఆషాఢం, శ్రావణం, భాద్రపదం, ఆశ్వయుజం, కార్తీకం, మార్గశిరం, పుష్యం, మాఘం, ఫాల్గుణం. ప్రకృతి ఆధారంగా ఆరు ఋతువులు ఉంటాయి: వసంత, గ్రీష్మ, వర్ష, శరద్, హేమంత, శిశిర.

ఆధునిక కాలెండర్

ప్రపంచవ్యాప్తంగా గ్రెగోరియన్ కాలెండర్ వాడబడుతోంది. జూలియన్ కాలెండర్ సవరణలతో పోప్ గ్రెగొరీ XIII 1582లో ఈ కాలెండర్‌ను ప్రవేశపెట్టాడు.

09.నా కవితలు Part II

Ch. RamaMohan Kavithalu & Concepts

Ch. RamaMohan, BA.

CONCEPT: Development of Human Relations & Resources

Human values, relationships, and philosophical awareness form the foundation of progress. Ignorance is the enemy. Knowledge lights the path forward.

🌾 అప్పుడు – ఇప్పుడు

అప్పుడు విద్య వెలుగులు అందరికీ చేరేవి,
ఇప్పుడు జ్ఞానం దూరమై ధనం aaదారమైపోయింది.
అప్పుడు వైద్యం మనసుతో సేవ చేసేది,
ఇప్పుడు వ్యాపారంగా మారి మానవత మాయమైంది.
అప్పుడు సమయం విస్తారంగా విరజిమ్మేది,
ఇప్పుడు గడియారంలో క్షణం విలువై పోయింది.
అప్పుడు బంధాలు మనసుకు మధుర గీతాలు,
ఇప్పుడు అవి ఫోన్ స్క్రీన్‌ల ప్రతిధ్వనులయ్యాయి.

నీ చూపులు

నీ చూపులు వలపుల గాలాలు,
నీ పలుకులు సుస్వరా గీతాలు.
మౌనం చెప్పే భావాలు,
పాండిత్య ప్రకర్షలు.
నీకోసం చేసే నిరీక్షణ,
కలిగించు మధురానుభూతి.
నీ సంగమంలో గడిపే క్షణాలు,
జీవతం జీవనం.

Beloved / English

The stars shimmer in your form,
Like jewels sparkling in the sky,
Your voice is the cooing of the cuckoo,
A melody that echoes in my heart.
Your presence is the confluence of the three rivers,
Every moment spent with you is a heart's treasure.

Philosophical Inspirations

  • Buddha: Pratityasamutpada, guiding humanity through wisdom.
  • Socrates: Pursuit of truth at all costs.
  • Vemana: Social reform through poetic wisdom.
  • Ambedkar: Justice, equality, and constitutional vision.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )

04.తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన

తెలుగు గురించి వెబ్‌సైట్.. తెలుగు సాంప్రదాయ ానికి సంబంధించిన వెబ్ సైట్.. తెలుగు మధ్య ద్రావిడ భాషా కుటుంబానికి చెందింది. ద్రావిడ భాషల్లో అత్యధిక సంఖ్యాకులు మాట్లాడేభాష తెలుగు. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల అధికారిక భాష తెలుగు. తెలుగు భాషా వ్యవహర్తలు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణల్లోనేకాక భారతదేశంలోని పెక్కు రాష్ట్రాల్లో, విదేశాల్లో అనేక ప్రాంతాల్లోనూ నివసిస్తున్నారు. https://cesct.ciil.org/index.html

తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన

ప్రాఙ్నన్నయ యుగము

సా.శ. 1000 వరకు

నన్నయ యుగము

1000 – 1100

శివకవి యుగము

1100 – 1225

తిక్కన యుగము

1225 – 1320

ఎఱ్ఱాప్రగడ యుగము

1320 – 1400

శ్రీనాధుని యుగము

1400 – 1500

రాయల యుగము

1500 – 1600

దక్షిణాంధ్ర యుగము

1600 – 1775

క్షీణ యుగము

1775 – 1875

ఆధునిక యుగము

1875 – ఇప్పటి వరకు

21వ శతాబ్దపు సాహిత్యం

2000 తరువాత

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

04.తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన

తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన

తెలుగు సాహిత్యాన్ని అధ్యయన సౌలభ్యం కోసం పండితులు అనేక యుగాలుగా విభజించారు. ఈ విభజనలో కొందరు పరిశోధకులు కవుల పేర్లు, కొందరు పాలకుల పేర్లు, మరికొందరు కాలానుగుణ పరిస్థితులను ఆధారంగా తీసుకున్నారు.

తెలుగు సాహిత్యం యుగాలు

  • ప్రాఙ్నన్నయ యుగము – సా.శ. 1000 వరకు
  • నన్నయ యుగము – 1000 నుండి 1100 వరకు
  • శివకవి యుగము – 1100 నుండి 1225 వరకు
  • తిక్కన యుగము – 1225 నుండి 1320 వరకు
  • ఎఱ్ఱాప్రగడ యుగము – 1320 నుండి 1400 వరకు
  • శ్రీనాధుని యుగము – 1400 నుండి 1500 వరకు
  • రాయల యుగము – 1500 నుండి 1600 వరకు
  • దక్షిణాంధ్ర / నాయకరాజుల యుగము – 1600 నుండి 1775 వరకు
  • క్షీణ యుగము – 1775 నుండి 1875 వరకు
  • ఆధునిక యుగము – 1875 నుండి ఇప్పటి వరకు
  • 21వ శతాబ్దపు తెలుగు సాహిత్యం – 2000 తరువాత

పాలకుల ఆధారంగా యుగ విభజన

  • చాళుక్య యుగము
  • కాకతీయ యుగము
  • పద్మనాయక యుగము
  • రెడ్డి రాజుల యుగము
  • తొలి రాయల యుగము
  • మలి రాయల యుగము
  • నవాబుల యుగము
  • నాయక రాజుల యుగము
  • కడపటి రాజుల యుగము
  • కుంఫిణీ యుగము
  • జమీందారీ యుగము
  • ఆధునిక యుగము

సాహిత్య ప్రక్రియల ఆధారంగా యుగ విభజన

  • ప్రాఙ్నన్నయ యుగము (అజ్ఞాత యుగము / శాసన యుగము)
  • భాషాంతరీకరణ యుగము (పురాణ కావ్య యుగము)
  • కావ్య యుగము
  • ప్రబంధ యుగము
  • గద్య, గేయ, యక్షగాన యుగము
  • దక్షిణాంధ్ర యుగము
  • ఆధునిక యుగము – ఖండకావ్య (భావకవితా) యుగము

తెలుగు సాహిత్యానికి సంబంధించిన ముఖ్య విభాగాలు

  • తెలుగు భాష
  • తెలుగు లిపి
  • తెలుగు వ్యాకరణం
  • తెలుగు పద్యం
  • తెలుగు నవల
  • తెలుగు కథ
  • తెలుగు నాటకం
  • జానపద సాహిత్యం
  • శతక సాహిత్యం
  • పురాణ సాహిత్యం
  • తెలుగు పత్రికలు
  • తెలుగు నిఘంటువు
  • తెలుగు బాలసాహిత్యం
  • తెలుగు సామెతలు
  • తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం

తెలుగు సాహిత్య అభివృద్ధికి కవులు మాత్రమే కాకుండా, పాలకులు మరియు సాహిత్య పోషకులు కూడా ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. ఈ విధమైన యుగ విభజనను ఆరుద్ర తన "సమగ్రాంధ్ర సాహిత్యం" గ్రంథంలో ఉపయోగించాడు.



