04.CONCEPT తెలుగు వాచకము 🌐

   తెలుగు వాచకము    

1 వ తరగతి

2

3

ఆవు

అచ్చులు 16

హల్లులు 38

గుణింతాలు

వత్తులు

పదాలు

వాక్యాలు

వ్యాసాలు

కథలు

అచ్చులు:16

అ ఆ ఇ ఈ ఉ ఊ ఋ ౠ(ఌ ౡ)

ఎ ఏ ఐ ఒ ఓ ఔ అం అః 

హల్లులు 38

క, ఖ, గ, ఘ, ఙ, 

చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ,

(చ, ౘ, ఛ, జ, ౙ, ఝ, ఞ)

ట, ఠ, డ, ఢ, ణ, 

త, థ, ద, ధ, న, 

ప, ఫ, బ, భ, మ, 

య, ర, ల, వ, శ, ష, స, హ

ళ క్ష ఱ,

గుణింతాలు

అ – తలకట్టు (కు)

ఆ – ా (దీర్ఘం దీర్ఘమైన స్వరం)

ఇ – ి (గుడి)

ఈ – ీ (గుడి దీర్ఘము)

ఉ – ు (కొమ్ము)

ఊ – ూ (కొమ్ము దీర్ఘము)

ఋ – ృ (ఋత్వము)

ౠ – ౄ (ఋత్వం దీర్ఘము)

ఎ – ె (ఎత్వము)

ఏ – ే (ఏత్వ దీర్గం )

ఐ – ై (ఐత్వము)

ఒ – ొ (ఒత్వము)

ఓ – ో (ఓత్వ దీర్గం )

ఔ – ౌ (ఔత్వము)

అం – ం (సున్నా, అనుస్వారం)

అః – ః (విసర్గము)

ఉదాహరణకి "క" అక్షరానికి గుణింతాలు:

క, కా, కి, కీ, కు, కూ, కె, కే, కై, కొ, కో, కౌ, కం, కః

హల్లులు & వాటి గుణింతాలు

తెలుగు గుణింతాల పట్టిక

క క కా కి కీ కు కూ కృ కౄ కె కే కై కొ కో కౌ కం కః

ఖ ఖ ఖా ఖి ఖీ ఖు ఖూ ఖృ ఖౄ ఖె ఖే ఖై ఖొ ఖో ఖౌ ఖం ఖః

గ గ గా గి గీ గు గూ గృ గౄ గె గే గై గొ గో గౌ గం గః

ఘ ఘ ఘా ఘి ఘీ ఘు ఘూ ఘృ ఘౄ ఘె ఘే ఘై ఘొ ఘో ఘౌ ఘం ఘః

ఙ ఙ ఙా ఙి ఙీ ఙు ఙూ ఙృ ఙౄ ఙె ఙే ఙై ఙొ ఙో ఙౌ ఙం ఙః

చ వర్గం

| చ | చ | చా | చి | చీ | చు | చూయ | చృ | చౄ | చె | చే | చై | చొ | చో | చౌ | చం | చః | 

| ఛ | ఛ | ఛా | ఛి | ఛీ | ఛు | ఛూ | ఛృ | ఛౄ | ఛె | ఛే | ఛై | ఛొ | ఛో | ఛౌ | ఛం | ఛః | 

| జ | జ | జా | జి | జీ | జు | జూ | జృ | జౄ | జె | జే | జై | జొ  | జో jow | జం | జః | 

| ఝ | ఝ | ఝా | ఝి | ఝీ | ఝు | ఝూ | ఝృ | ఝౄ | ఝె | ఝే | ఝై | ఝొ | ఝో | ఝౌ | ఝం | ఝః | 

| ఞ | ఞ | ఞా | ఞి | ఞీ | ఞు | ఞూ | ఞృ | ఞౄ | ఞె | ఞే | ఞై | ఞొ | ఞో | ఞౌ | ఞం | ఞః |

ట వర్గం

| ట | ట | టా | టి | టీ | టు | టూ | టృ | టౄ | టె | టే | టై | టొ | టో | టౌ | టం | టః | 

| ఠ | ఠ | ఠా | ఠి | ఠీ | ఠు | ఠూ | ఠృ | ఠౄ | ఠె | ఠే | ఠై | ఠొ | ఠో | ఠౌ | ఠం | ఠః | 

| డ | డ | డా | డి | డీ | డు | డూ | డృ | డౄ | డె | డే | డై | డొ | డో | డౌ | డం | డః | 

| ఢ | ఢ | ఢా | ఢి | ఢీ | ఢు | ఢూ | ఢృ | ఢౄ | ఢె | ఢే | ఢై | ఢొ | ఢో | ఢౌ | ఢం | ఢః | 

| ణ | ణ | ణా | ణి | ణీ | ణు | ణూ | ణృ | ణౄ | ణె | ణే | ణై | ణొ | ణో | ణౌ | ణం | ణః |

