చారిత్రక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు -బుద్ధుడు
తాత్వికుల భావాలు, భావజాలాలు వారిని మనమధ్య సజీవంగా ఉండేట్టు చేస్తాయి.
(అజ్ఞానపు టంధయుగంలొ ఆకలిలొ,
ఆవేశంలో తెలియని ఏ తీవ్రశక్తులో
నడిపిస్తే నడిచి మనుష్యులుఅంతా
తమప్రయోజకత్వంతామే భువికధినాధులమని స్థాపించిన సామ్రాజ్యాలునిర్మించిన క్రుత్రిమ చట్టాలు ఇతరేతర శక్తులు లేస్తే పడిపోయెను పెకమేడలై పరస్పరం సంఘర్షించినశక్తులతో
చరిత్ర పుట్టెను.-శ్రీ శ్రీ )
(నేను సైతం ప్రపంచానికి సమిధనొక్కటిఆహుతిచ్చాను
నేను సైతం విశ్వవృష్ఠికి అశృవొక్కటి
ధారవోసాను
నేను సైతం భువన ఘోషకు
వెర్రి గొంతుక విచ్చి మొసానూ -శ్రీ శ్రీ)
చారిత్రిక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు
సమాజం వసుదైక కుటుంబం యొక్క నమూనా తత్త్వవేత్తలు సమాజంతో మమేకమై కాలాచక్ర పరిధిని దాటి ఆలోచించారు సమాజానికి ఒక నూతన మార్గాన్ని చూపించారు.
1.బుద్డుడు - (563 - 483 BC) (ప్రతిత్యసముత్పాద/పటిచ్చసముప్పద)
(కార్యకారణత్వం )
(ఒక దాని కారణంగా మరొకటి జరగడం)
(గతి తార్కిక భౌతికవాదం )
తనకాలపు పరిస్తుతుల మానసిక సంఘర్షణ లోనుంచి స్వీయ సాక్షాత్కారం,స్వీయ ప్రభోదాన్ని పొందాడు ప్రపంచానికి ఒక నూతన మార్గాన్ని నిర్దేశించాడు
2.సోక్రటీస్ - నిన్నునీవు తెలుసుకో (469 - 399 BCE)
ఎరుక తో జీవితం సాగాలని తన జీవితాన్నే ఫణంగా పెట్టి చరిత్ర గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికుడు
3.స్పొర్టకస్ - (71 BC) తిరుగుబాటు
అతను ఓడిపోయాడు చనిపొయాడు క్రీస్తు కి పూర్వమే పుట్టాడు గిట్టాడు . కాని అతని పేరు చెప్తే దోపిడీదారులందరికీ బెదురు. ఎందుకా ? వారు శ్రామికవర్గాల జనాన్ని పందులకంటే హీనంగా చూస్తారు . కాని ఆజనాలు ఉగ్రనరసింహులు గా మారి విజృంభించగలరన్న సత్యాన్ని చరిత్రలో మొదటిసారిగా చెప్పినవాడు స్పోర్టకస్.(రాచకొండ విశ్వనాధశాస్త్రి)
4.జీసస్ - మానవసంబంధాలు
మాటలకు, ప్రభోదాలకు,నీతి సూక్తులకు చరిత్ర గతినే మార్చేంత బలం ఉంటుందా? తప్పక ఉంటుంది. అన్నది యేసుప్రభువు జీవితాన్నిబట్టి తెలుస్తుంది. ఒకరోజున శిష్యులంతా తగవులాడుకొంటున్నారు.తమలోఎవరు గొప్ప? అన్నది తేల్చుకోవాలన్న వాళ్ళ ప్రయాస .వాళ్ళని ప్రభువు తనవద్దకు పిలిచి మీలోగొప్పవాడుగా,నాయకుడుగా ఉండగోరువారు ముందు మంచి పరిచారకుడుగా ఉండాలి.నేనుకూడా ఈ లోకానికి పరిచారంచెయుంచుకోడానికి రాలేదు,పరిచర్య చేయడానికే వచ్చానని ప్రభోదిచాడు.(గ్రహించినది )
5.వేమన - (1650 రాయలసీమ )
(సామ్య వాద )భావవిప్లవం
తనకాలపు పరిధిలోనైనా సామాజిక చైతన్య దృష్టితో కవిత్వం చెప్పిన తొలి తెలుగు కవి వేమన్న. అదే దృష్టితో రచన చేస్తున్న ఈనాటి కవులు తమకన్నా పూర్వుల సంప్రదాయాన్ని తెలుసుకోటం ఆరోగ్యకరమే గాక అవసరమని కూడా భావిస్తున్నాం. వెనకటి మంచిని జీర్ణించుకొని కొత్త పరిస్థితులను గుర్తించి ముందు చూపుతో రచనలు చేయటం ఈనాటి రచయితల కర్తవ్యం.
తన కాలాన్ని మించి కొన్ని విషయాల్లో ముందుకు చూడగలిగిన కవిగా వేమన్నను మనం గౌరవించాలి. విగ్రహారాధనను వ్యతిరేకించాడు. శైవ వైష్ణవ మతాలవారి ఆర్భాటాలను, వారి దురాచారాలను, మోసాలను బట్టబయలు చేశాడు. చిలుక పలుకుల చదువులను విమర్శించాడు. కాకులకు పిండాలు పెట్టటం వంటి మూర్ఖాచారాలను తీవ్రంగా ఖండించాడు. శ్రమశక్తిలోనే సర్వమూ ఉన్నది అనేంత నిశిత పరిశీలన చెయ్యగలిగిన వేమన్న మామూలు కవికాడు, తనకాలపు చట్రంలో ఇమడని గొప్ప కవి.
వేమన్న రచనా మార్గంలో మూడు అంశాలు గుర్తించవచ్చు. 1.ప్రజలభాషలో ప్రచారంగా ఉన్న పదాలను, మాండలికాలను ప్రయోగించి ప్రజలకు సన్నిహితమైన రచన చెయ్యటం. 2.చెప్పదలచుకున్న భావాన్ని తగిన విస్తీర్ణంలోనే క్లుప్తంగా చెప్పటం. 3.ఊహలోనుంచికాక జీవితం నుంచి ఉపమానాలను ఏరుకోవటం. కవితా దృక్పథం విషయంలో మాత్రమే కాక రచనా విధానంలో కూడా వేమన్న ఆదర్శం నుంచి ఈనాటి కవులు నేర్చుకోవలసింది చాలా ఉందని దృఢంగా భావిస్తున్నాం.- చేకూరి రామారావు (గ్రహించినది )
6.కారల్ మార్క్స్ - (1818 - 1883) కమ్యూనిజం (చారిత్రిక గతి తార్కిక భౌతిక వాదం)
"తత్వవేత్తలు ప్రపంచాన్ని పరిపరి విధాల నిర్వచించారు. కావలసింది దాన్ని మార్చడం " .సోషలిస్టు విప్లవం తీసుకురాగలిగింది కార్మికవర్గం మాత్రమే.నడచిన చరిత్ర యావత్తు వర్గ పోరాటాల చరిత్రే.మానవాళిని దోపిడీనుండి విముక్తి చేసే కర్తవ్యానికి శ్రామికవర్గాన్ని సమాయత్తం చేయాలి ! పీడనను , ఆకలిమంటలను , యుధ్దాన్ని నిర్మూలించాలి .శతాబ్దాల క్రమంలో "పెట్టుబడి" ఎలాగుపడిందీ,పెంపొందిందీ కారల్ మార్క్స్వవర్ణించాడు. "నఖశిఖ పర్యంతం,దాని ప్రతి అణువు రుధిరంతో తడిసి " పుట్టిందన్నాడు .( దాస్ క్యాపిటల్ ) వ్యక్తిగత ఆస్తి ప్రసక్తిలేని సమాజంలో మాత్రమే దారిద్ర నిర్మూలన సాధ్యమని ఎంగెల్స్ సూత్రీకరించాడు.ఈనాటి పెట్టుబడిదారులు సమకూర్చుకున్న సంపదలు - బానిసలు యజమానులు లేదా ఫ్యూడల్ ప్రభువులు అర్ధబానిసల శ్రమను దోచుకొని గడించినదానికన్నా భిన్నమేంకాదు . ఈ రకరకాల దోపిడీల మధ్య వ్యత్యాసం తిఫలమివ్వకుండా శ్రమను కొల్లగొట్టే విధానంలో తేడా మాత్రమే .ఈనాటి బూర్జువా సమాజం లోగడ వున్న వాటికన్నా మెరుగైందేమీకాదు .అపార జనసందోహాన్ని అత్యల్పసంఖ్యాకులు దోచుకునేందుకు అవకాశమిస్తున్న మహా భీకర వ్యవస్థ ఇది .(గ్రహించినది )
7.ఫ్రౌయిడ్ - (1856 - 1939) మనోవిశ్లేషణ )
(లైంగిక ఇరుసుగా సాగేదే జీవన వాహనం )
8.లెనిన్ - కమ్యూనిజం (1872 - 1924) * పెట్టుబడిదారి విధానం యొక్క అంత్యదశ సామ్రాజ్యవాదం*
9.స్టాలిన్ - కమ్యూనిజం (1879 - 1953) *రాజ్యరహిత సమాజం
Stalin's Legacy of Statelessness)
(Joseph Stalin (1879-1953)
10.మావొ - (1893 - 1976) *కమ్యూనిజం
( సాంస్కృతిక విప్లవం )
1.బుద్డుడు - (563 - 483 BC)
ప్రతిత్యసముత్పాద/పటిచ్చసముప్పద
కార్యకారణత్వం
ఒక దాని కారణంగా మరొకటి జరగడం
(గతి తార్కిక భౌతిక వాదం) *
1.బుద్ధుని కాలము బుద్ధుని చరిత్ర
2.బుద్ధుని కాలంనాటికి ప్రపంచం చరిత్ర
3.విదేశీ యాత్రికులు
4.పురావస్తు ఆధారాలు
5.శాసనాలు
6.నాణెములు
7.సాహిత్యఆధారాలు
A.మత
B.లౌకిక
C.స్వదేశీ
D.విదేశీ
1. బుద్ధుని కాలము బుద్ధుని చరిత్ర
బౌద్దప్రవక్త గౌతమబుద్ధుడు. గౌతముడు క్రీస్తుపూర్వం 563 నేపాల్లోని టెరాయ్ ప్రాంతంలోని లుంబినీలో క్షత్రియ వంశంలో జన్మించాడు. 483 లో నిర్యాణము పొందాడు.
గౌతమ బుద్ధుడు శాంతి, సమానత్వం మరియు సౌభ్రాతృత్వ దూత
బుద్ధుడు వివాహం జరిగి ఒక బిడ్డ జన్మించాక రాజ్య పరిత్యాగం చేసి సత్యాన్వేషణ ప్రారంభించాడు. అనేక ఏళ్లపాటు కఠోర తపస్సు చేసాడు.
చివరకు భోది వృక్షమూలంలో కుర్చుని
జ్ఞానం సంపాదించాడు.ఆయన సాధించిన
జ్ఞాన సంపదే బౌద్ద దర్శనంగా రూపొందింది.
ఈ ప్రపంచం యొక్క నిజ స్వరూపాన్ని తెలుసుకోవడానికి బుద్ధుడు తన 29వ ఏటనే ఇల్లు వదిలిపెట్టి ఆనాడు అమలులో ఉన్న వివిధ మార్గాలు, పద్ధతులని అనుసరించి అనేక మంది ఆధ్యాత్మిక గురువులతో సాంగత్యం చేసి చివరికి 35 సంవత్సరాల వయస్సులో జ్ఞానోదయాన్ని పొందాడు.ఆ తరువాత పర్యటిస్తూ ధర్మ ప్రచారం చేసి 80 సంవత్సరాల వయస్సులో నిర్యాణము పొందాడు.
అశోక చక్రవర్తి వలన బౌద్ధం చైనా, జపాన్, వియత్నాం, శ్రీ లంక మొదలైన దేశాలకు వెళ్లి అక్కడ నిలదొక్కుకుంది
2.చరిత్రకారుల అంచనా ప్రకారం ఆయన క్రీ.పూ. 563లో జన్మించాడు.ఆయన తండ్రి శుద్ధోదనుడు, తల్లి మాయాదేవి. సకల సౌకర్యాలు కలిగిన విలాసవంతమైన రాజకుటుంబం వారిది.
గౌతమ బుద్ధుడి తొలి పేరు సిద్ధార్థుడు. 22 ఏళ్ల వయసులో ఆయన యశోధరను వివాహం చేసుకున్నాడు.ఆ దంపతులకు ఓ కుమారుడు పుట్టాడు. అతని పేరు రాహుల్.
బుద్ధుడు తన 29వ ఏటనే తన కుటుంబాన్ని వదిలి ప్రపంచంలో ప్రజల కష్టాలకు కారణాలు కనుగొని వాటిని నివారించే సత్యాన్వేషణ కోసం సన్యాసం స్వీకరించాడు.
కఠోర తపస్సు చేశాడు. ఆ తర్వాత సన్యాసం నిరర్థకమని భావించి వదిలేశాడు.
తర్వాత 35 ఏళ్ల వయసులో ధ్యానం ద్వారా ప్రపంచంలోని కష్టాలకు కారణాలను, పరిష్కార మార్గాలను అర్థం చేసుకునేందుకు ప్రయత్నించాడు.
