01.10.చారిత్రక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు మావో🌐


10. మావో జెడోంగ్
తత్వం: మావో వాదం, నిరంతర విప్లవం, వ్యవసాయ సామ్యవాదం.
ప్రభావం: చైనా ప్రజా రిపబ్లిక్ వ్యవస్థాపకుడు, విప్లవాలు మరియు ఆర్థిక మార్పులలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభావం చూపించాడు.
మావో జెడోంగ్ (Mao Zedong) 1893–1976 కాలంలో చైనా యొక్క కమ్యూనిస్టు నేత మరియు చైనా ప్రజాస్వామ్య గణతంత్రానికి స్థాపకులలో ఒకడు. ఆయన చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (CCP) చీఫ్ మరియు చైనా యొక్క మొదటి అధ్యక్షుడు.
చరిత్ర:
1. జననం: మావో 1893లో చైనాలోని హునాన్ ప్రావిన్స్‌లో జన్మించాడు.
2. విద్య: ఆయన జాతీయ విద్యలో ప్రవేశించి, మావో అనేక యవ్వనపు విప్లవ కార్యక్రమాలకు చేరువయ్యాడు.
3. రాజకీయ మార్గం: 1949లో చైనా ప్రజాస్వామ్య గణతంత్రం స్థాపనకు కారణమైన చైనా గృహ యుద్ధంలో మావో ముఖ్యమైన నాయకుడిగా నిలిచాడు.
తత్త్వం:
1. ప్రోలేటరియట్ విప్లవం: మావో యొక్క సిద్ధాంతాలు మార్క్సిజం మరియు లెనినిజం పై ఆధారపడి ఉంటాయి, కానీ వాటిని చైనాలో ప్రాథమికంగా దృశ్యమానంగా మారుస్తూ అనేక సూత్రాలను ప్రవేశపెట్టాడు.
"ప్రొలేటరియట్ డిక్టేటర్‌షిప్": మావో మోడల్ ప్రకారం, పని కార్మికులు అధికారాన్ని కైవసం చేసుకోవాలని 
భావించాడు.
2. యోధా మేధస్సు:
"రాజకీయ రంగంలో సాయుధ విప్లవం": మావో యొక్క ప్రముఖ పదం, ఇది దేశంలో నూతన రాజకీయ శక్తిగా వైఫల్యం పొందిన ప్రజలు స్వాధీనం చేసుకోవడం ద్వారా సాధించబడుతుందని విశ్వసించాడు.
"మార్క్స్ లెనిన్ మావో ఈయన": మార్క్సిజం, లెనినిజం మరియు మావో సిద్ధాంతాల ఆధారంగా కమ్యూనిస్ట్ ఉద్యమాన్ని అభివృద్ధి చేయడంపై మావో దృష్టి పెట్టాడు.

02.చార్వాకులు – హేతువాదానికి

<!DOCTYPE html>
<html lang="te">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">

<title>చార్వాకులు – హేతువాదానికి ముందడుగు వేసిన పురాతన భావవాదులు</title>

<meta name="description" content="చార్వాకులు లేదా లోకాయతులు భారతదేశంలో హేతువాదానికి పునాది వేసిన తాత్వికులు. వారు వేదాలు, యజ్ఞాలు, ఆత్మ, దేవుడు వంటి భావాలను ప్రశ్నించారు.">

<style>
body{
    font-family: Arial, sans-serif;
    line-height:1.8;
    padding:20px;
    background:#f9f9f9;
    color:#222;
}
h1,h2{
    color:#8B0000;
}
.timeline{
    border-left:4px solid #8B0000;
    margin:20px 0;
    padding-left:20px;
}
.timeline div{
    margin-bottom:15px;
}
.quote{
    background:#fff3f3;
    padding:10px;
    border-left:4px solid #ff4d4d;
    margin:15px 0;
    font-style:italic;
}
</style>
</head>

<body>

<h1>చార్వాకులు – హేతువాదానికి ముందడుగు వేసిన పురాతన భావవాదులు</h1>

<p>
ఆనాటి భారతీయ తాత్విక సంప్రదాయంలో చార్వాకులు (లోకాయతులు) ఒక ప్రత్యేక స్థానం కలిగి ఉన్నారు. 
వారు సమాజంలో ఉన్న మూఢనమ్మకాలు, శాస్త్రపరమైన అపార్థాలు, ఆచార వ్యవహారాల వెనుక ఉన్న మాయాజాలాలను బహిర్గతం చేశారు.
</p>

<h2>📜 చార్వాకుల టైమ్‌లైన్</h2>

<div class="timeline">
<div><strong>క్రీ.పూ. 600–500:</strong> చార్వాక తత్వం ప్రారంభం</div>
<div><strong>ప్రాచీన కాలం:</strong> వేదాలపై విమర్శలు, యజ్ఞాలపై ప్రశ్నలు</div>
<div><strong>మధ్యయుగం:</strong> ఇతర తత్వవాదులు చార్వాక సిద్ధాంతాలను వ్యతిరేకించడం</div>
<div><strong>ఆధునిక కాలం:</strong> హేతువాదం, విజ్ఞాన దృక్పథంపై ప్రభావం</div>
</div>

<h2>📖 వేదాలు—ప్రశ్నించరాదా?</h2>

<p>
చార్వాకులు వేదాలను అప్రమాణ గ్రంథాలుగా భావించారు. 
వేదం చెప్పిందంటే నిజమే అని అంధంగా నమ్మడం తప్పు అని వారు చెప్పారు.
</p>

<div class="quote">
“స్వర్గకామో యజేత్” — స్వర్గం కావాలంటే యజ్ఞం చేయాలి
</div>

<p>
యజ్ఞంలో పశుబలి జరిగితే స్వర్గం వస్తుందని చెబితే—
</p>

<div class="quote">
“పశువుకు స్వర్గం దొరికితే, మనిషిని ఆహుతి చేస్తే ఇంకా గొప్ప ఫలితం రాదా?”
</div>

<h2>🔥 పురోహిత వ్యవస్థపై విమర్శ</h2>

<p>
శ్రద్ధ కర్మలు, పిండప్రదానం, పితృయజ్ఞాలు—all ఇవి మానవ మూర్ఖత్వానికి ఉదాహరణలు అని చార్వాకులు భావించారు.
</p>

<div class="quote">
“మనము ఇక్కడ భోజనం చేస్తే, దూరంలో ఉన్నవారికి ఎలా అందుతుంది?”
</div>

<h2>🧠 ఆత్మ, దేవుడు, స్వర్గం</h2>

<ul>
<li>దేవుడు లేడు</li>
<li>ఆత్మ లేదు</li>
<li>పాపం–పుణ్యం లేవు</li>
<li>స్వర్గం–నరకం లేవు</li>
</ul>

<p>
ఇవి అన్నీ మానవ భయాల వల్ల వచ్చిన కల్పనలు అని వారు చెప్పారు.
</p>

<h2>🌍 మనిషి కొరకు మనిషే</h2>

<div class="quote">
“మనిషి జీవితం ఇదొక్కటే — దీనినే సార్థకం చేసుకోవాలి”
</div>

<p>
చార్వాకులు భారతీయ తత్వంలో మొదటి హేతువాదులు, మానవతావాదులు.
</p>

<h2>🔚 ముగింపు</h2>

<p>
నేటి సమాజంలో కూడా మూఢనమ్మకాలు ఉన్నాయి. 
చార్వాకుల సందేశం ఇప్పటికీ ప్రాసంగికం.
</p>

<div class="quote">
“ప్రశ్నించడం తప్పు కాదు — ప్రశ్నించకపోవడమే నిజమైన తప్పు”
</div>

</body>
</html>

02.బౌద్ధం భారతదేశం చరిత్ర




 భారతదేశ చరిత్ర యొక్క సంక్షిప్త rupam

1. Prehistoric age

రాతి యుగం: ఆదిమమానవులు రాతి పని ముట్లు ఉపయోగించి జీవించేవారు.

సింధు లోయ నాగరికత (క్రీ.పూ. 3300–1300): హరప్పా, మొహెంజో-దారో నగరాలు. నగర నిర్మాణం, మోకాళ్ల నీటిపారుదల, వాణిజ్యం అభివృద్ధి చెందినవి.

2. వేద యుగం (క్రీ.పూ. 1500–500)
ఆర్యులు వచ్చి వేదాలను రచించారు.
వర్ణవ్యవస్థ స్థాపన.
మహాజనపదాల ఆవిర్భావం.

3. మహాజనపదాలు & కొత్త మతాల ఆవిర్భావం (క్రీ.పూ. 600–300)
16 ప్రధాన రాష్ట్రాల ఉత్థానం.
బుద్ధుడు మరియు మహావీరుడు వంటి మత సంస్కర్తలు.

4. మౌర్య సామ్రాజ్యం (321–185 క్రీ.పూ.)
చంద్రగుప్త మౌర్యుడు స్థాపించిన సామ్రాజ్యం.
అశోకుడు కళింగ యుద్ధానంతరం బౌద్ధ మతాన్ని స్వీకరించి ప్రపంచానికి సందేశం ఇచ్చాడు.

5. గుప్త కాలం (320–550 క్రీ.శ.)
భారతదేశ స్వర్ణయుగం.
విజ్ఞానశాస్త్రం, గణితం (ఆర్యభటుడు), సాహిత్యం (కాళిదాసు), కళల అభివృద్ధి.

6. మధ్యయుగ భారతదేశం (600–1200)
చాళుక్యులు, రాష్ట్రముఖులు, పల్లవులు, చోళులు, రాజపుత్రులు.
దేవాలయ నిర్మాణం, ప్రాంతీయ భాషల ప్రాచుర్యం.

7. ఢిల్లీ సుల్తానులు (1206–1526)
మొట్టమొదటి సుల్తాను కుతుబుద్దిన్ ఐబక్.
ఇస్లామిక్ సంస్కృతి, నిర్మాణ కళాభివృద్ధి.

8. మొఘల్ సామ్రాజ్యం (1526–1857)
బాబర్ ఆధ్వర్యంలో స్థాపించబడింది.
అక్బర్, షాజహాన్, ఔరంగజేబ్ వంటి శక్తివంతమైన రాజులు.
తాజ్ మహల్ వంటి చారిత్రక కట్టడాలు.

9. కాలనీయ శకం (1600–1947)
విదేశీ వాణిజ్య సంస్థలు (పోర్చుగీసు, డచ్చులు, ఫ్రెంచ్, బ్రిటిష్).
1757 ప్లాసీ యుద్ధం తర్వాత ఈస్టిండియా కంపెనీ అధికారంలోకి వచ్చింది.
1857 సిపాయి తిరుగుబాటు అనంతరం బ్రిటిష్ వారి నేరుగా పాలన.
గాంధీ, నేతాజీ, నెహ్రూ లాంటి నాయకులతో స్వాతంత్య్ర పోరాటం.

10. స్వాతంత్య్ర భారతం (1947–ప్రస్తుతం)
15 ఆగస్టు 1947: స్వాతంత్ర్యం పొందింది.
1950 లో భారత రాజ్యాంగం అమలు, భారతం గణతంత్ర దేశమైంది.
వ్యవసాయం, అంతరిక్షం, ఆర్థిక సంస్కరణలు (1991), డిజిటల్ అభివృద్ధి.


02.బౌద్ధం చరిత్ర ప్రపంచ చరిత్ర 1

ఒక ఆదిమ కమ్యూనిస్ట్ సమాజంలో, ఉత్పాదక శక్తులు భూమి నుండి ఆహారం మరియు వనరులను పొందడంలో నిమగ్నమైన అన్ని దృఢమైన వ్యక్తులను కలిగి ఉండేవి, మరియు అందరూ వేట మరియు సేకరణ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన దానిలో భాగస్వామ్యం చేసుకుంటారు. వ్యక్తిగత ఆస్తి నుండి వేరు చేయబడిన ప్రైవేట్ ఆస్తి ఉండదు దుస్తులు మరియు ఇలాంటి వ్యక్తిగత వస్తువులు వంటివి, ఎందుకంటే ఆదిమ సమాజం మిగులును ఉత్పత్తి చేయలేదు; ఉత్పత్తి చేయబడినది త్వరగా వినియోగించబడింది మరియు శ్రమ విభజన లేనందున ఇది జరిగింది, అందువల్ల ప్రజలు కలిసి పనిచేయవలసి వచ్చింది. ఏ కాలం పాటు ఉనికిలో ఉన్న కొన్ని విషయాలు - ఉత్పత్తి సాధనాలు ( సాధనాలు మరియు భూమి), గృహనిర్మాణం - సామూహికంగా నిర్వహించబడ్డాయి. ఎంగెల్స్ దృష్టిలో, మాతృస్థానిక నివాసం మరియు మాతృసంబంధ సంతతితో అనుబంధంగా, పునరుత్పత్తి శ్రమ పంచుకోబడింది. రాష్ట్రం లేకపోవడం కూడా ఉండేది . 
మిగులు లేని సమాజాలు ఆర్థికంగా సమానత్వం కలిగి ఉంటాయని మరియు దీనికి విరుద్ధంగా మిగులు ఉన్న సమాజాలు అసమానంగా ఉంటాయని ఎంగెల్స్ చేసిన పరిశీలనలకు టెస్టార్ట్ మద్దతు ఇస్తుంది . 
మార్క్సిస్ట్ సిద్ధాంతంలో , గిరిజన వేటగాళ్ల సమాజం, ఆదిమ కమ్యూనిజం , వర్గరహితమైనది . తెగ సభ్యుడిగా అందరూ ప్రాథమిక అర్థంలో సమానంగా ఉన్నారు మరియు ఆదిమ ఉత్పత్తి విధానం యొక్క విభిన్న క్రియాత్మక కేటాయింపులు, అవి ఎంత దృఢంగా మరియు స్తరీకరించబడినా, సంఖ్యల కారణంగా వర్గ సమాజాన్ని సృష్టించలేదు మరియు చేయలేక పోయాయి. వ్యవసాయానికి మారడంతో , మిగులు ఉత్పత్తిని తయారు చేసే అవకాశం, అంటే ఒకరి తక్షణ అవసరాలను తీర్చడానికి అవసరమైన దానికంటే ఎక్కువ ఉత్పత్తి చేసే అవకాశం, ఉత్పాదక శక్తుల అభివృద్ధి క్రమంలో అభివృద్ధి చెందింది . మార్క్సిజం ప్రకారం , ఇది తరగతి సమాజం అభివృద్ధి చెందడానికి కూడా వీలు కల్పించింది ఎందుకంటే మిగులు ఉత్పత్తిని ఉత్పత్తిలో పాల్గొనని పాలక వర్గాన్ని పోషించడానికి ఉపయోగించవచ్చు .


ప్రాచీన నాగరికతలు | Ancient Civilizations

1. మెసొపొటేమియా (Mesopotamia) – 3500 BCE

2. ఈజిప్ట్ (Egypt) – 3100 BCE

3. ఇండస్ లోయ (Indus Valley) – 2600 BCE
సింధు లోయ నాగరికత
దక్షిణాసియాలో కాంస్య యుగం నాగరికత

సింధు లోయ నాగరికత (సా.పూ 2500-1750) ప్రస్తుత భారత దేశం, పాకిస్తాన్ లోగల గగ్గర్ హక్రా, సింధు నదుల పరీవాహక ప్రాంతంలో విలసిల్లిన అతి ప్రాచీన నాగరికత. ఇది ప్రాథమికంగా పాకిస్థాన్‌లో గల సింధ్, పంజాబ్ ప్రావిన్సులలో, పశ్చిమం వైపు బెలూచిస్తాన్ ప్రావిన్సు వైపుకు కేంద్రీకృతమైనట్లు తెలుస్తుంది. ఇంకా ఆఫ్ఘనిస్తాన్, తుర్కమేనిస్తాన్, ఇరాన్ దేశాలలో కూడా ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన శిథిలాలను వెలికి తీయడం జరిగింది. ఈ నాగరికతకు చెందిన హరప్పా నగరం మొదటగా వెలికి తీయుటచే ఇది సింధు లోయ హరప్పా నాగరికత అని పిలువబడుతున్నది. సింధు నాగరికత మెసొపొటేమియా, ప్రాచీన ఈజిప్టు కంచు యుగాలకు సమకాలికమైన అతి ప్రాచీన నాగరికతల్లో ఒకటి. అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దశగా గుర్తించబడిన నాగరికతను హరప్పా నాగరికతగా పేర్కొంటారు. ఈ నాగరికతకు సంబంధించిన తవ్వకాలు 1920వ సంవత్సరం నుండి జరుగుతున్నా అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన వివరాలు మాత్రం 1999లోనే వెలువడ్డాయి.
మానవుడు కంచును వాడిన చారిత్రిక కాలాన్ని కంచుయుగం అంటారు. కొన్ని ప్రాంతాల లోని ఆదిమ కాలపు రాతలను, పట్టణ నాగరికతల తొలినాళ్ళను కూడా కంచుయుగం గానే భావిస్తారు. పురాతన సమాజాలను వర్గీకరించడానికి, అధ్యయనం చేయడానికీ క్రిస్టియన్ జుర్గెన్సెన్ థామ్సన్ ప్రతిపాదించిన రాతి-కంచు-ఇనుప అనే మూడు యుగాల వర్గీకరణలో రెండవది కంచుయుగం.
రాగిని కరిగించి, దానికి తగరం, ఆర్సెనిక్ లేదా ఇతర లోహాలను కలిపి కంచును తయారు చేయడం గాని. ఇతర ప్రాంతాలలో తయారైన ఉత్పత్తిని కొనుగోలు చేయడం గానీ చేసిన కాలాన్ని కంచుయుగంగా భావిస్తారు. ఆ కాలం నాటి ఇతర లోహాల కంటే కంచు దృఢమైనది, మన్నికైనదీ. దీంతో ఆనాటి నాగరికతలు సాంకేతికంగా పైచేయి పొందగలిగాయి.

భూమిలో ఇనుము సమృద్ధిగా లభిస్తున్నప్పటికీ దాని అధిక ద్రవీభవన స్థానం - 1,538 ° సెం (2,800 ° ఫా) - కారణంగా క్రీ.పూ రెండవ సహస్రాబ్ది చివరి వరకు ఇనుము వాడకం జరగలేదు. తగరం ద్రవీభవన స్థానం బాగా తక్కువ - 231.9 (సెం (449.4 ° ఫా). రాగి కూడా ఇనుము కంటే బాగా తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్దనే కరుగుతుంది - 1,085 ° సెం (1,985 ° ఫా). క్రీ.పూ 6000 నాటి కొత్త రాతియుగపు బట్టీల ఉష్ణోగ్రత సామర్థ్యం 900 ° సెం (1,650 ° ఫా) కంటే ఎక్కువగానే ఉండేది. రాగి, తగరాలను కరిగించడానికి ఈ బట్టీల సామర్థ్యం సరిపోయేది.[1] రాగి-తగరపు ఖనిజాల లభ్యత తక్కువగా ఉండేది. క్రీ.పూ. మూడవ సహస్రాబ్దిలో కంచు వ్యాపారం ప్రారంభమయ్యే వరకు పశ్చిమ ఆసియాలో తగరపు కంచు లేకపోవడం దీన్ని బలపరుస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొత్త రాతి యుగం తరువాత కంచుయుగం వచ్చింది. ఈ రెండింటి సంధి కాలంలో రాగియుగం వచ్చింది. ఇనుప యుగం సాధారణంగా కంచుయుగాన్ని అనుసరించినప్పటికీ, కొన్ని ప్రాంతాలలో (ఉప-సహారన్ ఆఫ్రికా వంటి చోట్ల) ఇనుప యుగం క్రీ.పూ 2500 లోనే ప్రారంభమైంది.