తెలుగు సాహిత్యాన్ని అధ్యయనా సౌలభ్యం కోసం కొన్ని యుగాలుగా విభజిస్తారు. ఈ విభజన వివిధ పరిశోధకులు వివిధ ప్రమాణాలతో చేశారు. ఆయా కాలాలలో ఉన్న కవుల పేర్ల మీద గాని, లేదా పాలనాధికారుల పేర్లమీద గాని, లేదా కాలానుగుణంగా గాని ఈ యుగాలకు పేర్లు పెట్టారు.

తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన
నన్నయకు ముందు
సా.శ. 1000 వరకు
నన్నయ యుగం
1000 - 1100
శివకవి యుగం
1100 - 1225
తిక్కన యుగం
1225 - 1320
ఎఱ్ఱన యుగం
1320 – 1400
శ్రీనాధ యుగం
1400 - 1500
రాయల యుగం
1500 - 1600
దాక్షిణాత్య యుగం
1600 - 1775
క్షీణ యుగం
1775 - 1875
ఆధునిక యుగం
1875 – 2000
21వ శతాబ్ది
2000 తరువాత
తెలుగు భాష
తెలుగు లిపి
ముఖ్యమైన తెలుగు పుస్తకాల జాబితా
తెలుగు సాహితీకారుల జాబితాలు
ఆధునిక యుగం సాహితీకారుల జాబితా
తెలుగు వ్యాకరణం
తెలుగు పద్యం • తెలుగు నవల
తెలుగు కథ • తెలుగు సినిమా పాటలు
జానపద సాహిత్యం • శతక సాహిత్యం
తెలుగు నాటకం • పురాణ సాహిత్యం
తెలుగు పత్రికలు • పద కవితా సాహిత్యము
అవధానం • తెలుగు వెలుగు
తెలుగు నిఘంటువు • తెలుగు బాలసాహిత్యం
తెలుగు సామెతలు • తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం
తెలుగులో విద్యాబోధన • అధికార భాషగా తెలుగు

ప్రాఙ్నన్నయ యుగము : సా.శ. 1000 వరకు
నన్నయ యుగము : 1000 - 1100
శివకవి యుగము : 1100 - 1225
తిక్కన యుగము : 1225 - 1320
ఎఱ్ఱాప్రగడ యుగము : 1320 - 1400
శ్రీనాధుని యుగము : 1400 - 1500
రాయల యుగము : 1500 - 1600
దక్షిణాంధ్ర యుగము లేదా నాయకరాజుల యుగము : 1600 - 1775
క్షీణ యుగము : 1775 - 1875
ఆధునిక యుగము : 1875 నుండి

సాహిత్యాభివృద్ధికి పోషకులు కూడా ముఖ్య కారణం గనుక ఈ విభజన చేయబడింది. ఆరుద్ర సమగ్రాంధ్ర సాహిత్యంలో ఈ పద్ధతి వాడాడు.

  1. చాళుక్య యుగము
  2. కాకతీయ యుగము
  3. పద్మనాయక యుగము
  4. రెడ్డి రాజుల యుగము
  5. తొలి రాయల యుగము
  6. మలి రాయల యుగము
  7. నవాబుల యుగము
  8. నాయక రాజుల యుగము
  9. కడపటి రాజుల యుగము
  10. కుంఫిణీ యుగము
  11. జమీందారీ యుగము
  12. ఆధునిక యుగము

ప్రాఙ్నన్నయ యుగము (అజ్ఞాత యుగము, శాసన యుగము)
భాషాంతరీకరణ యుగము (పురాణ కావ్య యుగము)
కావ్య యుగము
ప్రబంధ యుగము
గద్య, గేయ, యక్షగాన యుగము
దక్షిణాంధ్ర యుగము
ఆధునిక యుగము - ఖండకావ్య (భావ కవితా) యుగము

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

08.Weight Loss Food Patterns

Simple Weight Loss Food Patterns

Introduction

Weight loss depends mainly on three factors: mind control, food habits, and eating time. If we control our food pattern and eat simple natural foods like fruits and vegetables, the body naturally maintains a healthy weight. Simple eating habits practiced in villages in earlier times were often healthier than modern lifestyles.

Pattern I – Four Times Food

Breakfast → Lunch → Snacks → Dinner

  • Breakfast: Idli, oats, fruits, lemon water.
  • Lunch: Rice or chapati, dal, vegetables, salad.
  • Snacks: Fruits, almonds, walnuts, green tea.
  • Dinner: Chapati, soup, light vegetables.

This is the most common eating pattern followed by many people.

Pattern II – Three Times Food

Breakfast → Lunch → Dinner

  • Morning healthy breakfast.
  • Balanced lunch with vegetables and protein.
  • Light dinner without snacks.

This pattern reduces extra calories and helps maintain body balance.

Pattern III – Morning Food, Lunch, Dinner

Avoid heavy breakfast and snacks.

  • Morning: Fruits and dry fruits.
  • Lunch: Rice or chapati with vegetables.
  • Dinner: Soup, salad, or light food.

This method is similar to simple intermittent fasting.

Pattern IV – One Meal a Day

Only one main meal in the day.

  • Morning: Water, fruits, dry fruits.
  • Afternoon: Main meal with rice or chapati, vegetables and dal.
  • Night: Fruits or herbal tea.

This method is also known as OMAD (One Meal A Day).

Pattern V – Two Meals a Day

  • Morning: Fruits and dry fruits.
  • Lunch: Main meal.
  • Dinner: Light meal.
  • Between meals: Fruits only.

This pattern helps reduce overeating and improves digestion.

Weight Loss Simple Rules

  • Drink 2–3 liters of water daily.
  • Reduce sugar and oil.
  • Eat more fruits and vegetables.
  • Walk at least 30 minutes daily.
  • Eat slowly and avoid stress.

Conclusion

Weight loss is not about starving the body but about following a simple and balanced lifestyle. Mind control, natural food, and regular physical activity are the key factors. Simple eating patterns practiced with discipline can naturally lead to a healthy and balanced life.


Weight Loss Food పట్టేర్న్స్
 (బరువు తగ్గించే ఆహార పద్ధతులు)
ప్రస్తుత కాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా మంది ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన ఆరోగ్య సమస్యల్లో ఒకటి అధిక బరువు. జీవన విధానం మారడం, ఎక్కువసేపు కూర్చునే పనులు చేయడం, వ్యాయామం తగ్గడం, అధికంగా నూనె మరియు ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారం తీసుకోవడం వంటి కారణాల వల్ల శరీర బరువు పెరుగుతోంది. అధిక బరువు కారణంగా మధుమేహం, రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత వ్యాధులు వంటి అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల బరువును నియంత్రించడం చాలా ముఖ్యమైన విషయం.
1.బరువు తగ్గడం అంటే కేవలం తక్కువ తినడం కాదు.
 
2.సరైన ఆహార పద్ధతి (Food Pattern), 
మనస్సు నియంత్రణ, మరియు 
శారీరక చలనం అనే మూడు అంశాలు కలిసి పనిచేస్తేనే ఆరోగ్యకరమైన బరువు తగ్గడం సాధ్యమవుతుంది. 

సరైన సమయానికి సరైన ఆహారం తీసుకోవడం ద్వారా శరీరం సమతుల్యతలో ఉంటుంది. అందుకే కొందరు ఆరోగ్య నిపుణులు వివిధ రకాల ఆహార పద్ధతులను అనుసరించాలని సూచిస్తారు.