అలా ప్రస్తుత బిహార్లోని గయ ప్రాంతంలో ఓ చెట్టు కింద ధ్యానం చేస్తూ జ్ఞానోదయం పొందాడని చెబుతారు. ఆ ప్రాంతానికే 'బుద్ధ గయ' అనే పేరు వచ్చింది.
తర్వాత దాదాపు 45 ఏళ్ల పాటు అనేక ప్రాంతాల్లో తన సత్యమార్గాన్ని, సిద్ధాంతాలను బోధించాడు. సామాన్యులకు సులువుగా అర్థమయ్యేలా పాళీ భాషలో ఆయన బోధనలు చేసేవాడు.
80 ఏళ్ల వయసులో బుద్ధుడు తుదిశ్వాస విడిచాడు.
3.బుద్ధుని అసలు పేరు సిద్ధార్థ గౌతమ్. అతను కపిలవస్తు రాజ కుటుంబానికి చెందినవాడు. అతని తండ్రి శుద్ధోధనుడు, పాలకుడు. గౌతమ్ తల్లి మాయా దేవి అతనికి జన్మనిచ్చిన వెంటనే మరణించింది.
అతను విశాలమైన మనస్సుతో ఆలోచించే పిల్లవాడు. అతను చాలా క్రమశిక్షణ గలవాడు మరియు సమకాలీన భావనలను అర్థం చేసుకోవడానికి మరియు మరింత జ్ఞానాన్ని సేకరించడానికి ప్రశ్నించడానికి ఇష్టపడేవాడు.
అతను తన జీవితాన్ని ఆధ్యాత్మికత మరియు ధ్యానం కోసం అంకితం చేయాలనుకున్నాడు. ఇది అతని తండ్రికి నచ్చలేదు. అతను ఆధ్యాత్మికతను కనుగొనడానికి తన తండ్రి కోరికలకు విరుద్ధంగా వెళ్ళాడు. ఏదో ఒక రోజు, గౌతమ్ తన కోరికల కోసం తన కుటుంబాన్ని విడిచిపెడతాడని అతని తండ్రి ఆందోళన చెందాడు. దీని కోసం, శుద్ధోధనుడు తన కొడుకును చుట్టుముట్టిన కఠినత్వం నుండి ఎల్లప్పుడూ కాపాడుకున్నాడు. అతను తన కొడుకును రాజభవనాన్ని వదిలి వెళ్ళనివ్వడు. అతను 18 సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్నప్పుడు, గౌతమ్ అద్భుతమైన అందం కలిగిన యువరాణి యశోధరను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి 'రాహుల్' అనే కొడుకు ఉన్నాడు. సిద్ధార్థ కుటుంబం పూర్తి మరియు సంతోషంగా ఉన్నప్పటికీ, అతనికి శాంతి లేదు. గోడలకు అవతల ఉన్న సత్యాన్ని వెతకాలని అతని మనస్సు ఎల్లప్పుడూ అతనిని కోరింది.
బౌద్ధ వ్రాతప్రతుల ప్రకారం, సిద్ధార్థ ఒక వృద్ధుడిని, అనారోగ్యంతో ఉన్న వ్యక్తిని మరియు శవాన్ని చూసినప్పుడు, ఈ భౌతిక ప్రపంచంలో ఏదీ శాశ్వతం కాదని అతను అర్థం చేసుకున్నాడు. అతను అనుభవించిన ఆనందాలన్నీ తాత్కాలికమైనవి మరియు ఏదో ఒక రోజు, అతను వాటిని విడిచిపెట్టవలసి వస్తుంది, గ్రహించాడు . అతను తన కుటుంబాన్ని, సింహాసనాన్ని మరియు రాజ్యాన్ని వదిలి అడవుల్లో మరియు ప్రదేశాలలో లక్ష్యం లేకుండా తిరగడం ప్రారంభించాడు. అతను కోరుకున్నది నిజమైన సత్యాన్ని మరియు జీవిత ఉద్దేశాన్ని కనుగొనడమే. తన ప్రయాణంలో, అతను పండితులను మరియు సాధువులను కలుసుకున్నాడు, కాని ఎవరూ అతని సత్య దాహాన్ని తీర్చలేకపోయారు.
అతను బాధను అనుభవించాలనే లక్ష్యంతో ధ్యానం ప్రారంభించాడు మరియు 6 సంవత్సరాల తర్వాత ఒక పెద్ద మర్రి చెట్టు క్రింద కూర్చొని అంతిమ సత్యాన్ని గ్రహించాడు. అది బీహార్లోని బోద్గయాలో జరిగింది. అతను 35 ఏళ్లు నిండి జ్ఞానోదయం పొందాడు. అతని జ్ఞానానికి హద్దులు లేవు. ఆ చెట్టుకు బోధి వృక్ష అని పేరు పెట్టారు. అతను కొత్తగా కనుగొన్న జ్ఞానంతో చాలా సంతృప్తి చెందాడు మరియు సారనాథ్లో జ్ఞానోదయం గురించి తన మొదటి ప్రసంగం చేశాడు. ప్రపంచంలో ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న బాధలు మరియు కష్టాల వెనుక ఉన్న అంతిమ సత్యాన్ని అతను కనుగొన్నాడు.
బుద్దుడు దుఃఖాన్ని అసలు కారణాన్ని కనుగొన్నాడు.దుఃఖం నుంచి శాశ్వత విముక్తి పొందాలంటే అవిద్యను లేక అజ్ఞానాన్ని తొలగించాలన్నాడు.అవిద్యను నిర్ములించడానికి అష్టాంగమార్గమే సరైనదని బుద్దుడు భోదించాడు.
అష్టాంగం మార్గం అంటే ఎనిమిది అంశాలతో కూడుకుని ఉండేవి అవి
1. సమ్యక్ దృష్టి,
2. సమ్యక్ సంకల్పం,
3. సమ్యక్ వాక్కు,
4. సమ్యక్ కర్మ,
5. సమ్యక్ జీవనం,
6. సమ్యక్ ప్రయత్నం,
7. సమ్యక్ స్మృతి,
8.సమ్యక్ సమాధి(ధ్యానం)
గౌతమ బుద్ధుడిని లార్డ్ బుద్ధ లేదా బుద్ధ అని పిలుస్తారు. అతను పురాతన భారతదేశం యొక్క గొప్ప మరియు మతపరమైన నాయకుడు. అతను బౌద్ధమతం యొక్క స్థాపకుడిగా పరిగణించబడ్డాడు, ఇది నేడు ప్రపంచంలో అత్యధికంగా అనుసరించే మతాలలో ఒకటి. బుద్ధుని అనుచరులను బౌద్ధులు అని పిలుస్తారు, అంటే జ్ఞానోదయం పొందిన జీవులు, అజ్ఞానం నుండి ప్రారంభించి, పునర్జన్మ మరియు బాధల చక్రం వరకు తృష్ణ నుండి స్వేచ్ఛకు మార్గాన్ని తిరిగి కనుగొన్న వారు. దాదాపు 45 ఏళ్లపాటు బుద్ధుడే దీన్ని ప్రచారం చేశాడు.
అతని బోధనలు మోక్షం అనే స్థితిలో ముగిసే బాధ మరియు అసంతృప్తి యొక్క అంతర్దృష్టిపై ఆధారపడి ఉంటాయి.గౌతమ బుద్ధుడు ప్రపంచంలోని గొప్ప మత ప్రచారకులలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతను శాంతి మరియు సామరస్యాన్ని ప్రబోధించేవాడు
బుద్ధం శరణం గచ్ఛామి
ధర్మంశరణం గచ్ఛామి
సంఘం శరణం గచ్ఛామి
అనే దాంట్లో మూడు విషయాలున్నాయి.
1.బుద్ధం 2. ధర్మం. 3 సంఘం.
బుద్ధం శరణం అంటే బుద్ధుణ్ణి శరణుకోరమని కాదు. తనని శరణు కోరమని. తనని గురువుగానో, దేవుడిగానో భావించమని బుద్ధుడు ఎప్పుడూ చెప్పలేదు. బుద్ధం అంటే జ్ఞానం-అని అర్థం! జ్ఞానోదయమైంది గనుకనే సిద్ధార్ఠుడు బుద్ధుడయ్యాడు. ఇక్కడ మనం అర్థం చేసుకోవల్సిందేమంటే జ్ఞానాన్ని శరణు కోరి ముందుకు సాగండి అని. అలాగే, ధర్మం అంటే ప్రకృతి ధర్మం అని అర్థం
ప్రకృతి ధర్మానుసారంగా నడుచుకోండని – అంతేగాని మనిషి మధ్యలోకల్పించుకున్న ఏవో ధర్మాలకు కట్టుబడి ఉండమని కాదు. ప్రకృతి ధర్మాలను అర్థం చేసుకుని, ప్రకృతిలో గల కార్యకారణ సంబంధాల్ని అర్థం చేసుకుని ముందుకు సాగండి అని! ‘ధర్మోరక్షతి రక్షిత:’ – అంటే ప్రకృతి ధర్మాన్ని రక్షించుకుంటే – ఆ ప్రకృతి ధర్మమే మనల్ని రక్షిస్తుంది అని. తర్వాత సంఘం నీ చుట్టూ ఉన్న సంఘాన్నీ, దాని కట్టుబాట్లనూ గుర్తిస్తూ అందులో ఒదుగుతూ, ఇమిడిపోతూ మాత్రమే ముందుకు సాగమని అర్థం.
బుద్ధుని అనుచరులు
బుద్ధుని యొక్క అనేక సమకాలీనులు మరియు సన్నిహిత అనుచరులు అచెమెనిడ్ ( పర్షియాకు చెందిన అచెమెనిడ్ సామ్రాజ్యం )తక్షిశిలాలో చదువుకున్నట్లు చెప్పబడింది: కోసల రాజు పసేనది , బుద్ధుని యొక్క సన్నిహిత మిత్రుడు, బంధులా, పసేదాని సైన్యానికి కమాండర్, అంగులిమాల , బుద్ధుని సన్నిహిత అనుచరుడు. , మరియు జీవక , రాజగృహ వద్ద ఆస్థాన వైద్యుడు మరియు బుద్ధుని వ్యక్తిగత వైద్యుడు. స్టీఫెన్ బాట్చెలర్ ప్రకారం , బుద్ధుడు తక్సిలాలో అతని సన్నిహిత అనుచరులచే పొందిన అనుభవాలు మరియు జ్ఞానం ద్వారా ప్రభావితమై ఉండవచ్చు.
2.బుద్ధుని కాలంనాటికి ప్రపంచం చరిత్ర
అంగుత్తారా నికాయ వంటి పురాతన బౌద్ధ గ్రంథాలలో ఈ పదహారు గొప్ప రాజ్యాలు, గణతంత్రాలు-అంగ, అస్కాకా, అవంతి, చెడి, గాంధార, కషి, కంబోజ, కోసల, కురు, మగధ, మల్లా, మత్స్య (లేదా మచ్చ) , పాంచాల, సురసేన, వెర్జి, వాట్సా ప్రస్తావన ఉంది. ఈ కాలంలో సింధు నాగరికత తర్వాత భారతదేశంలో పట్టణీకరణ (రెండవ) అతిపెద్ద పెరుగుదల కనిపించింది.
పదహారు మహాజనపదాలు – (1) అంగ, (2) మగధ, (3) కాశి, (4) కోసల, (5) యజ్జి, (6) మల్ల, (7) ఛేది, (8) యమస, (9) కురు, (10) పాంచాల, (11) మచ్చ, (12) సురసేన, (13) అస్సక, (14) అవంతి, (l5) గాంధార (16) వజ్జి
రాచరికాలు (మొనార్కీ) : గాంధార, కాంభోజ, కాశీ, వత్స, అవంతి, చేది, కురు, పాంచాల, మత్స్య, అంగ, కోసల, మగధ మరియు శూరసేన
రిపబ్లిక్లు: అస్సాకా, మల్లా & వజ్జి
1.అంగ :
అంగుత్తర నికాయ వంటి బౌద్ధ గ్రంథాలలో “పదహారు గొప్ప దేశాలలో” లెక్కించబడిన అంగ జైన వ్యాఖ్యప్రజ్ఞప్తి యొక్క పురాతన జనపదాల జాబితాలో కూడా ప్రస్తావించబడింది
2.మగధ అనే పేరు మొదట అథర్వణ వేదంలో కనిపిస్తుంది.
3.కాశీ
ఇది వారణాసిలో ఉండేది. మత్స్య పురాణంలో ఉదహరించబడిన వరుణ మరియు అసి నదుల నుండి ఈ నగరానికి పేరు వచ్చింది.
అథర్వణ వేదంలోని పైప్పలాడ పునఃపరిశీలనలో కాశికుల గురించి మొదట ప్రస్తావించబడింది
4.కోసల
షట్పత్ బ్రాహ్మణం కోసల మహాజనపదాల వివరణను ఇస్తుంది. దాని రాజధానితో శ్రావస్తి వద్ద, ఇది మగధ యొక్క వాయువ్య దిశలో, ఆక్రమిత ప్రాంతం చుట్టూ ఉంది.
5.శూరసేన
మెగస్తనీస్ కాలంలో ఈ ప్రదేశం కృష్ణుని ఆరాధనకు కేంద్రంగా ఉండేది. అలాగే, ఇక్కడ బుద్ధుని ఆధిపత్య అనుచరులు ఉన్నారు.
రాజధాని మధుర యమునా నది ఒడ్డున ఉంది."
6.పాంచాల
"చివరి వేద కాలంలో (1100–500 BCE), ఇది పురాతన భారతదేశంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన రాష్ట్రాలలో ఒకటి, ఇది కురు రాజ్యంతో సన్నిహితంగా ఉంది."