కంచుయుగ నాగరికతల్లో రాయడం మొదలవడం విభిన్న కాలాల్లో జరిగింది. పురావస్తు ఆధారాల ప్రకారం, మెసొపొటేమియా (క్యూనిఫాం స్క్రిప్టు), ఈజిప్టు (హైరోగ్లిఫ్సు) నాగరికతలు మొట్టమొదటి రాత వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేశాయి.
పశ్చిమ ఆసియా, సమీప ప్రాచ్య ప్రాంతం కంచుయుగంలోకి ప్రవేశించిన మొదటి ప్రాంతం. క్రీ.పూ. 4 వ సహస్రాబ్ది మధ్యలో సుమేరులో మెసొపొటేమియను నాగరికత అభివృద్ధి చెందడంతో ఇది మొదలైంది. సమీప ప్రాచ్యంలోని ప్రాచీన నాగరికతల ప్రజలు (దీన్ని "నాగరికత పురిటిగడ్డ"లలో ఒకటిగా భావిస్తారు) ఏడాది పొడుగూతా వ్యవసాయం చేసారు, వ్రాతవిధాన వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేశారు, కుమ్మరి చక్రాన్ని కనుగొన్నారు. కేంద్రీకృత ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసారు, వ్రాతపూర్వక చట్టాన్ని నిర్మించారు. నగర రాజ్యాలు, సామ్రాజ్యాలు ఏర్పాటు చేసారు, ఆధునిక నిర్మాణాలను ప్రారంభించారు. సామాజిక వర్గీకరణ, ఆర్థిక - పౌర పరిపాలన, బానిసత్వాలను సృష్టించారు. వ్యవస్థీకృత యుద్ధం, వైద్యం, మతాలను ఆచరించారు. ఈ ప్రాంతంలోని సమాజాలే ఖగోళ శాస్త్రం, గణితం, జ్యోతిషశాస్త్రాలకు పునాదులు వేశాయి.
4. చైనా (China) – 2100 BCE

శాస్త్రీయ నాగరికతలు | Classical Civilizations

5. గ్రీకు (Greek) – 800 BCE

6. రోమన్ (Roman) – 509 BCE

7. మౌర్య సామ్రాజ్యం (Maurya Empire) – 322 BCE

8. గుప్త సామ్రాజ్యం (Gupta Empire) – 320 CE

9. పర్షియన్ (Persian Empire) – 550 BCE

మధ్యయుగ నాగరికతలు | Medieval Civilizations

10. బిజంటైన్ (Byzantine Empire) – 330 CE

11. ఇస్లామిక్ (Islamic Civilization) – 600 CE

12. యూరోపియన్ రాజ్యాలు (European Kingdoms) – 500 CE

13. మాయన్ (Mayan Civilization) – 2000 BCE

14. అజ్టెక్ (Aztec) – 1300 CE

15. ఇన్కా (Inca) – 1400 CE

ఆధునిక నాగరికతలు | Modern Civilizations

16. పాశ్చాత్య నాగరికత (Western Civilization) – 1500 CE

17. ప్రాచ్య నాగరికతలు (Eastern Civilizations) – 1600 CE

18. ప్రపంచ నాగరికత (Global Civilization) – 2000 CE

ఆకాశంలోని మన సూర్యుడు , పాలపుంత గేలక్సీ లోని ఒక నక్షత్రం ; మన సౌరమండలములో భూమి , ఇతర గ్రహాలు సూర్యుని చుట్టూ పరిభ్రమిస్తూ ఉంటాయి . 

 కొన్ని కోట్ల నక్షత్రాల సముదాయం గెలాక్సీ అయితే అటువంటి గెలాక్సీలు మరి కొన్ని కోట్లుగా ఉన్నట్లు నిర్ధారించబడింది. ఒక గెలాక్సీ పేరు మిల్కీవేవ్ లేదా పాలపుంత. అందులో ఒక మూల ఉన్న నక్షత్రం సూర్యుడు. అనగా అనంత విశ్వంలో విస్తరించిన కోట్లాది నక్షత్రాలలో సూర్యుడు కూడా ఒక నక్షత్రం. ఆ సూర్యగోళం భూమి నుంచి 10 కోట్ల మైళ్ళ దూరంలో ఉండి తన చుట్టూ తిరుగుతూ శక్తిని వెదజల్లుతూ ఉంది. సూర్యుని వ్యాసాన్ని 8,66,000 మైళ్ళుగా లెక్కవేశారు.

సూర్య భ్రమణం 25days
సూర్య పరిభ్రమణం 25 cr yrs to galaxy
18 సార్లు మన గెలక్సీ చుట్టూ ×25 కోట్ల సం (ఒక రౌండ్) = 450 yrs సూర్యుడు పుట్టి ఇప్పటికి 
భూమి చుట్టుకొలత అంటే భూమి చుట్టూ ఉన్న దూరం . 
భూమధ్యరేఖ చుట్టూ కొలుస్తారు, ఇది 40,075.017 కిమీ (24,901.461 మైళ్ళు)

- మన గెలాక్సీలో 400బిలియన్ నక్షత్రాలు
- అన్ని నక్షత్రాల్లో ఒకటి మన సూర్యుడు
- గ్రహాలన్నింటిని తనతో పాటే తిప్పుతున్న సూర్యుడు
- గంటకు 8లక్షల ఎత్తుతో సూర్యభ్రమణం
- గెలాక్సీని ఓ చుట్టు చుట్టిరావటానికి 25కోట్ల సంవత్సరాలు

మానవ జాతి 
ప్రగతిపథం వైపు సాగించిన 
ప్రతి ఒక్క అడుగూ నర రక్త తర్పణంతోనే సాగింది. 

ఇంతగా 
నర రక్త ప్రవాహం కట్టడానికి 
అన్ని మతాల ధర్మాచార్యులు సమానంగా బాధ్యులే! 

ఏ ఒక్క మతము, 
ఏ ఒక్క మాతాచార్యుడు 
గర్వించాల్సిందేమిలేదు! 

- దర్శన దర్శిని

సుమారు 450 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం రూపొందిన భూమి లో ....

పరిణామ క్రమంలో మనిషి రూపొందినది సుమారు 80 వేల సంవత్సరాల క్రితం. 

మనం చెప్పుకుంటున్న మానవ నాగరికత మొదులయింది 6000 సంవత్సరాల క్రితం. 

ప్రయాణం 
ఎప్పుడూ సరళరేఖలో సాగాలనీ ...

ఒక పద్ధతి లో 
సాగి ఉండాలనుకునే 
మన ఊహలకు భిన్నంగా ....

ఆనాటి నుండి 
మానవ జాతి ప్రగతి పథాన 
సాగించిన సుదీర్ఘ ప్రయాణం 
సరళరేఖలో జరుగలేదు ...

అత్యంత సంక్లిష్టంగా, 
ముందు వెనుకలుగా జిగ్ జాగ్ సాగుతూ వస్తుంది. 

ప్రగతి వైపు 
ప్రయాణం సాగుతున్న కొద్ది, 
సంక్లిష్టత పెరుగుతూనే వస్తున్నది, 

మానవ మేధస్సు 
అపారంగా శ్రమిస్తే తప్ప 
అందుకోలేని సవాళ్లను విసురుతూనే వస్తుంది. 

శాస్త్రీయ పరిశోధనలు కాని, 
పనిముట్లు కాని పెద్దగా అభివృద్ది చెందని ఆనాటి కాలంలో ....

మేధావులు ప్రపంచాన్ని పరిశీలించిన తీరు, చలనాన్ని అర్థంచేసుకోవడానికి ప్రయత్నించిన తీరు అద్బుతం అనిపిస్తాయి. 

క్రీస్తు పూర్వం 535 - 475 సంవత్సరాల నాటి హేరాక్లిటస్ 

"ఒకే నదిలో నీవు రెండు సార్లు స్నానం చేయలేవు . కారణం నది నిరతరం ప్రవహిస్తుంది. మొదటి సారి మునిగిన నదికి, రెండవసారి మునిగిన నదికి మద్య పరివర్తన ఉంటుంది" 

అని నిత్య పరివర్తనం, పదార్థం యొక్క శాశ్విత నియమం అని చెప్పారు. 

గతం మీద ఆధార పడి రూపొందిన వర్తమాన పరిస్థితులు , అవి సృష్టిస్తున్న సంక్లిష్టతలను అర్థం చేసుకోవాలంటే, 

వేల ఏళ్ల పాటు కొనసాగుతూ వస్తున్న తాత్విక ధారను రేఖా మాత్రంగా అయిన అర్థం చేసు కోవడం అవసరం.  

రాహుల్ సాంకృత్యాయన్  
సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో, రైతు పోరాటాలలో పాల్గొని, 
1940 - 42 సంవత్సరాలలో జైళ్లో ఉన్నకాలంలో తన సహచరులకు దర్శనాన్ని బోధించడంలో భాగంగా 
తయారుచేసుకున్న నోట్స్ ఆధారంగా “దర్శన్ – దిగ్దర్శన్” పేరిట ఈ పుస్తకం రచించ బడింది. 

ఈ పుస్తక హిందీ మూలం 
సుమారు 1000 పేజీలు ఉంటుంది. 

తెలుగులో 
ఈ పుస్తకం రెండు భాగాలుగా వచ్చింది. 

ఒకటి భారతీయ దర్శనం, 
రెండు ప్రాక్పపశ్చిమ దర్శన

ఈ పుస్తకంలో 
రాహుల్ సాంకృత్యాయన్ 
సుమారు 2400 సంవత్సరాల దర్శనిక చరిత్రను

గ్రీకు తత్వవేత్తలనుండి, 
20 వ శతాబ్దపు తత్వవేత్తల దాక, 
వారున్న కాలం నాటి సామాజిక పరిస్థితులు ( కొంత మేరకు ఆర్థిక పరిస్థితులు), వారి తాత్విక విచార ధారను బాగా పరిచయం చేశారు. 

ఈ పుస్తకాన్ని శ్రద్దగా చదివినట్లయితే, 
ఒక మేరకు తత్వ శాస్త్ర పరిచయం అవుతుంది.
 
మన అవగాహనను పెంపొందించి, తత్వ శాస్త్రాన్ని మరింత లోతుగా అధ్యయనం చేసేందుకు ప్రేరణనిస్తుంది. 

తాత్విక ధారను తెలుసుకోవాలనుకున్న ప్రతి ఒక్కరు తప్పనిసరిగా చదువాల్సిన పుస్తకం ఇది. ప్రాక్పపశ్చిమ దర్శనాలను 
 పరిచయం చేస్తుంది. 
ప్రస్థుత పరిస్థితులలో హేతువాద తాత్వికత మూలాధారాల్ని తెలుసుకోవడం, తాత్విక అవగాహనను పెంపొందించుకోవడం కోసం, ఈ పుస్తకం చదువడం మరింత అవసరం.

శతబ్దాలు - చరిత్ర 
పాతరాతి యుగం
కొత్తరాతి యుగం
కంచుయుగం
మొదటి నగరీకరణ (క్రీ.పూ.3300 – క్రీ.పూ.1500)
మహాజనపదములు
ద్వితీయ నగరీకరణ (క్రీ.పూ 600 – 200)

చరిత్ర ఆధారాలు పూర్వ పరాలు సేకరణ :
ప్రపంచ చరిత్ర
Stone Age: It is divided into three phases: 
Paleolithic, 
Mesolithic, 
and Neolithic.
In the Paleolithic period, the emergence of Homo sapiens and the use of primitive tools occurred, while the Neolithic period led to agriculture and the development of permanent settlements.

Cultural Development: During this time, cave paintings, megalithic structures (like Stonehenge), and early belief systems (such as animism and ancestor worship) evolved.

A. ప్రాచీన యుగం
1. వివరణ:

1. Paleolithic - పురాతన రాతి మానవ యుగం
2. Mesolithic - మధ్య రాతి మానవ యుగం

3. Neolithic - నూతన రాతి మానవ యుగం

పాలియోలిత్ కాలంలో హోమో సాపియన్స్ యొక్క ఉత్పత్తి మరియు ప్రాథమిక సాధనాల ఉపయోగం ఉంది, 
అయితే నియోలితిక్ కాలం లో వ్యవసాయమునకు మరియు శాశ్వత కట్టెలకు దారితీసింది.

సాంస్కృతిక అభివృద్ధి: ఈ కాలంలో గుహా చిత్రాలు, మెగలిథిక్ నిర్మాణాలు (స్టోన్‌హెంజ్ లాంటి), మరియు మొదటి నమ్మక విధానాలు (ఆనిమిజం మరియు తండ్రి పూజ) అభివృద్ధి చెందాయి.

2. ప్రధాన సంఘటనలు:
వ్యవసాయ ఆవిష్కరణ (సుమారు 10,000 BCE), శాశ్వత సమాజాల మరియు నాగరీకతల స్థాపనకు దారితీసింది.

పశువుల మరియు మొక్కల సంరక్షణ, సమాజ నిర్మాణాలు మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థలపై గణనీయ ప్రభావాన్ని చూపింది.

B. ప్రాచీన నాగరికతలు

1. వివరణ:
రాత రాయడం మరియు సంక్లిష్ట సమాజాల ఉనికి ఈ కాలాన్ని సూచిస్తుంది. ముఖ్యమైన నాగరికతలు:

1.ఆర్యుల నాగరికత
 1500 BCE – 1200 BCE:
(Aryan Civilization) యొక్క కాలపరిమితి కింద ప్రధానంగా వేద కాలం (Vedic Period) మరియు ఆ సమయంలో ఆర్యుల సమాజం, సంస్కృతి మరియు మత ప్రవర్తనలు చేర్చబడ్డాయి. ఆ కాలం గురించి సాధారణంగా చెప్పగల timeline:
 
1500 BCE – 1200 BCE: ఆర్యులు భారత ఉపఖండంలో ప్రవేశించడం ప్రారంభించిన కాలం. ఈ కాలంలో వేద సంస్కృతిని అంగీకరించినట్లు భావిస్తారు, ఇది వేద కాలం ప్రారంభం.
దాసరాజ్ఞ యుద్ధం (The Battle of the Ten Kings) వేదకాలంలో ఒక ప్రముఖ సంఘటన, ముఖ్యంగా ఋగ్వేదంలో ప్రస్తావించబడిన ఒక పెద్ద యుద్ధం. ఈ యుద్ధం ప్రాచీన వేద సమాజంలో చాలా కీలకమైనది, ఎందుకంటే ఇది ఆ సమాజంలోని రాజకీయ, సామాజిక, మరియు ప్రాంతీయ స్థాయిలను ప్రతిఫలిస్తుంది.

దాసరాజ్ఞ యుద్ధం నేపథ్యం:

దాసరాజ్ఞ యుద్ధం అనేది వేద కాలపు ఒక బహు రాజ్యాల మధ్య జరిగిన యుద్ధం. ఈ యుద్ధం ఋగ్వేదం యొక్క ఏడవ మండలంలో ప్రస్తావించబడింది.

ఈ యుద్ధం ప్రధానంగా సుదాస్ అనే రాజు మరియు అతని పూరువుల పక్షం (తృత్సు వంశం) మరియు అతనికి వ్యతిరేకంగా ఇతర పది రాజ్యాల కూటమి మధ్య జరిగింది.

సుదాస్ వ్యతిరేకంగా పది రాజ్యాలు కలిసి ఈ యుద్ధం చేశారు, అందుకే దీనికి దాసరాజ్ఞ యుద్ధం (Ten Kings' Battle) అని పేరు వచ్చింది.

యుద్ధంలో ప్రధాన పాత్రధారులు:

సుదాస్: తృత్సు వంశానికి చెందిన రాజు, అతను భరతుల పక్షాన ఉన్నాడు.

పది రాజ్యాల కూటమి: ఈ యుద్ధంలో సుదాస్‌పై పోరాడిన పది రాజ్యాల రాజులు వీటికి చెందినవారు: పూరు, యదు, తుర్వస, ద్రుహ్యు, అనూ, అలీనా, పక్త, భలానస, శివ మరియు విషాణిన్.

యుద్ధం ఎలా జరిగింది:

ఈ యుద్ధం పరుష్ణి నది (ప్రస్తుత రావి నది) ఒడ్డున జరిగింది. పది రాజ్యాల కూటమి సుదాస్‌ను ఓడించడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ, సుదాస్ విజయం సాధించాడు.

ఈ యుద్ధం తర్వాత సుదాస్ వేదకాలపు గౌరవనీయ నాయకుడిగా ఎదిగాడు, మరియు ఈ యుద్ధం వేదాల్లో సుదాస్ విజయాన్ని ప్రశంసిస్తూ కీర్తించబడింది.

దాసరాజ్ఞ యుద్ధం ప్రాముఖ్యత:

ఇది ప్రాచీన వేద సమాజంలో ఉన్న త్రైబల్ (గోత్ర) పోరాటాల ఒక ఉదాహరణ, మరియు ఆ కాలంలో గోత్ర రాజకీయాల ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.

ఈ యుద్ధం వేద సమాజంలోని అధికార మార్పిడులను ప్రతిబింబిస్తుంది, మరియు గోత్ర సమూహాలు ఎలా ప్రాధాన్యం పొందాయో అర్థం చేసుకోవడానికి ముఖ్యమైనది.

ఇది వేదకాలపు సామాజిక మరియు రాజకీయ దృశ్యాలను కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది, ఎక్కడ గోత్రాల మధ్య సార్వభౌమత్వం కోసం పోరాటాలు జరిగేవి.

దాసరాజ్ఞ యుద్ధం వేద సమాజంలోని శక్తి సంతులనం, మరియు రాజకీయం ఎలా అభివృద్ధి చెందిందో తెలియజేసే ఒక ప్రధాన సంఘటన.

1200 BCE – 500 BCE: వేద కాలం యొక్క తరువాతి దశ, ఇందులో యాజుర్వేద, సామవేద వంటి వేదాలు రచించబడ్డాయి మరియు ఉపనిషత్తుల ఉత్పత్తి జరిగింది.

The Upanishads are ancient Indian texts that form the philosophical foundation of Hinduism. They are considered the concluding part of the Vedas, the oldest sacred scriptures of Hinduism, and primarily focus on exploring the nature of ultimate reality, the self, and the universe.

Key Concepts in the Upanishads:

1. Brahman: The ultimate reality or supreme cosmic power. It is formless, infinite, and transcendent.

2. Atman: The individual soul or self, which is ultimately one with Brahman. The realization that Atman is Brahman is central to Upanishadic thought.

3. Moksha: Liberation from the cycle of birth, death, and rebirth (samsara). It is achieved through self-realization and the understanding of the unity of Atman and Brahman.

4. Jnana (Knowledge): Knowledge that leads to liberation. The Upanishads emphasize self-knowledge and realization of the truth about one's divine nature.

5. Meditation (Dhyana): The Upanishads stress the importance of meditation as a means to realize the divine essence and to attain moksha.