త వర్గం

| త | త | తా | తి | తీ | తు | తూ | తృ | తౄ | తె | తే | తై | తొ | తో | తౌ | తం | తః | 

| థ | థ | థా | థి | థీ | థు | థూ | థృ | థౄ | థె | థే | థై | థొ | థో | థౌ | థం | థః | 

| ద | ద | దా | ది | దీ | దు | దూ | దృ | దౄ | దె | దే | దై | దొ | దో | దౌ | దం | దః | 

| ధ | ధ | ధా | ధి | ధీ | ధు | ధూ | ధృ | ధౄ | ధె | ధే | ధై | ధొ | ధో | ధౌ | ధం | ధః | 

| న | న | నా | ని | నీ | ను | నూ | నృ | నౄ | నె | నే | నై | నొ | నో | నౌ | నం | నః |

ప వర్గం

| ప | ప | పా | పి | పీ | పు | పూ | పృ | పౄ | పె | పే | పై | పొ | పో | పౌ | పం | పః | 

| ఫ | ఫ | ఫా | ఫి | ఫీ | ఫు | ఫూ | ఫృ | ఫౄ | ఫె | ఫే | ఫై | ఫొ | ఫో | ఫౌ | ఫం | ఫః | 

| బ | బ | బా | బి | బీ | బు | బూ | బృ | బౄ | బె | బే | బయ్ | బొ | బో | బౌ | బం | బః | 

| భ | భ | భా | భి | భీ | భు | భూ | భృ | భౄ | భె | భే | భై | భొ | భో | భౌ | భం | భః | 

| మ | మ | మా | మి | మీ | ము | మూయ | మృ | మౄ | మె | మే | మై | మొ | మో | మౌ | మం | మః |

అంత్య హల్లులు

| య | య | యా | యి | యీ | యు | యూ | యృ | యౄ | యె | యే | యై | యొ | యో | యౌ | యం | యః | 

| ర | ర | రా | రి | రీ | రు | రూ | రృ | రౄ | రె | రే | రై | రొ | రో | రౌ | రం | రః | 

| ల | ల | లా | లి | లీ | లు | లూ | లృ | లౄ | లె | లే | లై | లో | లో | లౌ | లం | లః | 

| వ | వ | వా | వియ | వీ | వు | వూ | వృ | వౄ | వె | వే | వై | వొ | వో | వౌ | వం | వః | 

| శ | శ | శా | శి | శీ | శు | శూ | శృ | శౄ | శె | శే | శై | శొ | శో | శౌ | శం | శః | 

| ష | ష | షా | షి | షీ | షు | షూ | షృ | షౄ | షె | షే | షై | షొ | షో | షౌ | షం | షః | | స | స | సా | సి | సీ | సు | సూ | సృ | సౄ | సె | సే | సై | సొ | సో | సౌ |సం | సః | 

| హ | హ | హా | హి | హీ | హు | హూ | హృ | హౄ | హె | హే | హై | హొ | హో | హౌ | హం | హః | 

| ళ | ళ | ళా | ళి | ళీ | ళు | ళూ | ళృ | ళౄ | ళె | ళే | ళై | ళొ | ళో | ళౌ | ళం | ళః | 

| క్ష | క్ష | క్షా | క్షి | క్షీ | క్షు | క్షూ | క్షృ | క్షౄ | క్షె | క్షే | క్షై | క్షొ | క్షో | క్షౌ | క్షం | క్షః | 

| ఱ | ఱ | ఱా | ఱి | ఱీ | ఱు | ఱూ | ఱృ | ఱౄ | ఱె | ఱే | ఱై | ఱొ | ఱో | ఱౌ | ఱం | ఱః |