7.గాంధార "తక్షశిల రాజధాని (తక్షశిల).
అథర్వణ వేదంలో గాంధార ప్రస్తావన ఉంది.
ప్రజలు పోరాట కళలో బాగా ప్రావీణ్యం పొందారు.
అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం పరంగా ఇది గమనార్హం.
క్రీస్తుపూర్వం ఆరవ శతాబ్దం చివరిలో గాంధారాన్ని పర్షియన్లు స్వాధీనం చేసుకున్నారు."
క్రీ.పూ 518 లో పంజాబు లోని గాంధార రాజ్యం (తక్షీలా) అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం స్వాధీనం చేసుకుంది.ఈ సమయంలో హర్యంక రాజవంశానికి చెందిన మగధ సామ్రాజ్య చక్రవర్తి బింబిసారా (క్రీ.పూ. 558-491) సమకాలీనుడైన పుష్కరసక్తి రాజు గాంధార రాజు. రాజు పుష్కరసాక్తి తన స్థానిక ప్రత్యర్థులపై అధికార పోరాటాలలో పాల్గొన్నాడు. డారియసు ఆధ్వర్యంలోని అచెమెనిదులు క్రీస్తుపూర్వం 516 లో ఈ ప్రాంతంలోకి చొచ్చుకుపోయి ఆధునిక పంజాబు, పాకిస్తాను పశ్చిమ ప్రాంతాలను సింధు నది, సింధు వరకు స్వాధీనం చేసుకుంది.
భారతదేశాన్ని ఆక్రమించిన విదేశీ పాలకులు
ఆక్రమణదారులు వివిధ కారణాల వల్ల భారతదేశంలోకి ప్రవేశించి పదేపదే దాడి చేశారు.
భారతదేశం సంపద మరియు ధర్మాల భూమి,
దండయాత్రకు కారణం. శతాబ్దాలుగా విదేశీ పాలకులు దాదాపు 200 సార్లు దేశాన్ని దోచుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. విదేశీ ఆక్రమణదారుల జాబితాలో పర్షియన్ అచెమెనిడ్ రాజు డారియస్ మొదటి స్థానంలో ఉన్నాడు, అయితే అలెగ్జాండర్ ది గ్రేట్ కూడా భూమి కోసం అతని ఎరను అడ్డుకోలేకపోయాడు.
ప్రసిద్ధ విదేశీ ఆక్రమణలు
పెర్షియన్ దండయాత్ర: సింధు లోయపై అచెమెనిడ్ విజయం క్రీస్తుపూర్వం 6 నుండి 4వ శతాబ్దాల మధ్య జరిగింది మరియు అచెమెనిడ్ పెర్షియన్ సామ్రాజ్యం వాయువ్య భారత ఉపఖండంలోని ప్రాంతాలపై నియంత్రణ సాధించడం చూసింది, ఇది ప్రధానంగా ఆధునిక పాకిస్తాన్ భూభాగాన్ని కలిగి ఉంది.
రెండు ప్రధాన దండయాత్రలలో మొదటిది 535 BCEలో సామ్రాజ్య స్థాపకుడు సైరస్ ది గ్రేట్, అచెమెనిడ్ సామ్రాజ్యం యొక్క తూర్పు సరిహద్దుగా ఏర్పడిన సింధు నదికి పశ్చిమాన ఉన్న ప్రాంతాలను కలుపుకున్నాడు. సైరస్ మరణం తరువాత, డేరియస్ ది గ్రేట్ I పంజాబ్ మరియు సింధ్లపై దండెత్తాడు. డారియస్ కుమారుడు జెర్క్సెస్ భారతదేశంపై దాడి చేయడం కొనసాగించాడు, అయితే అతను అదే సమయంలో గ్రీకులతో యుద్ధంలో చిక్కుకున్నందున విజయవంతం కాలేదు.
దిఅచెమేనియన్ సామ్రాజ్యం మరియు దాని వారసుల మధ్యప్రాచ్య నాగరికతల
పరిణామంలో పురాతన మధ్యప్రాచ్యంలో
6వ శతాబ్దంలో ఇరానియన్సైరస్ ది గ్రేట్ ఆధ్వర్యంలోని పర్షియన్లు తమ మధ్యస్థ దాయాదులను జయించి అచెమేనియన్ రాజ్యాన్ని స్థాపించారు (549). దీని తరువాత లిడియా (546) మరియు బాబిలోనియన్ సామ్రాజ్యం (539) ఆక్రమణ జరిగింది . అరామిక్ పర్షియన్ సామ్రాజ్యం యొక్క అధికారిక భాషగా మారింది మరియు దాని అధికారిక మతం జొరాస్ట్రియనిజం . సైరస్ యొక్క జ్ఞానోదయ విధానం, జయించిన ప్రజలను బహిష్కరించడం మరియు అన్ని స్థానిక జాతీయతలను నాశనం చేయడానికి ప్రయత్నించే అస్సిరో-బాబిలోనియన్ అభ్యాసానికి ముగింపు పలికింది .
దాని తో అచెమేనియన్ సామ్రాజ్యం మొత్తం మధ్యప్రాచ్యాన్ని పాలించింది; గ్రీకు ప్రతిఘటన దానిని ఐరోపాలో విజయవంతంగా విస్తరించకుండా నిరోధించింది .
జొరాస్ట్రియన్లు చదివే అవెస్తా గ్రంథమునకు, భారతీయ వేదాలకు చాలా దగ్గర పోలికలు ఉంటాయి. అవెస్తా గ్రంథము - యశ్న (worship), గాత (Psalms), వెందిదాద్ (law against demons), యస్త (worship hymns), కోర్ద అవెస్తా (litanies and prayers) అను ఐదు భాగాలుగా విభజించబడింది.
జొరాస్ట్రియన్ క్రీస్తు పూర్వం 6వ శతాబ్దంలో సంపూర్ణ మతంగా రూపాంతరం చెందడానికి ముఖ్య కారణం జొరాస్టర్ (Zoroaster) అను ప్రవక్త. కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం ఇతడు క్రీస్తు పూర్వం 1500 సంవత్సరాల నుండి క్రీస్తుపూర్వం 500 వ సంవత్సరాల మధ్య జీవించాడని తెలుపుచున్నవి .
జొరాస్తర్ తన బోధనలతో బాక్ట్రియా (Bactria) సామ్రాజ్యపు రాజైన విష్తాస్ప (Vishtaspa) ను ప్రభావితం చేయగలిగాడు.
దేవాలయాలు
జొరాస్ట్రియన్లు అగ్నిని అహురా మజ్దా దేవుడి చిహ్నంగా భావిస్తారు. గుంపుగా ఒకచోట చేరి అగ్నికి ఎదురుగా కూర్చుని అవెస్తాలోని మంత్రాలు చదువుతూ యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తారు. జొరాస్ట్రియన్ ఏర్పడిన క్రొత్తలో జోరాస్త్రీయన్లకు ఎటువంటి దేవాలయాలు ఉండేవి కాదు. గ్రీకు చరిత్రకారుడైన హెరోడొటస్ (Herodotus) జీవించిన కాలం తర్వాత జొరాష్ట్రియన్లు అగ్ని ఎక్కువసేపు మండే విధంగా కట్టడాలు నిర్మించుకొన్నారు. అవే అగ్ని దేవాలయాలు
(Fire Temples). నేడు అగ్ని దేవాలయాలు టర్కీ, ఇరాన్, భారత దేశం లోను మిగిలియున్నాయి.
3.విదేశీ యాత్రికులు
ప్రాచీన భారతదేశంలో విదేశీ యాత్రికులు
పురాతన భారతదేశం యొక్క చారిత్రక సంప్రదాయాలు ఫాక్సియన్ మరియు మెగస్తనీస్ వంటి విదేశీ యాత్రికులచే గణనీయంగా రూపొందించబడ్డాయి.
చంద్రగుప్త మౌర్యుని పాలనలో, మౌర్య సామ్రాజ్యం యొక్క ఆస్థానం గురించి 4వ శతాబ్దం BCE నుండి గ్రీకు రాయబారి అయిన మెగస్తనీస్ వివరించాడు .
చైనీస్ యాత్రికుడు ఫాక్సియన్ , బౌద్ధ అధ్యయనానికి విరాళాలు అందించాడు మరియు 5వ శతాబ్దం CEలో గుప్తా శకం యొక్క సమాచారాన్ని నమోదు చేశాడు.
హ్యూయెన్ త్సాంగ్ వంటి ఇతరులతో పాటు , ఈ ప్రారంభ పరిశీలకులు భారతదేశం మరియు ప్రపంచం మధ్య శాశ్వత సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నారు, పురాతన భారతీయ రాజకీయాలు, సమాజం మరియు సంస్కృతిపై వెలుగునిచ్చే అమూల్యమైన పత్రాలను వదిలివేసారు. భారత ఉపఖండం యొక్క చారిత్రక గతిశీలతను అర్థం చేసుకోవడం ఇప్పటికీ వారి రచనలపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంది.
ఉడ్డియాన మనే ప్రాంతమొకటి భారతదేశం లో ఉండేది. ఫాహీక్ యాత్రికుడు ఇచట 500 సంఘారామములు ఉన్నవని, ఇవి హీనయానానికి చెందినవని, బుద్ధధర్మమిచట గౌరవించబడేదని చెప్పినాడు.
6వ శతాబ్దములో మనదేశానికి వచ్చిన సుంగ్ అయాత్రికులకు ఉడ్డియాన దేశపురాజు గౌరవపూర్వకమైన స్వాగతిమిచ్చాడట. ఈరాజు శాకాహారియని, ఈయన ప్రతిదినము బుద్ధుని పూజించెడివాడని వీరన్నారు. ఈ ఉడ్డియానములో 70 భిక్షువులు గల బౌద్ధ చైత్యమొకటి, 300 భిక్షువులు గల స్వర్ణశకలాలతో నిండిన మరొక చైత్యము, 200 భిక్షువులున్న వేరొక మహాచైత్యము ఉండెడిదని, ఈభిక్షువులు నియమబద్దమైన జీవితమును నడుపుతూ ఉన్నారని కూడా ఈయాత్రికులు పల్కినారు.
4.పురావస్తు ఆధారాలు
చరిత్రపరంగా తెలంగాణలో అశోకుడి కన్నముందే బౌద్ధమతం ఉందని ఆధారాలు దొరికాయి..
దొరుకుతున్నాయి. కరీంనగర్ జిల్లా (పోతన్).. అదే నేటి బోధన్, బోధన్ కుర్తి అని అంటున్నారు.
-16 మంది శిష్యులను బుద్ధుని వద్దకు పంపగా సింగేయుడు మొదలైనవాళ్లు బౌద్ధమత సిద్ధాంతాలను నేర్చుకొని రాగా తెలంగాణలో బౌద్ధం విస్తరించింది అనడానికి మరికొన్ని ఆనవాళ్లు లభ్యమవుతున్నాయి. బౌద్ధాన్ని పోషించిన చివరి తెలుగు రాజులు (పాలకులు) విష్ణుకుండినులే. తెలంగాణలో అక్కడక్కడ గోవిందవర్మ, మాధవ వర్మల శాసనాల్లోనూ మనకు కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. ఉత్తర భారతం కంటే దక్షిణాపథంలో బౌద్ధం విస్తరించిందనడానికి చరిత్రే సాక్ష్యం. తెలంగాణలో బౌద్ధారామాలు (బౌద్ధాలయాలు) కొన్ని మాత్రమే వెలుగుచూశాయి. అలాగే కేంద్ర పురావస్తు శాఖ (ఏఎస్ఐ) రాష్ట్ర పురావస్తుశాలల శాఖ కనుగొని బౌద్ధానికి సంబంధించిన వస్తువులు, శాసనాలను భద్రపర్చారు. ఇప్పటివరకు తెలంగాణలో 1. కోటిలింగాల కరీంనగర్ 2. బోధన్కుర్తి 3. దూళికట్ట 4. ఫణిగిరి 5. కొండాపూర్ మెదక్ (నేటి సంగారెడ్డి) మొదలైన కొన్నింటిని మాత్రమే పరిశోధించారు. ఇంకా ఎన్నో బౌద్ధారామాలు ఉన్నాయి. బౌద్ధం 16 (షోడశ) జన పదాల్లో అస్మక అనే పదం ఉన్నప్పటికినీ, అస్మక అనే రాజు కూడా ఉండేవాడని, అతను కూడా బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించినట్టుగా కూడా కొందరు పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
-క్రీ.పూ 3వ శతాబ్దం క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దాల మధ్య ఘన చరిత్ర తెలంగాణకు ఉన్నది. ఆ చరిత్ర గురించి బౌద్ధ సోదకులైన కొండన, శరభాంకపాలుని రచనలు చెబుతున్నాయి.
5.శాసనాలు
పురావస్తు ఆధారాల ప్రకారం భట్టిప్రోలు స్థూప నిర్మాణం క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దంలోనే జరిగిందని, ఆ సమయంలో స్థానిక రాజైన కుబిరకుని ఆధ్వర్యంలో స్థానికులు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొని, స్థూపంలో బుద్ధుని ధాతువులుగల రాయి, స్ఫటికంతో చేసిన పేటికలను ఉంచి వాటిలోను, పక్కన, బంగారు పూసలు, ముత్యాలు, రాగి, వెండితో చేసిన ఆకులు, పేటిక అడుగు భాగాన అమర్చిన 24 నొక్కుడు గుర్తులు గల నాణేలను కూడా ఉంచారు. ధాతుపేటికలపై చెక్కిన బ్రాహ్మీలిపిని పరిశీలించిన బూలర్, ఈ శాసనాలు క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దానికి చెందినవని తెలియచేసి భట్టిప్రోలు స్థూపం, శాసనాలకు ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టాడు.