Some Famous Upanishads:

1. Isha Upanishad: Focuses on the concept of the self and the Supreme Being.

2. Kena Upanishad: Discusses the nature of Brahman and how it is beyond the understanding of the human mind.

3. Katha Upanishad: Explores the concept of death and the nature of the soul.

4. Chandogya Upanishad: Contains famous teachings on the unity of Atman and Brahman.

5. Mundaka Upanishad: Introduces the idea of two kinds of knowledge – one that is worldly and the other that leads to liberation.

6. Taittiriya Upanishad: Focuses on the nature of human experience and the layers of existence, from physical to spiritual.

Influence:

The Upanishads have deeply influenced not only Hinduism but also various other Indian philosophies and religious traditions. They contributed to the development of ideas in Buddhism, Jainism, and even influenced Western philosophical thought, especially through the works of thinkers like Schopenhauer, Emerson, and Thoreau.

1000 BCE – 500 BCE: ఈ కాలంలో ఆర్యులు చిన్న రాజ్యాలను స్థాపించి, అవి పెద్ద సామ్రాజ్యాలుగా విస్తరించాయి. ఇదే కాలం మహాజనపదాలు, హిందూ ధర్మం, జైన మరియు బౌద్ధం వంటి మతాలలో వెలుగు చూసింది.

ఈ కాలంలో ఆర్యుల సమాజం బాగా సంఘటితంగా, వేద విధానాలు మరియు ఆచారాలతో ఏర్పడింది, ఇది భారత నాగరికతకు బలమైన ప్రేరణను అందించింది.

ఇది ఒక సాధారణ అంచనా, మరియు ఖచ్చితమైన తేదీలపై scholars మధ్య వివిధ అభిప్రాయాలు ఉంటాయి. 
  
వేదకాల జనపదాలు లేదా మహాజనపదాలు ప్రాచీన భారతదేశంలో సామాజిక, రాజకీయ, మరియు సాంస్కృతిక దృక్పథాల పరంగా చాలా ముఖ్యమైనవి. ఇవి వేదకాలంలో ఏర్పడిన పది నుంచి పదినాలుగు పెద్ద రాజ్యాలు లేదా జనపదాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. వీటిని ప్రాముఖ్యంగా మహాజనపదాలు అని పిలుస్తారు, ఇవి ఆ కాలపు ముఖ్యమైన రాజ్యాలు, మరియు అట్టి రాజ్యాలు భౌగోళికంగా మరియు రాజకీయంగా భారతదేశాన్ని ప్రభావితం చేశాయి.

వేదకాలంలో 16 ప్రధాన మహాజనపదాలు ఉండేవి. ఇవి బౌద్ధ సాహిత్యంలో ప్రస్తావించబడ్డాయి. ఇవి దిగువ విధంగా ఉన్నాయి:

1. అంగ
2. మగధ
3. కాశి
4. వత్స
5. కోశల
6. శూరసేన
7. పఞ్చాల
8. కురు
9. మత్స్య
10. చేది
11. అవంతి
12. గాంధార
13. కంబోజ
14. అశ్మక
15. మూలక
16. వృజి లేదా వజ్జి
 మహాజనపదాలు ప్రాచీన భారతదేశంలోని 16 మహాజనపదాలలో భాగం. ఈ మహాజనపదాల ప్రస్తుత స్థానాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

1. అంగ: ఇప్పటి బీహార్ రాష్ట్రంలోని ముంగేర్ మరియు భాగల్పూర్ ప్రాంతాలు.

2. మగధ: ప్రస్తుత బీహార్‌లోని పాట్నా మరియు గయా ప్రాంతాలు.

3. కాశి: ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని వారణాసి (బనారస్) నగరం.

4. వత్స: ప్రస్తుత ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అలహాబాద్ (ప్రయాగ్‌రాజ్) ప్రాంతం.

5. కోశల: ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అయోధ్య మరియు సావ్రస్తి ప్రాంతాలు.

6. శూరసేన: ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మథురా ప్రాంతం.

7. పఞ్చాల: ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని రోహిల్ఖండ్ మరియు దోయాబ్ ప్రాంతాలు.

8. కురు: ప్రస్తుత హర్యానా మరియు ఢిల్లీ ప్రాంతాలు.

9. మత్స్య: రాజస్థాన్‌లోని జైపూర్ మరియు అల్వార్ ప్రాంతాలు.

10. చేది: మధ్యప్రదేశ్‌లోని బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాంతం.

11. అవంతి: మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఉజ్జయిని (ఉజ్జయినీ) మరియు మహిష్మతి ప్రాంతాలు.

12. గాంధార: ప్రస్తుత పాకిస్తాన్‌లోని పేశావర్ మరియు రావల్పిండి ప్రాంతాలు.

13. కంబోజ: ప్రస్తుత పాకిస్తాన్‌లోని హజారా ప్రాంతం.

14. అశ్మక: మహారాష్ట్రలోని గోదావరి నది తీర ప్రాంతం.

15. మూలక: ప్రస్తుత మహారాష్ట్రలోని భాగాలు.

16. వృజి లేదా వజ్జి: బీహార్‌లోని వైశాలి ప్రాంతం.

ఈ మహాజనపదాలు ప్రాచీన భారతదేశంలో ముఖ్యమైన రాజకీయ, సామాజిక, ఆర్థిక కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి.

వేదకాలపు జనపదాలు పటిష్టమైన రాజకీయ వ్యవస్థలు, విశాలమైన సామ్రాజ్యాలు, మరియు చారిత్రక మార్పులకీ మూలస్థానాలుగా మారాయి. వీటి గురించి ముఖ్య సమాచారం బౌద్ధ మరియు జైన సాహిత్యంలో కనిపిస్తుంది. మగధ, వత్స, కోశల, మరియు అవంతి వంటి మహాజనపదాలు భారతదేశ రాజకీయ చరిత్రలో చాలా గంభీరమైనవి.

ఈ మహాజనపదాలు వేదకాలం నుంచి బౌద్ధకాలం వరకు తమ సాంస్కృతిక, ఆర్థిక, మరియు సామాజిక విధానాలతో ప్రాచుర్యం పొందాయి.

2.మేసోపొటామియా చరిత్ర
3000 BCE నుండి 539 BCE
 (Mesopotamian Civilization) ప్రాచీన భారతదేశం మరియు సుదూర ప్రాంతాల ఒక గొప్ప నాగరికత. ఇది తూర్పు మధ్య ప్రాచ్య ప్రాంతంలో, ప్రధానంగా ఇరాక్ లో విస్తరించింది. ఇది సుమారు 3000 BCE నుండి 539 BCE వరకు.

మెసోపోటామియా నాగరికత కాలపరిమితి (Mesopotamian Civilization Timeline):


BCE – 2340 BCE:
సుమేరియన్ నాగరికత (Sumerian Civilization)

సుమేర్లు (Sumerians) మొదటి నగర రాజ్యాలను స్థాపించారు.

రాతిపతకాలు, పదాలు, క్రమంగా భాషా వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసారు.

2340 BCE – 1700 BCE:
ఆక్కడియన్ నాగరికత   (Akkadian Civilization)

సార్గోన్కి (Sargon of Akkad) నాయకత్వంలో అక్కడియన్లు మెసోపోటామియాలోని ఒక పెద్ద సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు.

1900 BCE – 1600 BCE:
బాబిలోనియన్ నాగరికత (Babylonian Civilization)

హామురాబి (Hammurabi) మహారాజు రాజ్యాన్ని స్థాపించి, ప్రసిద్ధ హామురాబి కోడ్ (Hammurabi's Code) రూపొందించాడు, ఇది న్యాయ వ్యవస్థకు సంబంధించిన మొదటి చట్టాల సరళి.

1200 BCE – 539 BCE:
అసిరియన్ నాగరికత (Assyrian Civilization)

అసిరియులు శక్తివంతమైన సైన్యాన్ని సృష్టించి, సుమేర, అక్కద్, బాబిలోన్ ప్రాంతాలను ఆక్రమించారు.

ఈ కాలం చివరగా, బాబిలోనియన్ సామ్రాజ్యం పతనమైంది, మరియు 539 BCE లో పర్షియన్ సామ్రాజ్యానికి ఆ ప్రాంతం దక్కింది.

ఈ నాగరికతలు వ్రాసే విధానం, లిఖిత మరియు శిల్పం, మానవ సంస్కృతికి బలమైన మార్పులు తీసుకొచ్చాయి.

సారాంశం:
మెసోపోటామియా నాగరికత సుమేరియన్లు ప్రారంభించి, అక్కడియన్లు, బాబిలోనియన్లు, అసిరియన్లు వంటి ప్రముఖ రాజ్యాల మధ్య విస్తరించి, 539 BCEలో పర్షియన్ల చేతిలో పతనమైంది.

ఈ కాలాన్ని "ప్రపంచపు పుట్టుక" (Cradle of Civilization) అని కూడా పిలుస్తారు.

1. భూగోళ శ్రేణి:

మేసోపొటామియా అంటే "నదుల మధ్య" అని అర్థం, ఇది టైగ్రిస్ మరియు ఎఫ్రాటిస్ నదుల మధ్య ఉన్న ప్రాంతానికి సంబంధించినది, ప్రాథమికంగా ప్రస్తుత ఇరాక్‌లో ఉంది.

2. ప్రారంభ నాగరికతలు:

సుమేర్ (సి. 4500 - 1900 BCE): ఇది మాస్ట్రయా నాగరికతలలో మొదటిది, సుమేరియన్లు ఉరక్ మరియు ఉర్ వంటి నగర రాష్ట్రాలను అభివృద్ధి చేశారు. వారు జిగ్గురాత్లు (చిమ్మతల వంటి పిరమిడ్లు), కునీఫోర్మ్ రాయడం మరియు వ్యవసాయం మరియు వాణిజ్యంలో ఆధునికతను కల్పించారు.

అక్కడియన్ల సామ్రాజ్యం (సి. 2334 - 2154 BCE): ఈ సామ్రాజ్యం సార్గన్ ఆఫ్ అక్కాడ్ ద్వారా స్థాపించబడింది, ఇది వివిధ నగర రాష్ట్రాలను ఒకటిగా కలిపింది మరియు అక్కడియన్ భాషను వ్యాపించింది.

3. బాబెలియన్ యుగం:

బాబెల్ (సి. 1894 - 539 BCE): ఈ నగరం హమ్మురాబీ రాజ్యంపై ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇది హమ్మురాబీ సంక్షిప్త చట్టం కోసం ప్రసిద్ధి, ఇది ప్రపంచంలోని ప్రాచీన చట్టాలలో ఒకటి.

న్యూ-బాబెలియన్ సామ్రాజ్యం (సి. 626 - 539 BCE): ఈ కాలంలో ఆర్కిటెక్చర్‌లో ముఖ్యమైన అభివృద్ధులు చోటుచేసుకున్నారు, అందులో బాబెల్ యొక్క హ్యాంజింగ్ గార్డెన్స్ కూడా ఉన్నాయి మరియు గణిత శాస్త్రం మరియు తారాగణనలో పురోగతి జరిగింది.

4. అస్యూరియన్ ఆధిక్యం:

అస్యూరియన్ సామ్రాజ్యం (సి. 911 - 609 BCE): సైనిక సామర్థ్యాలకోసం ప్రసిద్ధి చెందిన అస్యూరియన్‌లు వారి విజయాలతో విస్తృతమైన సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు మరియు సాంస్కృతిక మరియు శాస్త్రీయ అభివృద్ధులకు ఆధారం కల్పించారు.

5. సాంస్కృతిక సంతానం:

మేసోపొటామియా అనేక ఆవిష్కరణలకు ప్రసిద్ధి చెందింది, అందులో చక్రం, పద్ధతి మరియు నీటి వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. వారి రచనా విధానం (కునీఫోర్మ్) చరిత్రను నమోదుచేసే పునాది వేసింది.

6. క్షీణత మరియు వారసత్వం:

ఈ ప్రాంతం పర్షియన్లు, గ్రీకులు మరియు రోమన్‌ల చేత ఆక్రమణలు ఎదుర్కొంది. అయినప్పటికీ, మేసోపొటామియా సంస్కృతి తరువాతి నాగరికతలను ప్రభావితం చేసింది, ప్రత్యేకించి ప్రభుత్వ, చట్ట మరియు సాహిత్యంలో.

ఇజిప్ట్ – ప్రాచీన సంస్కృతి:
భూభాగం:

ఇజిప్ట్ ఉత్తర ఆఫ్రికాలో నైరుతి కోణంలో ఉంది. నైల్ నది చుట్టూ ఈ ప్రాంతం పురాతన కాలంలో అభివృద్ధి చెందింది. నదీ ప్రవాహం వల్ల వచ్చే సారవంతమైన మట్టితో వ్యవసాయం మరియు నాగరికత వికసించాయి. ఇజిప్ట్ చరిత్ర సుమారు క్రీ.పూ. 3100 ప్రాంతంలో ప్రారంభమైంది.

ప్రధాన చారిత్రక దశలు:

1. పాత రాజ్యము (క్రీ.పూ. 2686 - 2181):

దీనిని పిరమిడ్ల యుగం అని పిలుస్తారు.

గ్రేట్ పిరమిడ్ ఆఫ్ గిజా వంటి అద్భుత నిర్మాణాలు.

ఫరోలను (రాజులను) దేవతలుగా గౌరవించడం.

2. మధ్య రాజ్యము (క్రీ.పూ. 2055 - 1650):

ఆర్థిక పురోగతి మరియు సాంస్కృతిక వికాసం.

అంతఃకలహాల తర్వాత ఐక్యత నెలకొనింది.

3. క్రొత్త రాజ్యము (క్రీ.పూ. 1550 - 1070):

ఈ దశలో ఇజిప్ట్ అధిక శక్తి మరియు సంపదను పొందింది.

తుటాంకహామున్, హాట్షెప్సుట్, రామసెస్-II వంటి ప్రసిద్ధ ఫరోలు పరిపాలించారు.

సైనిక విజయాలు మరియు ప్రాంతీయ ప్రభావం.

మతం మరియు సంస్కృతి:

ఇజిప్టు ప్రజలు బహుదేవోపాసకులు, వారు రా (సూర్యదేవుడు), ఒసిరిస్ (పాతాళం దేవుడు), ఐసిస్ (మంత్రల పవిత్ర దేవి) వంటి దేవతలను ఆరాధించేవారు.

మరణానంతర జీవితం పట్ల పెద్ద విశ్వాసం ఉండేది. దీనితోనే మమ్మిఫికేషన్ (శరీర సంరక్షణ) మరియు టుంబుల నిర్మాణాలు ఉద్భవించాయి.

ఇజిప్ట్ యొక్క విశేష దోహదాలు:

1. నిర్మాణాలు: పిరమిడ్లు, దేవాలయాలు, స్ఫింగ్స్ వంటి అద్భుతాలు.

2. భాష: హైరోగ్లిపిక్స్ అనే పురాతన లిపిని అభివృద్ధి చేయడం.

3. శాస్త్రం మరియు గణితం: వైద్యం, నక్షత్ర శాస్త్రం, మరియు నిర్మాణాలలో కృషి.

4. కళ: శిల్పకళ, చిత్రలేఖన, ప్రకృతి దృశ్యాలను ప్రతిబింబించే శిల్పాలు.

పతనం:
ఇజిప్టు అస్సిరియన్లు, పర్శియన్లు, గ్రీకులు (అలెగ్జాండర్ ది గ్రేట్) మరియు రోమన్లు వంటి సామ్రాజ్యాల దాడులను ఎదుర్కొంది. క్లీopatra పాలన అనంతరం క్రీ.పూ. 30లో ఇది రోమ్ సామ్రాజ్యంలో భాగమైంది.

ప్రస్తుత కాలంలో, ప్రాచీన ఇజిప్టు అంటే మానవతా విజ్ఞానం, ఆధ్యాత్మికత మరియు కళాత్మక వైభవానికి గుర్తు.


02.బౌద్ధం ప్రపంచ చరిత్ర 2

 

 ప్రపంచ చరిత్ర :
 Indus Valley Civilization:
II. సింధు నాగరికత

1. వివరణ:
సింధు నాగరికత (సుమారు 3300 BCE - 1300 BCE) ప్రాచీన భారత ఉపఖండంలో అభివృద్ధి చెందిన ఒక ప్రాముఖ్యమైన నాగరికత. ఈ నాగరికత ప్రధానంగా సింధు నది వద్ద ఉన్న ప్రాంతంలో విస్తరించి ఉంది, ప్రస్తుత పాకిస్తాన్ మరియు ఉత్తర భారతదేశం భాగాలను కవర్ చేస్తుంది. ఇది నగర ప్రణాళిక, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మరియు సాంఘిక వ్యవస్థలలో ముందుగానే ఉన్న విధానాలను సూచిస్తుంది.

2. ప్రధాన లక్షణాలు:

నగర ప్రణాళిక: సింధు నాగరికతలో ఉన్న నగరాలు (హరప్పా, మోహేంజోదారో) పద్ధతిగా ప్లాన్ చేయబడ్డాయి, వీటిలో చక్రాకార వీధులు, పానీయం వ్యవస్థలు మరియు మంచి నీటి సరఫరా వ్యవస్థలు ఉన్నాయి.

నిర్మాణ కళ: ఈ నాగరికత ఇసుక మరియు మట్టి భవనాలను నిర్మించడానికి ఆధునిక రీతులను ఉపయోగించింది. ఇనుప వాడకం చాలా అభివృద్ధి చెందినది.

వ్యవసాయం: ఈ నాగరికత వ్యవసాయంలో నైపుణ్యాన్ని కలిగి ఉంది, ప్రధానంగా పంటలలో గోధుమలు, వరి, గడ్డి మరియు పండ్లు చేర్చబడతాయి.

చరిత్ర మరియు వ్యాపారం: సింధు నాగరికత వాణిజ్యం ద్వారా పరివర్తన చెందింది, ఇది మెస్సపోటామియా మరియు ప్రాచీన ఈజిప్టుతో సంబంధాలు కలిగి ఉంది.

3. ప్రధాన సంఘటనలు:

హరప్పా మరియు మోహేంజోదారో స్థాపన (సుమారు 2500 BCE) - ఈ నగరాలు సింధు నాగరికత యొక్క కేంద్రంగా మారాయి.

నాగరికత యొక్క పతనం (సుమారు 1900 BCE) - అనేక సిద్ధాంతాల ప్రకారం, పరిసర ప్రాంతాల మార్పులు, ప్రకృతి విపత్తులు మరియు వాతావరణ మార్పులు దీనికి కారణమని భావిస్తున్నారు.

4. సాంస్కృతిక ప్రభావం:

సింధు నాగరికత భారతదేశపు ప్రాచీన సాంస్కృతిక వారసత్వానికి ప్రాధమికంగా మారింది.

వారు సాంఘిక వ్యవస్థ, కళ, మతం మరియు వాణిజ్య పరమైన అభివృద్ధికి కీలకంగా ఉన్నారు, ఇది నేటి భారతీయ సాంస్కృతిక పరిణామాలను ప్రభావితం చేసింది.

III. ఆర్య నాగరికత

1. వివరణ:
ఆర్య నాగరికత అనేది భారత ఉపఖండంలో సుమారు 1500 BCE తరువాత అభివృద్ధి చెందింది. ఇది వేద యుగంగా కూడా పరిగణించబడుతుంది, ఇది ఆర్యన్ల ఆక్రమణల ద్వారా వచ్చిన సాంస్కృతిక మార్పులను సూచిస్తుంది. ఆర్యులు క్రీ.పూ. 1500 - 500 మధ్యకాలంలో భారతదేశానికి ప్రవేశించిన కొందరు క్షేత్రవాసులు, వారు సంస్కృతాన్ని మరియు వేదాలను అభివృద్ధి చేశారు.