1. నాలుగు సార్లు భోజనం చేసే పద్ధతి
ఈ పద్ధతి సాధారణంగా చాలా మంది అనుసరించే ఆహార విధానం. ఇందులో రోజుకు నాలుగు సార్లు ఆహారం తీసుకుంటారు. అవి ఉదయం అల్పాహారం, మధ్యాహ్న భోజనం, సాయంత్రం స్నాక్స్, రాత్రి భోజనం.
ఉదయం అల్పాహారం శరీరానికి అవసరమైన శక్తిని అందిస్తుంది. ఇడ్లీ, ఉప్మా, దోశ, ఓట్స్ లేదా పండ్లు వంటి తేలికపాటి ఆహారం తీసుకోవచ్చు. మధ్యాహ్నం భోజనంలో అన్నం లేదా చపాతీతో పాటు పప్పు, కూరగాయలు మరియు సలాడ్ తీసుకోవడం మంచిది. సాయంత్రం ఆకలి వేస్తే పండ్లు లేదా డ్రై ఫ్రూట్స్ తీసుకోవచ్చు. రాత్రి భోజనం తేలికగా ఉండాలి.
ఈ పద్ధతి శరీరానికి అవసరమైన శక్తిని సమతుల్యంగా అందిస్తుంది. అయితే ఎక్కువగా స్నాక్స్ తీసుకుంటే అదనపు కేలరీలు పెరగవచ్చు.

2. మూడు సార్లు భోజనం చేసే పద్ధతి
ఈ పద్ధతిలో రోజుకు మూడు సార్లు మాత్రమే భోజనం చేస్తారు. అవి ఉదయం అల్పాహారం, మధ్యాహ్న భోజనం మరియు రాత్రి భోజనం. ఈ విధానంలో సాయంత్రం స్నాక్స్ ఉండవు.
ఈ పద్ధతి వల్ల శరీరానికి అవసరమైన కేలరీలు నియంత్రణలో ఉంటాయి. ఉదయం ఆరోగ్యకరమైన అల్పాహారం తీసుకోవాలి. మధ్యాహ్నం సమతుల్యమైన భోజనం తీసుకోవాలి. రాత్రి తేలికపాటి ఆహారం తీసుకోవడం మంచిది.
భోజనాల మధ్యలో ఎక్కువగా తినే అలవాటు తగ్గుతుంది. దీనివల్ల జీర్ణక్రియ కూడా మెరుగుపడుతుంది.

3. రోజుకు రెండు సార్లు భోజనం చేసే పద్ధతి
ఈ పద్ధతిలో రోజుకు రెండు సార్లు మాత్రమే ప్రధాన భోజనం తీసుకుంటారు. ఉదయం ఎక్కువగా భోజనం చేయకుండా పండ్లు లేదా డ్రై ఫ్రూట్స్ తీసుకుంటారు. తరువాత మధ్యాహ్నం మొదటి ప్రధాన భోజనం చేస్తారు. రాత్రి రెండవ భోజనం తేలికగా తీసుకుంటారు.
ఉదయం పండ్లు తినడం వల్ల శరీరానికి విటమిన్లు మరియు సహజ శక్తి లభిస్తుంది. మధ్యాహ్నం భోజనంలో అన్నం లేదా చపాతీతో పాటు పప్పు మరియు కూరగాయలు తీసుకోవాలి. రాత్రి భోజనం తేలికగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు సూప్, సలాడ్ లేదా ఒకటి రెండు చపాతీలు తీసుకోవచ్చు.
ఈ పద్ధతి వల్ల శరీరానికి జీర్ణక్రియకు ఎక్కువ సమయం లభిస్తుంది. అదనంగా మధ్యలో ఎక్కువగా తినే అలవాటు తగ్గుతుంది. క్రమంగా బరువు తగ్గడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.

4. రోజుకు ఒకసారి మాత్రమే భోజనం (One Meal a Day)
కొంతమంది వ్యక్తులు రోజుకు ఒకసారి మాత్రమే ప్రధాన భోజనం చేసే పద్ధతిని అనుసరిస్తారు. దీనిని సాధారణంగా One Meal a Day (OMAD) అని అంటారు.
ఈ పద్ధతిలో ఉదయం నీరు తాగడం, పండ్లు లేదా డ్రై ఫ్రూట్స్ తీసుకోవడం జరుగుతుంది. మధ్యాహ్నం లేదా సాయంత్రం ఒకసారి పూర్తి భోజనం చేస్తారు. రాత్రి మళ్లీ పండ్లు లేదా తేలికపాటి పానీయాలు మాత్రమే తీసుకుంటారు.
ఈ విధానం వల్ల శరీరానికి ఎక్కువ సమయం ఉపవాస స్థితి లభిస్తుంది. కొంతమందికి ఇది బరువు తగ్గడంలో సహాయపడుతుంది. అయితే ప్రతి ఒక్కరికీ ఇది సరిపోదు. అందువల్ల ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి పాటించాలి.
పండ్లు మరియు సహజ ఆహారం యొక్క ప్రాముఖ్యత
బరువు తగ్గడంలో పండ్లు మరియు సహజ ఆహారం చాలా ముఖ్యమైనవి. పండ్లలో విటమిన్లు, ఖనిజాలు మరియు ఫైబర్ ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇవి జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తాయి మరియు శరీరానికి అవసరమైన శక్తిని అందిస్తాయి.
ఆపిల్, పపయ్య, జామ, నారింజ, పుచ్చకాయ వంటి పండ్లు ఆరోగ్యానికి చాలా మంచివి. అలాగే బాదం, వాల్‌నట్స్, కిస్మిస్ వంటి డ్రై ఫ్రూట్స్ కూడా శరీరానికి అవసరమైన పోషకాలను అందిస్తాయి.

బరువు తగ్గడానికి పాటించాల్సిన కొన్ని నియమాలు
1.బరువు తగ్గడానికి కొన్ని సరళమైన అలవాట్లు పాటించాలి. 2.రోజుకు రెండు నుండి మూడు లీటర్ల నీరు తాగాలి. 
3.ఎక్కువ నూనె మరియు చక్కెర ఉన్న ఆహారం తగ్గించాలి. 4.కూరగాయలు మరియు పండ్లు ఎక్కువగా తీసుకోవాలి.
5.రోజూ కనీసం అరగంట నడక లేదా వ్యాయామం చేయడం ఆరోగ్యానికి మంచిది. 
6.ముఖ్యంగా మనసును నియంత్రించుకోవడం చాలా అవసరం. 
7.ఆకలి లేకపోయినా తినే అలవాటు తగ్గించాలి. 
8.నెమ్మదిగా తినడం వల్ల తక్కువ ఆహారం తిన్నా తృప్తి కలుగుతుంది.

ముగింపు
బరువు తగ్గడం ఒకరోజులో జరిగే విషయం కాదు. అది ఒక సరళమైన జీవన విధానం. సరైన ఆహార పద్ధతిని ఎంచుకుని క్రమంగా పాటిస్తే ఆరోగ్యకరమైన బరువు సాధ్యమవుతుంది.

మన పూర్వకాలంలో గ్రామీణ జీవన విధానంలో సహజ ఆహారం మరియు శారీరక శ్రమ ఎక్కువగా ఉండేవి. అందువల్ల ఆరోగ్య సమస్యలు తక్కువగా ఉండేవి. అదే సరళమైన జీవన విధానాన్ని మనం కూడా కొంతవరకు అనుసరిస్తే ఆరోగ్యంగా ఉండగలం.