268 BCE నుండి 232 BCE వరకు మౌర్య సామ్రాజ్యానికి చెందిన అశోక చక్రవర్తి చేసిన స్తంభాలు, బండరాళ్లు మరియు గుహ గోడలపై ముప్పైకి పైగా శాసనాల సమాహారం అశోక శాసనాలు. అశోకుని "ధర్మ శాసనాలు" ఆధునిక భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్తాన్ ప్రాంతాలలో చెదరగొట్టబడ్డాయి. వారు ముఖ్యమైన ప్రారంభ బౌద్ధ పురావస్తు ప్రదేశాలతో పాటు బౌద్ధమతం యొక్క మొదటి ప్రత్యక్ష సాక్ష్యాన్ని అందించారు.
6.నాణెములు
భారతదేశంలో నాణేల తయారీ 1 వ సహస్రాబ్ది BCE నుండి 6వ శతాబ్దం BCE ప్రారంభమైంది మరియు దాని ప్రారంభ దశలో ప్రధానంగా రాగి మరియు వెండి నాణేలను కలిగి ఉంది.ఈ కాలానికి చెందిన నాణేలు కర్షపానాలు లేదా పనా .అయితే, అనేక రకాల ప్రాచీన భారతీయ నాణేలు, పశ్చిమాసియాలో చెలామణిలో ఉన్న వాటిలా కాకుండా, లోహపు కడ్డీలు ముద్రించబడ్డాయి, స్టాంప్డ్ కరెన్సీ యొక్క ఆవిష్కరణ ఇప్పటికే ఉన్న టోకెన్ కరెన్సీకి జోడించబడిందని సూచిస్తుంది. తొలి చారిత్రక భారతదేశంలోని జనపదాలు మరియు మహాజనపద రాజ్యాలు . గాంధార , కుంతల , కురు , మగధ , పాంచాల , శాక్య , సురసేన , సురాష్ట్ర మరియు విదర్భ మొదలైన వారి స్వంత నాణేలను ముద్రించిన రాజ్యాలు
భారతదేశం యొక్క నాణేలు
మౌర్య సామ్రాజ్య నాణేలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి
7.సాహిత్యఆధారాలు
A.మత B.లౌకిక
C.స్వదేశీ D.విదేశీ
ముఖ్యమైన బౌద్ధ రచయితలు
అశ్వఘోష – సంస్కృతంలో 'బుద్ధచరిత' (బుద్ధుని చర్యలు) రచయిత . కనిష్కుని సమకాలీనుడు. అతను పండితుడు, కవి, నాటకకర్త, సంగీత విద్వాంసుడు మరియు డిబేటర్.
నాగార్జున - అతను మహాయాన బౌద్ధమతం యొక్క మధ్యమక పాఠశాల స్థాపకుడు .
అసంగ & వసుబంధు (సోదరులు) – వసుబంధు యొక్క గొప్ప రచన, అభిధర్మకోశ, బౌద్ధమతం యొక్క ఎన్సైక్లోపీడియాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అసంగ తన గురువు మైత్రేయనాథ స్థాపించిన యోగాచార లేదా విజ్ఞానవాద పాఠశాలలో ముఖ్యమైన ఉపాధ్యాయుడు. నాల్గవ శతాబ్దం CEలో ఇద్దరు సోదరులు పంజాబ్లో బౌద్ధమతాన్ని వ్యాప్తి చేశారు.
బుద్ధఘోష – విశుద్ధిమగ్గ- శుద్ధి మార్గం, బుద్ధుని విముక్తి మార్గం గురించి థెరవాడ అవగాహన యొక్క సమగ్ర సారాంశం మరియు విశ్లేషణ , అతని ఉత్తమ రచనగా పరిగణించబడుతుంది. ఇతను గొప్ప పాళీ పండితుడు.
దిన్నాగా - అతను బౌద్ధ తర్క స్థాపకుడు, ఐదవ శతాబ్దపు చివరి మేధావిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ధర్మకీర్తి - అతను ఏడవ శతాబ్దం AD లో నివసించాడు మరియు గొప్ప బౌద్ధ తార్కికుడు, తాత్విక ఆలోచనాపరుడు మరియు మాండలికవేత్త
బౌద్ధ సాహిత్యం- కొన్ని విషయాలు బౌద్ధ ధర్మ సాహిత్యం పాళీ, మాగధి, ప్రాకృత భాషల్లో ఉంది. పాళీ భాషలో రాసిన దమ్మ గ్రంథాల్లో ముఖ్యమైనవి త్రిపీఠకాలు..
బౌద్ధ సాహిత్యం- కొన్ని విషయాలు
బౌద్ధ ధర్మ సాహిత్యం పాళీ, మాగధి, ప్రాకృత భాషల్లో ఉంది.
-పాళీ భాషలో రాసిన దమ్మ గ్రంథాల్లో ముఖ్యమైనవి త్రిపీఠకాలు.
-త్రిపీఠక అంటే మూడు ధర్మపీఠికలు అని అర్థం. అవి..
1. సుత్త 2. వినయ 3. అభిదమ్మ పీఠికలు
-పీఠిక అనగా చిన్న గంప అని అర్థం. బుద్ధుని మరణానంతరం అతని బోధనలు మూడు గంపల్లో సేకరించారు. వీటినే త్రిపీఠకాలు అంటారు.
మిలిందపఞ్హ ( ' మిలిందా యొక్క ప్రశ్నలు ' ) అనేది బౌద్ధ గ్రంథం , ఇది 100 BC మరియు 200 AD మధ్య కాలానికి చెందినది. ఇది భారతీయ బౌద్ధ ఋషి నాగసేన మరియు 2వ శతాబ్దపు BC ఇండో-గ్రీక్ రాజు మెనాండర్ I ( పాలీ : మిలిందా ) మధ్య జరిగిన సంభాషణను రికార్డ్ చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది .
***
ఇతర విషయాలు
సామకాలీన తత్త్వవేతలు
బుద్ధుడు( గౌతముడు క్రీస్తుపూర్వం 563 లో జన్మించి 483 లో నిర్యాణము పొందాడు. )
కన్ఫ్యూషియస్ (సెప్టెంబరు 28, క్రీ.పూ 551 – క్రీ.పూ. 479) చైనాకు చెందిన శోధకుడు,, సామాజిక తూర్పు దేశాల తత్వవేత్త. ఇతని బోధనలు, తత్వము అనేకానేక దేశాల ప్రజలపై తన లోతైన ప్రభావాన్ని చూపగలిగింది. ఉదాహరణకు చైనీస్, కొరియన్, జపనీస్, తైవానీస్, వియత్నామీస్ ఆలోచనలు, తత్వము, జీవితం.
సోక్రటీస్ ( క్రీ.పూ 470 - క్రీ.పూ 399) గ్రీకు దేశంలోని ఏథెన్సుకు చెందిన తత్వవేత్త. పాశ్చాత్య తత్వానికి ఆద్యునిగా భావిస్తారు. ఈయన సృష్టించిన సోక్రటీసు విధి/పద్దతి చాలా ప్రాచుర్యం చెందినది. ఈయన సృష్టించిన తత్వశాస్త్ర విధానంలో సాగే భోదనా విధానంలో ఉపాధ్యాయుడు అడిగే ప్రశ్న విద్యార్థి మనసులోని మంచి సమాధానాన్ని, ప్రాథమిక భావనల్ని బయల్పరిచేదిగా ఉండాలి.
సోక్రటీసు పాశ్చాత్య తత్వశాస్త్రం పై బలమైన ముద్ర వేశాడు. ముఖ్యంగా ప్లేటో, మరియు అరిస్టాటిల్ పై ఈయన ప్రభావం ఎంతో ఉంది. నీతి నియమాలు, తర్క శాస్త్రం లో ఈయన ఎనలేని కృషి చేశాడు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధ క్షేత్రాలు
బౌద్ధమతం ఆరంభ దశనుండి ఆంధ్ర ప్రదేశ ప్రాంతలో విశేషమైన ఆదరణ పొందింది.
అశోకునికి ముందే, అనగా బుద్ధుని కాలం నుండే ఆంధ్రదేశంలో బౌద్ధమతం ప్రాచుర్యంలో ఉన్నదని పెక్కు ఆధారాల వల్ల తెలుస్తుంది. బౌద్ధ ధర్మం ఆంధ్ర జాతిని సమైక్య పరచి వారి కళానైపుణ్యానికి, సృజనా సామర్ధ్యానికి, నిర్మాణ నైపుణ్యానికి, తాత్విక జిజ్ఞాసకు అపారమైన అవకాశం కల్పించింది.
సుప్రసిద్ధ దార్శనికులు అయిన నాగార్జునుడు, ఆర్యదేవుడు, భావవివేకుడు, దిజ్ఞాగుడు వంటి వారికు ఆంధ్రదేశం నివాసభూమి అయ్యింది. థేరవాదులకు మగధవలె మహాయాన బౌద్ధులకు ఆంధ్రదేశం పవిత్ర యాత్రాస్థలం అయ్యింది
అమరావతి స్తూపంపై చెక్కిన పద్మం
తూర్పున శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని శాలిహుండం నుండి విజయనగరం జిల్లాలోని రామతీర్థం వరకు, పడమర కరీం నగర్ జిల్లా ధూళికట్ట నుండి వైఎస్ఆర్జిల్లా ఆదాపూర్ వరకు ఆంధ్రదేశం
నలుమూలలలో అనేక బౌద్ధ క్షేత్రాలు వెలిశాయి. క్రీ.పూ. 300 నుండి సా.శ.300 వరకు, 600 సంవత్సరాలు ఆంధ్రావనిలో జీవితం ప్రగాఢంగా బౌద్ధం ప్రభావంలో ఉంది. కుల వ్యవస్థ లోని దురభిమానం ఆనాటి శాసనాలలో కానరాదు. విధికుడు అనే చర్మకారుడు సకుటుంబంగా అమరావతి స్థూపాన్ని దర్శించి బహుమతులు సమర్పించినట్లు అక్కడి ఒక శాసనం ద్వారా తెలుస్తుంది. ఆ కాలంలో వర్తకం, వ్యవసాయం, వృత్తిపనులు సర్వతోముఖంగా విస్తరించాయని అనేక ఆధారాల ద్వారా తెలుస్తున్నది.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో బౌద్ధమతం స్థూపాలున్న
ముఖ్య క్షేత్రాలు.
బౌద్ధం ఆరంభ కాలంలో మహాయాన కాలం
స్థూపాలు, చైత్యాలు
ముఖ్యమైన క్షేత్రాలు
గుంటుపల్లి (కామవరపుకోట)
ఏలూరు జిల్లా కామవరపుకోట మండల గ్రామం, చారిత్రక బౌద్ధక్షేత్రం
అమరావతి స్తూపం
బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం గౌతమ బుద్ధుని మరణం తరువాత భారతదేశంలోని వివిధ బౌద్ధ పాఠశాలల మధ్య అభివృద్ధి చెందిన తాత్విక పరిశోధనల తరువాత అభివృద్ధి చెందింది తరువాత ఆసియా అంతటా వ్యాపించింది. బౌద్ధ మార్గం తాత్విక తార్కికం, ధ్యానం బౌద్ధ సంప్రదాయాలు విముక్తికి అనేక బౌద్ధ మార్గాలను బోధిస్తాయి భారతదేశంలో తరువాత తూర్పు ఆసియాలో బౌద్ధ ఆలోచనాపరులు ఈ మార్గాల విశ్లేషణలో దృగ్విషయం, నీతి, ఒంటాలజీ, ఎపిస్టెమాలజీ, తర్కం, సమయ తత్వశాస్త్రం వంటి విభిన్న అంశాలను మిళితం చేస్తుంది. ప్రారంభ బౌద్ధమతం ఇంద్రియ అవయవాలు (అయతానా) ద్వారా పొందిన అనుభవ ఆధారాలపై ఆధారపడింది బుద్ధుడు కొన్ని మెటాఫిజికల్ ప్రశ్నల నుండి సందేహాస్పదమైన దూరాన్ని నిలుపుకున్నట్లు అనిపిస్తుంది, అవి విముక్తికి అనుకూలంగా లేనందున వాటికి సమాధానం ఇవ్వడానికి నిరాకరించాయి, బౌద్ధ తత్వశాస్త్రంలో పునరావృతమయ్యే ఇతివృత్తం భావనల పునర్నిర్మాణం, తరువాత బౌద్ధ మధ్య మార్గానికి తిరిగి రావడం
నలంద
బౌద్ధ నలంద విశ్వవిద్యాలయం, మఠం 5 వ శతాబ్దం CE నుండి 12 వ శతాబ్దం వరకు భారతదేశంలో ఒక ప్రధాన అభ్యాస కేంద్రంగా ఉంది.
ఉదారమైన హృదయం, దయగల మాటలు మరియు సేవ మరియు కరుణతో కూడిన జీవితం మానవాళిని పునరుద్ధరించే అంశాలు .