2. ప్రధాన లక్షణాలు:

సంస్కృతం: ఆర్యులు సంస్కృత భాషను అభివృద్ధి చేశారు, ఇది వేద గ్రంథాలకు ఆధారం.

వేదాలు: ఆర్య నాగరికత యొక్క పునాది వేదాలు - రుగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం మరియు ఆథర్వవేదం.

సామాజిక వ్యవస్థ: ఈ నాగరికత వర్ణ వ్యవస్థను స్థాపించింది, ఇది బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు మరియు శూద్రలుగా విభజించబడింది.

ధర్మశాస్త్రాలు: ఆర్య నాగరికతలో ధర్మ మరియు నీతి ప్రాముఖ్యమైనవి, వీటిని సమాజానికి పునాది కట్టడానికి ఉపయోగించారు.

3. ప్రధాన సంఘటనలు:

ఆర్యుల భారతదేశంలో ప్రవేశం (సుమారు 1500 BCE) - ఈ సమయంలో వారు భారత ఉపఖండంలో కొత్త నాగరికతలు మరియు సంస్కృతులపై ప్రభావం చూపించారు.

వేద రచనలు (సుమారు 1500 - 500 BCE) - వీటిలో ధర్మం, యజ్ఞాలు, ఫలితాలు మరియు జీవన విధానాలను గురించి ప్రత్యేకంగా చర్చించబడింది.

4. సాంస్కృతిక ప్రభావం:

ఆర్య నాగరికత భారతీయ సాంస్కృతిక పరిణామంలో కీలకమైన దశ. ఇది హిందూ మతం మరియు సాంఘిక వ్యవస్థకు ప్రాథమిక రూపాన్ని అందించింది.

ఆర్యుల ఆక్రమణలు క్రమంగా భారతదేశంలో వివిధ ప్రాంతాలలో ఉన్న ప్రజలతో అనుసంధానం ఏర్పరుచుకున్నాయి, తద్వారా వాస్తవానికి బహుళ సాంస్కృతిక సామరస్యానికి దారితీసింది.

IV. బుద్ధ నాగరికత

1. వివరణ:
బుద్ధ నాగరికత అనేది సుమారు 5వ శతాబ్దం BCE లో బుద్ధుడు (గౌతమ బుద్ధ) యొక్క ఉపదేశాల ఆధారంగా అభివృద్ధి చెందింది. ఇది భారతదేశంలో మొదటిగా ప్రారంభమై, తరువాత తూర్పు ఆసియా, దక్షిణ ఆసియా, కేంద్రీయ ఆసియా మరియు జపాన్ వంటి వివిధ ప్రాంతాలలో వ్యాప్తి చెందింది. బుద్ధా తన సందేశం ద్వారా ఆధ్యాత్మిక, మానసిక మరియు సామాజిక మార్పులను సృష్టించాడు.


2. ప్రధాన లక్షణాలు:

బుద్ధిజం: బుద్ధ నైతికత, ధ్యానం మరియు ధర్మాన్ని ప్రమాణంగా తీసుకుంటుంది, ఇది వ్యక్తుల మానసిక శాంతి మరియు ఆత్మ వికాసానికి దారితీస్తుంది.

చనన మరియు పునర్జన్మ: బుద్ధం చనన మరియు పునర్జన్మపై గట్టి శ్రద్ధ పెంచాడు, ఇది జ్ఞానం మరియు వివేకాన్ని పెంచడానికి సహాయపడుతుంది.

అనుకూలత: బుద్ధిజం సమాజంలో సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది, సామాన్య ప్రజలందరికీ మార్గదర్శకత్వం అందిస్తుంది.

3. ప్రధాన సంఘటనలు:

బుద్ధుడి సాక్షాత్కారం (సుమారు 528 BCE) - బోధి చెట్టు కింద ధ్యానం చేసి మహా జ్ఞానాన్ని పొందడం.

బుద్ధ నిగ్రహం (సుమారు 483 BCE) - బుద్ధుడు పరినిర్వాణానికి చేరడం, ఇది అతని అనువాదం మరియు బుద్ధిజం యొక్క ప్రాముఖ్యతను వ్యక్తీకరిస్తుంది.

4. సాంస్కృతిక ప్రభావం:

బుద్ధ నాగరికత భారతదేశంలో సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక మార్పులను నడిపించింది, తద్వారా దానిని పలు సంస్కృతులపై ప్రభావం చూపించగలిగింది.

బుద్ధిజం కళ, సాహిత్యం మరియు తత్త్వశాస్త్రం లో విశేషంగా ప్రతిబింబించింది. బోధి చెట్టు, స్టూపాలు మరియు చొరబాటు ముర్తుల ద్వారా ఇది కళాకారులలో ప్రేరణను ఇచ్చింది.

భారతదేశంలో మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అనేక ప్రజలందరికీ సంతోషం మరియు శాంతిని ప్రసాదించింది.

1. ఋగ్వేదం (Rugveda)
కాలం: సుమారు 1500-1200 BC
2. యజుర్వేదం (Yajurveda)
కాలం: సుమారు 1200-800 BCE
3. సామవేదం (Samaveda)
కాలం: సుమారు 1200-800 BCE
వేదకాల ప్రముఖ దేవుళ్లు (Prominent Deities of the Vedic Period)

1. ఇంద్ర (Indra)
వర్షాలు, యుద్ధాలు మరియు పవిత్రతకు సంబంధించిన దేవుడు.

2. అగ్నీ (Agni)
అగ్ని మరియు యజ్ఞాలకు సంబంధించిన దేవుడు.

3. వరుణ (Varuna)
సముద్రాలు, నదులు మరియు ఆర్థిక న్యాయం యొక్క దేవుడు.

4. సూర్య (Surya)
సూర్యుడిని సూచించే దేవుడు, జ్యోతిష్సు మరియు ఆరోగ్యం.

5. చంద్ర (Chandra)
చంద్రుడిని సూచించే దేవుడు, రాత్రి మరియు శాంతి.

6. వాయు (Vayu)
గాలి మరియు ప్రాణాన్ని ఇచ్చే దేవుడు.

7. ఉషః (Ushas)
ఉదయం మరియు వెలుగులకు సంబంధించిన దేవత.

8. సత్య (Satya)
నిజానికి మరియు న్యాయానికి సంబంధించి దేవుడు.

9. సాముద్రిక (Samudrika)
సముద్రాలకు చెందిన దేవత.

10. సప్తర్షి (Saptarishi)
సప్త ఋషుల సమూహం, జ్ఞానం మరియు దివ్యత్వానికి ప్రసిద్ధులు.

11. మిత్ర (Mitra)
స్నేహానికి, న్యాయానికి మరియు పర్యావరణానికి సంబంధించి దేవుడు.

12. రుద్ర (Rudra)
ప్రకృతిలోని అణువులు, నశనం మరియు పునరుత్థానం.

13. అశ్విని కుమారులు (Ashwini Kumaras)
ఆరోగ్యం, సౌందర్యం మరియు వైద్యం.

14. నది (Nadi)
నదులకు ప్రాముఖ్యం కలిగించే దేవత.

15. సముద్ర (Samudra)
సముద్రాలను కాపాడే దేవుడు.

అదనపు దేవతలు

16. తపస్సు (Tapas)
ఆధ్యాత్మికత మరియు పరిశుద్ధతను ప్రతిబింబించే దేవుడు.

17. దివ్య (Divya)
దివ్యమైన మరియు ప్రళయాత్మక శక్తులకు సంబంధించిన దేవుడు.

18. సంభవ (Sambhava)
సృష్టికి సంబంధించిన దేవుడు.

19. నక్షత్ర (Nakshatra)
నక్షత్రాలపై ప్రభావాన్ని చూపే దేవత.

20. బ్రహ్మ (Brahma)
సృష్టి దేవుడు, బ్రహ్మాండానికి ఆధారం.

ఈ దేవతలు వేద కాలంలో ప్రాముఖ్యమైన పాత్రలను నిర్వర్తించాయి, మరియు ఇవి ప్రాచీన భారతీయ ఆధ్యాత్మికత, సంస్కృతిలో ప్రధాన స్థానం కలిగి ఉన్నాయి.

ఉపనిషద్ యొక్క చరిత్ర
ఉపనిషద్‌లు ప్రాచీన భారతీయ గ్రంథాల సమాహారం, ఇవి లోతైన తాత్త్విక సిద్ధాంతాలను అన్వేషిస్తాయి మరియు హిందూ ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యంలో కీలక భాగం. ఇవి ప్రధానంగా ధ్యానం, నైతికత మరియు నిజమైన వాస్తవపు స్వరూపాన్ని గురించి చర్చిస్తాయి.

ఉపనిషద్‌ల కాలక్రమం
1. ప్రాచీన ఉపనిషద్‌లు (సుమారు 800-500 BCE)

చండోగ్య ఉపనిషద్: అత్మ మరియు బ్రహ్మన్ మధ్య సంబంధాన్ని మరియు ఆత్మ యొక్క స్వరూపాన్ని అన్వేషిస్తుంది.

బ్రహదరన్యక ఉపనిషద్: సృష్టి, వాస్తవ స్వరూపం మరియు ఆత్మ గురించి చర్చించే అతి పొడవైన ఉపనిషద్.

ఐతరేయ ఉపనిషద్: విశ్వ సృష్టి మరియు ఆత్మ యొక్క స్వరూపంపై దృష్టి పెట్టింది.

తైత్తిరీయ ఉపనిషద్: బ్రహ్మన్ యొక్క స్వరూపం మరియు జ్ఞానం యొక్క దశల గురించి చర్చిస్తుంది.

2. మధ్య ఉపనిషద్‌లు (సుమారు 500-300 BCE)

ముందక ఉపనిషద్: ఉన్నత (పర) మరియు దిగువ (అపర) జ్ఞానాన్ని వేరుచేస్తుంది.

ప్రాశ్న ఉపనిషద్: ఒక సంభాషణ రూపంలో ఉండి, ఉనికిని మరియు అంతిమ వాస్తవాన్ని గురించి ఆరు ప్రాథమిక ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇస్తుంది.

స్వేతాశ్వతర ఉపనిషద్: వ్యక్తిగత దేవుడు మరియు దైవం మరియు వ్యక్తి మధ్య సంబంధాన్ని చర్చిస్తుంది.

3. క్రియాశీల ఉపనిషద్‌లు (సుమారు 300 BCE - 200 CE)

మందుక్య ఉపనిషద్: "ఓం" అక్షరాన్ని మరియు దాని ప్రాముఖ్యతను పరిశీలిస్తుంది, చైతన్య స్థితుల గురించి చర్చిస్తుంది.

కెన ఉపనిషద్: శ్రేష్ఠ చైతన్య స్వరూపాన్ని మరియు ప్రపంచాన్ని నియంత్రించే శక్తులను అన్వేషిస్తుంది.

ముఖ్యమైన తాత్త్విక అంశాలు

బ్రహ్మన్: అంతిమ వాస్తవం లేదా సామూహిక ఆత్మ.

ఆత్మ: వ్యక్తిగత ఆత్మ లేదా స్వీయత, ఇది ఉన్నత తాత్త్విక ఆలోచనలలో బ్రహ్మన్‌తో సమానంగా పరిగణించబడుతుంది.

మోక్ష: పునర్జన్మ చక్రం నుండి విముక్తి పొందడం.

ప్రభావం మరియు వారసత్వం

ఉపనిషద్‌లు హిందూ తాత్త్వికత మరియు ఆధ్యాత్మికతపై తీవ్రమైన ప్రభావాన్ని చూపించాయి, వీటి ద్వారా వివిధ ఆలోచనా పద్ధతులు, ముఖ్యంగా వేదాంతం, ప్రభావితం అయ్యాయి. అంతేకాకుండా, ఈ ఉపనిషద్‌లు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తాత్త్వికులు మరియు పండితులను ఆకర్షించి, భారతీయ తాత్త్వికతను మరియు ఆధ్యాత్మికతను అర్థం చేసుకోవడంలో సహాయపడాయి.
బైబిల్లో చెప్పబడిన ఈజిప్ట్ చరిత్రకు సంబంధించి ఏళ్ల కాలక్రమం (timeline) కొన్ని సందర్భాలలో సూటిగా చెప్పబడదు, కానీ ఆధారాలు మరియు పరిశోధనల ద్వారా ఆ కాలాన్ని అంచనా వేయవచ్చు. కొన్ని ముఖ్యమైన సంఘటనల సమయం ఈ విధంగా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు:

1. జోసెఫ్ కాలం (ప్రారంభ ఉనికి):
జోసెఫ్ ఈజిప్టుకు తలవంచి奴గా వెళ్ళి తర్వాత ఫరో వద్ద ప్రాముఖ్యత పొందాడు. ఇది మొదటి మధ్యరాజ్య కాలంలో జరిగినదని చాలా మంది భావిస్తున్నారు, అంటే ఇది సుమారు క్రీ.పూ. 1700-1600 కాలంలో జరిగినట్లు అంచనా వేయవచ్చు.

2. మోషే మరియు ఎగ్జోడస్:
ఇశ్రాయేలీయుల నిర్గమం (Exodus) బైబిల్లో ప్రధానమైన సంఘటన. ఈ సంఘటన గురించి చరిత్రపరంగా ఖచ్చితమైన తేదీలను నిర్ణయించడం కష్టం, కానీ చాలా పరిశోధకులు దీనిని క్రీ.పూ. 13వ శతాబ్దం అంటే సుమారు క్రీ.పూ. 1200 ప్రాంతంలో జరిగిందని భావిస్తారు. అయితే కొందరు పరిశోధకులు దీనిని క్రీ.పూ. 15వ శతాబ్దం లేదా క్రీ.పూ. 1400 ప్రాంతంలో జరిగినదని కూడా సూచిస్తున్నారు.

3. ఇతర సంఘటనలు:
బైబిల్లో, ఇశ్రాయేలీయులు మరియు ఈజిప్టుతో సంబంధం ఉన్న కొన్ని ఇతర సంఘటనలు కూడా వర్ణించబడ్డాయి, ఉదాహరణకు, శలొమోను రాజు యొక్క ఏలిక సమయంలో ఈజిప్టుతో సంబంధాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది. ఇది సుమారు క్రీ.పూ. 10వ శతాబ్దం (970–931 BCE) కాలంలో జరుగుతుందని అంచనా.

ఈ సంఘటనలు ఒక సమగ్ర చరిత్రను చెప్పడానికి సహాయపడతాయి, అయితే ఆధునిక చరిత్ర మరియు పురావస్తు పరిశోధనలు ఈ సంఘటనలకు సంబంధించిన ఆధారాలను ఇప్పటికీ పరిశీలిస్తున్నాయి.
అబ్రహం అనే మహనీయుడు ప్రాచీన ఈశాన్య మెసొపొటేమియాలోని ఒక నగరం అయిన ఉర్ నుండి వచ్చారు. ఈ ప్రాంతం, ప్రస్తుత ఇరాక్‌లో ఉన్నందున ఈ నగరానికి చాలా పురాతన చరిత్ర ఉంది. అబ్రహం, బైబిల్ ప్రకారం, దేవుని నుండి ప్రత్యేక దైవ ఆదేశాలను అందుకున్నవాడు, ఈ ప్రకారం అతను తన కుటుంబంతో పాటు ఉర్‌ను వదిలి కెనాన్ దేశానికి ప్రయాణించాడు.

ఉర్ చరిత్ర

ఉర్ సుమేరియన్ నాగరికతలో ఒక ముఖ్యమైన నగరం. ఇది మెసొపొటేమియా ప్రాంతంలో ఉన్నప్పుడు అభివృద్ధి చెందింది, మరియు బబిలోనియన్లు, అక్కాడియన్లు మరియు సుమేరియన్లు వంటి పలు రాజవంశాల ఆధిపత్యంలో ఉంది.
ఆర్థికం మరియు సంస్కృతి: ఉర్ ఒక ప్రధాన ఆర్థిక కేంద్రంగా పరిగణించబడింది, మరియు దాని ప్రాచీన కాలంలో వాణిజ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ గనుల నుంచి తవ్విన ఏనుగు దంతాలు, కంచు వస్తువులు, గ్లాస్ వస్తువులు కనిపిస్తాయి, ఇది దాని శక్తివంతమైన వాణిజ్య నెట్వర్క్‌ను సూచిస్తుంది. అందులో విశాలమైన పథకాలతో కూడిన ఆలయాలు మరియు మటుకుల నిర్మాణాలు ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా "జిగురత్ ఆఫ్ ఉర్," ఒక పెద్ద ఆలయ నిర్మాణం.

ఆధ్యాత్మికత: ఉర్ ప్రజలు మిగతా మెసొపొటేమియన్ దేవతల పట్ల శ్రద్ధగలవారు, ముఖ్యంగా నన్నా లేదా సీన్ అనే చంద్ర దేవుడిని కొలిచేవారు.

విజ్ఞానం: అబ్రహం జీవించిన సమయంలో, ఉర్ ఒక శాస్త్రపరమైన, జ్యోతిషశాస్త్రం, గణితశాస్త్రం, సాహిత్య రంగాల్లో ముందంజలో ఉండే నగరం.

Alexander – The Great Conqueror
Alexander the Great (356 BCE - 323 BCE) is one of history's most renowned military leaders, rulers, and strategists. He is also known as Alexander of Macedonia.

Birth and Early Life

Born: 356 BCE, in Pella, the capital of Macedonia.

Father: Philip II, King of Macedonia and a brilliant military strategist.

Mother: Olympias, a devout and influential woman.

Tutor: Aristotle, who laid the foundation for Alexander's intellectual growth in philosophy, science, and governance.

Alexander showed extraordinary skills in warfare, administration, and leadership from a young age.

Conquests and Achievements

At just 20 years old, Alexander became the king of Macedonia.

1. Early Victories: He expanded Macedonia's power and consolidated the empire established by his father.

2. Conquest of the Persian Empire:

Defeated Darius III, the Persian king, and claimed control over the vast Persian Empire.

Major battles:

Battle of Granicus

Battle of Issus

Battle of Gaugamela

3. Conquest of Egypt:

In 332 BCE, Alexander took Egypt and was declared a pharaoh.

Founded Alexandria, which became a center of learning and culture.

4. Invasion of India:

In 326 BCE, he defeated King Porus at the Battle of Hydaspes in present-day Punjab.

However, harsh conditions and low morale among his troops forced him to return.

Military Prowess and Strategies

Alexander was known for his innovative military strategies:

Used the phalanx formation and combined tactics to outwit enemies.

Led his army with unmatched courage and inspired loyalty among his soldiers.

Death and Legacy

On his way back from India, Alexander fell ill and died in Babylon in 323 BCE at the age of 33.

After his death, his empire was divided among his generals, leading to its eventual decline.

Significance

1. Cultural Integration:
Alexander spread Greek culture (Hellenistic civilization) across Asia, influencing local traditions and fostering a blend of cultures.

2. Visionary Leader:
A symbol of courage and determination, Alexander united vast territories and established one of history's largest empires.

3. Philosophy of Expansion:
He believed in exploring the unknown and pushing boundaries, making him an eternal source of inspiration.

