📖 వేమన భావజాలం
71.ప్రేరణ గుణవతి యగు యువతి గురము చక్కగ నుండు,
చీకటి ఇంట దివ్వె చెలగు రీతి;
దేవి యున్న యిల్లు దేవార్చన గృహంబు।
🧠 తాత్పర్యము
గుణవతి అయిన యువతి ఉన్న ఇల్లు దీపం వెలిగినట్లుగా ప్రకాశిస్తుంది. మంచి గుణాలు ఉన్న స్త్రీ గృహానికి శోభను, పవిత్రతను ఇస్తుందని వేమన చెబుతున్నాడు।
72.ప్రేరణ ఇంటి యాలు విడిచి యిల జారకాంతల వెంట తిరుగు వాడు వెర్రివాడు;
పంట చేను విడిచి పరిగె యేరినట్లు।
🧠 తాత్పర్యము
తన ఇంటి బాధ్యతలను వదిలి పరస్త్రీల వెంట తిరిగేవాడు తన జీవితం నాశనం చేసుకుంటాడు. ఇది పంటను వదిలి ఇతర పొలాల్లోకి వెళ్లినట్లుగా వేమన ఉపమానంతో చెప్పాడు।
73.సామజిక రాజవరుల కెప్పుడు రణరంగముల చింత;
పరమమునుల కెప్పుడు పరము చింత;
అల్పనరుల కెప్పుడు అతి వెలపై చింత।
🧠 తాత్పర్యము
ప్రతి మనిషి తన స్థితి ప్రకారం భిన్నమైన ఆలోచనల్లో మునిగిపోతాడు. రాజులు యుద్ధాల గురించి, మునులు ఆధ్యాత్మికత గురించి, సాధారణ జనులు స్త్రీలపైన ఆలోచనలోమునిగి పోతారని వేమన సూచిస్తున్నాడు।
74.ప్రేరణ తల్లి దండ్రి మీద దయ లేని పుత్రుండు పుట్టనేల?
వాడు గిట్టనేల?
పుట్టలోన చెదలు పుట్టదా గిట్టదా?
🧠 తాత్పర్యము
తల్లి తండ్రులపై దయలేని సంతానం వ్యర్థమే. చెదలు పుట్టలో పుట్టి పెరిగినట్లే, అటువంటి సంతానం కూడా సమాజానికి హానికరమని వేమన చెబుతున్నాడు।
🌸 భావసారం
వేమన పద్యాలు కుటుంబ ధర్మం, నైతిక విలువలు, బాధ్యత, స్థితిగతులు మరియు మానవ సంబంధాలపై లోతైన బోధనను అందిస్తాయి।
