ఆటవెలది ఛందస్సు

ఆటవెలది ఛందస్సు (Ataveladi Chandassu)

ఆ. ఇనగణ త్రయంబు నింద్ర ద్వయంబును హంస పంచకంబు ఆటవెలది.
✨ సులభమైన నిర్మాణం – లోతైన భావం కలిగిన ఛందస్సు ✨

📌 నిర్మాణం

• మొత్తం 4 పాదములు ఉంటాయి
• 1, 3 పాదాలు: 3 సూర్య గణాలు + 2 ఇంద్ర గణాలు
• 2, 4 పాదాలు: 5 సూర్య గణాలు

📌 యతి నియమం

• ప్రతి పాదంలో 4వ గణం మొదటి అక్షరం వద్ద యతి
• ప్రాస యతి చెల్లును

📌 ప్రాస నియమం

• సాధారణ ప్రాస నియమం లేదు
• ప్రాస యతి మాత్రమే చెల్లును

☀️ సూర్య గణాలు (Surya Ganalu)

హ (గల): గురువు + లఘువు = U I
న (నల): మూడు లఘువులు = I I I

⚡ ఇంద్ర గణాలు (Indra Ganalu)

నగ = IIIU
సల = IIUI
నల = IIII
భ = UII
ర = UIU
త = UUI

📚 పద్యాలలో ఉపయోగాలు

• తేటగీతి: 1 సూర్య + 2 ఇంద్ర + 2 సూర్య గణాలు
• ఆటవెలది: 3 సూర్య + 2 ఇంద్ర గణాలు
• సీసం: 6 ఇంద్ర + 2 సూర్య గణాలు

(U = గురువు, I = లఘువు)