Alexander’s legacy, as "The Great," endures because of his military genius and the cultural changes he initiated across the ancient world.



02.బౌద్ధం శాతవాహన చరిత్ర,



శాతవాహనుల చరిత్ర

Collection
శాతవాహనుల తొలి రాజధాని
    
శాతవాహనుల తొలి రాజధాని ఏది?  మహారాష్ట్రలోని పైఠాన్ (ప్రతిష్ఠానపురం) అని కొందరు, అమరావతి (ధాన్యకటకం) అని మరికొందరు వాదిస్తున్నారు. అయితే చాలా మంది నేటి కరీంనగర్‌లోని కోటిలింగాల శాతవాహనుల తొలి రాజధాని అని వాదిస్తున్నారు. ఈ ప్రాంతంలో లభించిన కొన్ని పురావస్తు, చారిత్రక ఆధారాలు దీనికి బలం చేకూరుస్తున్నాయి. క్రీస్తు పూర్వమే ఇక్కడ నాగరికత వెలసినట్లు అక్కడ తవ్వకాల్లో లభించిన వివిధ వస్తువులను పరిశీలించడం ద్వారా తెలుస్తోంది.

కోటిలింగాల’ కరీంనగర్ జిల్లాలోని వెల్గటూర్ మండలంలో ఉంది. ఇది హైదరాబాద్ నుంచి 220 కి.మీ., జిల్లా కేంద్రం నుంచి 50 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. కరీంనగర్ నుంచి లక్సెట్టిపేట వెళ్లే మార్గంలో వెల్గటూర్ నుంచి తూర్పు దిశగా 5 కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తే కోటిలింగాల చేరుకోవచ్చు. పడమర నుంచి తూర్పునకు ప్రవహించే గోదావరి ఈ ప్రాంతంలో కొద్దిగా మలుపు తిరుగుతుంది. ఈ వంక దాటగానే దక్షిణం నుంచి పెద్దవాగు (మునుల వాగు) వచ్చి కలుస్తుంది. ఇలా ఏర్పడ్డ త్రిభుజాకార స్థలంలో చారిత్రక తొలి యుగపు దిబ్బ 110 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో భూమి నుంచి ఆరు మీటర్ల ఎత్తున ఉంది. ఇక్కడ కోట శిథిలాలు కూడా బయల్పడ్డాయి. కోట నిర్మాణానికి 50 నుంచి 55 సెం.మీ. పొడవు ఉన్న ఇటుకలను వాడారు. దక్షిణంగా మునేరు పక్కన కోట గోడలో కొంత భాగం నిలిచి ఉండటం నేటికీ చూడొచ్చు. ఆగ్నేయ బురుజుపై ప్రస్తుతం కోటేశ్వరాలయం ఉంది. గోదావరి తీరంలో వెలసిన ఈ గ్రామం అతి పురాతనమైందని, క్రీ.పూ.5వ శతాబ్దం నాటికే విలసిల్లిందని చరిత్రకారుల వాదన.

చరిత్ర ఏం చెబుతోంది?
ప్రాచీన షోడశ మహాజనపదాల్లో ఒకటైన అస్సక జనపదం రాజధాని నగరమే నేటి కోటిలింగాల ప్రాంతమని పురావస్తు శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం. ఇక్కడ ఉన్న ప్రాచీన శైవాలయం దీనికి సంబంధించి స్పష్టమైన ఆధారాలను అందిస్తోంది. ఈ ప్రాంతంలో కోటలోని లింగాలను ‘క్రోట లింగాలు’గా పిలిచేవారని, ఇదే క్రమంగా ‘క్రోటలింగాల’ ఆ తర్వాత ‘కోటి లింగాల’గా స్థిరపడిందని చరిత్రకారులు, పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. శాతవాహనుల్లో ప్రసిద్ధ రాజు, స్వయంగా కవి అయిన హాలుడు ‘గాథాసప్తశతి’లో క్రోటేర్మధ్యే అని పేర్కొన్నాడు. అందువల్ల ఇది మొదట ‘క్రోటి’గా ఉండి ఆ తర్వాత లింగాల అనే పేరు కలిసిందని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు.
శాతవాహన సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించిన శ్రీముఖుడితో పాటు అతడి పూర్వీకుడైన శాతవాహనుడు, తదనంతర పాలకుడైన శాతకర్ణి నాణేలు కోటిలింగాలలో మాత్రమే లభ్యమయ్యాయి. మలిదశ పాలకులైన గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి నాణేలు ఈ ప్రాంతంలో లభించలేదు. అదేవిధంగా తొలి శాతవాహనుల నాణేలు మహారాష్ట్రలోని పైఠాన్‌లో, అమరావతిలో లభించలేదు. ఈ రెండు ప్రాంతాల్లో మలిదశ శాతవాహనుల నాణేలు మాత్రమే దొరికాయి. వీటి ఆధారంగా శాతవాహనుల తొలి రాజధాని కోటిలింగాల, రెండో రాజధాని పైఠాన్, చివరి రాజధాని అమరావతి అని స్పష్టమవుతోంది.

అతి ప్రాచీన బౌద్ధ స్తూపం
కోటిలింగాల ప్రాంతంలోని పెద్దవాగు గోదావరిలో సంగమించే ప్రదేశంలో (ఆగ్నేయ భాగం) ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోనే అతి ప్రాచీన బౌద్ధ స్తూపం బయటపడింది. ఈ స్తూపం తూర్పు నుంచి పడమరకు 1,055 మీటర్లు, ఉత్తరం నుంచి దక్షిణానికి 333 మీటర్లు, ఎత్తు 9 మీటర్లు ఉంది. ఇది గుండ్రని ఇటుకలతో ప్రదక్షిణాపథాన్ని కలిగి ఉందని తవ్వకాలపై అధ్యయనం చేసిన చరిత్రకారులు పేర్కొన్నారు. స్తూపానికి 20 సెం.మీ. మందం ఉన్న రాతి పలకలు అతికించి ఉన్నాయి. ఇవి 59 దాకా లభించాయి. వీటిపై లఘు శాసనాలు ఉన్నాయి. ఇవి బౌద్ధ ధర్మాల్ని బోధిస్తున్నాయి. శాసనాల్లోని భాష పూర్వ బ్రాహ్మీలిపిలోని ప్రాకృతం. ఇది అశోకుడికి పూర్వం నాటిది. దీన్ని అధ్యయనం చేసిన చరిత్రకారులు హీనయాన శాఖకు చెందిన ఈ స్తూపం క్రీ.పూ 4వ శతాబ్దానికి చెందిందని పేర్కొంటున్నారు.
కోటిలింగాల, ధూళికట్టలోని బౌద్ధ స్తూపాలు అమరావతి స్తూపం కంటే పూర్వ కాలానికి చెందినవని, ఇవి రెండూ క్రీ.పూ. 4వ శతాబ్దం నాటివని ప్రముఖ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ వి.వి.కృష్ణమూర్తి చెప్పారు. ప్రసిద్ధ అమరావతి స్తూపం కంటే కూడా ఇవి పాత తరానికి చెందినవని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం.

తవ్వకాల్లో లభించిన ఆధారాలు..
పురావస్తుశాఖ నేతృత్వంలో 1979 నుంచి 1984 వరకు ఇక్కడ తవ్వకాలు నిర్వహించారు. ఆరు పొరల దాకా చేపట్టిన తవ్వకాల్లో అనేక ఇటుక కట్టడాలు; వివిధ రాజవంశాలకు చెందిన వందలాది సీసం, రాగి నాణేలు; వస్తువులు బయటపడ్డాయి. కింది మూడు పొరల్లో మట్టి ప్రాకారం, రబ్బుల్ నిర్మాణాలు, పై మూడు పొరల్లో కోట గోడలు, బురుజులు వెలుగు చూశాయి. కింది ఐదో పొర నుంచి పైన మొదటి పొర వరకు శాతవాహనుడు, మొదటి శాతకర్ణి నాణేలు లభించాయి. మూడో పొర నుంచి మొదటి పొర వరకు సిముకుడి (శ్రీముఖుడు) నాణేలు లభించాయి. ఆరో పొరలో ఆంధ్ర గోపుల నాణేలు దొరికాయి. దీంతో ప్రాచీన ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర ఒక్కసారిగా మలుపు తిరిగింది. శాతవాహనుల కంటే పూర్వమే కోటిలింగాల ఆంధ్రుల రాజధానిగా వర్థిల్లిందనే కొత్త విషయం ప్రపంచానికి తెలిసింది.
చివరి పొరల్లో లభ్యమైన అనేక రాగి, సీసపు నాణేలపై క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్ద లక్షణాలతో కూడిన ప్రాకృత బ్రాహ్మీలిపిలో ర్రాణోగోభద (గోభద అనే రాజు), ర్రాణో సిరి కంపాయ, ర్రాణో సమగోప అనే నలుగురు పాలకుల పేర్లు చెక్కి ఉన్నాయి. వీళ్లంతా శాతవాహనులకు పూర్వీకులైన ఆంధ్ర రాజులు. వీరి అనంతర పాలకులైన శాతవాహనుల నాణేలు కూడా సమగోపుడి నాణేలను పోలి ఉన్నాయి. నాణేలతోపాటు నల్లని, ఎర్రటి పెంకులు, మట్టిపాత్రలు కూడా లభించాయి. వీటి ఆధారంగా ఈ ప్రాంతం క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దం నాటి ఆంధ్రుల తొలి ప్రాచీన స్థావరం అని పరిశోధకులు పేర్కొంటున్నారు.
సగం తయారైన నాణేలు లభించడం వల్ల ఇక్కడ నాణేల ముద్రణాలయం ఉండేదని తెలుస్తోంది. భూమి నుంచి కేవలం 2.5 మీ. లోతులో జనావాసాలు, బావులు, పారిశుద్ధ్య నిర్మాణాలు, నీటితొట్టెలు, సౌందర్య సాధనాల (ఆభరణాలు, పూసలు)తో పాటు అనేక ఇనుప పనిముట్లు లభించాయి. రోమన్ నాణేలు, వారి శిల్పకళతో కూడిన కుండలు కూడా లభించడం వల్ల కోటిలింగాల ఒకప్పుడు అంతర్జాతీయ వ్యాపార, వర్తక కేంద్రంగా ఉందనే విషయం స్పష్టమవుతోంది.
ముఖ్యమైన చారిత్రక నగరాలు

బోధన్
వ్యాసుడు మహాభారతంలో ‘ఆంధ్రదేశం’గా పేర్కొన్న ప్రాంతమే నేటి తెలంగాణ అని, సహదేవుడి దిగ్విజయ యాత్రలు తెలంగాణ నుంచే ప్రారంభమయ్యాయని తెలుస్తోంది. క్రీ.పూ. ఆరో శతాబ్దంలో ఏర్పడిన షోడశ మహాజనపదాల్లో దక్షిణ భారతదేశంలో ఏర్పడిన ఏకైక రాజ్యం ‘అస్మక’. దీని రాజధాని బోధన్. చుళ్వవగ్గ జాతక కథలో అస్మకను పెద్ద రాజ్యంగా చెప్పారు. గ్రీకు చరిత్రకారుడు ప్లీని ‘నేచురల్ హిస్టరీ’ అనే గ్రంథంలో అస్మగి (అస్మక) రాజ్యం గురించి ప్రస్తావించాడు.

అసిఫాబాద్
ఇది ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని మధ్యరాతి యుగంనాటి పట్టణం. ఇక్కడ పనిముట్లు, చిన్న తరహా చేతి గొడ్డళు్ల గండ్రగొడ్డళ్లు లభించాయి. ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో గోండ్ తెగకు చెందిన గిరిజన జాతులవారు ఎక్కువగా నివసిస్తున్నారు.

ఏలేశ్వరం
ఇది నల్లగొండ జిల్లాలో ఉన్న లోహయుగ కాలంనాటి స్థావరం. ఈ ప్రాంతంలో 12 రకాల సమాధులు, ఏనుగు ఆకారంలో నాలుగు రకాల శవపేటికలు లభించాయి. ఇందులో ఒక శవపేటికకు ఒకవైపు రంధ్రం, ఒక పలక ఉంది. కొన్ని సమాధుల్లో నల్లని కూజా, ముక్కాలిపీట, ఎరుపు, నలుపు కుండలు, పెద్ద బాన, త్రిశూలం కూడా లభించాయి. భారత్‌లో నేటికీ మిగిలి ఉన్న సింధూ నాగరికత కాలానికి సమకాలీన ఏకైక నగరం ఇదే.

ఇంద్రపాల నగరం
విష్ణుకుండినుల తొలి రాజధాని ఇంద్రపాల నగరం. ఇది నేటి నల్లగొండ జిల్లాలోని రామన్నపేట మండలంలో ఉన్న ‘తుమ్మలగూడెం’. ఈ గ్రామంలో ఒక శాసనం బయల్పడింది. దీన్ని తెలంగాణలోని తొలి సంస్కృత శాసనంగా పేర్కొంటున్నారు.

హైదరాబాద్
కుతుబ్‌షాహీ వంశంలో మహమ్మద్ కులీకుతుబ్ షా గొప్పవాడు. ఇతడు ఈ నగరాన్ని 1591లో నిర్మించాడు. ఇరాన్ దేశానికి చెందిన మీర్ మొమిన్ అస్త్రాబాది దీనికి ఇంజనీర్ గా పనిచేశాడు. ఈ నగర నిర్మాణ సమయంలో మహమ్మద్ కులీకుతుబ్ షా ‘ఓ భగవంతుడా! చెరువుల్లో చేపలు ఉండే విధంగా నా నగరంలో ప్రజలు నిండుగా ఉండేట్లు దీవించు’ అని ప్రార్థించినట్లుగా చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. ప్రస్తుతం ఇది భిన్న సంస్కృతులకు నిలయంగా, విశ్వనగరంగా విరాజిల్లుతోంది. దేశంలో ముంబై, కలకత్తా, ఢిల్లీ నగరాల తర్వాత నాలుగో అతిపెద్ద నగరంగా హైదరాబాద్ ప్రసిద్ధి పొందింది. దేశంలోనే నివాసయోగ్య పట్టణాల్లో మొదటిస్థానంలో నిలిచింది.

ఓరుగల్లు
ఓరుగల్లు 1953 అక్టోబర్ 1న వరంగల్ జిల్లాగా ఆవిర్భవించింది. ఈ పట్టణాన్ని కాకతి రుద్రదేవుడు నిర్మించాడు. గణపతిదేవుడు తన రాజధానిని హనుమకొండ నుంచి ఓరుగల్లుకు మార్చాడు. నిజాం పాలనలో ఇది ఉత్తర తెలంగాణకు ప్రధాన సుభాగా ఉంది. 1323లో మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ లేదా జునాఖాన్ ఓరుగల్లుపై దాడిచేసి చివరి కాకతీయ రాజు రెండో ప్రతాపరుద్రుడిని ఓడించాడు. ఈ నగరానికి సుల్తాన్‌పూర్‌గా నామకరణం చేశాడు. కాకతీయుల ఆనవాళ్లు తెలిపే చిహ్నమైన ‘కళా తోరణం’, శిథిలమైన వరంగల్ కోట నాటి పాలకుల వైభవాన్ని తెలుపుతున్నాయి. వరంగల్, హన్మకొండ, ఖాజీపేట అనే మూడు పట్టణాల సంగమమే నేటి వరంగల్. వరంగల్ కోట శతృ దుర్భేద్యమైందిగా, అందంగా తీర్చిదిద్దిన కమాన్‌లతో, రాచఠీవితో వాస్తుకళకు నిదర్శనంగా ఉంది. ఏడు బలమైన ప్రాకారాలతో కూడిన ఈ కోటపై 45 బురుజులు ఉన్నాయి. కోట మధ్యభాగంలో స్వయం భూదేవి ఆలయం ఉంది. కాకతీయ సామ్రాజ్యానికి ప్రతీకగా కోట సింహద్వారం ఏకశిలతో నెలకొని ఉంది.
త్రిళింగ లేదా తెలంగాణ

టాలమీ (క్రీ.శ. 130) తన రచనల్లో త్రిలింగాన్, త్రిలిప్తాన్ అనే పదాలు ఉపయోగించాడు. ‘త్రిళింగ’ అంటే మూడు శైవ కేంద్రాల మధ్య ప్రాంతం అని అర్థం. ఆ మూడు శైవ కేంద్రాలు..
1. కాళేశ్వరం (తెలంగాణ)
2. శ్రీశైలం (రాయలసీమ)
3. ద్రాక్షారామం (కోస్తాంధ్ర)
గాంగవంశానికి చెందిన ఇంద్రవర్మ వేయించిన పుర్లి శాసనంలో ఉన్న ‘తిరిలింగ’, టాలమీ గ్రంథంలోని ‘త్రిళింగాన్’ పదాల మధ్య దగ్గరి సంబంధం ఉంది. తమిళ వ్యాకరణ గ్రంథం ‘అంగుత్తియం’లోనూ త్రిళింగ పదాన్ని ప్రస్తావించారు. యాదవ రాజు ఆస్థానంలోని హేమాద్రి ‘వ్రత ఖండం’లో త్రిళింగ, తైలింగ పదాలను ఉపయోగించాడు. అల్లావుద్దీన్ ఆస్థానంలోని చరిత్రకారుడైన అమీర్‌ఖుస్రూ ‘ఖజాయిస్-ఉస్-పుతుహ’ గ్రంథంలో తిలింగ పదాన్ని ప్రస్తావించాడు. అబుల్ ఫజల్ (అక్బర్ ఆస్థానంలోని కవి, చరిత్రకారుడు) ‘అక్బర్ నామా’, ‘ఐనీ-ఇ-అక్బర్’ గ్రంథాల్లో తెలంగాణ పదాన్ని వినియోగించాడు. ఈ విధంగా త్రిళింగ దేశంగా గుర్తింపు పొందిన ఈ ప్రాంతం ‘తెలంగాణ’గా మారి భారతదేశంలో 29వ రాష్ట్రంగా ఆవిర్భవించింది.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

02. బౌద్ధ దేశాలు మాయన్మార్🌐

బుద్ధుని ధర్మానికి అంకితమై, 
త్రిరత్నాలు, పంచశీలాలు, అష్టాంగ మార్గం, మరియు దశ పారమితలు ఎంతో భావగర్భితమైనవి. 

బౌద్ధ ధర్మంలో: త్రిరత్నాలు బుద్ధం, ధర్మం, సంఘం 

పంచశీలాలు అహింస, అసత్యభాషణం వద్దు, అపహారం వద్దు, వ్యభిచారం వద్దు, మత్తు పదార్థాలు త్యజించాలి 

అష్టాంగ మార్గం సమ్యక్ దృష్టి, సమ్యక్ సంకల్పం, సమ్యక్ వాక్కు, సమ్యక్ కర్మ, సమ్యక్ జీవనం, సమ్యక్ ప్రయత్నం, సమ్యక్ స్మృతి, సమ్యక్ సమాధి 

దశ పారమితలు దానం, శీలం, క్షాంతి, వీర్యం, ధ్యానం, ప్రజ్ఞ, సత్యం, అధిష్టానం, మైత్రీ, ఉపేక్ష ఈ మార్గాలు మానవుడు మోక్షాన్ని లేదా నిర్వాణాన్ని సాధించేందుకు అనుసరించాల్సిన ధర్మపథాన్ని సూచిస్తాయి.