మన ఆలోచనల ద్వారా మనం రూపుదిద్దుకున్నాం; మనం అనుకున్నట్లు అవుతాము. మనస్సు స్వచ్ఛంగా ఉన్నప్పుడు, ఆనందం ఎప్పటికీ వదలని నీడలా అనుసరిస్తుంది. గతం ఇప్పటికే పోయింది, భవిష్యత్తు ఇంకా ఇక్కడ లేదు.
వెయ్యి పనికి రాని మాటల కంటే.. మిమ్మల్ని శాంతియుతంగా మార్చే ఒక్క మంచి మాట మేలు." ఈ సూక్తి గౌతమ బుద్ధుడు బోధించింది.
గౌతమ బుద్ధుడు చెప్పిన 10 ఆసక్తికరమైన సూక్తులు
"ధ్యానాన్ని ఒక పనిగా చెయ్యకు. ప్రతి పనినీ ఒక ధ్యానంగా చెయ్యి."
"కాలాన్ని వృధా చేయడమంటే, నిన్ను నువ్వు దోపిడీ చేసుకోవడమే."
"మన లోపల శత్రువు లేనంత వరకు మన బయటి శత్రువు మనను భయపెట్టలేడు."
"మనిషికి నిజమైన ఆనందం లభించేది అతడి ఆలోచనల్లోనే."
"ఒక దీపం వేల దీపాలను వెలిగించినట్టుగానే, మన సంతోషం ఇతరుల సంతోషానికి కారణం కావాలి."
"మీరు వెయ్యి యుద్ధాల్లో వెయ్యి మందిపై విజయం సాధించి ఉండొచ్చు. కానీ, తనపై తాను విజయం సాధించినవారే అసలైన విజేత."
"నిజం మాట్లాడండి. కోపాన్ని దరిచేరనీయకండి. ఎవరైనా అడిగితే మీ దగ్గర ఉన్నంతలో కొంత సాయం చేయండి."
"చెడును దూరం పెట్టండి, మంచిని పెంచండి. మనసును శుద్ధి చేసుకోండి."
"ద్వేషాన్ని దూరం చేయగలిగేది ప్రేమే తప్ప ద్వేషం కాదు."
"మనసు చెప్పినట్టు మనం వినడం కాదు, మనం చెప్పినట్టు మనసు వినాలి."
కోరికలు మరియు భూసంబంధమైన వస్తువులపై ఆకర్షణ కారణంగా జరిగింది.
అతను మరణించిన కొన్ని శతాబ్దాల తరువాత, అతను బుద్ధుడు అని పిలువబడ్డాడు, అంటే జ్ఞానోదయం పొందినవాడు. బుద్ధుని బోధనలన్నీ వినయలో సంకలనం చేయబడ్డాయి. అతని బోధనలు మౌఖిక సంప్రదాయాల ద్వారా ఇండో-ఆర్యన్ సమాజానికి అందించబడ్డాయి.
తన ఉపన్యాసంలో, అతను కోరికలను జయించడానికి మరియు పూర్తి నియంత్రణను సాధించడానికి నోబుల్ ఎయిట్ఫోల్డ్ మార్గాన్ని పేర్కొన్నాడు. మొదటి 3 మార్గాలు భౌతిక నియంత్రణను ఎలా పొందవచ్చో వివరించాయి. పూర్తి మానసిక నియంత్రణను ఎలా సాధించాలో తదుపరి 2 మార్గాలు మాకు చూపించాయి. ప్రజలు అత్యున్నత స్థాయి మేధస్సును పొందడంలో సహాయపడటానికి చివరి 2 మార్గాలు వివరించబడ్డాయి. ఈ మార్గాలు సరైన అవగాహన, సరైన ఆలోచన, సరైన ప్రసంగం, సరైన చర్య, సరైన జీవనోపాధి, సరైన ప్రయత్నం, సరైన మైండ్ఫుల్నెస్ మరియు సరైన ఏకాగ్రత సమకాలికంగా వివరించబడ్డాయి.
". గౌతమ బుద్ధుని కంటే పూర్వం బుద్ధులు ఉండేవారని, భవిష్యత్తులో కూడా బుద్ధులు ఉంటారని బౌద్ధమతం నమ్ముతుంది. బౌద్ధులు గౌతమబుద్ధుని జీవితం అతని పుట్టినప్పటి నుండి అతని జ్ఞానోదయం మరియు నిర్వాణ దశకు వెళ్లే వరకు జరుపుకుంటారు.
అపవిత్రత (క్లేషా) - అజ్ఞానం, తృష్ణ మరియు అంటిపెట్టుకుని ఉండటం. కల్మషము అంటే మనస్సు యొక్క మలినములు క్రియల వలన కలుగుతాయి.
చర్య (కర్మ) - మానసిక నిర్మాణం మరియు మారడం.
బాధ (దుఃఖా) - స్పృహ, పేరు & రూపం, ఆరు ఇంద్రియాలు, అనుభూతి, పుట్టుక, వృద్ధాప్యం మరియు మరణం.
కలిసి, అపవిత్రతలు మరియు చర్యలు బాధ యొక్క మూలాన్ని మరియు మనలో ప్రతి ఒక్కరూ మనల్ని మనం కనుగొనే లేదా మనం జన్మించిన నిర్దిష్ట పరిస్థితులను వివరిస్తాయి. ఆశ్రిత మూలాన్ని చూసేవాడు ధర్మాన్ని చూస్తాడని మరియు ధర్మాన్ని చూసేవాడు బుద్ధుడిని చూస్తాడని బుద్ధుడు నొక్కి చెప్పాడు . ఆధారిత ఆవిర్భావం యొక్క పనితీరును చూడగలిగితే మరియు అర్థం చేసుకోగలిగితే, అతను మనస్సులోని మలినాలను - అజ్ఞానం, తృష్ణ మరియు వ్రేలాడదీయడం ద్వారా ఈ ఆశ్రిత మూలం యొక్క దుర్మార్గపు వృత్తాన్ని బద్దలు కొట్టగలడు . ఈ మలినాలను తొలగించిన తర్వాత, చర్యలు నిర్వహించబడవు మరియు అలవాటు-శక్తి ఉత్పత్తి చేయబడదు. ఒకసారి చర్యలు ఆగిపోతే, పునర్జన్మ మరియు బాధలు కూడా నిలిచిపోతాయి.
జొరాస్ట్రియన్ మతం
భాష
జొరాస్ట్రియన్ (ఆంగ్లం : Zoroastrianism) ఇరాన్ (పూర్వపు పర్షియా) దేశానికి చెందిన ప్రాచీన మతం. ఈ మతాన్ని "మజ్దాయిజం" అనికూడా అంటారు. దీనిని జొరాస్టర్ (జరాతుష్ట్ర, జర్-తోష్త్) స్థాపించారు. ఈ మతంలో దేవుని పేరు అహూరా మజ్దా. ఈ మతస్థుల పవిత్రగ్రంధం, "జెండ్-అవెస్తా" లేదా "అవెస్తా". ఈ మతం ప్రాచీన పర్షియాలో పుట్టినా ఈ మతస్థులు ఎక్కువగా భారతదేశంలో నివసిస్తున్నారు. అందులోనూ ముంబాయిలో ఎక్కువగా నివసిస్తున్నారు.
జొరాస్త్రమతం
జొరాస్ట్రియన్ మతాన్ని అనుసరించే వారిని జొరాస్ట్రియన్లు అని అంటారు. ఈ మతం క్రైస్తవ మతాలకంటే పూర్వం ఆవిర్భవించింది. జొరాస్ట్రియన్ల మత గ్రంథమైన అవెస్తా (Avesta) లో దేవుడి పేరు ఆహూరా మజ్దా (Ahura Mazda).
జొరాస్ట్రియన్ క్రీస్తు పూర్వం 6వ శతాబ్దంలో సంపూర్ణ మతంగా రూపాంతరం చెందడానికి ముఖ్య కారణం జొరాస్టర్ (Zoroaster) అను ప్రవక్త. కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం ఇతడు క్రీస్తు పూర్వం 1500 సంవత్సరాల నుండి క్రీస్తుపూర్వం 500 వ సంవత్సరాల మధ్య జీవించాడని తెలుపుచున్నవి .
యుక్త వయసులో ఉన్న జొరాస్తర్ (జరాతుస్త్ర) కు స్వప్నంలో సృష్టి కర్త అయిన అహురా మాజ్డ పంపిన ఓహు మనా (Vohu Manah) అను దేవ దూత దర్శనమిచ్చి దైవ ప్రకటకన చెప్పగా దేవుడు ఒక్కడే అని నమ్మిన జొరాస్తర్ ఆయ పెద్దలకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేయసాగాడు. పూజారులు నమ్మే దేవతలను దేవుళ్ళను దెయ్యాలుగా వర్ణించసాగాడు. దెయ్యాల మతాన్ని వీడమని వారితో చెప్పేవాడు. ఆగ్రహించిన పెద్దలు జొరాస్తర్ ను అంతంచేయాలనుకొని పలుమార్లు విఫలమయ్యారు. జొరాస్తర్ తన బోధనలతో బాక్ట్రియా (Bactria) సామ్రాజ్యపు రాజైన విష్తాస్ప (Vishtaspa) ను ప్రభావితం చేయగలిగాడు. జొరాస్తర్ ముగ్గురు స్త్రీలను వివాహం చేసుకొని ఆరుగురు పిల్లలకు తండ్రి అయ్యాడు. శతాబ్దాల తరువాత బాక్ట్రియాలో ఉన్న ప్రజలు జొరాస్త్రమతాన్ని స్వీకరించారు. చివరికి ట్యురాన్ (Turan) సామ్రాజ్యానికి, పర్షియా సామ్రాజ్యానికి జరిగిన యుద్ధంలో ట్యురాన్ దేశపు రాజు చేతిలో జొరాస్తర్ మరణించాడు. మరణానికి ముందే జొరాస్తర్ తన వంశంనుండి ముగ్గురు రక్షకులు కన్యకలకు జన్మిస్తారని ప్రవచించాడు
అవెస్త
జొరాస్ట్రియన్లు చదివే అవెస్తా గ్రంథమునకు, భారతీయ వేదాలకు చాలా దగ్గర పోలికలు ఉంటాయి. అవెస్తా గ్రంథము - యశ్న (worship), గాత (Psalms), వెందిదాద్ (law against demons), యస్త (worship hymns), కోర్ద అవెస్తా (litanies and prayers) అను ఐదు భాగాలుగా విభజించబడింది. ఈ గ్రంథం గ్రీకు వీరుడైన అలగ్జాండర్, అరబ్బులు వంటి శత్రుదేశ రాజుల ఆక్రమణలవల్ల అవెస్తా చాలా వరకూ నాశనమైయ్యింది . నేడు గ్రంథములో కొంత భాగం మాత్రమే మిగిలియున్నది.కన్నడ భాష తెలుగు భాషకు దగ్గరగా ఉన్నట్టు అవెస్తలో ఉపయోగించిన భాష కూడా సంస్కృత భాషకు చాలా దగ్గరగా ఉంటుంది.
దేవాలయాలు
జొరాస్ట్రియన్లు అగ్నిని అహురా మజ్దా దేవుడి చిహ్నంగా భావిస్తారు. గుంపుగా ఒకచోట చేరి అగ్నికి ఎదురుగా కూర్చుని అవెస్తాలోని మంత్రాలు చదువుతూ యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తారు. జొరాస్ట్రియన్ ఏర్పడిన క్రొత్తలో జోరాస్త్రీయన్లకు ఎటువంటి దేవాలయాలు ఉండేవి కాదు. గ్రీకు చరిత్రకారుడైన హెరోడొటస్ (Herodotus) జీవించిన కాలం తర్వాత జొరాష్ట్రియన్లు అగ్ని ఎక్కువసేపు మండే విధంగా కట్టడాలు నిర్మించుకొన్నారు. అవే అగ్ని దేవాలయాలు (Fire Temples). నేడు అగ్ని దేవాలయాలు టర్కీ, ఇరాన్, భారత దేశం లోను మిగిలియున్నాయి.
నమ్మకాలు
జొరాస్ట్రిరియన్ల నమ్మకం ప్రకారం సృష్టి కర్త అహుర మాజ్డా. ఇతడు సత్యము, వెలుగు, పరిశుద్ధత, క్రమము, న్యాయము, బలము, ఓర్పుకు గుర్తు.
ఈ ప్రపంచం మంచికి చెడుకి మధ్య యున్న యుద్ధ భూమి. అందువల్ల ప్రతి మనుష్యుడు దుష్టత్వం నుండి దూరంగా ఉండుట ద్వారా తన ఉనికిని కాపాడుకొని, మత ఆచారాల ద్వారా పరిశుద్ధపరచుకోవాలి.
జొరాస్ట్రిరియన్ల నమ్మకం ప్రకారం దేవుడు తన నుండి దృశ్యమైన ప్రపంచాన్ని, అదృశ్యమైన ప్రపంచాన్ని సృష్టించాడు. కనుక సృష్టిని పరిశుభ్రంగా ఉంచడం ప్రతి మానవుడి బాధ్యత.
దేవుడు ఆత్మ స్వారూప్యాలను మొదటగా సృష్టించాడు. అగ్ని, నీరు, గాలి, మట్టి, మొక్కలు, జంతువులు, మనుష్యులు కలిగియున్న ప్రపంచము దేవుని శరీరమువలే యున్నది. అయితే ఆయన ఆత్మ ఎల్లప్పుడూ సృష్టిని సంరక్షించుకొనుచున్నది. ఆది మానవుడినుండి సంరక్షణా దూతలను, మష్యె (Mashye), మష్యానె ( Mashyane) అను మొదటి స్త్రీ పురుషులను సృష్టించాడు దేవుడు. ఈ స్త్రీ పురుషుల నుండియే సమస్త మానవ జాతి ఆవిర్భవించింది.
