సుజాత ఎవరు అనే ప్రశ్నతో మొదలు పెట్టాలి.
సుజాత ఏ రాజకుమార్తె కాదు. ఏ రాజు భార్య కాదు.
ఆమె బీహార్ ప్రాంతంలోని బోధ్ గయ సమీపంలో ఉన్న సేనానీ గ్రామానికి చెందిన ఒక సాధారణ గ్రామీణ మహిళ. ఈ ప్రాంతాన్ని ఈరోజు బక్రౌర్ అని పిలుస్తారు. బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన ప్రాంతానికి సమీపంలోనే ఆమె జీవించింది.
సుజాత పేరు బౌద్ధ సాహిత్యంలో ఉంది. ముఖ్యంగా పాళీ సంప్రదాయానికి చెందిన నిదానకథ, అలాగే అశ్వఘోషుడు రచించిన బుద్ధచరిత, మహాయాన సంప్రదాయానికి చెందిన లలితవిస్తర గ్రంథాలలో ఆమె ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. ఈ గ్రంథాలు సుజాతను దేవతగా కాదు, అద్భుత శక్తులు ఉన్న వ్యక్తిగా కాదు, ఒక సాధారణ మహిళగా మాత్రమే పరిచయం చేస్తాయి.
చరిత్ర పరంగా చూస్తే సుజాత పేరు మీద రాజశాసనాలు లేవు. కానీ బోధ్ గయ సమీపంలో ఉన్న సుజాత స్థూపం ఆమె జ్ఞాపకార్థంగా నిర్మించబడింది. ఈ స్థూపం సాధారణ శకం మొదటి కొన్ని శతాబ్దాలకు చెందిందిగా పురావస్తు అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. అంటే సుజాత ఒక కల్పిత పాత్ర కాదు. ఆమెను గుర్తుంచుకున్న బౌద్ధ సమాజం ఆమె స్మరణకు భౌతిక నిర్మాణాన్ని నిలబెట్టింది.
ఇప్పుడు బుద్ధుడు ఎందుకు క్షీరాన్నం తీసుకున్నాడు అనే విషయానికి రావాలి.
బుద్ధుడు రాజ్యాన్ని వదిలిన తర్వాత అనేక సంవత్సరాలు తీవ్రమైన దుఃశ్చర్యలో జీవించాడు. ఆహారం దాదాపుగా పూర్తిగా వదిలి శరీరాన్ని హింసించే మార్గాన్ని అనుసరించాడు. ఈ దశలో అతని శరీరం తీవ్రంగా క్షీణించింది. నిలబడి నడవలేని స్థితికి చేరాడు. దీర్ఘ ధ్యానం చేయడానికి అవసరమైన శారీరక శక్తి కూడా కోల్పోయాడు.
ఈ పరిస్థితిలో సుజాత ఇచ్చినది తీపి కాదు. అది పండుగ స్వీట్ కాదు.
పాలు మరియు అన్నంతో చేసిన క్షీరాన్నం. ఆ కాలంలో ఇది పోషకాహారంగా, బలాన్నిచ్చే ఆహారంగా పరిగణించబడింది. ఇది శరీరాన్ని పునరుద్ధరించే సాధారణ మానవ చర్య.
బుద్ధుడు క్షీరాన్నం తీసుకోవడం వల్ల ఒక కీలకమైన మలుపు ఏర్పడింది.
శరీరాన్ని హింసించడం ద్వారా జ్ఞానం రాదు అనే అవగాహన అక్కడే స్పష్టమైంది. ఇదే ఆలోచన నుంచి మధ్యమ ప్రతిపద అనే భావన పుట్టింది. అతిశయ భోగం కాదు, అతిశయ కష్టం కాదు. మధ్య మార్గమే సరైన దారి అనే తాత్విక నిర్ణయం అక్కడే రూపుదిద్దుకుంది.
ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టంగా చెప్పాలి.
సుజాత పాయసం అద్భుతం కాదు.
ఆహారం అంటే శారీరక మరియు మానసిక పునరుద్ధరణ.
అక్కడి నుంచే మధ్యమ మార్గం అనే సిద్ధాంతం పుట్టింది.
జ్ఞానోదయం స్వీట్ వల్ల కాదు. ధ్యానం వల్ల.
సుజాత బుద్ధుడికి జ్ఞానం ఇవ్వలేదు.
ఆమె బోధ చెప్పలేదు.
ఆమె చేసిన పని ఒక్కటే. ఒక మనిషి బ్రతకడానికి కావలసిన ఆహారం ఇవ్వడం.
బౌద్ధ చరిత్ర చెప్పే అసలు విషయం ఇదే.
జ్ఞానోదయం అద్భుతాల వల్ల కాదు.
శరీరం నిలబడి ఉన్నప్పుడే మనస్సు పనిచేస్తుంది.
మనస్సు పనిచేసినప్పుడే ధ్యానం సాధ్యమవుతుంది.
అందుకే సుజాత కథ భక్తి కథ కాదు.
ఇది మానవ చరిత్ర.
ఒక సాధారణ మహిళ చేసిన సాధారణ చర్య చరిత్ర దిశను మార్చిన సంఘటన.
ఇదే బౌద్ధం చెప్పిన వాస్తవం.collection
CONCEPT
( development of human relations and human resources )