మయన్మార్ లేదా బర్మా ఆగ్నేయాసియా దేశలలో ఒకటి. 

బర్మాదేశానికి భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, చైనా, లావోస్, థాయ్‌లాండ్ దేశాలు సరిహద్దు దేశాలుగా ఉన్నాయి. మొత్తం సరిహద్దు 1,930 కిలోమీటర్ల (1,200) పొడవులో మూడవ వంతు అడ్డంకులు లేని బంగాళా ఖాతం, అండమాన్ సముద్రతీరం ఉన్నాయి. దక్షిణాసియా దేశాలలో ఇది పొడవులో 2వ స్థానంలో ఉంది. బర్మా జనసాంద్రతలో ప్రపంచంలో 24వ స్థానంలో ఉంది. బర్మా జనసంఖ్య సుమారు 5.88 కోట్లు.
1277 to1300
Pagoda 
CONCEPT ( development of human relations and human resources )

02.బౌద్ధం ఇండియా ను సందర్శించిన విదేశీ యాత్రికులు సందర్శకులు

భారత దేశాన్ని సందర్శించిన విదేశీ యాత్రికుల జాబితాను  కాలక్రమానుసారంగా (Chronological List Form) 


భారతదేశాన్ని సందర్శించిన విదేశీ యాత్రికులు – కాలక్రమపరంగా

1. డీమాకోస్ – బిందుసారుని కాలంలో (320–273 BC), గ్రీకు రాయబారి


2. మెగాస్తనీస్ – చంద్రగుప్త మౌర్యుని ఆస్థానంలో (302–298 BC), Indica రచన


3. టోలెమీ – (130 AD), గ్రీసు జియోగ్రాఫర్, India Geography


4. ఫా-హీన్ – (405–411 AD), చంద్రగుప్తుడు II విక్రమాదిత్య పాలనలో, Fo-Kyo-Ki


5. హ్యూయెన్-త్సాంగ్ – (630–645 AD), హర్షవర్ధనుని పాలనలో, Si-Yu-Ki


6. I-tsing – (671–695 AD), చైనీస్ బౌద్ధ యాత్రికుడు, సన్యాసుల జీవచరిత్రలు


7. అల్-మసూడీ – (957 AD), అరబ్ యాత్రికుడు, Muruj-ul-Zahab


8. అల్-బెరూనీ – (1024–1030 AD), మహ్మూద్ గజ్నీతో వచ్చాడు, Tahqiq-i-Hind


9. మార్కో పోలో – (1292–1294 AD), దక్షిణ భారతదేశం, The Book of Sir Marco Polo


10. ఇబ్న్ బతుతా – (1333–1347 AD), ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ కాలం, Rehla


11. షిహాబుద్దీన్ అల్-ఉమారీ – (1348 AD), దమాస్కస్ నుండి, Masalik al Absar


12. నికోలో కాన్టి – (1420–1421 AD), విజయనగర సంగమ వంశం (దేవరాయ I)


13. అబ్దుర్ రజ్జాక్ – (1443–1444 AD), విజయనగర సంగమ వంశం (దేవరాయ II)


14. అథనాసియస్ నికిటిన్ – (1470–1474 AD), బహమనీ రాజ్యం, The Journey Beyond Three Seas


15. డ్యూరేట్ బార్బోసా – (1500–1516 AD), విజయనగర సామ్రాజ్యం


16. డొమింగో పాయిస్ – (1520–1522 AD), కృష్ణదేవరాయ ఆస్థానంలో


17. ఫెర్నావ్ నూనిజ్ – (1535–1537 AD), అచ్యుతదేవరాయ పాలనలో, విజయనగర చరిత్ర


18. జాన్ హ్యూజెన్ వాన్ లిన్స్‌చోటెన్ – (1583 AD), దక్షిణ భారతదేశం


19. విలియం హాకిన్స్ – (1608–1611 AD), జహంగీర్ కాలం


20. సర్ థామస్ రో – (1615–1619 AD), జహంగీర్ ఆస్థానంలో ఇంగ్లండ్ రాయబారి


21. ఎడ్వర్డ్ టెర్రీ – (1616 AD), గుజరాత్ సామాజిక జీవనంపై


22. ఫ్రాన్సిస్కో పెల్సర్ట్ – (1620–1627 AD), సూరత్ మరియు వాణిజ్యం


23. పీటర్ మండి – (1630–1634 AD), షాజహాన్ కాలం


24. జాన్ ఆల్బర్ట్ డే మండెస్టో – (1638 AD), సూరత్ చేరాడు


25. జీన్ బాప్టిస్ట్ టావెర్నియర్ – (1638–1663 AD), షాజహాన్ & ఔరంగజేబ్ పాలనలో


26. నికోలావో మనూచ్చి – (1653–1708 AD), దారా శికోహ్ ఆస్థానంలో


27. ఫ్రాంకోయిస్ బెర్నియర్ – (1656–1717 AD), ఔరంగజేబ్ కాలం, ఫ్రెంచ్ వైద్యుడు


28. జీన్ డే థేవెనాట్ – (1666 AD), అహ్మదాబాద్, గోల్కొండ వివరాలు


29. జాన్ ఫ్రయ్యర్ – (1672–1681 AD), సూరత్ మరియు బాంబే వివరాలు


30. జెమెల్లీ కారేరీ – (1695 AD), మొఘల్ సైన్యం మరియు పరిపాలన వివరాలు


02.బుద్ధుడు ఋగ్వేదం చర్చ


1464 స్క్రిప్ట్ వేదాలు లభ్యం 
ఆర్యులు - (రాహుల్ సాంకృత్యాయన్
రుగ్వేదం )కంఠస్తంచేసి కాపాడారు
తామ్రయుగం

సుదాసు దాశ రాజ్ఞ యుద్ధం
వ్యవస్థ కు బదులు సామంత వ్యవస్థ
సప్త సింధు (panjab)ఋషులు రుక్కులు రచించారు
పశుపాలకుల సంస్కృతి
గ్రామీణ సంస్కృతి 
వ్యవసాయం తెలుసు ముఖ్యం కాదు గోవులు గుర్రాలు గొర్రెలు మేకలు గొప్ప ధనం 
యవధాన్యాన్ని పండిచారు
పచ్చిక బిడులు గ్రామాలు

భాషభావాల సంబంధాలు పర్ష్యన్లు
 ( ఇరానీయనులు )
అవేస్తా
స్లావులు( శకులు )రష్యా ఉక్రెయిన్ బైలో బుల్గారులు యుగొస్లోవులు జెకోస్లోవులు పోలులు స్లావు జాతి
లిధు వెనియా బాషా వ్యాకరణ 
ప్రాచీన గ్రీకు లాటిన్ ఆధునిక జర్మను ఫ్రెంచ్ ఇంగ్లీష్

హిట్టయిట్టు జాతి మెసెపోటోమియా నాసత్య 
అశ్వినికుమారులు ఋగ్వేదం మరియు భారతీయ పురాణాలలో ప్రసిద్ధులు. వీరిని "దివ్య వైద్యులు" (దేవ వైద్యులు) అని వ్యవహరిస్తారు. సూర్యుని ఉదయం కిరణాలను ప్రతినిధ్యం వహిస్తూ, రోగులను నయంచేసే శక్తిని కలిగినవారిగా వర్ణించబడ్డారు.
*నాసత్య అశ్వినికుమారులు" అంటే:
“సత్యస్వరూపులు, వైద్య దివ్యజంట — అశ్వినికుమారులు” అని అర్థం.*

"నాసత్య" అనే పదం
అశ్వినికుమారులలో ఒకరిని “నాసత్య” అని పిలుస్తారు.
"నాసత్య" అంటే సత్యానికి విరుద్ధుడు కాదు. సంస్కృతంలో "న" (న) + "అసత్య" (అసత్యం కాదు) = "సత్యవంతుడు".
అర్థం: "నాసత్య" = అసత్యం కానివాడు → నిజస్వరూపుడు → రక్షకుడు, వైద్యుడు, హితకారి.

మరొక అశ్వినికుమారుడు పేరు “దస్ర” (అద్భుత కార్యాల నిర్వర్తకుడు).

అశ్వినికుమారుల లక్షణాలు
వీరు జంట దేవతలు.
కాంతివంతమైన రథం మీద స్వర్ణ అశ్వాలతో విహరిస్తారు.
ఉదయకాలంలో సూర్యకిరణాలు, జీవానికి ఆరోగ్యం, ఉల్లాసం నిచ్చేవారుగా భావించబడ్డారు.

👉 
అశ్వినికుమారులు ఇంద్ర వరుణ మిత్ర దేవతలు
సింధు నాగరికత ప్రభావం
సప్త సింధు సగం భారతదేశం
పురు తృత్సు కుసశికులు ప్రముఖ ఆర్య గణాలు 
దాసులు దస్యులు హిమాలయ కిర కిరాత కిలాత chilata ఖస్సులు 

3వేదాలు రుగ్వేద సామవేద 75 మంత్రాలు మాత్రమే వేరు
యాజుర్వేద rugved రుక్కులే ఎక్కువ 

మనుస్మృతి (4-138) , ... "సత్యం బ్రూయాత్ప్రియం బ్రూయన్న బ్రూయాత్సత్యమప్రియమ్. ప్రియం చ నానృతం బ్రూయదేశ ధర్మః సనాతనః."
(అనువాదం: "నిజం మాట్లాడండి, రమ్యమైన సత్యాన్ని మాట్లాడండి. తారుమారు చేసేలా నిజం మాట్లాడకండి. ఎవరినైనా మెప్పించడానికి లేదా మెచ్చుకోవడానికి తప్పుగా మాట్లాడకండి. ఇది శాశ్వతమైన ధర్మం యొక్క లక్షణం )
సనాతన్' అనే పదానికి సంస్కృతంలో మూలాలు ఉన్నాయి, దీనిని "శాశ్వతమైనది", "పురాతనమైనది", "పూజించదగినది" లేదా "కదలలేనిది" అని అనువదించవచ్చు.
వేదాలు : ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం మరియు అథర్వవేదం
మేజర్ & మైనర్ ఉపనిషత్తుల పరిచయం
ఇతిహాస గ్రంథాలు : రామాయణం & మహాభారతం
పురాణ గ్రంథాలు : విష్ణు పురాణం మరియు అగ్ని పురాణం
హిందూ తత్వశాస్త్రంలో నీతి
హిందూ తత్వశాస్త్రం యొక్క ప్రాథమిక అంశాలు
భగవద్గీత మరియు 'సెల్ఫ్' అవగాహన
పురుషార్థాలు: మానవ జీవిత లక్ష్యాలు
పతంజలి యొక్క యోగసూత్ర: సిద్ధాంతం మరియు అభ్యాసం
భరతముని నాట్యశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేయడం (మొదటి అధ్యాయం)
ప్రధాన ఉపనిషత్తుల ప్రాథమిక సిద్ధాంతాలు: చాందోగ్య ఉపనిషద్ & బృహదారణ్యక ఉపనిషద్
ప్రాచీన జ్ఞాన సంప్రదాయం
భాషా తత్వశాస్త్రం: మహాభాష్య మరియు వాక్యపాదీయం పరిచయం
పంచతంత్ర అధ్యయనం
అత్యున్నత మేల్కొలుపు కవులు & తత్వవేత్తలు
జ్ఞానం : సూత్రం, వర్తిక & భాష (వ్యాఖ్యలు)
స్మృతి గ్రంథాల అధ్యయనం: యాజ్ఞవల్క్య స్మృతి
కౌటిల్య అర్థశాస్త్రం
శంకరాచార్య, రామానుజాచార్య, మధ్వాచార్య మరియు సదానందలతో వేదాంత తత్వశాస్త్రం అధ్యయనం సంస్కృత భాష

పురాణాలు

భ ద్వయం మ ద్వయం చై వ బ్ర త్రయం వ చతుష్టయం!

అనాపలింగ కూ స్మాని పురాణాని ప్రతే!!

18 విష్ణు బ్రహ్మ శైవ ప్రతి పద్యములు

వేదాలు సూక్తులు పురాణాలు వాటిని పెద్దవి చేసి చూపుతాయి

సత్యంవద

ధర్మం చర

మహాభారతం పాండవుల కథ

పురాణాలద్వార

మాతృ దేవోభవ పితృ దేవోభవ వేదవాక్కు

నిగ్రహం క్షమా కరుణ పవిత్రత

ఇతిహసం పురాణం లో అంతర్వీభాగం వంశాను చరితం 5 లక్షణాలలో ఒకటి

వై యాసకి  వ్యాసప్రవుత్తం

వేదాలు పురాణాలు వ్యాసుడు రచించాడు

వేదాలు ఆపౌరుషాలు రచయిత లేరు

విజ్ఞాన కోశాలు పురాణాలు

పారాశరుడు- వ్యాసుడు- శుకాచార్యుడు

పురాణాలు కథావైవిద్యం కలవి

1సర్గ

2ప్రతి సర్గ

3వంశ చరిత్ర

4మన్వంతరం

5వంశాను చరిత్ర దేశ పాలకులు

ఎన్ని లోపాలున్న పురాణాలను కాపాడుకోవాలి -రచయిత పంచ యజ్ఞం అగ్ని హోత్రావధానులు

1850 లలో మాక్స్ ముల్లర్, పశ్చిమ అర్యులు తూర్పు ఆర్యులు అనే రెండు ఆర్య జాతుల భావనను ప్రవేశపెట్టాడు. కాకసస్ ప్రాంతం నుండి ఐరోపా వైపు వెళ్ళిన వారు పశ్చిమ ఆర్యులు కాగా, భారతదేశానికి వలస వచ్చిన వారు తూర్పు ఆర్యులు. ముల్లర్ ఇలా రెండు సమూహాలుగా విడదీసి, పశ్చిమ శాఖకు ఎక్కువ ప్రాముఖ్యతను, విలువనూ ఆపాదించాడు. అదెలా ఉన్నప్పటికీ, ఈ "తూర్పు ఆర్య జాతి తూర్పు ప్రాంతపు స్థానికుల కంటే శక్తివంతమైన వారు. వారు స్థానికులను సులభంగా జయించగలిగారు" అని కూడా అతడు సిద్ధాంతీకరించాడు. 

ముల్లర్ ప్రతిపాదించిన ఇండో-యూరోపియన్ భాష మాట్లాడే రెండు-జాతుల ఆర్యుల దండయాత్ర సిద్ధాంతాన్ని హెర్బర్ట్ హోప్ రిస్లీ విస్తరించాడు. కులవ్యవస్థ అనేది స్థానిక ద్రావిడలపై ఇండో-ఆర్యులు సాధించిన ఆధిపత్యపు అవశేషమేనని అతడు సిద్ధాంతీకరించాడు.

రిస్లీ "ఆర్యుల రక్తం, ముక్కు పొడవు వెడల్పుల నిష్పత్తి లను బట్టి అత్యున్నత స్థాయి కులాల నుండి నిమ్న స్థాయి కులాల తారతమ్యతను ఆపాదించాడని థామస్ ట్రాట్మన్ చెప్పాడు. కులానికి జాతికీ మధ్య చూపిన ఈ సారూప్యత చాలా ప్రభావాన్ని చూపింది" 

ఋగ్వేదం సా.పూ. 1200 లో ఉనికి లోకి వచ్చిందని కూడా మాక్స్ ముల్లర్ ప్రతిపాదించాడు. బుద్ధుడి కాలం నాటికి, అంటే సా.పూ. 600-500 నాటికి సూత్రాలు ఉనికిలో ఉన్నాయి కాబట్టి, వైదిక సారస్వతం లోని ఇతర రచనలైన అరణ్యకాలు, బ్రాహ్మణాలు, వేదాలకు ఒక్కొక్కదానికి 200 ఏళ్ళ చొప్పున ఇచ్చుకుంటూ, తొలి వేదమైన ఋగ్వేదం సా.పూ. 1200 నాటిదని ముల్లర్ లెక్కవేసాడు. అతడి లెక్కపై తీవ్రమైన విమర్శలు రావడంతో 1890 లో అతడు దాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నప్పటికీ అతడు వెల్లడించిన ఋగ్వేద కాలం అలాగే ప్రాచుర్యంలో ఉండిపోయింది.

నల్ల సముద్రంకాస్పియన్ సముద్రం మధ్య ఉన్న ప్రాంతానికి కాకసస్ అని పేరు. దీన్ని కాకేసియా అని కూడా అంటారు. ప్రధానంగా ఆర్మేనియాఅజర్‌బైజాన్జార్జియా, దక్షిణ రష్యాలోని కొన్ని ప్రాంతాలు ఈ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. గ్రేటర్ కాకసస్ పర్వత శ్రేణితో సహా కాకసస్ పర్వతాలు చారిత్రికంగా తూర్పు ఐరోపా, పశ్చిమ ఆసియాల మధ్య సహజ అవరోధంగా ఉంటాయి.

ఐరోపాలో కెల్లా ఎత్తైన పర్వతమైన రష్యాలోని ఎల్బ్రస్ పర్వతం, పశ్చిమ కాకసస్‌లో ఉంది.  దక్షిణం వైపున, లెస్సర్ కాకసస్‌లో జావఖేటి పీఠభూమి, అర్మేనియన్ మెరక ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఈ మెరక ప్రాంతాల్లో కొంత భాగం టర్కీలో ఉంది.

కాకసస్ ఉత్తర కాకసస్, దక్షిణ కాకసస్‌గా విభజించబడింది. అయితే పశ్చిమ కాకసస్ ఉత్తరకా కసస్‌లో ఒక ప్రత్యేక భౌగోళిక ప్రదేశంగా కూడా ఉంది. ఉత్తరాన ఉన్న గ్రేటర్ కాకసస్ పర్వత శ్రేణి ఎక్కువగా రష్యా, జార్జియా, అజర్‌బైజాన్‌లోని ఉత్తరాది భాగాల్లో విస్తరించి ఉంది. దక్షిణాన ఉన్న లెస్సర్ కాకసస్ పర్వత శ్రేణి అనేక స్వతంత్ర రాజ్యాల్లో విస్తరించి ఉంది. ఎక్కువగా ఆర్మేనియా, అజర్‌బైజాన్, జార్జియా, ఈశాన్య టర్కీ, ఉత్తర ఇరాన్, స్వయం ప్రకటిత రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌సాఖ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో కూడా విస్తరించి ఉంది.

ఈ ప్రాంతం అక్కడి భాషా వైవిధ్యానికి ప్రసిద్ధి: ఇండో-యూరోపియన్, టర్కిక్ భాషలను పక్కన పెడితే, కార్ట్‌వేలియన్, నార్త్‌వెస్ట్ కాకేసియన్, ఈశాన్య కాకేసియన్ భాషా కుటుంబాలు ఈ ప్రాంతానికి చెందినవి.

ఎథ్నోలోగ్ ప్రకారం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 142 భాషా కుటుంబాల్లో 7,117 జీవిస్తున్న భాషలున్నాయని అంచనా వేసారు.ఒక మానవ సమూహం తమ దైనందిన జీవితంలో సంభాషించేందుకు వాడే భాషను జీవిస్తున్న భాష అంటారు. అనేక మృత భాషలు కూడా ఉన్నాయి. వీటిని మాతృభాషగా కలిగిన మానవ సమూహాలేమీ లేవని అర్థం. అలాగే కొన్ని లుప్త భాషలు కూడా ఉన్నాయి. మాట్లాడే ప్రజలూ లేనివి, వారసత్వ భాషలు కూడా లేనివి లుప్త భాషలు. ఇకపోతే, సరిగ్గా అధ్యయనం జరగని భాషలు కొన్ని. వీటి గురించి అవి మాట్లాడే వారికి తప్ప బయటి ప్రపంచానికి పూర్తిగా తెలియదు.