వత్తులు

పదాలు

అమ్మ

ఆవు

ఇల్లు

ఈగ

ఉడుత

ఊయల

ఎలుక

ఏనుగు

ఐదు

ఒంటె

ఓడ

ఔను

అంబలి

అః

కలము

కాకి

కిటికీ

కీలు

కుండ

కూత

కృషి

క్రూరుడు

కెడెము

కేతనము

కైకేయి

కొలను

కోతి

కౌలు

కంకణము

కః

అక్క 

అగ్గి

అచ్చతెనుగు

గజ్జలు

అట్ట

అడ్డము

అత్త

అద్దము

అన్న

అప్ప

అబ్బ

అమ్మ

అయ్య

కర్ర

అల్లము

అవ్వ

అస్సలు

శ్శ

ష

అహ్హ హ్హ

వాక్యాలు

ఇక్కడ 4 వాక్యాలు / సూక్తులు :

1. జ్ఞానం వెలుగైతే అజ్ఞానం చీకటి తొలగిపోతుంది.

2. ధైర్యం ఉన్నవాడికి అసాధ్యం అనేది ఉండదు.

3. అనుభవమే మానవుడి నిజమైన గురువు.

4. మనసు శాంతిగా ఉంటే జీవితం ఆనందంగా ఉంటుంది.

వ్యాసాలు

ఒక చిన్న వ్యాసం – భారతదేశం 

భారతదేశం

భారతదేశం ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రాచీనమైన సంస్కృతులలో ఒకటి. ఇది విభిన్న మతాలు, భాషలు, సంస్కృతులు కలిసిన మహాన దేశం. "వైవిధ్యంలో ఏకత్వం" భారతదేశ ప్రత్యేకత.

మన దేశానికి గంగా, యమునా వంటి పవిత్ర నదులు, హిమాలయ పర్వతాలు, విశాలమైన మైదానాలు, సముద్రతీరాలు ఉన్నాయి. వ్యవసాయం, పరిశ్రమ, విజ్ఞానం, సాంకేతిక రంగాలలో భారతదేశం ప్రగతి సాధించింది.

భారత రాజ్యాంగం ప్రజాస్వామ్యానికి అద్దం పట్టింది. ప్రజలు ఓటు హక్కు ద్వారా తమ ప్రతినిధులను ఎన్నుకుంటారు. గణతంత్రం, స్వాతంత్ర్యం, సమానత్వం మన దేశపు మూల సూత్రాలు.

మన దేశం గాంధీ, నెహ్రూ, అంబేద్కర్ వంటి మహనీయులను అందించింది. యోగా, ఆయుర్వేదం, శాస్త్రాలు, కళలు భారతదేశ గర్వకారణాలు.

అందుకే మనం గర్వంగా చెబుతాం: "సారే జహాం సే అచ్చా – హిందుస్తాన్ హమారా!"

కథలు

 ఇప్పుడు చిన్నారుల కోసం 🐄 ఆవు – దూడ – పాఠశాల పద్యకథ చెబుతాను. 🎶

🐄 ఆవు – దూడ – పాఠశాల 🎶

దూడ ఉదయమే లేచి బెల్లగా,

అమ్మ ఆవుతో వెళ్లె పాఠశాలకే. 🐮📚

"అమ్మా చదువు ఎందుకమ్మా?"

అని అడిగె దూడ అమాయకంగా.

ఆవు నవ్వుతూ చెప్పె స్నేహంగా,

"చదువుకుంటే వెలుగుంటుంది లోకమంతా. ✨

అక్షరాలు నేర్చుకుంటే జ్ఞానం వస్తుంది,

జ్ఞానం తోడైతే జీవితం వెలుగుతుంది."

దూడ సంతోషమై పుస్తకం తెరిచె,

అమ్మ మాటలు గుండెలో పెట్టె. 💖

రోజు రోజుకూ నేర్చుకొని,

తెలివైన దూడగా మారిపోయె.

నీతి (Moral):

📖 చదువు – జీవితానికి దీపం.

పిల్లలు చిన్నప్పుడే చదువులో శ్రద్ధ చూపాలి.

సూచనలు:

✳️✳️✳️✳️✳️✳️✳️✳️✳️✳️✳️

తెలుగు వర్ణమాలలో మొత్తం అక్షరాలు మూడు విభాగాలుగా ఉంటాయి:

అచ్చులు (16 అక్షరాలు): అ, ఆ, ఇ, ఈ, ఉ, ఊ, ఎ, ఏ, ఐ, ఒ, ఓ, ఔ మొదలైన స్వర అక్షరాలు.

హల్లులు (37 అక్షరాలు): క నుండి హ వరకు అక్షరాలు. ఇవి అచ్చులతో కలిస్తే మాత్రమే పలుకుతాయి. ఉదాహరణకు, "క్" అనే హల్లు "అ" అచ్చుతో కలిసితే "క" అనే అక్షరం వస్తుంది.