సరైన ఆహారం, సరైన సమయం, సరైన జీవనశైలి — ఈ మూడు కలిసి పనిచేస్తే ఆరోగ్యకరమైన జీవితం మరియు సమతుల్యమైన బరువు పొందడం సులభం అవుతుంది. 💚

Weight Loss Hashtags #WeightLoss #WeightLossTips #HealthyWeight #NaturalWeightLoss #SimpleDiet #HealthyLiving #FitnessTips #DietPlan #EatHealthy #HealthyLifestyle 🔹 Food Pattern Hashtags #FoodPattern #HealthyEating #MealPlan #IntermittentFasting #OneMealADay #TwoMealsADay #SimpleFood #MindfulEating 🔹 Fruits & Natural Diet #FruitsDiet #NaturalFood #DryFruits #HealthyFoodChoices #EatNatural 🔹 Telugu Blog Hashtags #TeluguBlog #TeluguHealth #TeluguWriting #TeluguContent #TeluguBlogger #IndianHealth #HealthyIndia 🔹 Concept / Philosophy Style #FoodPhilosophy #SimpleLiving #MindControl #HealthyMindHealthyBody CONCEPT ( development of human relations and human resources )

09.పల్లెటూరు – చిన్నతనం జ్ఞాపకాలు part 2


పల్లెటూరు – చిన్నతనం జ్ఞాపకాలు | PART 2

పల్లెటూరి చిన్నతనం జ్ఞాపకాలు అనగానే మనసులో ఒక అందమైన ప్రపంచం కనిపిస్తుంది. ప్రకృతి మధ్యలో ఉన్న గ్రామ జీవితం, సంస్కృతి, సంప్రదాయం, ఆనందం – ఇవన్నీ కలిసి ఒక ప్రత్యేకమైన జీవన విధానాన్ని నిర్మించాయి.

🌾 పల్లె జీవితం

పల్లెటూరి ఉదయం చాలా ప్రత్యేకంగా ఉండేది. పొలాలకు వెళ్తున్న రైతులు పాడే పల్లె పాటలు, కాపరులు పశువులతో వెళ్తూ వినిపించే స్వరాలు గ్రామాన్ని ఒక ఆహ్లాద భరిత గ్రామం గా మార్చేవి.

గ్రామంలోని బావి దగ్గర మహిళలు చేరి నీళ్లు తోడుకుంటూ పా డుకునే, మాట్లాడుకునే ఆ క్షణాలు గ్రామ జీవితం యొక్క అందమైన జ్ఞాపకాలు.

🎭 గ్రామ కళలు

ఆ రోజుల్లో గ్రామానికి తరచుగా వచ్చే కళాకారులు గ్రామానికి ఆనందాన్ని తెచ్చేవారు. కాటి కాపరి గారడీ విద్యలు చూపించే వారు చిన్న చిన్న మాయాజాలాలతో పిల్లలను ఆశ్చర్యపరచేవారు.

బుడబుక్కల వారు గ్రామంలో తిరుగుతూ పాటలు పాడేవారు. హరిదాసు ఇంటింటికీ తిరుగుతూ భక్తి గీతాలు పాడేవాడు. అతని గానం వినిపిస్తే గ్రామంలో ఒక భక్తి వాతావరణం ఏర్పడేది.

🎉 పండుగల సంబరం

పల్లెటూరిలో పండుగలు అంటే ఒక పెద్ద ఆనందం. ఉగాది, శ్రీరామ నవమి, దసరా నవరాత్రులు, దీపావళి, వినాయక చవితి, శివరాత్రి వంటి పండుగలు ఎంతో ఉత్సాహంగా జరుపుకునేవారు.

గ్రామంలో మత సామరస్యము ఎక్కువగా ఉండేది. క్రిస్మస్, నూతన సంవత్సరం, పీర్ల పండగ, రంజాన్, ఉరుసు పండుగలను అందరూ కలిసి ఆనందంగా జరుపుకునేవారు.

🎭 కళలు మరియు వినోదం

హరికథ, బుర్రకథ, పౌరాణిక నాటకాలు గ్రామ ప్రజలకు వినోదంతో పాటు జ్ఞానాన్ని అందించేవి. పిట్టలదొర, పగటి వేషగాళ్లు వచ్చినప్పుడు గ్రామం మొత్తం ఉత్సాహంగా మారేది.

📚 చదువు మరియు సినిమాలు

పిల్లలకి ఎంతో ఇష్టమైన పత్రికలు చందమామ, బాలమిత్ర. పెద్దలు మాత్రం ఆంధ్ర పత్రిక వార్తా పత్రికలు చదివేవారు. లైబ్రరీ లో కథలు, నవలలు, డిటెక్టివ్ కథలు ఉండేవి.

సినిమాలు చూడటం కూడా ఒక పెద్ద సంబరం. సినిమాల్లో పాటలు, డాన్సులు చూసి పిల్లలు వాటిని అనుకరించేవారు.

🌿 ముగింపు

పల్లెటూరి చిన్నతనం జ్ఞాపకాలు కేవలం జ్ఞాపకాలు మాత్రమే కాదు. అవి ఒక కాలం యొక్క సంస్కృతి, సంప్రదాయం, ఆనందం. సరళమైన జీవితం లోనే నిజమైన ఆనందం ఉందని మనకు గుర్తు చేసే అమూల్యమైన జ్ఞాపకాలు.


CONCEPT – Development of Human Relations and Human Resources

#TeluguBlog #TeluguWriting #VillageLife #Palleturu #TeluguCulture #BuddhaPhilosophy #Concepts #LifeLessons #IndianCulture #TeluguThoughts

09.పల్లెటూరు – చిన్నతనం జ్ఞాపకాలుpart I(1965 తర్వాత)

పల్లెటూరు – చిన్నతనం జ్ఞాపకాలు (1965 తర్వాత)

పల్లెటూరు… ఆ చిన్న ఊరు, చిన్న ఇల్లు, కానీ హృదయానికి ఎంతో దగ్గర. ఆ పూరి ఇల్లు, వెనుక భాగంలో ఉన్న చెరువు,ప్రక్కన బావి, వాటిలో నీళ్లు తాగుతూ, ఆ సరదా జ్ఞాపకాలు ఇప్పటికీ నా మధుర గుర్తింపు. పల్లెటూరిలో మన ప్రయాణం ఎప్పుడూ కాలి నడకతోనే ప్రారంభమైయ్యేది, సైకిల్ పై మెల్లగా కదులుతూ, సమీప పొలాలు, చెట్ల మధ్యలో చక్కగా ఊపిరి తీసుకునే అనుభవం.

చీకటి మరియు కిరోసిన్ దీపాలు

1962 కాలం, 1965 తరువాత… గ్రామానికి కరెంటు ఇంకా రాలేదు. రాత్రి కళ్లకు వెలుగు ఇచ్చేది కేవలం కిరోసిన్ దీపాలు. కానీ ఆ చీకటిలోనూ మనం కలిగే ఆనందం, అర్ధరాత్రి నక్షత్రాలను చూస్తూ తల్లిదండ్రులతో, స్నేహితులతో పంచుకునే కథలు, నిజంగా మధురమైనవి. టీవీ లేకపోయినా, రేడియో నుండి వచ్చే సంగీతం, వార్తలు మన ఊరికి ఒక వింత సంచలనం ఇచ్చేవి.

పల్లెటూరి ఆహారం

పల్లెటూరి ఆహారం సాదాసీదా అయినా రుచి తెలుసు. జొన్న అన్నం, రాగి ముద్ద, అక్కుల్ల బియ్యం… వీటికి సువాసన, మనసుకు ఆనందం ఉండేది. పల్లెటూరి భోజనంలో ప్రతి ఘడియా, ప్రతి విందు ఒక ఫొటో లాగా మన మధుర జ్ఞాపకాలలో నిలిచిపోతుంది. చిన్నప్పుడు మనం పల్లెలో ఆడుతూ, పొలాల్లో వర్షపు నీటితో ఆటలు ఆడిన క్షణాలు, ఇంకా గుర్తుకు వస్తే మధురంగా ఉంటుంది.

సాధారణ వస్తువులు, సామాన్య జీవనం

సాధారణ వస్తువులు, సామాన్య జీవనం మనకు చాలా ఆనందాన్ని ఇచ్చేవి. సైకిల్ మీద ఊరంతా తిరగడం, సైను గుడ్డల నిక్కర్లను వేసుకుని మైదానంలో ఆడడం, Cotton చొక్కాలు వేసుకుని పొలాల్లో పని చేయడం – ఈ చిన్న విషయాలే ఆ కాలం జీవితానికి ప్రత్యేకత ఇచ్చేవి.