దేవుని సులక్షణాలను ప్రతిబంబించే, భౌతిక ప్రపంచంలో దుష్టుడితో పోరాడటంలో దేవునికి సాయపడే దైవ స్వరూపాలు ఉంటాయి. వీటిలో గొప్పవైన ఆరు అమరమైన స్వరూపాలు లేక అమేష స్పెంతాస్. ఇంకా దేవ దూతలు వగైరా ఉంటాయి. దేవతలను ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి అర్పణలతో కూడిన యజ్ఞాలు, ప్రార్థనలు చేస్తారు.
మనిషి సహజంగా దైవ స్వరూపం కలిగి దైవ లక్షణాలు కలిగియుంటాడు. మనుష్యులకు రెండు అవకాశాలుంటాయి - ఒకటి నీతిగా ఉండి దేవుడి బోధనలు పాటించడం, రెండవది దుష్టత్వాన్ని పాటించి నాశనమవ్వడం. మనిషి ఎంచుకొన్న మార్గాన్ని బట్టి దేవుడు ఆ మనుష్యుని ఖర్మను నిర్ణయిస్తాడు. పాప ప్రాయిశ్చిత్తం చేసుకొనే విధానం గురించి, సత్ప్రవర్తన గురించి దేవుడు విజ్ఞానాన్ని ఇస్తాడు. కాని తనను ఆరాధించేవారు చేసిన పాపాలను మోయడు.
దేవుడు భౌతిక ప్రపంచం సృష్టించక ముందే ఆత్మీయ ప్రపంచాన్ని సృష్టించాడు. ఆత్మీయ ప్రపంచం దుష్టశక్తికి అతీతమైనది. భౌతిక ప్రపంచం ఎప్పుడూ దుష్టుడి ఆక్రమణకి గురవ్వుతూవుంటుంది ఎందుకనగా దుష్టుడు అక్కడ నివాసమేర్పరచుకొన్నాడు. కనుక మనుష్యులు తమకు ఎదురయ్యే ప్రమాదాలను గుర్తించాలి. వాటివైపు వెళ్ళకూడదు. అగ్ని, నీరు, భూమి, గాలి - వీటిని దుష్ట స్వరూపాలు లోపలికి వెళ్ళి కాలుష్యం చేయకుండా కాపాడాలి. మృత దేహాలను ఖననం చేయకూడదు, పాతిబెట్టకూడదు, నీటిలో పడవేయకూడదు. రాబందులకు, ఇతర పక్షులకు ఆహారంగా వేయాలి.
జొరాస్ట్రియన్ ప్రవక్త అయిన జొరాస్తర్ బోధనలపై ఆధారపడియున్నది. ఒక కథ ప్రకారం దేవుడే స్వయంగా జరాతుస్త్రకు దర్శనమిచ్చి సృష్టి రహస్యాలను, సన్మార్గంలో పయనించడానికి మానవులు పాటించవలసిన నియమాలను తెలిపాడు. జొరాస్తర్ బోధనలు జెండ్ అవెస్తా (Zend Avesta) లో దొరకుతాయి. జొరాస్ట్రియన్లు జరతుస్త్ర పుట్టుక 3000 సంవత్సరాల పాటూ సాగే సృష్టి చక్రం ఆరంభాన్ని తెలియజెప్పిందని నమ్ముతారు. బోధనలను భద్రపరచడానికి, మానవాళిని నడిపించడానికి ప్రవక్త భూమి పై ప్రతి యుగం చివరలో అవతారమెత్తుతాడు. బోధనలను భద్రపరచడానికి, మానవాళిని నడిపించడానికి ప్రవక్త భూమి పై ప్రతి యుగం చివరలో అవతారమెత్తుతాడు. జొరాస్తర్ కుమారుడైన షోశ్యాంత్ (మూడవ ప్రవక్త) తీర్పు దినాన్ని, భౌతిక ప్రపంచంలో దుష్ట శక్తుల సంహారం గురించి ప్రవచిస్తాడు.
జొరాస్ట్రియన్ల నమ్మకం ప్రకారం మరణము అనేది ఆత్మ శరీరంలోంచి బయటకు వెళిపోవడం వల్ల సంభవిస్తుంది, ఆపై శరీరం అపవిత్రమైపోతుంది. ఆత్మ శరీరం నుండి బయటకు వెడలిన తరువాత 3 రోజులవరకూ ఆ శరీరం వద్ద తిరుగుతూ తరువాత దేనా అనే ఆత్మ సాయంతో ఆత్మీయ లోకానికి వెళ్ళిపోతుంది. అక్కడున్న దేవ దూత విచ్చేసిన ఆత్మ అంతిమతీర్పు దినానికి ముందు తాత్కాలికంగా స్వర్గానికి వెళ్ళాలో నరకానికి వెళ్ళాలో నిర్ణయిస్తుంది. జొరాస్ట్రియన్ల నమ్మకం ప్రకారం అంతిమ తీర్పు దినములో దేవుడు మరణించిన ఆత్మలను లేపి రెండవసారి విచారణకు సిద్ధం చేస్తాడు. అన్ని మంచి ఆత్మలు స్వర్గంలో శాశ్వత స్థానాన్ని పొందుతాయి, మిగిలిన ఆత్మలు నిత్య జీవం పొందేవరకూ తాత్కాలికంగా శిక్షలు పొందుతాయి. కొంతమంది జొరాస్ట్రియన్లు దైవ నిర్ణయం ప్రకారం ఆత్మలు పొరపాట్లను అధికమించి, సిద్దిత్వం పొందాలని భూమ్మీదే జన్మిస్తాయని, కనుక ఆత్మలు తమ వ్యక్తిత్వాన్ని శుద్ధీకరించుకోవడానికి, వెలుగుమయం చేసుకోవడానికి ఆత్మలకు భూమ్మీద జీవనం ఒక అవకాశమని నమ్ముతారు. జొరాస్ట్రియన్ పుస్తకాలు స్వర్గాన్ని సంపూర్ణ సంతోషకరమైన ప్రదేశమని, దేవుని వెలుగుతో అలంకరించబడినదని; నరకాన్ని పాపపు అత్మలు శిక్షలు పొందే శీతలమైన, చీకటియన ప్రదేశంగా చెబుతాయి.
దుష్ట శక్తి వల్ల భూమ్మీద జీవనం ప్రమాదంతో కూడియున్నదని జొరాస్ట్రియన్లు నమ్ముతారు. దేవుడు చెప్పిన ఆజ్ఞలను పాటించకపోవడము వల్ల కాదు కాని, జొరాస్తర్ చెప్పిన మూడు ఆజ్ఞలు (మంచి ఆలోచన, మాటలు, మంచి కార్యాలు) పాటించకపోవడం వల్ల మనుష్యులు వ్యభిచారము, దొంగతనము, పంచభూతాలను మలినం చేయడం, ఇతర నమ్మకాలను ఆచరించడం, చనిపోయిన వాటిని తొలగించకపోవడం, చనిపోయినవాటిని ముట్టుకోవడం, దేవుడిని ప్రార్థనలు - యాగాలు చేయకపోవడం, దెయ్యాలను ఆరాధించడం, కుస్తీ ధరించకపోవడం, పై వస్త్రం ధరించకపోవడం, దురుద్దేశ్యంతో వ్యాపారం చేయడం, లేఖనాల్లో చెప్పినట్లు వివాహం చేసుకోకపోవడం వంటి అనేక పాపాలు చేస్తారు.
ప్రతీ 3000 సంవత్సరాలకు ఒకసారి దేవుడు సమస్త దుష్ట శక్తులను అంతం చేసి తీర్పు దినాన్ని ప్రకటిస్తాడు, అన్ని ఆత్మలను లేపి రెండవసారి విచారణకు గురిచేస్తాడు. ఆ విచారణలో విధేయులైన ఆత్మలు స్వర్గంలో నిత్యజీవాన్ని పొందుతాయి, మిగిలిన ఆత్మలు నరకంలో నిత్య శిక్షలకు గురవుతాయి.
జొరాష్ట్రియన్లు కూడా హిందువులవలే దేవునితో సంభాషించడానికి యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తారు. వీటినే యస్నాలు అని అంటారు. మానవాళి కోసం నిర్వహించే ఈ యజ్ఞాలను అనుభవజ్ఞులైన పూజారులు తమ అగ్ని దేవాలయంలో అవెస్తాలో వాక్యములు / మంత్రాలు చదువుతూ చేస్తారు. జొరాస్ట్రియన్లు తమ దేవాలయాల్లో రోజుకి ఐదు సార్లు పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఇదే కాకుండా నాజోత్ అనే ఉపనయన తంతును బాలురకు, బాలికలకు నిర్వహిస్తారు. నాజొట్ ను ఎవరికైనా జోరాస్త్ర మార్గంలో ప్రయాణం సాగించే ముందు చేస్తారు.
సూక్తులు
అపకీర్తి, కుటిలత్వము రాకుండునట్లు, అబద్దమాడకుము
అసూయ దెయ్యము నీ వైపు చూడకుండునట్లు, ప్రపంచపు నిధి ప్రీతికరముగా లేకుండునట్లు నీవు ఆశ కలిగియుండకుము.
ఆవేశపడకుము, ఎందుకనగా ఆవేశము వచ్చినప్పుడు బాధ్యతలు, మంచికార్యాలు మరుగున పడును, ప్రతి పాపము ఆలోచనలోకి వచ్చును.
ఆందోళన పడకుము, ఎందుకనగా ఆందోళన ప్రపంచంలో ఉన్న ఆనందాన్ని అధిగమించును.
హాని, పశ్చాతాపము నీ వద్దకు రాకుండునట్లు, మోహపడకుము.
చేవలసిన పని పూర్తి కాకుండా ఉండునట్లు సోమరితనమును చేరనీయకుము.
చక్కని గుణములు కలిగిన భార్యను ఎంచుకొనుము
కలిగియున్న సంపదను బట్టి గర్వించకుము, ఎందుకనగా ఆఖరిలో అన్నింటినీ వదిలేయాల్సిందే.
*****
సైరస్
ఇతను ఒక పర్షియన్ షాహన్షాహ్ (షాహ్=రాజు, షాహన్షాహ్=రాజులకు రాజు, "చక్రవర్తి"), అకేమెనిడ్ వంశపు పర్షియన్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు.
ఇతని పరిపాలనా కాలంలో ఇతని సామ్రాజ్య విస్తరణ దాదాపు నైఋతి ఆసియా, మిక్కిలి మధ్య ఆసియా భాగాలు, ఈజిప్టు నుండి పశ్చిమాన హెల్లెన్స్పాంట్ వరకూ, తూర్పున సింధు నది వరకు, విశాలంగా వ్యాపించియుండేది. ప్రపంచంలో ఇంత పెద్ద విస్తీర్ణం గల రాజ్యము చరిత్రలో గాని నేటికినీ లేదు.
ఇతని 29-30 సంవత్సరాల రాజ్యకాలంలో, ఎన్నో యుద్ధాలు చేసి సమకాలీన రాజ్యాలను జయించాడు, అలాంటి వాటిలో మిడియన్ సామ్రాజ్యం, లిడియన్ సామ్రాజ్యం, నియో బాబిలోనియన్ సామ్రాజ్యం మొదలైనవి. ఇవే కాకుండా మధ్యాసియా లోని అనేక దేశాలు ఇతని ఆధీనంలోకొచ్చాయి. సైరస్ ప్రాచీన ఈజిప్టు వైపు వెళ్ళలేదు, ఇతడు సిథియన్లతో సిర్ దర్యా వెంట పోరాడుతూ క్రీ.పూ. 530 లేదా 529 లో, యుద్ధమైదానంలోనే మరణించాడు. ఇతడి తరువాత ఇతని కుమారుడు కాంబిసెస్ II రాజయ్యాడు, కొద్దిపాటి రాజ్యకాలంలోనే, ఈజిప్టును జయించాడు. తన దేశంలోనే కాక యూద మతము లోనూ, మానవహక్కుల విషయాలలో, రాజకీయాలలో, మిలిటరీ విధానలలో, ఇటు తూర్పు దేశాలలోనూ అటు పాశ్చాత్య దేశాలలోనూ గుర్తింపబడినాడు.
సైరస్ యొక్క మతపరమైన విధానాలు చాలా సరళంగానూ, సహనము, ఉదారత కలిగివుండేవి. ఈ విషయం ఇతని "సిలిండర్ శాసనం" ద్వారా తెలుస్తున్నది. దుల్కర్నైన్ అనే ఇలాంటి వ్యక్తిత్వం ఉన్నవాడిగురించే ఖురాన్ లో పొగడబడింది. ఖురాన్ లో వర్ణింపబడిన దుల్కర్నైన్, ఈ సైరస్ ఒకరేనని, వర్ణణల ఆధారంగా కొందరు భావిస్తున్నారు. ఇతడి మంచి తత్వాన్ని యూదులు కూడా పొగుడుతూవుంటారు. నెబూచద్నెజ్జార్-2 అనే రాజు జెరూసలేంను ధ్వంసంచేసి, యూదులకు వారి దేశం నుండి తరిమివేసి వారి ఆలయాన్నీ ధ్వంసం చేసినపుడు, సైరస్ యూదుల ప్రాంతాన్ని తిరిగీ వారికప్పగించి, వారి ఆలయాన్ని పునఃప్రతిష్ఠింపజేస్తాడు, ఈ విషయం యూదుల బైబిల్ కెటువీం లోని రెండవ క్రానికల్ లో ప్రస్తావింపబడింది. ఈ విషయము ఎజ్రా గ్రంథం లోనూ లిఖించబడింది.