ఉభయాక్షరాలు (3).

హల్లులను వ్యంజనములు కూడా అంటారు. వీటిని కొన్ని వేర్వేరు వర్గాలుగా విభజిస్తారు: సరళములు (సులభంగా ఉచ్చరించుకునే హల్లులు), పరుషములు (కఠినంగా ఉచ్చరించే హల్లులు), స్థిరములు (మిగతా హల్లులు), స్పర్శములు (క నుండి మ వరకు వర్గీకరించిన హల్లులు).

ఉదాహరణగా, 

క, ఖ, గ, ఘ, ఙ, 

చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ, 

ట, ఠ, డ, ఢ, ణ, 

త, థ, ద, ధ, న, 

ప, ఫ, బ, భ, మ, 

య, ర, ల, వ, శ, ష, స, హ ఇవి హల్లులు.

సారాంశంగా, హల్లులు అంటే స్వరాలను కాకుండా, గాలి ప్రవాహాన్ని నిరోధించి ఉచ్చరించే అక్షరాలు (వ్యంజనాలు) అని అర్థం. ఇవి అచ్చులతో కలుస్తూ పదాలు, నిలువు ధ్వనులను ఏర్పరుస్తాయి.

*1.అచ్చులు

తెలుగు అచ్చు (Achulu) అంటే తెలుగు వర్ణమాలలో స్వరాలు (Vowels) అని పిలవబడే మొదటి 16 అక్షరాలు. ఇవి ఇతర అక్షరాలు లేకుండా స్వతంత్రంగా న పిలవగలవు.

ఇవి మూడు ప్రధాన రకాల్లో ఉంటాయి:

హ్రస్వములు (Short vowels): అ, ఇ, ఉ, ఎ, ఋ, ఌ, ఒ

దీర్ఘములు (Long vowels): ఆ, ఈ, ఊ, ఏ, ఓ

ప్లుతములు (Prolonged vowels): ఋ, ౠ, ఌ, ౡ, ఐ, ఔ

అచ్చులకు ప్రాణములు, జీవాక్షరములు, స్వరములు అనే పేర్లు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి విశేషంగా ఇతర అక్షరాలతో మిళితం కాకుండా స్వతంత్రంగా పలుకుతాయి.

సాధారణంగా తెలుగు అచ్చులు ఆంగ్లంలో vowels (a, e, i, o, u) కి సమానమని భావించవచ్చు, కానీ తెలుగు అచ్చులు 16 ఉండగా ఆంగ్లంలో ఐదు మాత్రమే ఉండటం భిన్నం.

*2.హల్లులు

హల్లులు అనేవి తెలుగు భాషలో అక్షరాల వర్గాలలో ఒకటి. ఈ హల్లులు అక్షరాలు గాలి ప్రవాహాన్ని నిరోధించి . అవి ఆచ్చుల కంటే భిన్నంగా, అచ్చు అక్షరాల సహాయంతోనే మాట్లాడబడతాయి. హల్లులు అనేవి వ్యంజనములు అని కూడా పిలవబడతాయి.

✳️✳️✳️✳️✳️

తెలుగు అక్షరాలు

తెలుగు భాషకు చెందిన అక్షరాలు

తెలుగు అక్షరమాల

(నుడి)లో అక్షరాలు యాభై ఆరు (56). వీటిని 

అచ్చులు, 

హల్లులు, 

ఉభయాక్షారలుగా విభజించారు: పదహారు (16) అచ్చులు; 

ముప్ఫై ఎనమిది (38) హల్లులు; అనుస్వారము (సున్న), 

విసర్గ ఉభయాక్షరాలు (2).

వాడుకలో లోని ఌ, ౡ, ౘ, ౙ వదలివేసి ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దంలో యాభై రెండు (52) అక్షరాల వర్ణమాలను బోధిస్తున్నారు. చిన్నయ సూరి బాల వ్యాకరణం ప్రకారం దేశ్యమైన తెలుగుభాషకు వర్ణాలు ముప్ఫై ఆరు (36).

తెలుగు వర్ణ సముదాయమును మూడు భాగాలుగా విభజించవచ్చును. క్ష అనే అక్షరం హల్లు కాదు అది సంయుక్తాక్షరం అదేవిధంగా ఉభయ అక్షరాలు మూడు ఒకటి సున్నా రెండు విసర్గ మూడు అరసున్న అచ్చులు 16 ఉభయ అక్షరాలు మూడు హల్లులు 37 మొత్తం కలిపి 56 అక్షరాలు.

