వేమన 101 (5-7)

వేమన భావజాలం పద్యములు – తాత్పర్యములు

5.వ పద్యం samajika

ఉండి యుండి జ్ఞాని యుగములు చని పోవ,
ప్రాణహాని లేదు ప్రళయమునను;
ప్రాణహాని యైన పరమాత్ము గలసునో?

తాత్పర్యం

జ్ఞాని శరీరపరంగా మరణించినా అతని ఆత్మ నశించదు. భయానికి అతీతమైన స్థితిలో జీవించినవాడు మరణాన్ని కూడా అధిగమిస్తాడు. శరీరం నశించినా పరమాత్మలో ఐక్యమవడం వల్ల నిజమైన నష్టం ఉండదు.

6.వ పద్యం తాత్విక 

గురువు తానయినను హరుని దా జూపును,
బ్రహ్మలోకమతడు పార జూపు;
శిష్యున రసి పట్టి చీకటి బాపురా?

తాత్పర్యం

నిజమైన గురువు శిష్యునికి భగవంతుని మార్గాన్ని చూపుతాడు. అజ్ఞానాంధకారంలో ఉన్న శిష్యుడిని జ్ఞానమార్గంలో నడిపించి ఉన్నత స్థితికి చేర్చడం గురువు ధర్మం. గురువు లేకుంటే శిష్యుడు చీకటి బావిలో పడినట్టే అవుతాడు.

7.వ పద్యం

ధనమే మూలము జగతికి,
ధనమే మూలంబు సకల ధర్మంబులకు;
గొనమే మూలము సిరులకు,
మనమే మూలంబు ముక్తి మహిమకు, వేమా!X

తాత్పర్యం

లోకవ్యవహారాలలో ధనానికి ప్రాధాన్యం ఉంది. కానీ సంపద నిలవాలంటే గుణం అవసరం. అలాగే ముక్తి పొందడానికి మనస్సే ప్రధాన కారణం. మనస్సును శుద్ధి చేసుకొని సద్గుణాలతో జీవించినవారే ఆధ్యాత్మికంగా ఉన్నత స్థితిని పొందుతారు.

8.వ పద్యం

కడగి గాలిలేని గగనంబు భంగిని,
బలుతరగలు లేని జలధి మాడికి 
నిర్వికారమునను నిశ్చలత్వమున తా 
నుండెనేని ముక్తి యొనరు, వేమా!X

తాత్పర్యం

గాలి లేని ఆకాశం ఎంత ప్రశాంతంగా ఉంటుందో, అలలు లేని సముద్రం ఎంత నిశ్చలంగా ఉంటుందో, అలాగే మనస్సు నిర్వికారంగా నిలిస్తే ముక్తి లభిస్తుంది. చంచలతను విడిచి ప్రశాంతతను సాధించడం ఆత్మజ్ఞానానికి మార్గం.

భావం

• జ్ఞానికి మరణభయం ఉండదు.
• సద్గురువు అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగిస్తాడు.
• గుణం సంపదకు, శుద్ధమైన మనస్సు ముక్తికి మూలం.
• నిశ్చలమైన మనస్సే ఆత్మజ్ఞానానికి ద్వారం.
• నిర్వికార స్థితి ముక్తి సాధనలో అత్యున్నతమైనది.

---