సైరస్ సిలిండర్
ప్రధాన వ్యాసం: సైరస్ సిలిండర్
సైరస్ కాలంనాటి వనరు, అదియూ శంఖాకారపు పత్రము (డాక్యుమెంట్) సైరస్ గురించి తెలియజెప్పే ఓ అరుదైన వనరు. ఇందుపై బాబిలోనియన్ భాషలో లిఖింపబడింది.
ప్రాధమిక సమాచారము
పుస్తకము పేరు: ఎజ్రా
రచయిత: ఎజ్రా
విభాగము: పాత నిబంధన
రచనాకాలము: సుమారు క్రీ.పూ. 450
చరిత్ర కాలము: క్రీ.పూ. 538 – 450
వ్రాయబడిన స్థలము: యెరుషలేము
ఎవరికొరకు: ఇశ్రాయేలీయుల కొరకు
గణాంకములు
పుస్తకము సంఖ్య: 15
పాత నిబంధన నందు: 15
చరిత్ర నందు: 10
అధ్యాయములు: 10
వచనములు: 280
ముఖ్యమైన వ్యక్తులు
కోరేషు
జెరుబ్బాబెలు
హగ్గయి
జెకర్యా
దర్యావేషు
ఎజ్రా
అర్తహషస్త
ముఖ్యమైన ప్రదేశములు
మాదీయ పారశీక దేశము
యెరుషలేము
బైబిల్ క్రైస్తవ మతం యొక్క పవిత్ర గ్రంథం. క్రైస్తవులు
ఇందులో దేవుని పలుకులు ఉన్నాయని భావిస్తారు. బైబిలుకు అనేక పేర్లు ఉన్నాయి. కొందరు పవిత్ర గ్రంథమని, పవిత్ర నిబంధనమని లేదా పరిశుద్ధ గ్రంథమని పిలుస్తారు. బైబిలు మొదట హీబ్రూ, ఆరామిక్ మరియు గ్రీకు భాషలలో రాయబడింది. ఆ తరువాత లాటిన్ ఇంకా తదితర భాషలలోకి అనువదించబడింది. ఇప్పుడు బైబిల్ 2000 కు పైగా భాషలలోకి అనువదించబడింది.
బైబిలు అనే పదం గ్రీకు భాషలోని బిబ్లియోన్ అనే పదానికి బహువచన రూపమైన "బిబ్లియ" నుండి వచ్చింది. బబిల్లో రెండు భాగాలున్నాయి. పాత నిబంధన లో 39,కొత్త నిబంధన లో 27 కలిపి మొత్తం బైబిల్లో 66 పుస్తకాలున్నాయి. బై బిలు వ్రాయడానికి 1400 సంవత్సరాలు పట్టినది. సుమారు క్రీస్తు పూర్వం 1800 సంవత్సరం లో, అనగ వేద కాలం ఆరంభంలో బైబిలు రచించుట మొదలైనది. నలబై మంది ప్రవక్తలు, వివిధ కాలాల్లో ఈ మహా గ్రంధాన్ని రచించారు.
బైబిలు అనే పదం గ్రీకు భాషలోని బిబ్లియోన్ అనే పదానికి బహువచన రూపమైన "బిబ్లియ" నుండి వచ్చింది. బబిల్లో రెండు భాగాలున్నాయి. పాత నిబంధన లో 39,కొత్త నిబంధన లో 27 కలిపి మొత్తం బైబిల్లో 66 పుస్తకాలున్నాయి. బై బిలు వ్రాయడానికి 1400 సంవత్సరాలు పట్టినది. సుమారు క్రీస్తు పూర్వం 1800 సంవత్సరం లో, అనగ వేద కాలం ఆరంభంలో బైబిలు రచించుట మొదలైనది. నలబై మంది ప్రవక్తలు, వివిధ కాలాల్లో ఈ మహా గ్రంధాన్ని రచించారు.
***
తక్షశిల ( పంజాబీ మరియు ఉర్దూ : ٹيکسلا ; సంస్కృతం : तक्षशिला , రోమనైజ్డ్ : Takṣaśilā ; పాళీ : తక్కసిలా ; అశోకన్ ప్రాకృతం : Α👀👀 ; ιλα , రోమనైజ్డ్ : టాక్సిలా ) పంజాబ్లోని పోతోహార్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక నగరం , పాకిస్తాన్ . రావల్పిండి జిల్లాలోని టాక్సిలా తహసీల్లో ఉంది , ఇది ఇస్లామాబాద్-రావల్పిండి మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతానికి వాయువ్యంగా దాదాపు 25 కిలోమీటర్లు (16 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది మరియు ఖైబర్ పఖ్తున్ఖ్వాలోని హరిపూర్ జిల్లాకు దక్షిణంగా ఉంది .తక్షిలా.
వైదిక ధర్మాన్ని పునరుద్ధరించుకునే క్రమంలో జన జీవితంతో గాఢంగా ముడివడి ఉన్న ఆ నాటి బౌద్ధంలోని ఎన్నో అంశాల్ని వైదికులు స్వీకరించారు. యజ్ఞయాగాల్లో జంతుబలులు మానేశారు. అహింసను పాటించారు -రాహుల్ సాంకృత్యాయన్
మెనాండర్ I
మెనాండర్ I సోటర్ ( ప్రాచీన గ్రీకు : Μένανδρος Σωτήρ , రోమనైజ్డ్ : మెనాండ్రోస్ సాటర్ , లిట్. ' మెనాండర్ ది రక్షకుని ' ; పాలి : మిలిండా ; కొన్నిసార్లు మెనాండర్ ది గ్రేట్ కింగ్ Greek - Bact (పాలన 165/155 –130 BC) భారత ఉపఖండం మరియు మధ్య ఆసియాలోని వాయువ్య ప్రాంతాలలో పెద్ద భూభాగాన్ని పరిపాలించాడు . మెనాండర్ ఒక పోషకుడిగా మరియు గ్రీకో-బౌద్ధమతానికి మారినందుకు ప్రసిద్ధి చెందాడు మరియు అతను ఇండో-గ్రీక్ రాజులలో గొప్పవాడుగా విస్తృతంగా పరిగణించబడ్డాడు.
మెనాండర్ I
మహారాజా
బాసిలియస్
మెనాండర్ I సోటర్ యొక్క చిత్రం, అతని నాణేల నుండి
ఇండో-గ్రీక్ రాజు
పాలన
165/155–130 BC
పూర్వీకుడు
యాంటిమాకస్ II
వారసుడు
స్ట్రాటో I (అగాథోక్లియా రీజెంట్గా)
పుట్టింది
సి. 180 BC
కలిసి (ప్రస్తుత బాగ్రామ్ , ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో) లేదా సాగలా (ప్రస్తుత సియాల్కోట్ , పాకిస్తాన్ )
మరణించారు
130 BC (వయస్సు 50)
సాగలా (ప్రస్తుత సియాల్కోట్ )
ఖననం
ఇండో-గ్రీక్ రాజ్యం అంతటా స్థూపాలు
భార్య
అగాథోక్లియా
స్ట్రాటో I
మతం
గ్రీకో-బౌద్ధం
మెనాండర్ మొదట్లో బాక్ట్రియా రాజు అయి ఉండవచ్చు. పంజాబ్ను జయించిన తరువాత , తక్షిలా వరకు , అతను పశ్చిమాన కాబూల్ నది నుండి తూర్పున సింధు నది వరకు మరియు ఉత్తరాన స్వాత్ నది లోయ నుండి అరచోసియా ( హెల్మండ్ ప్రావిన్స్ ) వరకు విస్తరించి ఉన్న సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. .
న్యూమిస్మాటిస్ట్ జో క్రిబ్ మరియు పురావస్తు శాస్త్రవేత్త రాచెల్ మెయిర్స్ ప్రకారం , మెనాండర్ రాజ్యం సియాల్కోట్ వరకు విస్తరించి ఉంది, నమ్మడం కష్టం, ఎందుకంటే తక్సిలాకు తూర్పున అతనిపై నాణేల ఆధారాలు లేవు, ఇంకా తూర్పున విస్తరించి ఉన్నాయని నమ్మడం మరింత కష్టం. భారతీయ సూచనల ఆధారంగా చరిత్రకారులు ముందుగా భావించారు, ఇవి ఎక్కువగా కుషానులను సూచిస్తాయి
మెనాండర్ యొక్క పెద్ద సంఖ్యలో నాణేలు బయటపడ్డాయి, అతని రాజ్యం యొక్క అభివృద్ధి చెందుతున్న వాణిజ్యం మరియు దీర్ఘాయువు రెండింటినీ ధృవీకరిస్తుంది. మెనాండర్ కూడా బౌద్ధమతానికి పోషకుడు , మరియు బౌద్ధ ఋషి నాగసేనతో అతని సంభాషణలు ముఖ్యమైన బౌద్ధ రచన అయిన మిలింద పన్హా ("ది క్వశ్చన్స్ ఆఫ్ కింగ్ మిలిందా"; పన్హా అంటే పాలీలో "ప్రశ్న" )లో నమోదు చేయబడ్డాయి. 130 BCలో అతని మరణం తరువాత, అతని భార్య అగాథోక్లియా , బహుశా అగాథోక్లెస్ కుమార్తె , అతని కుమారుడు స్ట్రాటో I కోసం రీజెంట్గా పరిపాలించారు . బౌద్ధ సంప్రదాయం ప్రకారం అతను తన రాజ్యాన్ని తన కుమారుడికి అప్పగించి ప్రపంచాన్ని విడిచిపెట్టాడు, అయితే ప్లూటార్క్ సైనిక ప్రచారంలో ఉన్నప్పుడు అతను శిబిరంలో మరణించాడని మరియు అతని అవశేషాలు స్మారక చిహ్నాలలో ప్రతిష్టించడానికి నగరాల మధ్య సమానంగా విభజించబడిందని చెప్పాడు. , బహుశా స్థూపాలు , అతని రాజ్యం అంతటా.
పాలన
మేనండర్ మరియు బౌద్ధమతం
నాణేల తయారీ
4. మెనాండర్ యొక్క వెండి నాణెం, వెనుకవైపు ఎథీనా ఉంది. బ్రిటిష్ మ్యూజియం .
మరే ఇతర ఇండో-గ్రీక్ రాజుల కంటే మెనాండర్ వెండి మరియు కాంస్య నాణేల యొక్క అపారమైన కార్పస్ను విడిచిపెట్టాడు. అతని పాలనలో, భారతీయ మరియు గ్రీకు నాణేల ప్రమాణాల మధ్య కలయిక దాని అపోజీకి చేరుకుంది. నాణేలు పురాణగాథను కలిగి ఉన్నాయి ( ప్రాచీన గ్రీకు : ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ , రోమనైజ్డ్ : BASILEOS SOTEROS MENANDROU / Kharoshthi : MAHARASAJA MADARAJA).
బోపెరాచ్చి ప్రకారం , అతని వెండి నాణేలు ఎథీనా ఎదురుగా ఉన్న డ్రాచ్మా యొక్క అరుదైన శ్రేణితో మొదలవుతాయి మరియు ఆమె వెనుకవైపు గుడ్లగూబ గుణం. ఈ ధారావాహిక యొక్క బరువు మరియు మోనోగ్రామ్లు మునుపటి రాజు ఆంటిమాచస్ II తో సరిపోలాయి , ఇది మెనాండర్ ఆంటిమాచస్ II తర్వాత వచ్చినట్లు సూచిస్తుంది.
తదుపరి సిరీస్లో, మెనాండర్ తన స్వంత పోర్ట్రెయిట్ను పరిచయం చేశాడు, ఇది భారతీయ పాలకులలో ఇప్పటివరకు తెలియని ఆచారం. రివర్స్లో అతని వంశపారంపర్య ట్రేడ్మార్క్ ఉంది: ఎథీనా ఆల్కిడెమోస్ పిడుగు విసరడం, మెనాండర్ యొక్క అనేకమంది వారసులు ఉపయోగించే చిహ్నం మరియు మాసిడోనియాలోని యాంటీగోనిడ్ రాజుల చిహ్నం.
తదుపరి అభివృద్ధిలో, మెనాండర్ లెజెండ్లను వృత్తాకార ధోరణి నుండి నాణెం 4లో కుడి వైపున కనిపించే అమరికకు మార్చాడు. [ స్పష్టత అవసరం ] ఈ మార్పు నాణేలను తిప్పకుండా చదవగలిగేలా నిర్ధారిస్తుంది మరియు తరువాతి ఇండో-గ్రీక్ రాజులందరూ మినహాయింపు లేకుండా ఉపయోగించారు.
ఈ మార్పులు బహుశా ఇండో-గ్రీక్ రాజ్యం యొక్క పశ్చిమ భాగాలను స్వాధీనం చేసుకున్న బాక్ట్రియన్ యూక్రాటైడ్స్ I యొక్క భారతీయ నాణేలకు మెనాండర్ యొక్క భాగానికి అనుగుణంగా ఉండవచ్చు మరియు మెనాండర్ మరణం తరువాత ఈ పశ్చిమ భూభాగాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడనే సూచనగా బోపియారాచి ద్వారా వివరించబడింది. యూక్రాటైడ్స్.