ప్రపంచ భాషల్లో చాలా వరకు ఇతర భాషలతో బంధుత్వం ఉంటుంది. కానీ వేరే ఏ ఇతర భాష తోటీ సంబంధం లేని భాషలు కొన్ని ఉన్నాయి. వీటిని ఒంటరి భాషలంటారు. వీటి భాషా కుటుంబంలో ఇదొక్క భాషే ఉంటుందన్నమాట. బాస్క్ భాష అలాంటిదే.

అపలా అత్రేయి (RV 8.91), గోధా (RV 10.134.6), ఘోష్ వంటి సంభాషణ శ్లోకాలలో మాట్లాడేవారుగా అసమానంగా కనిపిస్తారు . . ఋగ్వేదంలోని స్త్రీలు చాలా బాహాటంగా మాట్లాడతారు మరియు టెక్స్ట్‌లో పురుషుల కంటే ఎక్కువ లైంగిక విశ్వాసంతో కనిపిస్తారు.  వివాహానికి సంబంధించిన విస్తారమైన మరియు సౌందర్య స్తోత్రాలు ఋగ్వేద కాలంలో అభివృద్ధి చెందాయని సూచిస్తున్నాయి.  వరకట్నానికి సంబంధించిన ఆధారాలు తక్కువగా ఉన్నాయి మరియు అందులో సతీ సాక్ష్యం లేదా సంబంధిత వేద గ్రంథాలు లేవు . 

ఋగ్వేద శ్లోకాలు వచనం యొక్క కొన్ని సంస్కరణల్లో 8.83, 8.70, 8.77 మరియు 1.61 వంటి శ్లోకాలలో అన్నం మరియు గంజి గురించి ప్రస్తావించాయి;  అయినప్పటికీ, వరి సాగు గురించి చర్చ లేదు. అయాస్ (లోహం) అనే పదం ఋగ్వేదంలో ఉంది , అయితే అది ఏ లోహమో అస్పష్టంగా ఉంది. ఋగ్వేదంలో ఇనుము ప్రస్తావన లేదు , ఋగ్వేదం 1000 BCE కంటే ముందే రచించబడిందని పండితులు సహాయం చేశారు . శ్లోకం 5.63 "బంగారంలో కప్పబడిన లోహం" గురించి ప్రస్తావించింది, వేద సంస్కృతిలో లోహపు పని అభివృద్ధి చెందిందని సూచిస్తుంది.

ఋగ్వేదంలో కనిపించే కొన్ని దేవుళ్ళు మరియు దేవతల పేర్లు ప్రోటో-ఇండో-యూరోపియన్ మతం ఆధారంగా ఇతర నమ్మక వ్యవస్థలలో కనిపిస్తాయి , అయితే ఉపయోగించిన చాలా పదాలు ఇతర ఇండో-యూరోపియన్ భాషల పదాలతో సాధారణ మూలాలను పంచుకుంటాయి .అయితే, ఋగ్వేదంలోని దాదాపు 300 పదాలు ఇండో-ఆర్యన్ లేదా ఇండో-యూరోపియన్ కాదు, సంస్కృత మరియు వేద సాహిత్య పండితుడు ఫ్రిట్స్ స్టాల్ పేర్కొన్నాడు .  ఈ 300లో, కపర్డిన్ , కుమారా , కుమారి , కికటా వంటి అనేకం - భారతదేశంలోని తూర్పు మరియు ఈశాన్య (అస్సామీ) ప్రాంతంలో కనిపించే ముండా లేదా ప్రోటో-ముండా భాషల  నుండి వచ్చాయి , ఆస్ట్రోయాసియాటిక్ భాషలలో మూలాలు ఉన్నాయి . 300 మంది జాబితాలోని మిగిలినవి - మ్లెచ్చా మరియు నిర్ వంటివి  - భారతదేశంలోని దక్షిణ ప్రాంతంలో ద్రావిడ మూలాలను కలిగి ఉన్నాయి లేదా టిబెటో-బర్మన్ మూలాలకు చెందినవి.  ఒంటె, ఆవాలు మరియు గాడిద వంటి ఋగ్వేదంలో కొన్ని నాన్-ఇండో-యూరోపియన్ పదాలు బహుశా కోల్పోయిన మధ్య ఆసియా భాషకు చెందినవ ఋగ్వేద సంస్కృతం మాట్లాడే వ్యక్తులు ఇప్పటికే ముండా మరియు ద్రావిడ భాష మాట్లాడే వారితో సంభాషించారని, భాషాపరమైన భాగస్వామ్యం స్పష్టమైన సూచనలను అందిస్తుంది, మైఖేల్ విట్జెల్ పేర్కొన్నాడు.

భారతీయ ఉపఖండంలోని వాయువ్య ప్రాంతాలలో తొలి వచనం రూపొందించబడింది మరియు మరింత తాత్వికమైన తరువాతి గ్రంథాలు ఆధునిక యుగం హర్యానా రాష్ట్రమైన ప్రాంతంలో లేదా చుట్టుపక్కల ఉన్న ప్రాంతంలో కంపోజ్ చేయబడ్డాయి . 

హంసధ్వని మరియు శుభపంతువరాలి వంటి వారి కంపోజిషన్లలో ఋగ్వేద శ్లోకాలను చేర్చడం ద్వారా, ఇవి హిందువులలో దశాబ్దాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి .

ఋగ్వేదం అత్యంత పురాతనమైన వేదము. ఇది ప్రధానంగా యాగాలలో దేవతాహ్వానానికి ఉపయోగించేది. ఋగ్వేదం దేవ వేదంగా చెప్పబడింది. ఋగ్వేదం అష్టకాలు, మండలాలు అనే విభాగాలతో కూడి ఉంది. అష్టకాలలో అధ్యాయాలు, అధ్యాయలలో వర్గాలూ ఉంటాయి. మండలాలలో అనువాకాలూ, అనువాకాలలో సూక్తాలు వుంటాయి. మొత్తం 1017 సూక్తాలు 10,580 ఋక్కులు 1,53,826 శబ్దాలు, వాటిలో 4,32,000 అక్షరాలు ఉన్నట్లు మహర్షి శౌనకుని వర్ణన. ఋగ్వేదం పద్యరూపంలో ఉంటుంది. ఋగ్వేదానికి ఐదు శాఖలున్నాయి. అవి 1 శాకల, 2 బాష్కల, 3 ఆశ్వలాయన, 4 మాండూక్య, 5 సాంఖ్యాయన. వీటిలో మొదటిదైన శాకల తప్ప ఇంకేవీ అందుబాటులో లేవు.


The Bronze Age is a historic period, lasting from approximately 3300 BC to 1200 BC. It is characterized by the use of bronze, the use of writing in some areas, and other features of early urban civilization. The Bronze Age is the second principal period of the three-age system proposed in 1836 by Christian Jürgensen Thomsen for classifying and studying ancient societies and history. It is also considered the second phase of three, in the Metal Ages.

ఋగ్వేదం అనేది ప్రాచీన భారతదేశం నుండి వేద సంస్కృత శ్లోకాల . కానానికల్ హిందూ మతాన్ని రూపొందించే నాలుగు గౌరవనీయమైన వేద పుస్తకాలలో (రూతి) ఇది ఒకటి. ప్రాచీన వేద సంస్కృత గ్రంథం ఋగ్వేదం. రెండవ సహస్రాబ్ది BCE నుండి, ఋగ్వేద శబ్దాలు మరియు గ్రంథాలు మౌఖికంగా ఆమోదించబడ్డాయి. వచన పొరలలో సంహిత, బ్రాహ్మణాలు, అరణ్యకాలు మరియు ఉపనిషత్తులు ఉన్నాయి.

ఋగ్వేదం అంతరాయం లేని చరిత్ర కలిగిన అరుదైన గ్రంథాలలో ఒకటి, ఎందుకంటే దాని ప్రధాన భాగం సాధారణంగా చివరి కాంస్య యుగానికి చెందినదిగా పరిగణించబడుతుంది. సాధారణంగా, దాని కూర్పు  మధ్య ఎక్కడో తేదీగా ఉంటుంది. 1500 మరియు 1000 BCE . ఈ వ్యాసం ఋగ్వేదంలోని అన్ని ముఖ్యమైన అంశాలను, అంటే ఋగ్వేదాన్ని రచించిన దాని స్వభావం మరియు ప్రాముఖ్యత, 10 మండలాలతో సహా దాని విభాగాలు, ముఖ్యమైన శ్లోకాలు మరియు మరిన్నింటిని కవర్ చేస్తుంది.


ఋగ్వేద-సంహిత, మొత్తం గ్రంథం పూర్తిగా పద్యాలతో కూర్చబడింది. దేవతలను స్తుతించడానికి ఉద్దేశించిన మంత్రాలను 'రిక్' అని సూచిస్తారు. ఫలితంగా, ఋగ్వేద-సంహిత అనేది ఋక్కుల (సంహిత) సమాహారం. ఋగ్వేదంలోని శాకల చక్రం లేదా పాఠశాల (శాఖ) మాత్రమే ఇప్పుడు అందుబాటులో ఉంది. ఋగ్వేద సంహితలో సుమారు 10552 మంత్రాలు, మండలాలు అనే పది సంపుటాలుగా విభజించబడ్డాయి . అనువాకులు, అనేక విభాగాలు, ప్రతి మండలాన్ని తయారు చేస్తారు.

ప్రతి అనువాకం సూక్తాలు అని పిలువబడే వివిధ శ్లోకాలతో కూడి ఉంటుంది మరియు ప్రతి సూక్తం ప్రమాదం అని పిలువబడే వివిధ శ్లోకాలతో కూడి ఉంటుంది. ఒక సూక్తం అనేక మంత్రాలను కలిగి ఉంటుంది. సూక్తానికి ఎన్ని మంత్రాలైనా ఉండవచ్చు. కొన్ని మంత్రాలతో కొన్ని సూక్తలు ఉన్నాయి, మరికొన్ని అనేక మంత్రాలతో ఉన్నాయి.

  • ప్రతి సూక్తంలో ఒక ఋషి (ఒక దర్శకుడు), ఒక దేవత (ఒక దేవుడు) మరియు ఒక చండస్ (ఒక మీటర్) ఉంటారని గుర్తుంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
  • ఋగ్వేద సంహితలో 10552 మంత్రాలు, 10 మండలాలు, 85 అనువాకాలు మరియు 1028 సూక్తాలు ఉన్నాయి .
  • సాధారణంగా, ఋగ్వేద మంత్రాన్ని సూచించేటప్పుడు అనువాకం చెప్పబడదు.

ఋగ్వేద సారాంశం

మండలాలుగా సూచించబడే పది పుస్తకాలు ఋగ్వేదాన్ని రూపొందించాయి. 10,600 శ్లోకాలు మరియు 1,028 శ్లోకాలు ఈ సేకరణలో ఉన్నాయి. 35% శ్లోకాలు మరియు 25% ఋగ్వేదం అంగిరస్ (ఋషుల కుటుంబం)చే వ్రాయబడ్డాయి.

పురాతన ఆర్యన్ దేవతలతో పాటు, ఋగ్వేదంలో ఇతర ముఖ్యమైన ప్రాథమిక దేవతలు కూడా ఉన్నారు. వీటిలో ఆకాశ దేవుడు వరుణుడు, అగ్ని దేవుడు అగ్ని మరియు సూర్య దేవుడు ఉన్నారు.

  • ఋగ్వేదం హిందువుల దేవుడైన శివుడిని పర్వతం మరియు తుఫాను దేవుడు రుద్రకు ఆపాదించింది.
  • ఋగ్వేదం ప్రకారం, హిందూ దేవతల త్రిమూర్తులలో ఒకరైన విష్ణువు ఒకప్పుడు తక్కువ దేవత.
  • ఋగ్వేదంలో ప్రసిద్ధ గాయత్రీ మంత్రం కూడా ఉంది.
వాస్తవాలువివరణ
ఋగ్వేదం రచించారువేద వ్యాసుడు
ఋగ్వేదంలో దేవతలు33 దేవతలు
ఋగ్వేదం వ్రాయబడింది1500 మరియు 1200 BCE మధ్య.
ఋగ్వేదంలో ప్రధాన దైవంఇంద్రుడు


గాయత్రీ మంత్రం లోని ప్రతి అక్షరం బీజాక్షరమని మహిమాన్వితమైనదని విజ్ఞుల భావన. ఈ మంత్రం జపిస్తే సకల దేవతలను స్తుతించినట్లని పెద్దలచే సూచింపబడింది. మంత్రంలోని ప్రతి పదానికి అర్ధం క్రింద చూడండి.

  • ఓం = పరమేశ్వరుడు సర్వరక్షకుడు.
  • భూః = సత్ స్వరూపుడు (ఉనికి కలవాడు).
  • భువః = చిత్ స్వరూపుడు (జ్ఞాన రూపుడు).
  • స్వః = ఆనంద స్వరూపుడు (దుఃఖరహితుడు).
  • తత్ = అట్టి సచ్చినానంద లక్షణయుక్తమైన పరమేశ్వరుడు.
  • సవితుః = ఈ సృష్టి కర్త.
  • వరేణ్యం = సుఖ స్వరూపుడగుటచే జీవులందరి చేత ఆరాధింపబడేవాడు.
  • భర్గః = శుద్ధ స్వరూపుడు (పాప రహితుడు).
  • దేవస్యః = అట్టి అనేక దివ్యగుణములు కలిగిన దేవుని యొక్క దివ్యస్వరూపము.
  • ధీమహి = హ్రుదయాంతరాల్లో (ఆత్మలో ఏకమై)
  • యః = ఆ పరమేశ్వరుడు.
  • నః ద్యః = మా బుద్ధులను.
  • ప్రచోదయాత్ = సత్కర్మలయందు ప్రేరేపించి అభ్యుదయ శ్రేయములు పొంద సమర్ధం చేయుగాక.
శిక్ష, వ్యాకరణం, ఛందస్సు, నిరుక్తం - ఈ నాలుగు వేదాంగాలు భాషకి సంబంధించినవి

గార్గి వాచక్నవి (సంస్: गार्गी वाचक्नवी ( దేవనాగరి ); గార్గి వాచక్నవి, ఒక ప్రాచీన భారతీయ ఋషి మరియు తత్వవేత్త . వేద సాహిత్యంలో , ఆమె గొప్ప సహజ తత్వవేత్తగా గౌరవించబడింది ,ప్రసిద్ధ వేదాలను వివరించేది, మరియు బ్రహ్మవాదిని అని పిలుస్తారు , బ్రహ్మ విద్య యొక్క జ్ఞానం ఉన్న వ్యక్తి. బృహదారణ్యక ఉపనిషత్‌లోని ఆరవ మరియు ఎనిమిదవ బ్రాహ్మణంలో , విదేహ రాజు జనకుడు నిర్వహించిన బ్రహ్మయజ్ఞం అనే తాత్విక చర్చలో ఆమె పాల్గొంటున్నందున ఆమె పేరు ప్రముఖమైనది మరియు ఆమె ఆత్మ (ఆత్మ) సమస్యపై గందరగోళ ప్రశ్నలతో యాజ్ఞవల్క్య మహర్షిని సవాలు చేసింది. ) ఆమె ఋగ్వేదంలో అనేక శ్లోకాలు వ్రాసినట్లు కూడా చెబుతారు . ఆమె తన జీవితమంతా బ్రహ్మచారిగా కొనసాగింది మరియు సాంప్రదాయ హిందువులచే పూజించబడింది

నల్ల సముద్రం, కాస్పియన్ సముద్రాల మధ్య ఉన్న గడ్డిభూముల (స్టెప్పీలు) నుండి ఆర్యులు భారతదేశానికి వలస వచ్చారని, ఆ ప్రాంతమే ఇండో-యూరోపియన్ భాషలకు మూలస్థానమనీ ఇండో యూరోపియన్ వలస నమూనా (ఆర్యుల దండయాత్ర సిద్ధాంతానికి కొత్త రూపం) ప్రతిపాదిస్తుంది. ప్రస్తుతం ప్రాచుర్యంలో ఉన్న ఈ ఇండో యూరోపియన్ వలస నమూనాకు ఈ దేశీయ ఆర్యుల సిద్ధాంతం ప్రత్యామ్నాయంగా నిలుస్తోంది.

భారతీయ చరిత్ర, గుర్తింపుకు సంబంధించి సాంప్రదాయిక, మతపరమైన అభిప్రాయాలపై ఈ ప్రతిపాదన ఆధారపడి ఉంది. 

హిందుత్వ రాజకీయాల్లో ఈ సిద్ధాంతం ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. హిందూ మతం, భారతదేశ చరిత్ర, భారతీయ పురావస్తు శాస్త్రాలకు చెందిన పండితులు ఎక్కువగా ఈ సిద్ధాంతాన్ని సమర్ధిస్తారు.  ప్రధాన స్రవంతి పండితుల్లో దీనికి అంతగా మద్దతు లేదు దేశీయ ఆర్యులు అనేవారు భారతదేశ చరిత్రలో ఎక్కడ కనిపించలేదని ప్రధాన స్రవంతి పండితులు ఎక్కువగా నమ్ముతారు.

రోమిల్లా థాపర్ వాదన ఇలా ఉంది: భారతదేశానికి హిందూ గుర్తింపును నిర్మించాలనే తహతహతో సావర్కర్, గోల్వాల్కర్ల నేతృత్వంలోని హిందూ జాతీయవాదులు, అసలు హిందువులే ఆర్యులని, వారు భారతదేశానికే చెందినవారని, ఆర్యుల దండయాత్ర అనేది లేనేలేదు, భారత ప్రజల మధ్య ఘర్షణేమీ లేదు, ఆర్యులు సంస్కృత భాష మాట్లాడేవారు. ఆర్య నాగరికతను వారు భారతదేశం నుండి పశ్చిమానికి విస్తరించారు.

"దేశీయ ఆర్యుల" ఆలోచన సావర్కర్, గోల్వాకర్ రచనల్లో ఉందని విట్జెల్ కూడా కనుక్కున్నాడు. ఉపఖండానికి "అర్యులు" వలస వచ్చారనడాన్ని గోల్వాల్కర్ (1939) ఖండించాడు. విట్జెల్ దీన్ని విమర్శిస్తూ ఈ భావన సమకాలీన ఫాసిజం చెప్పే రక్తం, మట్టిని గుర్తుచేస్తోందని చెప్పాడు. ఈ ఆలోచనలు అంతర్జాతీయవాదం పైన, సామాజికత పైనా ఆధార పడ్డ నెహ్రూ-గాంధీ ప్రభుత్వాల కాలంలో ఉద్భవించినందున, అవి అనేక దశాబ్దాలుగా నిద్రాణమై ఉన్నాయనీ,1980 లలో మాత్రమే అవి ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్నాయనీ కూడా విట్జెల్ చెప్పాడు

ఋగ్వేదం అత్యంత పురాతనమైన వేదము. ఇది ప్రధానంగా యాగాలలో దేవతాహ్వానానికి ఉపయోగించేది. ఋగ్వేదం దేవ వేదంగా చెప్పబడింది. ఋగ్వేదం అష్టకాలు, మండలాలు అనే విభాగాలతో కూడి ఉంది. అష్టకాలలో అధ్యాయాలు, అధ్యాయలలో వర్గాలూ ఉంటాయి. మండలాలలో అనువాకాలూ, అనువాకాలలో సూక్తాలు వుంటాయి. మొత్తం 1017 సూక్తాలు 10,580 ఋక్కులు 1,53,826 శబ్దాలు, వాటిలో 4,32,000 అక్షరాలు ఉన్నట్లు మహర్షి శౌనకుని వర్ణన. ఋగ్వేదం పద్యరూపంలో ఉంటుంది. ఋగ్వేదానికి ఐదు శాఖలున్నాయి. అవి 1 శాకల, 2 బాష్కల, 3 ఆశ్వలాయన, 4 మాండూక్య, 5 సాంఖ్యాయన. వీటిలో మొదటిదైన శాకల తప్ప ఇంకేవీ అందుబాటులో లేవు.

