“నా భారతదేశం గొప్పది” అని చెప్పడం మాత్రమే దేశభక్తి కాదు.
ఆ గొప్పతనం ఏందులో ఉంది? ఎందుకు ఉంది? ఎలా రూపుదిద్దుకుంది?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు తెలుసుకోవడమే నిజమైన అవగాహన.
నిజంగా మన దేశం గురించి మనకు ఎంత తెలుసు?
ముస్లింల దండయాత్రలు,
బ్రిటిష్ పాలన,
కొన్ని తిరుగుబాట్లు,
స్వతంత్ర ఉద్యమం —
ఇవేనా మొత్తం భారతదేశ చరిత్ర?
ఇవి చరిత్రలోని చివరి కొన్ని శతాబ్దాల రాజకీయ సంఘటనలు మాత్రమే.
వాటినే మొత్తం చరిత్రగా భావిస్తే,
అది పూర్తి జ్ఞానం కాదు — అపూర్ణ అవగాహన మాత్రమే.
ప్రపంచంలోని ప్రాచీన నాగరికతల్లో
రెండు ప్రధాన నాగరికతలు ఈ భారత భూభాగంలోనే వికసించాయి అన్న విషయం మనకు తెలుసా?
నగర ప్రణాళిక,
డ్రెయినేజ్ వ్యవస్థ,
కొలతలు, వ్యాపారం, ముద్రలు —
ఇవి అన్నీ వేల సంవత్సరాల క్రితమే ఇక్కడ అభివృద్ధి చెందాయి.
ఇంకా,
తక్షశిల, నాలంద వంటి విశ్వవిద్యాలయాలు
సుమారు 2000 సంవత్సరాల క్రితమే పనిచేశాయి అన్న విషయం తెలుసా?
చైనా, కొరియా, శ్రీలంక, దక్షిణాసియా దేశాల నుంచి విద్యార్థులు వచ్చి
ఇక్కడ
వైద్యం, తర్కం, తత్వశాస్త్రం, పరిపాలన
వంటి విద్యలను అభ్యసించారన్నది చారిత్రక సత్యం.
ఈ రోజు మనం “గణతంత్ర భారతదేశం” అని గర్వంగా అంటున్నాం.
కానీ గణతంత్రం అంటే ఏమిటో ఆలోచించామా?
సుమారు 2500 సంవత్సరాల క్రితమే
వైశాలి వంటి గణరాజ్యాలు
రాజుల పాలన కాకుండా
ప్రజల ద్వారా ప్రజల పాలనను అమలు చేశాయి.
అదే గణరాజ్య సంప్రదాయం,
అదే ప్రజాస్వామ్య ఆలోచన —
దాని ఆధారంపైనే నేటి భారతదేశం గణతంత్రంగా నిలిచింది.
ఈ చారిత్రక నేపథ్యం తెలియకుండా
“నా దేశం గొప్పది” అని చెప్పడం
దేశాన్ని ప్రేమించకపోవడం కాదు గానీ,
దేశాన్ని పూర్తిగా అర్థం చేసుకోకపోవడం మాత్రం అవుతుంది.
చరిత్రను చదివినవాడే
దాని నుంచి పాఠాలు నేర్చుకుంటాడు.
చరిత్రను తెలిసినవాడే
భవిష్యత్తును సరిగా నిర్మించగలడు.
అందుకే —
నినాదాలకన్నా నిజాలు ముఖ్యము.
అభిమానంకన్నా అవగాహన అవసరం.
అప్పుడే
“నా భారతదేశం గొప్పది” అన్న మాటకు
అర్థం, నిజాయితీ వస్తాయి.
( development of human relations and human resources )
