ఆర్యభట్టుడు
ఆర్యభట్టుడు భారతదేశ అత్యున్నత గణిత, ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలలో అగ్రగణ్యుడు. ఇతను సా.శ. 426-550 ప్రాంతంలో నివసించినట్లు అంచనా. భారతీయ విజ్ఞాన చరిత్రలో ఆయనకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
ఆర్యభట్టు కుసుమపురము (ఈనాటి పాట్నా) లో నివసించాడు. గణితం, ఖగోళ శాస్త్రం, సంఖ్యా శాస్త్రం వంటి అనేక రంగాలలో విశిష్ట కృషి చేశాడు.
ప్రధాన రచనలు
ఇతను ఆర్యభట్టీయం, ఆర్య సిద్ధాంతం, సూర్య సిద్ధాంతం, గోళాధ్యాయం, సంస్కృత గణిత సంఖ్యా శాస్త్రం వంటి గ్రంథాలను రచించాడు. ఈ రచనలు భారత గణిత శాస్త్రానికి బలమైన పునాది వేశాయి.
గణితంలో కృషి
ఆర్యభట్టు పై విలువను సుమారుగా కనుగొన్నట్లు చెప్తారు. ఆధునిక గణితంలోని సైన్, కొసైన్ భావనలను ఇతను “జ్యా”, “కొ జ్యా”గా నిర్వచించాడు.
త్రికోణమితి అభివృద్ధికి ఆయన చేసిన సేవలు విశేషమైనవి. సంఖ్యా గణనలో కూడా ఆయన పద్ధతులు విశేష ప్రాముఖ్యత పొందాయి.
గౌరవం
భారతదేశపు తొలి కృత్రిమ ఉపగ్రహానికి ఇతని పేరు “ఆర్యభట్ట” పెట్టారు. ఇది భారతదేశం ఆయనకు ఇచ్చిన గొప్ప గౌరవం.