విద్యా రంగం

విద్యా రంగం కూడా చాలా సాదాసీదా. బడి సాధారణ, కానీ మనం శ్రద్ధతో చదివేది, స్నేహితులతో పాఠశాల రోడ్డుపై గడపడం, ఆటలు ఆడడం – ప్రతి క్షణం ఒక విలువైన జ్ఞాపకం.

స్నేహితులు, కుటుంబం మరియు పల్లెటూరి జీవనం

పల్లెటూరిలో ప్రతి రోజు ఒక కథ, ప్రతి క్షణం ఒక జ్ఞాపకం. చెట్లు, పొలాలు, ఆ పొడవాటి పల్లె రోడ్లు – ఇవన్నీ మనసులో ముద్రపెట్టినవి. చిన్నపాటి పిల్లలు కలిసి ఆడే ఆటలు, వృద్ధులు చెప్పే కథలు, గ్రామీణ పండుగలు – ఇవన్నీ జీవితాన్ని మధురంగా, స్ఫూర్తిగా మార్చేవి.

సాంప్రదాయ విలువలు మరియు జీవన పాఠం

కల్చరల్ మరియు సామాజికంగా కూడా పల్లెటూరు ఒక ప్రత్యేకత కలిగించేది. జ్ఞాపకాలలో, బౌద్ధిక, సామాజిక, మరియు సాంప్రదాయ విలువలు బలంగా ఉండేవి. ప్రతి ఇంట్లో ఆహారం, కష్టపడి ఉత్పత్తి చేసిన పంటలు, ప్రతి పండుగ, ప్రతి ఉత్సవం – జీవనపు సత్యాలను మనకు అందించేవి.

సాదాసీదా జీవితం, కానీ అంత లోతైన ఆనందం. ఇలాంటి జీవితం ఇప్పుడు మనం పెద్ద నగరాల్లో చూడలేం. ఎలక్ట్రానిక్ gadgets, ఆధునిక సౌకర్యాలు – ఇవన్నీ మనకు సౌకర్యాన్ని ఇస్తాయి, కానీ ఆ సంతృప్తి, ఆ సున్నితమైన ఆనందం ఇవ్వలేవు. పల్లెటూరిలో ప్రతి క్షణం సజీవం, ప్రతి అనుభవం మధురం, ప్రతి జ్ఞాపకం జీవితాన్ని ప్రేమతో నింపుతుంది.

ఇది కేవలం గుర్తింపు మాత్రమే కాదు, జీవన పాఠం కూడా. జ్ఞాపకాలను తేలికగా గుర్తుంచుకోవడం, చిన్న విషయాల్లో ఆనందం పొందడం, మన సమాజాన్ని, మన సంస్కృతిని ప్రేమించడం – ఇవన్నీ పల్లెటూరి జీవితంలోనే మనకు నేర్పించబడేవి. జొన్న అన్నం రుచి, రాగి ముద్ద తినడం, కిరోసిన్ దీపాల కాంతిలో కుటుంబం మరియు స్నేహితులతో గడపడం – ఇవన్నీ మాకు విలువైన జీవన పాఠాలు.

2025లో కూడా ఆ జ్ఞాపకాలు మనసులో మిగిలి, ఆ సౌందర్యాన్ని, సాదాసీదా ఆనందాన్ని గుర్తు చేస్తాయి. పల్లెటూరి జీవితం ఎప్పటికీ మధురం, ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. ప్రతి పల్లెటూరి చిన్నతనం, ప్రతి ఇంటి వాసస్థలం, ప్రతి పొలంలో ఆడిన ఆటలు – ఇవన్నీ జీవితాన్ని ఎంతో మధురంగా, శాంతియుతంగా గుర్తు చేస్తాయి.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

02.భారతదేశంలో లిపి పరిణామం (Evolution of Scripts in India)

భారతదేశంలో లిపి పరిణామం | Evolution of Scripts in India

భారతదేశంలో లిపి పరిణామం (Evolution of Scripts in India)

భాషకు శరీరం లిపి (Script). మాటల ద్వారా భావాలు వ్యక్తం చేయవచ్చు కానీ వాటిని తరతరాలకు నిలుపుకోవడానికి లిపి అవసరం. భారతదేశం ప్రపంచంలో అత్యంత పురాతన నాగరికతలలో ఒకటి. అందువల్ల ఇక్కడ లిపుల పరిణామం కూడా చాలా ప్రాచీనమైనది. భారతదేశంలో లిపి అభివృద్ధి అనేక దశలలో జరిగింది. ఆ దశలను పరిశీలిస్తే భారతీయ సంస్కృతి, జ్ఞానం, సాహిత్యం ఎలా అభివృద్ధి చెందిందో తెలుస్తుంది.

1. లిపి అంటే ఏమిటి?

లిపి అనేది భాషలోని శబ్దాలను గుర్తులు లేదా అక్షరాల రూపంలో రాసే విధానం. మనం మాట్లాడే భాషను రాతగా నిలిపే సాధనం లిపి.

  • తెలుగు భాషకు – తెలుగు లిపి
  • హిందీ భాషకు – దేవనాగరి లిపి
  • తమిళ భాషకు – తమిళ లిపి

లిపి వల్ల జ్ఞానం తరతరాలకు చేరుతుంది. వేదాలు, పురాణాలు, శాస్త్రాలు, సాహిత్యం అన్నీ లిపి వల్లే నిలిచాయి.

2. సింధు నాగరికత లిపి

భారతదేశంలో అత్యంత పురాతనంగా కనిపించిన లిపి సింధు నాగరికత లిపి (Indus Script). ఇది సుమారు క్రీస్తుపూర్వం 2600–1900 మధ్యకాలానికి చెందినది.

హరప్పా, మొహెంజోదారో ప్రాంతాలలో లభించిన ముద్రలపై చిన్న చిన్న గుర్తులు కనిపిస్తాయి. ఇవే సింధు లిపి గుర్తులు. అయితే ఈ లిపిని ఇప్పటికీ పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేకపోయారు.

  • చిన్న గుర్తులు మరియు చిహ్నాలు
  • జంతువుల బొమ్మలు
  • ముద్రలపై చెక్కిన గుర్తులు
  • ఇప్పటికీ పూర్తిగా డీకోడ్ కాలేదు

3. బ్రాహ్మీ లిపి

భారతదేశంలోని ముఖ్యమైన ప్రాచీన లిపి బ్రాహ్మీ లిపి. ఇది క్రీస్తుపూర్వం 3వ శతాబ్దంలో అశోక చక్రవర్తి శాసనాలలో కనిపిస్తుంది.

  • సరళమైన అక్షర నిర్మాణం
  • రాతి శాసనాలలో ఉపయోగం
  • ఉత్తర మరియు దక్షిణ భారతదేశంలో విస్తరణ
  • అనేక భాషలకు ఆధారం

బ్రాహ్మీ నుంచి తరువాత అనేక లిపులు అభివృద్ధి చెందాయి.

4. ఖరోష్టి లిపి

బ్రాహ్మీతో పాటు భారతదేశంలో మరో ప్రాచీన లిపి ఖరోష్టి.

  • ఉత్తర పశ్చిమ భారతదేశంలో వినియోగం
  • గంధార ప్రాంతంలో విస్తరణ
  • అరామిక్ లిపి ప్రభావం
  • కుడి నుండి ఎడమకు రాయబడేది

ఖరోష్టి లిపి తరువాత క్రమంగా కనుమరుగైంది.