మెనాండర్ చాలా అరుదైన అట్టిక్ ప్రామాణిక నాణేలను ఏకభాషా శాసనాలు (నాణెం 5)తో కొట్టాడు, [ స్పష్టత అవసరం ] ఇవి బహుశా బాక్ట్రియాలో (అవి ఎక్కడ కనుగొనబడ్డాయి) ఉపయోగం కోసం ఉద్దేశించబడ్డాయి, బహుశా బాక్ట్రియన్ రాజులపై తన విజయాలను ప్రదర్శించాలని భావించవచ్చు, అలాగే రాజ్యంపై మెనాండర్ యొక్క స్వంత హక్కు.
ఒలింపిక్, భారతీయ మరియు ఇతర చిహ్నాల యొక్క అనేక రకాల వైవిధ్యాలను కలిగి ఉన్న మెనాండర్ యొక్క కాంస్య నాణేలు ఉన్నాయి. మెనాండర్ కాంస్యాల కోసం కొత్త బరువు ప్రమాణాన్ని ప్రవేశపెట్టినట్లు కనిపిస్తోంది.
మెనాండర్ తన నాణేలపై ఎథీనా ఆల్కిడెమోస్ ("ఎథీనా, ప్రజల రక్షకుడు") యొక్క ప్రాతినిధ్యాన్ని పరిచయం చేసిన మొదటి ఇండో-గ్రీక్ పాలకుడు , బహుశా మాసిడోన్ రాజధాని పెల్లాలోని ఎథీనా ఆల్కిడెమోస్ యొక్క ఇదే విధమైన విగ్రహాన్ని సూచిస్తుంది . ఈ రకాన్ని తరువాత చాలా మంది ఇండో-గ్రీక్ రాజులు ఉపయోగించారు.
మెనాండర్ ది జస్ట్
మెనాండర్ మరణం
వారసత్వం
RELATED ARTICLES
Indo-Greek Kingdom
Hellenistic-era Greek kingdom in northwestern South Asia (200 BC–10 AD)
History of the Indo-Greek Kingdom
Indo-Greek religions
Religions of the Indo-Greeks (c. 200 BCE)
బౌద్ధ మండలిలు పూర్వ చరిత్ర
బింబిసారుడు ( 558 - క్రీ.పూ.491)
జైన చరిత్రలలో సెనియా లేదా శ్రేనికా అని కూడా పిలుస్తారు మగధ రాజు ( క్రీ.పూ.543 - క్రీ.పూ.492 ) హర్యంక రాజవంశానికి చెందినవారు. ఆయన భట్టియా కుమారుడు. ఆయన రాజ్యం విస్తరణ (ముఖ్యంగా తూర్పున అంగ రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం) తరువాత మౌర్య సామ్రాజ్యం విస్తరణకు పునాదులు వేసినట్లు భావిస్తారు.
ఆయన సాంస్కృతిక విజయాలకు కూడా ప్రసిద్ది చెందాడు. బుద్ధుని గొప్ప స్నేహితుడు, రక్షకుడు. హింబిను త్సాంగు అభిప్రాయం ఆధారంగా బింబిసారుడు బౌద్ధ రచనలలో ప్రసిద్ధి చెందిన రాజ్గిరు (రాజగ్రిహా) నగరాన్ని నిర్మించాడు (ఇతరులు ఆయన వారసుడికి నగరం పునాది వేసారని ఆపాదించారు). ఆయన తరువాత ఆయన కుమారుడు అజాతశత్రువు సింహాసనం అధిష్టించాడు
బింబిసారుడు భట్టియా అనే అధిపతి కుమారుడు. క్రీస్తుపూర్వం 543 లో ఆయన 15 సంవత్సరాల వయస్సులో సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఆయన హర్యంక రాజవంశం ఒక గ్రామాన్ని బలపరచడం ద్వారా మగధకు పునాదులు వేసింది. తరువాత ఇది పాటాలిపుత్ర నగరంగా మారింది. బింబిసారుడు మొదటి రాజధాని గిరివ్రజా (రాజగ్రీహగా గుర్తించబడింది) వద్ద ఉంది. ఆయన తన తండ్రి రాజు బ్రహ్మదత్త చేతిలో ఓటమికి ప్రతీకారం తీర్చుకోవటానికి బహుశా అంగకు వ్యతిరేకంగా సైనిక పోరాటానికి నాయకత్వం వహించాడు. పోరాటం విజయవంతమైంది. అంగారాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. యువరాజు కునికా (అజా తశత్రు) ను చంపాకు రాజప్రతినిధిగా నియమించారు. బింబిసారుడి తన వైద్యుడైన జీవకాను పసికర్ల వ్యాధి నయం చేయడానికి అవంతి రాజు ప్రద్యోతుడి ఉన్న ఉజ్జయినికి పంపాడు. గాంధార రాజు పుక్కుసతి, బింబిసారుడిని ఒక రాయబార కార్యాలయాన్ని పంపాడు.
బింబిసార తన స్థానాన్ని బలోపేతం చేయడానికి వివాహ సంబంధాలను ఉపయోగించారు. ఆయన మొదటి భార్య కోసల దేవి, కోసల రాజు మహా కోసల కుమార్తె, ప్రసేనజితు సోదరి. ఆయన వధువు ఆయనకు కాశీని (అప్పటికి అది ఒక గ్రామంగా మాత్రమే ఉంది) కట్నం తీసుకుని వచ్చింది. ఈ వివాహం మగధ, కోసల రాజ్యాల మద్య ఉన్న శత్రుత్వాన్ని చెరిపివేసి ఇతర రాజ్యాలతో సంబంధాలను మెరుగుపరచుకోవడానికి స్వేచ్ఛను ఇచ్చింది. తరువాత ఆయన లిచ్చావి రాజకుమారి " చెల్లన " ను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె రాజు కేతక కుమార్తె. ఆయన మూడవ భార్య " క్షేమ " మద్రా (పంజాబు) వంశానికి చెందిన మహిళ. మహావగ్గ ఆయనకు 500 మంది భార్యలు ఉన్నారని వర్ణించాడు.
మగధ రాజ్యం సింహాసనాన్ని అధిరోహించడానికి ఆయన కుమారుడు అజాతశత్రు ఆయనను ఖైదు చేసాడు. అజా తశత్రు తన మొదటి బిడ్డ పుట్టిన తరువాత తండ్రిని విడుదల చేయాలని ఆదేశించాడు. కాని అప్పటికి చాలా ఆలస్యం అయింది. బింబిసారా అప్పటికే మరణించాడు. ఇది క్రీ.పూ 491 లో జరిగినట్లు నివేదించబడింది.
బౌద్ధ గ్రంథాల ఆధారంగా బింబిసారుడు రాజు బుద్ధుని జ్ఞానోదయానికి ముందు మొదటిసారి బుద్ధుడిని కలిశాడు. తరువాత కొన్ని ముఖ్యమైన బౌద్ధ సూత్రాలలో ప్రముఖంగా కనిపించే ఒక ముఖ్యమైన శిష్యుడు అయ్యాడు. ఆయన బౌద్ధమత బోధనలలో జ్ఞానోదయం పొందిన సోతాపన్న స్థితిని సాధించినట్లు నమోదు చేయబడింది. బింబిసారుడు స్త్రీలను బుద్ధుడిని ఆరాధించడానికి తన మందిరానికి రావడానికి సాయంకాల వేళలో అనుమతించాడు. స్త్రీలు ఎప్పుడైనా బుద్ధుడిని పూజించటానికి ఉపయోగించే జుట్టు, గోరు స్థూపాన్ని చూడాలని కోరుకున్నారు. వారి అభ్యర్థనను పాటించిన బింబిసారుడు బుద్ధుడితో మాట్లాడాడు.
పురాణాల ఆధారంగా బింబిసారుడు మగధను పాలించాడు. ఆయన పాలనా కాలం 28 – 38 సంవత్సరాలు ఉంటుంది. శ్రీలంక చారిత్రక రచనలు ఆయన 52 సంవత్సరాలు పాలించాడని పేర్కొన్నాయి.
బింబిసారుడు శ్రేనికాగా గుర్తించబడ్డాడు. యంబధరు (ఒక జైన ముని) ప్రశాంతతకు ఆకర్షితుడై జైనమత భక్తుడిగా మారిన బింబిసారుడిని జైన సాహిత్యం రాజగృహ శ్రేనికాగా పేర్కొన్నది. ఆయన తరచుగా జైనమత దైవం అయిన మహావీరుడి సామవసరణాను సందర్శించే వాడు. అతను రామాయణం నిజమైన మూలకథను గురించి
ప్రఖ్యాతి చెందిన రాజర్షి (రాజు ప్రసన) గురించి అడిగాడు. ఆయన తన మునుపటి జీవితంలో ఒక బలభద్ర అని చెబుతారు.
జైన గ్రంథం ఆధారంగా బింబిసారుడు తన కొడుకు జైలు కైదు చేసిన తరువాత తనను తాను ఉద్రేకంతో చంపుకున్నాడు. పర్యవసానంగా ఆయన ప్రస్తుతం నివసిస్తున్న నరకంలో పునర్జన్మ పొందాడు. ఆయన పుట్టుకకు దారితీసిన కర్మలు ముగిసే వరకు ఆయన అక్కడ ఉంటాడు. భవిష్యత్తు తీర్థంకరుల గొలుసులో మొదటివాడు తరువాతి యుగం పైకి కదలిక (ఉత్సర్పిని) ప్రారంభంలో పెరగనున్న మహాపద్మ (కొన్నిసార్లు పద్మనాభ అని పిలుస్తారు) గా పునర్జన్మిస్తానని ఆయన వ్రాసుకున్నాడు.
For various empires based in Magadha, see Magadha period. For monarchs and dynasties of Magadha, see List of monarchs of Magadha.
Magadha also called the Kingdom of Magadha or the Magadha Empire, was a kingdom and empire, and one of the sixteen Mahajanapadas, 'Great Kingdoms' of the Second Urbanization, based in southern Bihar in the eastern Ganges Plain, in Ancient India.
Magadha was ruled by the
1.Brihadratha dynasty(1700-682BCE),
2.the Pradyota dynasty(682-544 BCE), 3.the Haryanka dynasty(544–413 BCE),
4.the Shaishunaga dynasty (413–345 BCE),
5.the Nanda dynasty (345–322 BCE), 6.the Mauryan dynasty (322–184 BCE),
7.the Shunga dynasty (184–73 BCE), 8.Kanva dynasty (73–28 BCE) and 9.Gupta Empire (240-550 CE).
Kanva dynasty lost much of its territory after being defeated by the Satavahanas of Deccan in 28 BCE and was reduced to a small principality around Pataliputra.However, with
the rule of Gupta Empire (240-550 CE), The Gupta Empire regained the Glory of Magadh. Under the Mauryas, Magadha became a pan-Indian empire, covering large swaths of the Indian subcontinent and Afghanistan. The Magadh under the Gupta Empire emerged as the most prosperous Kingdom in the History of Ancient India.
Today part of
ఇండియా
నేపాల్
పాకిస్తాన్
భూటన్
ఆఫఘానిస్తాన్
బాంగ్లాదేశ్
Military career
Battles/wars
Avanti-Magadhan War
Magadha-Vajji war
Magadha-Anga war
Magadha–Kosala వార్
Conquest of the Nanda Empire
Seleucid–Mauryan war
Kalinga War
Shunga-Greek War
Gupta conquests of Bengal
Gupta–Saka Wars
Gupta–Hunnic Wars
Chandragupta II's Campaign of Balkh
First Hunnic War
Second Hunnic War
Battle of సొందని
Magadha played an important role in the development of Jainism and Buddhism.
It was the core of four of northern India's greatest empires, the
Nanda Empire (c. 345 – c. 322 BCE), Maurya Empire (c. 322–185 BCE), Shunga Empire (c. 185–78 BCE) and Gupta Empire (c. 240–550 CE). The Pala Empire also ruled over Magadha and maintained a royal camp in Pataliputra.
The Pithipatis of Bodh Gaya referred to themselves as Magadhādipati and ruled in parts of Magadha until the 13th century.
Magadha1700 BCE – 550 CE
Kingdom of Magadha and other Mahajanapadas during the Second Urbanization.
Expansion of the Magadha empire
between 6th and 4th century BCE
Magadha empire under Haryanka and Shaisunga dynasty
Magadha empire under Shunga dynasty
Magadha empire under Kanva dynasty
All Territorial expansion of the Magadha empire 6th century BCE onwards
Capital
Rajagriha (Girivraj)
Later, Pataliputra (modern-day Patna)
Common languages
Sanskrit
Magadhi Prakrit
Ardhamagadhi Prakrit
Religion
Hinduism
Buddhism
Jainism
Demonym(s)
Māgadhī
Government
Absolute monarchy[a]
Notable Emperors
• 544 – 492 BCE Bimbisara
• 492 – 460 BCE Ajatashatru
• 413 – 395 BCE Shishunaga
•395 – 367 BCE కళాశోక
329 – 321 BCE Dhana Nanda
321 – 297 BCE Chandragupta Maurya
268 – 232 BCE Ashoka
185 – 149 BCE Pushyamitra Shunga
319 – 335 CE Chandragupta I
335 – 375 CE Samudragupta
375 – 415 CE Chandragupta II
Historical era
Iron Age
Currency
Panas
Preceded by Succeeded by
Kikata Kingdom
Satavahana Empire
Kalinga (Mahameghavanas)
Vidarbha Kingdom
No comments:
Post a Comment