అచ్చులు

హల్లులు

మార్చు

హల్లులు 38 అక్షరములు. క నుండి హ వరకు గల అక్షరములను హల్లులు అంటారు. ఈ హల్లులు అచ్చుల సహాయము లలోలేనిదే పలుకబడవు. ఉదాహరణ: క అనాలంటే క్ + అ కలిస్తేనే క అవుతుంది. వీటిని వ్యంజనములని పేరు ఉన్నాయి. ౘ, ౙ వదలివేసి 36 హల్లులుగా కూడా కొన్ని గ్రంథాలలో కనిపిస్తుంది.

సరళములు - హల్లులలో సులభముగా ఉచ్చరించబడేవి 5 అక్షరములు. ఇవి - .గ, జ, డ, ద, బ.

పరుషములు - హల్లులలో కఠినముగా ఉచ్చరించబడేవి 5 అక్షరములు. ఇవి - క, చ, ట, త, ప

స్థిరములు - పరుషములు, సరళములు కాక మిగిలిన హల్లులన్నియు స్థిరములు. ఇవి - ఖ, ఘ, ఙ, ఛ, ఝ, ఞ, ఠ, ఢ, ణ, థ, ధ, న, ఫ, భ, మ, య, ర, ఱ, ల, ళ, వ, శ, ష, స, హ 

(క్ష సంయుక్తాక్షరం.హల్లు కాదు రెండు హల్లుల కలయిక)

స్పర్శములు - ఇవి క నుండి మ వరకు గల అక్షరములు. ఇవి ఐదు వర్గములుగా విభజింపబడినవి.

క వర్గము - క, ఖ, గ, ఘ, ఙ

చ వర్గము - చ, ౘ, ఛ, జ, ౙ, ఝ, ఞ

ట వర్గము - ట, ఠ, డ, ఢ, ణ

త వర్గము - త, థ, ద, ధ, న

ప వర్గము - ప, ఫ, బ, భ, మ

ఊష్మాలు: ఊది పలుకబడే అక్షరాలు ఊష్మాలు

ఇవి శ,స,ష,హ

అంతస్తములు: స్పర్సములకు, ఊష్మాలకు మధ్య ఉన్న అక్షరాలు

ఇవి య,ర,ఱ,ల,ళ,వ

ఉభయాక్షరాలు

ఉత్పత్తి స్థానములు

ఆధునిక భాషలో వాడుకలో ఉన్న వర్ణమాల

గుణింతాలు

ఒత్తులు

అచ్చ తెలుగు వర్ణములు

మఱుగునపడిన వ్రాలు

మూలాలు

1

❇️❇️❇️

(16+38=54 )

(54+2=56 ) 

(56+2=58)

❇️❇️❇️

2

గుణింతాలు

తెలుగు గుణింతాలు అంటే అచ్చులకు హల్లులు (స్వరాలు మరియు ఇతర గుర్తులు) కలుసుకుని వచ్చే వర్ణాల అమరిక. ఈ గుణింతాలు అక్షరాలకు గుర్తులతో పరిచయం చేసి, వాటి శబ్ద రూపాన్ని, ఉచ్చారణ మార్పును సూచిస్తాయి.

తెలుగు గుణింతాల వివరణలో గుణింతపు గుర్తులు ప్రధానంగా ఇవి ఉంటాయి:

❇️❇️❇️❇️📕📕📕📕❇️❇️❇️❇️

3

16 అచ్చులు × 36 హల్లులు రూపంలో ఉంటుంది.

4

✳️✳️✳️✳️🌻📕📕🌻✳️✳️✳️

గుణింతాలు 

అచ్చులపై హల్లులు కలిపి కొత్త వర్ణాలు మరియు శబ్దాలను సృష్టిస్తాయి. ఇవి తెలుగు నిలువు బోధనలో ప్రాథమిక భావనగా వస్తాయి.

ఇవి తెలుగు వర్ణమాలలో అక్షరాల ఉచ్చారణను నిర్మించటానికి అవసరమైన ముఖ్య భాగాలు కావడం వల్ల తెలుగు భాషను నేర్చుకోవడంలో వాటి ప్రాముఖ్యత చాలా ఉంది.

✳️✳️📕📕📕📕✳️✳️

CONCEPT ( development of human relations and human resources )