సోమా అనే వ్యక్తి దేవత "మొక్కల యజమాని", వ్యాధిని నయం చేసేవాడు మరియు సంపదలను ప్రసాదించేవాడు . సోమా కల్ట్ పురాతన ఇరానియన్ల యొక్క సంబంధిత హామా కల్ట్‌కు అనేక సారూప్యతలను ప్రదర్శిస్తుంది మరియు పురాతన ఇండో-యూరోపియన్‌లలో ఒక రకమైన దేవతల అమృతంలో భాగస్వామ్య నమ్మకాలను సూచిస్తుంది.

నాలుగు వేదాలకు సంబంధించి  ఉపనిషత్తులు 
అటువంటి ఉపనిషత్తులు 13 ఉన్నాయి. అవి - బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తు, ఛాందోగ్య ఉపనిషత్తు, తైత్తిరీయ ఉపనిషత్తు. ఐతేరేయ ఉపనిషత్తు, కౌసితకీ ఉపనిషత్తు, కేన ఉపనిషత్తు, కథా ఉపనిషత్తు, ఈశ ఉపనిషత్తు, శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు, ముండక ఉపనిషత్తు, ప్రశ్న ఉపనిషత్తు, మైత్రి ఉపనిషత్తు, మాండూక్య ఉపనిషత్తు

ఐతరేయ ఉపనిషత్తు : ఋగ్వేదంలో పొందుపరచబడిన, ఐతరేయ మొదటి రెండు ఉపనిషత్తులలో ప్రస్తావించబడిన అనేక ఇతివృత్తాలను పునరావృతం చేస్తుంది, కానీ కొంచెం భిన్నంగా, ధర్మానికి అనుగుణంగా జీవించే జీవితంలో మానవ స్థితి మరియు ఆనందాలను నొక్కి చెబుతుంది .

కౌసితకీ ఉపనిషత్తు : ఋగ్వేదంలో పొందుపరచబడిన ఈ ఉపనిషత్తు మరెక్కడా ప్రస్తావించబడిన ఇతివృత్తాలను కూడా పునరావృతం చేస్తుంది, అయితే వ్యక్తులు ఒకరి నుండి మరొకరు/దేవుని నుండి వేరు చేయబడిన అనుభూతిని కలిగించే వ్యక్తిత్వం యొక్క భ్రాంతిపై ఉద్ఘాటనతో ఉనికి యొక్క ఐక్యతపై దృష్టి పెడుతుంది.

కేన ఉపనిషత్తు : సామవేదంలో పొందుపరచబడిన, కేన కౌశితకి మరియు ఇతరుల నుండి జ్ఞాన శాస్త్రాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఇతివృత్తాలను అభివృద్ధి చేస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక సత్యం యొక్క మేధోపరమైన అన్వేషణ భావనను కేన తిరస్కరించింది, స్వీయ-జ్ఞానం ద్వారా మాత్రమే బ్రహ్మాన్ని అర్థం చేసుకోగలడు.

కథా ఉపనిషత్తు : యజుర్వేదంలో పొందుపరచబడిన కథ, గతం లేదా భవిష్యత్తు గురించి చింతించకుండా వర్తమానంలో జీవించడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతుంది మరియు మోక్షం యొక్క భావనను మరియు దానిని వేదాలు ఎలా ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.

ఇషా ఉపనిషత్తు : యజుర్వేదంలో పొందుపరిచిన ఈశా ఏకత్వం మరియు ద్వంద్వత్వం యొక్క భ్రాంతిపై దృష్టి పెడుతుంది మరియు ఒకరి ధర్మానికి అనుగుణంగా ఒకరి కర్మను నిర్వహించడం యొక్క ప్రాముఖ్యతపై ఉద్ఘాటిస్తుంది .

శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు : యజుర్వేదంలో పొందుపరచబడినది, మొదటి కారణంపై దృష్టి కేంద్రీకరించబడింది. ఆత్మ మరియు బ్రహ్మం మధ్య సంబంధాన్ని మరియు స్వీయ-వాస్తవికతకు సాధనంగా స్వీయ-క్రమశిక్షణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను చర్చిస్తూ పని కొనసాగుతుంది

ముండక ఉపనిషత్తు : అథర్వవేదంలో పొందుపరచబడినది, మేధో జ్ఞానం కంటే వ్యక్తిగత ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానంపై దృష్టి పెడుతుంది. టెక్స్ట్ స్వీయ-వాస్తవికతగా నిర్వచించబడిన "అధిక జ్ఞానం"తో ఉన్నత మరియు తక్కువ జ్ఞానం మధ్య వ్యత్యాసాన్ని చేస్తుంది.

ప్రశ్న ఉపనిషత్తు : అథర్వ వేదంలో పొందుపరచబడినది, మానవ స్థితి యొక్క అస్తిత్వ స్వభావానికి సంబంధించినది. పునర్జన్మ మరియు మరణ చక్రం నుండి ఒకరి స్వీయ విముక్తికి మార్గంగా ఇది భక్తిపై దృష్టి పెడుతుంది.

మైత్రి ఉపనిషత్తు : యజుర్వేదంలో పొందుపరచబడింది మరియు మైత్రాయనియ ఉపనిషత్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఈ పని ఆత్మ యొక్క రాజ్యాంగం, మానవులు బాధపడే వివిధ మార్గాలపై మరియు స్వీయ-వాస్తవికత ద్వారా బాధల నుండి విముక్తిపై దృష్టి పెడుతుంది.

మాండూక్య ఉపనిషత్తు : అథర్ వేదంలో పొందుపరచబడిన ఈ పని OM యొక్క పవిత్ర అక్షరం యొక్క ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యతతో వ్యవహరిస్తుంది . జీవిత పరధ్యానాల నుండి నిర్లిప్తత అనేది ఒకరి ఆత్మను గ్రహించడంలో ముఖ్యమైనదిగా నొక్కి చెప్పబడుతుంది .

ఉపనిషత్తులలో ఏదైనా ఒకటి ప్రేక్షకులకు అంతిమ సత్యాన్ని గ్రహించడానికి వారి స్వంత ఆధ్యాత్మిక పోరాటంలో పాల్గొనడానికి అవకాశాన్ని అందిస్తుంది, అయితే, వేదాలతో కలిపి, అవి మనస్సు మరియు రోజువారీ జీవితంలోని స్పృహ యొక్క ఉన్నత స్థాయిల వైపుకు ఒకరిని ఉన్నతీకరించగలవని భావిస్తారు. . ఎవరైనా గ్రంథాలతో ఎంత ఎక్కువ నిమగ్నమైతే, దైవిక జ్ఞానానికి అంత దగ్గరవుతుందని పేర్కొన్నారు. సత్యాన్ని పట్టుకోవడంలో హేతుబద్ధమైన, మేధోపరమైన ప్రయత్నాలను తిరస్కరించడంపై పదేపదే నొక్కి చెప్పడంతో విభేదించే ఉపన్యాసాల యొక్క అంతర్గతంగా హేతుబద్ధమైన, మేధోపరమైన, స్వభావం యొక్క వైరుధ్యం ద్వారా ఇది ప్రోత్సహించబడుతుంది. దైవిక సత్యం చివరకు ఒకరి స్వంత ఆధ్యాత్మిక పని ద్వారా మాత్రమే అనుభవించబడుతుంది. ఉపనిషత్తుల యొక్క ఈ అంశం బౌద్ధమతం, జైనమతం మరియు సిక్కు మతాల అభివృద్ధిని ప్రభావితం చేస్తుంది.

గార్గి వాచక్నవి (సంస్: गार्गी वाचक्नवी ( దేవనాగరి ); గార్గి వాచక్నవి, ఒక ప్రాచీన భారతీయ ఋషి మరియు తత్వవేత్త . వేద సాహిత్యంలో , ఆమె గొప్ప సహజ తత్వవేత్తగా గౌరవించబడింది ,ప్రసిద్ధ వేదాలను వివరించేది, మరియు బ్రహ్మవాదిని అని పిలుస్తారు , బ్రహ్మ విద్య యొక్క జ్ఞానం ఉన్న వ్యక్తి. బృహదారణ్యక ఉపనిషత్‌లోని ఆరవ మరియు ఎనిమిదవ బ్రాహ్మణంలో , విదేహ రాజు జనకుడు నిర్వహించిన బ్రహ్మయజ్ఞం అనే తాత్విక చర్చలో ఆమె పాల్గొంటున్నందున ఆమె పేరు ప్రముఖమైనది మరియు ఆమె ఆత్మ (ఆత్మ) సమస్యపై గందరగోళ ప్రశ్నలతో యాజ్ఞవల్క్య మహర్షిని సవాలు చేసింది. ) ఆమె ఋగ్వేదంలో అనేక శ్లోకాలు వ్రాసినట్లు కూడా చెబుతారు . ఆమె తన జీవితమంతా బ్రహ్మచారిగా కొనసాగింది మరియు సాంప్రదాయ హిందువులచే పూజించబడింది . (సశేషం)
వేద బ్రాహ్మణులకు కూడా వారి భోజనంలో "బీఫ్" ఉండేదని
వారు రాసుకున్న, నమ్మిన గ్రంథాల్లోనే రాయబడింది.
ఇవే ఋజువులు.    

1 - “ అధో అన్నం వాయ్ గోవా” –  "వాస్తావానికి గోవు మన ఆహారం “. – (ఐతేరియ బ్రహ్మణ్యం: - 111.9.8 ) 

2 - “ మాంసం లేకుండా మధువు ను తీసుకోవడం సాధ్యంకాదు “ ( ఆశ్వలాయన గృహ్య సూత్రం: 1-4 ) 

3 - "పండితుడు , ప్రసిద్ధుడు , సామాజికుడు , శ్రోతలున్న వక్త , వేదపాటి , దీర్గాయుష్మంతుడు  అగు పుతున్ని కనాలన్న కోరికగల తల్లి, ఆబోతు లేదా ఎద్దు మాంసం నేతితో వండుకొని తినవలయును" 
(బృహదారణ్యకం )

4 – “ వయస్సు లో వున్న దూడది కానీ , లేదా ముదురు వయస్సు లో వున్న ఎద్దుది కానీ భుజించాలి “  (శంకారాచార్యులు)

5 – “ నా శరీరం మాంసమై ఉన్నంత వరకు నేను లేత ఆవు మాంసం తింటాను “. – ( యజ్ఞావల్కుడు - శతపద బ్రాహ్మణం )

6- భరద్వాజుడు ఒక అవుదూడను వధించి రాముడిని బోజనానికి ఆహ్వానించాడు ( రామాయణం ) 

7- ఎన్ని యజ్ఞాలు , యాగాలు చేసినా మాంసం తిననివాడు రాబోయే ఇరవై జన్మలు జంతువుగానే పుడతాడు. ( మనుధర్మ శాస్త్రం - 35 వ సూక్తం )

8 – ఇంట్లో ఎద్దు మాంసం తినొచ్చు , పాలు ఇచ్చే ఆవులను దూడలను బలి ఇవ్వచ్చు కానీ కటిక వానికి అమ్మకుడదు. ( కౌటిల్యుని అర్ధ శాస్త్రం ) 

9 – ఉత్తర క్రియలలో ( దశదిన కర్మ లో) భాగం గా ఆవునో , ఎద్ధునో వధించి బ్రాహ్మణులకు విందు ఇచ్చేవారు. ( రుగ్వేదం 10 ,14 -1 )  

10 – రంతి దేవుని వంట గదిలో ఆవును వధించి ధాన్యం తో పాటు మాంసం వడ్డించేవారు ( అధర్వణ వేదం – 11.2 , 4 )  

11 – ఇంద్రునికి , శివునికి గోవులు బలివ్వాలి , గర్భిని స్త్రీ లు ఎర్ర ఆవు మాంసం తింటే పండంటి బిడ్డ కు జన్మనిస్తారు. ( యాజ్ఞవల్క స్మృతి )  

12 – ఒక విషయం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది, ప్రాచిన , ఆద్యాత్మిక గ్రంథాలూ , సనాతన బోధనల సారం ఇప్పటికి విస్మయం కలిగిస్తుంది, గో మాంసం తిననివారు ఎన్నటికి నిజమైన హిందువు కానేరడు. ( వివేకానంద:- ది కంప్లీట్ వర్క్స్ అఫ్ వివేకానంద, వాల్యూం నెంబర్ 3 పేజి 356 )

ఋగ్వేదం - విషయాలు

  1. ఋగ్వేదం – హిందూ ధర్మంలోని ప్రథమ వేదం.
  2. ఋగ్వేద సారాంశం – దేవతా స్తోత్రాల సంకలనం.
  3. ఎవరు రచించారు? – అనేక ఋషులు (ఒక వ్యక్తి కాదు).
  4. ప్రాముఖ్యత – ప్రాచీన జ్ఞాన సంపద, ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శకం.
  5. 10 మండలాలు – స్తోత్రాల గుంపులుగా విభజన.
  6. ముఖ్య శ్లోకాలు – గాయత్రీ మంత్రం వంటి ప్రసిద్ధ మంత్రాలు.
  7. UPSC – భారత చరిత్ర, సాంస్కృతిక అంశాలలో ప్రాధాన్యం.
 🙏 ఋగ్వేద సూక్తాల్లో నదుల ప్రస్తావన (Rigvedic Hymns with River References) ఇస్తాను.

📜 ఋగ్వేద నదులు – సూక్తాల వారీగా

(ప్రధానంగా నదీస్తుతి సూక్తం Rigveda 10.75 లో ఉంటాయి, మరికొన్ని ఇతర మంత్రాల్లో కూడా కనిపిస్తాయి.)

🌊 Rigveda 10.75 – Nadistuti Sukta

ఇది నదుల స్తుతికి అంకితమైన ప్రత్యేక సూక్తం. ఇందులో ఈ నదులు ఉన్నాయి:

1. గంగా (Ganga) – 10.75.5

2. యమునా (Yamuna) – 10.75.5

3. సరస్వతి (Sarasvati) – 10.75.5

4. శుటుద్రి (Śutudrī – Sutlej) – 10.75.5

5. విపాశ (Vipāśā – Beas) – 10.75.5

6. పరుష్ణీ (Paruṣṇī – Ravi) – 10.75.5

7. అసిక్నీ (Asiknī – Chenab) – 10.75.6

8. వితస్తా (Vitastā – Jhelum) – 10.75.6

9. సింధు (Sindhu – Indus) – 10.75.2, 10.75.7–8

10. కుబ్హా (Kubhā – Kabul River) – 10.75.6

11. క్రము (Krumu – Kurram River) – 10.75.6

🌊 ఇతర సూక్తాలలో ప్రస్తావన

సరస్వతి → Rigveda 6.61; 7.95; 7.96 (ముఖ్యంగా ప్రసిద్ధి)

సింధు → Rigveda 10.75.2–9; 8.20.25

గంగా → ఒక్కసారి మాత్రమే (10.75.5)

యమునా → 10.75.5

✅ సారాంశం

ప్రధాన నదులు ఎక్కువగా Rigveda Mandala 10, Sukta 75లో ఉన్నాయి.

సరస్వతి మరియు సింధుకి ఎక్కువ స్తోత్రాలు ఉన్నాయి.

గంగా మరియు యమునా మాత్రం ఒక్కసారే ప్రస్తావించబడ్డాయి.
బాగుంది 👍. ఇప్పుడు నేను మీకు ఋగ్వేదం 10.75 – నదీస్తుతి సూక్తంలో ప్రస్తావించిన నదులను ఒక పట్టికలో ఇస్తాను.

📊 ఋగ్వేద నదులు – ప్రాచీన పేరు, ఆధునిక పేరు, ప్రస్తుత ప్రాంతం

🕉️ ప్రాచీన నామం (Rigveda) 🌍 ఆధునిక నామం 📌 ప్రస్తుత ప్రాంతం/దేశం

సరస్వతీ (Sarasvati) లుప్త (ఎండిపోయిన నది – ఘగ్గర్-హక్రా నది శకం) హర్యాణా, రాజస్థాన్, పాకిస్తాన్
సింధు (Sindhu) ఇండస్ నది టిబెట్ → భారత్ (లడఖ్) → పాకిస్తాన్
గంగా (Ganga) గంగానది ఉత్తరాఖండ్ → బంగాళాఖాతం (భారత్)
యమునా (Yamuna) యమునానది ఉత్తరాఖండ్ → ఉత్తరప్రదేశ్ (భారత్)
శుటుద్రి (Śutudrī) సత్లజ్ (Sutlej) హిమాచల్ ప్రదేశ్ → పంజాబ్ (భారత్–పాకిస్తాన్)
విపాశ (Vipāśā) బియాస్ (Beas) హిమాచల్ ప్రదేశ్ → పంజాబ్ (భారత్)
పరుష్ణీ (Paruṣṇī) రవి (Ravi) హిమాచల్ ప్రదేశ్ → పంజాబ్ (భారత్–పాకిస్తాన్)
అసిక్నీ (Asiknī) చెనాబ్ (Chenab) జమ్మూ కాశ్మీర్ → పాకిస్తాన్
వితస్తా (Vitastā) జ్హేలం (Jhelum) జమ్మూ కాశ్మీర్ → పాకిస్తాన్
కుబ్హా (Kubhā) కాబూల్ నది అఫ్ఘానిస్తాన్ → పాకిస్తాన్
క్రము (Krumu) కుర్రమ్ నది అఫ్ఘానిస్తాన్–పాకిస్తాన్
రసా (Rasā) గుర్తించని నది (సింబాలిక్ లేదా ఆకాశగంగ/ప్రాచీన నది) అనిశ్చితం
కుహూ (Kuhū) గుర్తించని నది అనిశ్చితం
కృష్టుకా (Kṛṣṭukā) గుర్తించని నది అనిశ్చితం
తృష్ణా (Tṛṣṇā) గుర్తించని నది అనిశ్చితం
చంద్రా (Candrā) చంద్రా నది (హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో చిన్న నది) భారత్

✅ ఇలా చూస్తే, ఋగ్వేద నదులు ప్రధానంగా సప్తసింధు ప్రాంతం (Punjab + Afghanistan + Northwest India)లో ఉన్నాయి.
✅ గంగా, యమునా మాత్రం మొదటిసారిగా ఇక్కడ ప్రస్తావన పొంది, తరువాత కాలంలో అత్యంత పవిత్ర నదులుగా నిలిచాయి.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )