🌸 బుద్ధుని ప్రతీత్య సముత్పాదం
✅ ప్రతీత్య సముత్పాదం అర్థం
ప్రతీత్య = కారణంగా / ఆధారంగా
సముత్పాదం = ఉద్భవించడం / పుట్టడం
👉
"కారణాలపై ఆధారపడి అన్ని విషయాలు పుట్టుతాయి"
బుద్ధుడు చెప్పిన సూత్రం:
ఇది ఉంటే అది ఉంటుంది
ఇది పుట్టితే అది పుడుతుంది
ఇది లేకపోతే అది ఉండదు
ఇది ఆగితే అది ఆగిపోతుంది
🌿 ప్రతీత్య సముత్పాదం – 12 నిదానాలు
1. అవిద్య – అజ్ఞానం
2. సంస్కారాలు – కర్మ ప్రవృత్తులు
3. విజ్ఞానం – చైతన్యం / స్పృహ
4. నామ-రూపం – మనస్సు + శరీరం
5. షడాయతనాలు – ఆరు ఇంద్రియాలు
6. స్పర్శ – సంపర్కం
7. వేదన – అనుభూతి (సుఖ/దుఃఖం)
8. తృష్ణ – కోరిక
9. ఉపాదానం – ఆసక్తి / పట్టుదల
10. భవ – భవన స్థితి
11. జాతి – పుట్టుక
12. జరా-మరణం – ముసలితనం & మరణం
🌸 ప్రతీత్య సముత్పాదం – 12 నిదానాలు
బుద్ధుడు చెప్పినట్టు దుఃఖం ఎలా పుడుతుంది అనే ప్రక్రియ ఇది.
✅ 1. అవిద్య (Avidyā)
అజ్ఞానం
సత్యం తెలియకపోవడం.
✅ 2. సంస్కారాలు (Saṅkhāra)
కర్మ ప్రవృత్తులు
అజ్ఞానం వల్ల మనం చేసే పనులు, అలవాట్లు.
✅ 3. విజ్ఞానం (Vijñāna)
చైతన్యం / స్పృహ
మనసు తెలుసుకునే శక్తి.
✅ 4. నామ-రూపం (Nāma-rūpa)
మనస్సు + శరీరం
పేరు (మనస్సు) మరియు రూపం (శరీరం).
✅ 5. షడాయతనాలు (Ṣaḍāyatana)
ఆరు ఇంద్రియాలు
కళ్ళు, చెవులు, ముక్కు, నాలుక, శరీరం, మనస్సు.
✅ 6. స్పర్శ (Sparśa)
సంపర్కం
ఇంద్రియాలు వస్తువులను తాకడం.
✅ 7. వేదన (Vedanā)
అనుభూతి
సుఖం, దుఃఖం, నిర్లిప్త భావం.
✅ 8. తృష్ణ (Tṛṣṇā)
కోరిక / ఆశ
మరింత కావాలి అనే తపన.
✅ 9. ఉపాదానం (Upādāna)
ఆసక్తి / పట్టుదల
కోరిక బలంగా మారడం.
✅ 10. భవ (Bhava)
భవనము / జీవన స్థితి
కర్మ బలంతో కొత్త జీవితం ఏర్పడే పరిస్థితి.
✅ 11. జాతి (Jāti)
పుట్టుక
జీవితం ప్రారంభం.
✅ 12. జరా-మరణం (Jarā-maraṇa)
ముసలితనం మరియు మరణం
దుఃఖం, శోకం, బాధ.
🌿 మొత్తం సారాంశం
అవిద్య → కోరిక → ఆసక్తి → జన్మ → దుఃఖం
బుద్ధుడు చెప్పిన ముఖ్యమైన విషయం:
అవిద్య తొలగితే
ఈ గొలుసు ఆగిపోతుంది
దుఃఖం కూడా ముగుస్తుంది
⭐ చిన్న డయాగ్రామ్
అజ్ఞానం → కర్మ → మనస్సు → శరీరం → ఇంద్రియాలు → స్పర్శ → అనుభూతి → కోరిక → పట్టుదల → భవం → పుట్టుక → మృతి
( development of human relations and human resources )