5. గుప్త లిపి

గుప్త సామ్రాజ్య కాలంలో (4వ–6వ శతాబ్దాలు) గుప్త లిపి అభివృద్ధి చెందింది. ఇది బ్రాహ్మీ నుంచి పరిణామం చెందింది మరియు తరువాతి లిపులకు పునాది వేసింది.

6. దేవనాగరి లిపి

భారతదేశంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన లిపులలో ఒకటి దేవనాగరి.

  • హిందీ
  • సంస్కృతం
  • మరాఠీ
  • నేపాలి

దేవనాగరి లిపిలో అక్షరాలపై ఒక సూటి గీత (Shirorekha) ఉంటుంది. ఈ లిపి శాస్త్ర గ్రంథాలలో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడింది.

7. దక్షిణ భారత లిపులు

బ్రాహ్మీ నుంచి దక్షిణ భారతదేశంలో అనేక లిపులు అభివృద్ధి చెందాయి.

  • తెలుగు లిపి
  • తమిళ లిపి
  • కన్నడ లిపి
  • మలయాళం లిపి

ఈ లిపులు దక్షిణ భారత సంస్కృతి మరియు సాహిత్యానికి ప్రధాన ఆధారం.

8. తెలుగు లిపి అభివృద్ధి

తెలుగు లిపి కూడా బ్రాహ్మీ నుంచి అభివృద్ధి చెందింది. మొదట ఇది తెలుగు-కన్నడ లిపి రూపంలో ఉండేది. తరువాత రెండు వేర్వేరు లిపులుగా మారాయి.

  • గుండ్రని ఆకారాలు
  • స్పష్టమైన అక్షర నిర్మాణం
  • సాహిత్యానికి అనుకూలం

9. భారతదేశ లిపుల వైవిధ్యం

భారతదేశం భాషా వైవిధ్యానికి ప్రసిద్ధి. అందువల్ల ఇక్కడ అనేక లిపులు ఉన్నాయి.

  • దేవనాగరి
  • తెలుగు
  • తమిళ
  • కన్నడ
  • మలయాళం
  • బెంగాలి
  • గురుముఖి
  • ఒడియా

10. లిపి పరిణామం ప్రాముఖ్యత

  • జ్ఞానం తరతరాలకు చేరుతుంది
  • చరిత్రను నమోదు చేయవచ్చు
  • సాహిత్యం అభివృద్ధి చెందుతుంది
  • సంస్కృతి పరిరక్షణ జరుగుతుంది

ముగింపు

భారతదేశంలో లిపి పరిణామం చాలా ప్రాచీనమైనది. సింధు నాగరికత గుర్తుల నుంచి ప్రారంభమై బ్రాహ్మీ, గుప్త, దేవనాగరి మరియు దక్షిణ భారత లిపుల వరకు ఇది అభివృద్ధి చెందింది. లిపి మన సంస్కృతికి అద్దం. భాషను నిలుపుకోవడానికి లిపి అత్యంత ముఖ్యమైన సాధనం.

04.రాధికా సాంత్వనం : ముద్దుపళని

పడగ్గది కవిత్వమా? మదిని మత్తెక్కించే పరిమళమా?

రాధికా సాంత్వనం : ముద్దుపళని[మార్చు]

కావ్య గాథ

సరసం అంటే క్రిష్ణుడు, క్రిష్ణుడు అంటే సరసాలు గుర్తుకొస్తే అది మన తప్పో క్రిష్ణుడి తప్పో కానే కాదు. వీనులకు విందుగా, కంటికి ఇంపుగా, మనసుకు హాయిగా, చెప్తున్న కొద్దీ మరీమరీ చెప్పాలని అనిపించేలా చేసిన క్రిష్ణుడి రచయితలదే ఆ పాపపుణ్యమంతా. రాధ, సత్యభామ, జాంబవతి మొదలుగాగల క్రిష్ణుడి సతుల జాబితాకు ముందో వెనకో గోపికలను చేరిస్తే, చేంతాడు చిన్నపిల్లల మొలతాడు అయిపోతుంది. వీళ్లందరిలోనూ క్రిష్ణ సాహిత్యంలో రాధ పాత్ర ప్రత్యేకమైనది. ఆమె వయసుకూడా అతడి కంటే ఐదో ఆరో ఏళ్లు పెద్ద కాదు. ఆమె ప్రౌఢ కాగా అతడు బాలుడు. మరి మాధవుడు తన పెదవుల్ని రాధ పెదవులకు ఆనించిందెప్పుడు? గోపాలుడితో మనకెవ్వరికీ అంతగా పరిచయం లేదు గాని, మన సరస సార్వభౌముడు శ్రీనాధుడు భీమఖండంలో ఈ మొదటి ముద్దు సీన్ క్రియేట్ చేసాడని ఆరుద్ర అంటారు. అంతవరకు అచుంబితంగా వున్న రాధామాధవుల సంబంధం ముద్దులను దాటించి మురిపాల వరకు చేర్చారు తరువాతి కవులు. ఈ ముద్దు మురిపాలను మరికాస్త ఘాటెక్కించి ఇద్దర్నీ మంచమెక్కించి పఠితలను మత్తెక్కించింది మాత్రం ముద్దుపళని. ఇలా క్రిష్ణుల భార్యాభర్తల ప్రణయం మధ్యలో రాధిక చేరిందా? లేదంటే రాధాక్రిష్ణ ప్రేయసీప్రియుల సరససల్లాపాల నడుమ ఇలా చేరిందా? పానకంలో పుడక ఎవరు?


టూకీగా ఈ శృంగార కావ్యాన్ని ఏక వాక్యంలో చెప్పాలంటే ఆరుద్ర మాటల్లోనే చెప్పాలి: ” ఓ సారి రాధ అలిగింది. ఆ అలుక పెరగడం, మనసు విరగడం, అవమానం కలగడం, అంతరంగం మరగడం, కృష్ణుడు రాగానే చెడామడా చెరగడం, చివరికి అతని కౌగిలిలో కరగడం ” ఇదే రాధికా సాంత్వనం కావ్య గాధ.


ప్రభుత్వ నిషేధం

మరి ఇదిలాగే ఉంటే కందుకూరి వీరేశలింగం నుండి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం వరకు అందరూ దీన్ని ‘చీ..బూతు ‘ అని ఎందుకు ఈసడించుకున్నట్టో? ప్రభుత్వమైతే ఏకంగా ఈ గ్రంథాన్ని నిషేధించింది కూడా. (మనకు స్వతంత్రం వచ్చేక నిషేధాన్ని తొలగించు కున్నామనుకోండి, అది వేరే కథ)


నాలుగు ఆశ్వాసాలలో నడిచిన ఈ కథనంలో ప్రతి పద్యమూ ఒక ఆణిముత్యమే. తంజావూరు రాజు కొలువులో ఉండిన ముద్దుపళని సంస్కృతం, తెలుగు, తమిళ సాహిత్యాలలో అద్భుతమైన పరిచయం ఉండడంతో భాష-భావాలపై బిగువైన పట్టుతో కథ నడిపించడం విశేషం.

