వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
94. పద్యం సామాజిక
పాప పుణ్యములను పసి గాపెరుంగునా?
ధరను పరమయోగి యెరుగు గాక;
లోని పొందికె గని లోహముల్ గూర్పరో!
తాత్పర్యం
"పాపం, పుణ్యం అంటే ఏమిటో సామాన్యునికి ఎలా( pasi kapari ki)తెలుస్తుంది? పరిపూర్ణ యోగికే వాటి మధ్య భేదం తెలిసి ఉంటుంది. లోహాల స్వభావం తెలియకపోతే వాటిని ఎలా కలపగలము?"
భావం
పాపం–పుణ్యం, మంచి–చెడు వంటి సూక్ష్మ విషయాలను ప్రతి ఒక్కరూ సరిగా అర్థం చేసుకోలేరు. వాటి నిజస్వరూపాన్ని ఆత్మజ్ఞానం కలిగిన యోగి మాత్రమే గ్రహించగలడు. అలాగే లోహాల గుణగణాలు తెలియకుండా వాటిని సమర్థంగా కలపలేనట్లే, విషయాల అసలు స్వభావం తెలియకుండా సరైన నిర్ణయం తీసుకోలేమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
సరళ తెలుగు
"పాపమేమిటి, పుణ్యమేమిటి అనేది అందరికీ తెలియదు. నిజమైన జ్ఞానికి మాత్రమే ఆ తేడా తెలుస్తుంది. లోహాల స్వభావం తెలియకపోతే వాటిని కలపలేనట్లే, జ్ఞానం లేకుండా సత్యాన్ని గ్రహించలేము."
95. పద్యం సామాజిక
పెద్దల వచనములు ప్రేమతో జూచి,తా
నటుల నడవ బోవన నువు పడదు;
పులిని జూచి నక్క పూత బూసిన యట్లు.
తాత్పర్యం
పెద్దల మాటలను వినడం మాత్రమే సరిపోదు. వాటిని ఆచరణలో పెట్టాలి. పులిని చూసి నక్క తన శరీరానికి చారలు వేసుకున్నంత మాత్రాన పులి కాలేనట్లే, మంచి మాటలు విని వాటిని పాటించని వాడు జ్ఞాని కాలేడు.
96. పద్యం తాత్విక
బుద్ధియుతునకేల పొసగని సఖ్యంబు?
కార్య వాది కేల కడు చలంబు?
కుత్సితునకు నేల గురుదేవతా భక్తి?
తాత్పర్యం
జ్ఞానం లేని స్నేహం, ఆచరణ లేని శాస్త్రజ్ఞానం, సద్గుణాలు లేని భక్తి – ఇవన్నీ వ్యర్థం. మనిషి మాటలు, జ్ఞానం, భక్తి అన్నీ అతని ప్రవర్తనలో ప్రతిఫలించాలి.
What has he who is united to wisdom , to do with incongruous friend- ship ? what has he who speaks to the purpose , to do with circumvention ? what has a hypocrite to do with faithfulness to a teacher or a deity ?
97. పద్యం
వినుకరి కనుకరి గోరును ,
కనుకరి యా కాంత గూడి గవయగ గోరు;
కనుగొన ప్రేమ బొరలును ఘనతర మోహంబు చేటు గదరా వేమా X
తాత్పర్యం
చూడటం, వినటం, కలవటం ద్వారా మనసులో ప్రేమ, మమకారం, మోహం పెరుగుతాయి. అయితే మోహం అతిగా పెరిగితే అది బాధలకు కారణమవుతుంది. ప్రేమకు వివేకం తోడైతేనే అది శ్రేయస్కరం.
98. పద్యం తాత్విక
యెల్లి, రేవు, నేడ దేలాగునైనను,
మనసు నిలుపువాడు మంచి వాడు;
శివుడు భర్త కర్త ; చింతింపనేలరా?
తాత్పర్యం
కాలం ఎలా మారినా, పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నా తన మనస్సును స్థిరంగా ఉంచుకోగలిగిన వాడే గొప్పవాడు. చంచలతను జయించి, ఆత్మస్థైర్యంతో జీవించడం మానవుని నిజమైన విజయం.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన అంతరంగ శుద్ధి, పెద్దల మాటల ఆచరణ, సత్సంగం, భక్తి యొక్క నిజమైన అర్థం, ప్రేమలో వివేకం, మనోనిగ్రహం వంటి జీవన విలువలను వివరించాడు. బాహ్య ప్రదర్శన కంటే అంతర్గత గుణాలే మనిషిని ఉన్నతుడిగా నిలబెడతాయని ఉపదేశించాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )