ఆటవెలది ఛందస్సు (Ataveladi Chandassu)
ఆ. ఇనగణ త్రయంబు నింద్ర ద్వయంబును హంస పంచకంబు ఆటవెలది.
✨ సులభమైన నిర్మాణం – లోతైన భావం కలిగిన ఛందస్సు ✨
📌 నిర్మాణం
- మొత్తం 4 పాదములు ఉంటాయి
- 1, 3 పాదాలు: 3 సూర్య గణాలు + 2 ఇంద్ర గణాలు
- 2, 4 పాదాలు: 5 సూర్య గణాలు
📌 యతి నియమం
- ప్రతి పాదంలో 4వ గణం మొదటి అక్షరం వద్ద యతి
- ప్రాస యతి చెల్లును
📌 ప్రాస నియమం
- సాధారణ ప్రాస నియమం లేదు
- ప్రాస యతి మాత్రమే చెల్లును
☀️ సూర్య గణాలు (Surya Ganalu)
హ (గల): గురువు + లఘువు = U I
న (నల): మూడు లఘువులు = I I I
⚡ ఇంద్ర గణాలు (Indra Ganalu)
నగ = IIIU
సల = IIUI
నల = IIII
భ = UII
ర = UIU
త = UUI
📚 పద్యాలలో ఉపయోగాలు
- తేటగీతి: 1 సూర్య + 2 ఇంద్ర + 2 సూర్య గణాలు
- ఆటవెలది: 3 సూర్య + 2 ఇంద్ర గణాలు
- సీసం: 6 ఇంద్ర + 2 సూర్య గణాలు
(U = గురువు, I = లఘువు)