బాల్యవివాహాలు ముద్దుపళని కాలానికి సహజమైన విషయం. పాపం అదే తీరులో గోపాలుడికీ ఇళా ఈడేరక మునుపే భార్య కావడంతో మేనత్త వరసైన రాధ ఇంటిలో ఇళాతో మకాం పెడతాడు క్రిష్ణుడు. ఇళ సంసారానికి సిద్ధమయ్యేలోగా అందులోని మళకువలన్నీ క్రిష్ణుడికి కంఠతా వచ్చేస్తాయి. రాధ వాటిని నేర్పిందో, క్రిష్ణుడే వాటిని నేర్చుకున్నాడో ముద్దుపళని మనకెక్కడా చెప్పరుగాని, ఒకరిని విడిచి మరొకరు ఉండలేనంత ప్రేమ. కామం. ఇళాను రాధే పెంచుతుంది. వయసొచ్చిన ఇళాతో క్రిష్ణుడికి శోభనం ఏర్పాట్లు చేయాలి. చేయడమే కాదు ఇద్దరికీ విడివిడిగా ఎన్నో జాగ్రత్తలు, మెలకువలు చెప్తుంది. ఇళా క్రిష్ణులను ఒకటి చేస్తుంది గాని, రాధ మనసు మనసులో లేదు. ఇంకా తెల్లవారకముందే వారి గదిని చేరుకుని ఇళాను పక్కకు పంపించి కృష్ణుడి చెంత వాలిపోతుంది. తనతో కూడా కూడాక తొలిరాత్రి ముచ్చట్లు అడుగుతుంది. కృష్ణుడు అత్యంత సరసుడు కదా- గడుసుగా లేలేత మొగ్గ, చిన్న పిల్ల ఇళా దగ్గర అంత సుఖమేం ఉంటుందని, రాధకూ ఇళాకు పోలికే లేదని రాదను మెప్పించబోతాడు. విననట్టే నటించిన చిన్నారి, గడసు ఇళా అన్నీ వినేసిందని ముద్దుపళని ఒక్క వాక్యంలో రెండో ఆశ్వాసపు తొలి పద్యంలో చెప్తారు. అదికూడా ఇలా-

”అటు లా రాధిక, గోపీ
విటు నటు రతికేళి నేలి విడువంగ, నిలా
కుటిలాలక జేరి తనదు
కుటిలత్వ మెఱుంగనీక కూరిమి చెలగన్ “

ఆనక ఇళా పుట్టింటికి క్రిష్ణుడు వెళ్లాల్సివస్తుంది. తన దరిని గోపాలుడు లేకపోవడం రాధది వెలుతురు లేని ప్రపంచం. విరహ వేదన భరించలేక తప్పనిసరి మానసికావస్థలో చిలకను రాయబారంగా పంపుతుంది. అలా వెళ్లిన చిలక మూడు రాత్రులు ముగిసేనాటికి గడసరి ఇళా తన కొంగున క్రిష్ణుని కట్టేసుకోవడం చూసి అదే రాధకు విన్నవిస్తుంది. అక్కడితో రెండో ఆశ్వాసం ముగుస్తుంది. ఈ రెండో అధ్యాయంలోనే శృంగారం పాలు శృతిమించిందని విమర్శకులు గగ్గోలు పెడతారు. రసవత్తరమైన మూడో ఆశ్వాసంలో టైటిలుకు న్యాయం చేసే అసలు సిసలు కథ జరుగుతుంది. చిలుక చెప్పిన సంగతులు విని రాధ అసూయతో భగ్గున రగిలిపోతుంది. ఇళా క్రిష్ణుల సఖ్యత విని కలవరపడుతుంది. అన్నింటిని మించి గడసు ఇళా రాధికను పరిత్యజించమని మాధవుని బతిమాలడం చిలక చేరవేస్తుంది. అంతే రాధకు మండుతుంది. అలకపానుపు ఎక్కుతుంది. నాలుగో ఆశ్వాసంలో రేపల్లె చేరిన గోపాలుడు రాధికను ఇదీ అదీ అని చెప్పలేని విధంగా బతిమాలుకుంటాడు. రగిలిపోతున్న రాధ మాధవుని తూలనాడుతుంది. అవేవీ పట్టించుకోని గోపాలుడు తనదైన శైలిలో కాళ్ల బేరానికి వస్టాడు. అనుకోకుండా ఒక్కసారి హటాత్తుగా క్రిష్ణుడు రాధ కాళ్ల మీద పడిపోతాడు. కావ్యం చదువుతున్న మనం ఒక్కమారు కలవరపడతాం. భార్యల కోపం పోగొట్టే కొత్త టెక్నిక్ కదా అని సంబరపడతాం, కాని తన ప్రియాతి ప్రియమైన ప్రియుణ్ణి రాధ ఎడమ కాలితో తోసేసరికి ఖంగుతింటాం. కాని ఇంతలోనే తేరుకుని ప్రసన్నమవుతుంది. రాధామాధవులు ఒకటవుతారు. ఏకమైన ప్రియ జంట ఆనందంగా ఉంటారు. ఇదీ వివరంగా కథ.


ఎటు తాళనున్నదో యీ కొమ్మ కెమ్మావి
కై టభారాతి ప ల్గాటునకును?
ఎటు లోర్వ నున్నవో యీ కన్నె చన్నులు
గోపసిమ్హుని గోటి కుమ్ములకును?
ఎటు లాన నున్నవో యీ తన్వి లే.దొడల్
చాణూరహరు మారు సాదనలకు?
ఎటు లాగ నున్నదో యీ నాతి నును మేను
దంతిమర్దను కౌగిలింతలకును

(మొదటి ఆశ్వాసం 65వ పద్యం)

అంటూ బెంగపడిన రాధ ఇళాదేవికి ఎన్నో కామ శాస్త్ర రహస్యాలు చెప్పినపుడు కాస్త పచ్చిగా ముద్దుపళని యీ మాటలు వాడారని మనమూ ఒప్పుకోక తప్పదు. అలాంటి మరి నాలుగు పద్యాలు .

ఇళా గోపాలురను శోభనం గదిలోకి పంపించి తాను వగచివగచి తలచిన పద్యమిది (1లో 75)


“నాతి యింతకు మున్నె, నా సామి మధు రాధ
రామృతమ్మును జూఱలాడ కున్నె?
యతివ యింతకు మున్నె, హరి విప్పు టురముపై
గుబ్బల కసిదీఱ గ్రుమ్మ కున్నె?
రమణి యింతకు మున్నె, రమణు కౌగిట జేరి
పారావత ధ్వనుల్ పలుక కున్నె?
చాన యితకు మున్నె, శౌరి పై కొన వెను
దియ్యక యెదురొత్తు లియ్య కున్నె? “


పుట్టింటిలో క్రిష్ణుఇ భోగం గురించి చిలుక రాధకు వర్ణించి చెప్పే ఘట్టం ఇది: (2 లో 139, 140)

కృష్ణదేవుడు కరి కర క్రీడ సలుప,
జేరి తొడ లేచి పురికొల్పె గీరవాని,
నీలవర్ణిడి పైకొని కేళి నేల,
బాళి నెదురొత్తు లిచ్చె నిళా లతాంగి. (139)
కిలకిల నవ్వులు, గిలిగింతలును, బంధ
భేదపు రవములు, వింత వగలు,
పావురా పలుకులు, వాతెర నొక్కులు,
చిగురు మకారముల్, మరుగు తిట్లు,
దురుసు పైసరములు, తొందర ముద్దులు,
బిగి కౌగిలింతలు, బింకములును,
గొనగోటి మీటులు, గోర్గింపు, లుబుకులు,
కొసరులు, బొమ ముళ్ళు, కురుచ సన్న, (140)
రాధ అలకను తీర్చిన మాధవుడు ఆమెతో కూడినపుడు (4లో 103)
హత్తుకొని, యిన్ని విధముల
దత్తఱపడ ననగి పెనగి, తనివారక యా
బిత్తరి పై కొనె హరిపై,
మత్తేభముమీద నెక్కు మావంతు డనన్.

కవయిత్రి ముద్దుపళని[మార్చు]

కవయిత్రి ముద్దుపళని గురించి రెండు మాటలు : 1739 నుంచి 1763 వరకు తంజావూరును పాలించిన ప్రతాపసిం హుడు ఆస్థానంలో కొలువు చేసిన రాజనర్తకి ముద్దుపళని. గొప్ప సంగీత, సాహిత్య వేత్త అయిన ఈమె విశిష్టమైన శృంగార కావ్యాన్ని రాయాలనే తలంపుతో “రాధికా సాంత్వనం ” రచనను చేపట్టారు. దురదృష్టం కొద్దీ మహిళ రచనగా, అంతకంటే హీనంగా వేశ్య రచనగా దీనిని తీసిపారేసిన అప్పటి పండిత పామరులు క్షమార్హులు కారు. మన అదృష్టం కొద్దీ బెంగుళూరుకు చెందిన నాగరత్నం గారు తాటాకుల ప్రతి సంపాదించి పాఠాన్ని పరిష్కరించారు. ఎందరు వద్దన్నా వినకుండా వావిళ్ల ప్రచురణలు ధైర్యంగా 1910లో కావ్యాన్ని ప్రచురించారు. గాని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంతో పుస్తకన్ని నిషేధించడమే కాకుండా ప్రతులను కూడా తగులబెట్టించిన ఘనులుండేవారు. 1947లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి టంగుటూరి ప్రకాశం నిషేధం ఎత్తేయించారు. కాని అంతకుముందు కూడా రహస్యంగా ఈ కావ్యాన్ని ప్రజలంతా చదివేవారట. తర్వాత ఎమెస్కో సంప్రదాయ సాహితి పేరిట మళ్లీ పాత కావ్యాలను ప్రచురించినప్పుడు రాధికా సాంత్వనం ను ఆరుద్రతో ప్రవేశిక రాయించింది. ఆ పుస్తకమే ప్రస్తుతం మనకు దొరుకుతోంది. మరో మాట - ఇదే ఆరుద్ర రాసిన సమగ్ర ఆంధ్ర సాహిత్యంలో మచ్చుకైనా ముద్దుపళని ప్రస్తావన లేదు. అదో పెద్ద విచిత్రం. మీకు ముద్దుపళని గురించి మరిన్ని వివరాలు కావాలంటే సుసీ థారు, కే.లలితల సంపాదకత్వంలో వెలువడిన విమన్ రైటింగ్ ఇన్ ఇండియా (క్రీ.పూ. 600-ఇప్పటివరకు)గ్రంథంలో చదవండి. ఇలాంటి కవిత్వాన్ని బూతు బూతని కారుకూతలు కూసేవారికి ఒక్కటే చెప్పగలం. నరాలని మెలిపెట్టించి, కోరికతో బుసలు కొట్టించి, మనసును పెడదోవ పెట్టించే సాహిత్యం మాత్రం ఖచ్చితంగా బూతు సాహిత్యం (ఎరోటిక్ లిటరేచర్). కాని హృదయానికి ఆహ్లాదం కలిగించి, ఊహలకు ఉత్తేజం అందించి, మనసుకు కొత్త రెక్కలిచ్చే మాటైనా, పాటైనా, బొమ్మైనా అది మంచి సాహిత్యమే అవుతుంది. ఆ లెక్కన చూస్తే ముద్దుపళని కవిత్వం ముచ్చటైన కవిత్వం.

ఆరుద్ర చెప్పిన ఒక్క మాట - కావ్యంలోని గుణంకన్నా కవయిత్రి కులానికి ప్రాముఖ్యం ఇవ్వడం తగని పని. మన పూర్వులు ఆ దృష్టితోనే చిన్నచూపు చూశారు. అయితే తిరుపతి వేంకట కవులు, మల్లాది రమక్రిష్ణ శాస్త్రి తదితరులు మాత్రం రాధికా సాంత్వనానికి ఇవ్వవలసిన స్థానం ఇచ్చారు.

Collection
CONCEPT ( development of human relations and human resources )

02.ప్రతీత్య సముత్పాదం (Pratītya Samutpāda)

🌸 బుద్ధుని ప్రతీత్య సముత్పాదం

✅ ప్రతీత్య సముత్పాదం అర్థం

ప్రతీత్య = కారణంగా / ఆధారంగా
సముత్పాదం = ఉద్భవించడం / పుట్టడం

👉 "కారణాలపై ఆధారపడి అన్ని విషయాలు పుట్టుతాయి"

బుద్ధుడు చెప్పిన సూత్రం:

ఇది ఉంటే అది ఉంటుంది
ఇది పుట్టితే అది పుడుతుంది
ఇది లేకపోతే అది ఉండదు
ఇది ఆగితే అది ఆగిపోతుంది

🌿 ప్రతీత్య సముత్పాదం – 12 నిదానాలు

1. అవిద్య – అజ్ఞానం
2. సంస్కారాలు – కర్మ ప్రవృత్తులు
3. విజ్ఞానం – చైతన్యం / స్పృహ
4. నామ-రూపం – మనస్సు + శరీరం
5. షడాయతనాలు – ఆరు ఇంద్రియాలు
6. స్పర్శ – సంపర్కం
7. వేదన – అనుభూతి (సుఖ/దుఃఖం)
8. తృష్ణ – కోరిక
9. ఉపాదానం – ఆసక్తి / పట్టుదల
10. భవ – భవన స్థితి
11. జాతి – పుట్టుక
12. జరా-మరణం – ముసలితనం & మరణం

🌸 ప్రతీత్య సముత్పాదం – 12 నిదానాలు
బుద్ధుడు చెప్పినట్టు దుఃఖం ఎలా పుడుతుంది అనే ప్రక్రియ ఇది.
✅ 1. అవిద్య (Avidyā)
అజ్ఞానం
సత్యం తెలియకపోవడం.
✅ 2. సంస్కారాలు (Saṅkhāra)
కర్మ ప్రవృత్తులు
అజ్ఞానం వల్ల మనం చేసే పనులు, అలవాట్లు.
✅ 3. విజ్ఞానం (Vijñāna)
చైతన్యం / స్పృహ
మనసు తెలుసుకునే శక్తి.
✅ 4. నామ-రూపం (Nāma-rūpa)
మనస్సు + శరీరం
పేరు (మనస్సు) మరియు రూపం (శరీరం).
✅ 5. షడాయతనాలు (Ṣaḍāyatana)
ఆరు ఇంద్రియాలు
కళ్ళు, చెవులు, ముక్కు, నాలుక, శరీరం, మనస్సు.
✅ 6. స్పర్శ (Sparśa)
సంపర్కం
ఇంద్రియాలు వస్తువులను తాకడం.
✅ 7. వేదన (Vedanā)
అనుభూతి
సుఖం, దుఃఖం, నిర్లిప్త భావం.
✅ 8. తృష్ణ (Tṛṣṇā)
కోరిక / ఆశ
మరింత కావాలి అనే తపన.
✅ 9. ఉపాదానం (Upādāna)
ఆసక్తి / పట్టుదల
కోరిక బలంగా మారడం.
✅ 10. భవ (Bhava)
భవనము / జీవన స్థితి
కర్మ బలంతో కొత్త జీవితం ఏర్పడే పరిస్థితి.
✅ 11. జాతి (Jāti)
పుట్టుక
జీవితం ప్రారంభం.
✅ 12. జరా-మరణం (Jarā-maraṇa)
ముసలితనం మరియు మరణం
దుఃఖం, శోకం, బాధ.
🌿 మొత్తం సారాంశం
అవిద్య → కోరిక → ఆసక్తి → జన్మ → దుఃఖం
బుద్ధుడు చెప్పిన ముఖ్యమైన విషయం:
అవిద్య తొలగితే
ఈ గొలుసు ఆగిపోతుంది
దుఃఖం కూడా ముగుస్తుంది
⭐ చిన్న డయాగ్రామ్
అజ్ఞానం → కర్మ → మనస్సు → శరీరం → ఇంద్రియాలు → స్పర్శ → అనుభూతి → కోరిక → పట్టుదల → భవం → పుట్టుక → మృతి

CONCEPT
 ( development of human relations and human resources )