తెలుసుకుందాం Cuneiform

Cuneiform | క్యూనిఫామ్

What is Cuneiform? | క్యూనిఫామ్ అంటే ఏమిటి?

English:
Cuneiform is one of the earliest known writing systems in human history. It was developed by the Sumerians in ancient Mesopotamia (modern-day Iraq) around c. 3400–3000 BCE.

తెలుగు:
క్యూనిఫామ్ అనేది మానవ చరిత్రలో తెలిసిన అతి ప్రాచీన లిపులలో ఒకటి. ఇది సుమేరియన్లు ప్రాచీన మెసపొటేమియాలో (నేటి ఇరాక్) క్రీ.పూ. 3400–3000 కాలంలో అభివృద్ధి చేశారు.

Name Meaning | పేరుకు అర్థం

English:
The word cuneiform comes from Latin:

• cuneus = wedge
• forma = shape

It literally means wedge-shaped writing.

తెలుగు:
క్యూనిఫామ్ అనే పదం లాటిన్ భాష నుండి వచ్చింది:

• క్యూనియస్ = ముల్లు / వెజ్ ఆకారం
• ఫోర్మా = ఆకృతి

అంటే వెజ్ ఆకారపు లిపి అని అర్థం.

How Cuneiform Worked | క్యూనిఫామ్ ఎలా పనిచేసింది?

• Material: Clay tablets | మట్టి పలకలు
• Tool: Reed stylus | రీడ్ కలం
• Technique: Pressing wedge marks | వెజ్ ఆకార ముద్రలు
• Preservation: Sun-dried or baked | ఎండలో ఎండబెట్టడం లేదా కాల్చడం

Languages Written | వాడిన భాషలు

English: Cuneiform was a writing system used for many languages.

తెలుగు: క్యూనిఫామ్ ఒకే భాష కాదు – అనేక భాషలకు ఉపయోగించిన లిపి.

• Sumerian – సుమేరియన్
• Akkadian – అక్కాడియన్
• Hittite – హిట్టైట్
• Elamite – ఎలమైట్
• Urartian – ఉరార్టియన్

What Was Written? | ఏమి రాశారు?

• Economic records | ఆర్థిక లెక్కలు
• Legal codes (Code of Hammurabi) | న్యాయ నియమాలు
• Royal inscriptions | రాజశాసనాలు
• Letters | లేఖలు
• Literature (Epic of Gilgamesh) | సాహిత్యం

Why Cuneiform Matters | ప్రాముఖ్యత

English:
Cuneiform marks the transition from prehistory to recorded history.

తెలుగు:
క్యూనిఫామ్ మానవుడు చరిత్రను లిఖితంగా నమోదు చేయడం ప్రారంభించిన మలుపు.

Timeline | కాలక్రమం

Period | కాలం	Event | సంఘటన
c. 3400–3000 BCE	Invention in Sumer | సుమేరియాలో ఆవిర్భావం
c. 2100 BCE	Akkadian & Babylonian peak | అక్కాడియన్, బబిలోనియన్ ఉత్కర్ష
2nd millennium BCE	Used by Hittites | హిట్టైట్లు వాడకం
1st century CE	Gradual decline | క్రమంగా అంతరించటం

Fun Fact | ఆసక్తికర విషయం

English: Deciphered in the 19th century by Henry Rawlinson.

తెలుగు: 19వ శతాబ్దంలో హెన్రీ రాలిన్సన్ దీన్ని చదవగలిగాడు.

---

CONCEPT: Development of human relations and human resources
ఆలోచన: మానవ సంబంధాలు మరియు మానవ వనరుల అభివృద్ధి

బుద్ధుడు – శ్రమణులు

ఇద్దరి ఘర్షణలు: బ్రాహ్మణులు – శ్రమణులు

ప్రాచీన భారతీయ తాత్విక చరిత్రలో బ్రాహ్మణ సంప్రదాయం మరియు శ్రమణ సంప్రదాయం మధ్య తీవ్రమైన ఆలోచనా – సామాజిక ఘర్షణ జరిగింది. ఈ ఘర్షణ భౌతిక యుద్ధం కాదు – ఇది భావజాలాల పోరాటం.

ఘర్షణకు ప్రధాన కారణాలు

1) వేదాల అధికారం

• బ్రాహ్మణులు: వేదాలు అపౌరుషేయాలు, శాశ్వత సత్యం
• శ్రమణులు: వేదాలకు పరమాధికారం లేదు; అనుభవమే ప్రమాణం

ఇది మౌలిక తాత్విక ఘర్షణ

2) యజ్ఞాలు – కర్మకాండ

• బ్రాహ్మణులు: యజ్ఞాల ద్వారానే మోక్షం
• శ్రమణులు: యజ్ఞాలు వ్యర్థం, హింసాత్మకం

బుద్ధుడు జంతుబలి యజ్ఞాలను తీవ్రంగా ఖండించాడు.

3) వర్ణవ్యవస్థ

• బ్రాహ్మణులు: జన్మ ఆధారిత వర్ణ ధర్మం
• శ్రమణులు: జన్మ కాదు – కర్మ, ఆచరణే గొప్పదనం

“న జన్మనా బ్రాహ్మణో” – బౌద్ధ భావన

4) దేవుడు – ఆత్మ భావన

• బ్రాహ్మణులు: ఆత్మ, బ్రహ్మ, ఈశ్వర విశ్వాసం
• బౌద్ధం: అనాత్మవాదం
• జైనం: జీవాత్మ భావన (కానీ సృష్టికర్త దేవుడు కాదు)

5) భాష & ప్రజల చేరువ

• బ్రాహ్మణులు: సంస్కృతం – పండితుల భాష
• శ్రమణులు: ప్రాకృత, పాళీ – ప్రజల భాష

ఇది సామాజిక ఆధిపత్యంపై జరిగిన ఘర్షణ.

ఘర్షణల ఫలితాలు

• బౌద్ధం, జైనం విస్తరణ
• కర్మకాండలకు వ్యతిరేక ఉద్యమాలు
• బ్రాహ్మణ సంప్రదాయంలో సంస్కరణలు (ఉపనిషత్తులు, భక్తి మార్గం)
• భారతీయ తత్వంలో వాద–ప్రతివాద సంస్కృతి వికాసం

చారిత్రక సత్యం

ఈ ఘర్షణ యుద్ధం కాదు – ఆలోచనల పోరాటం.

అదే భారతీయ తత్వానికి ప్రాణం.

CONCEPT: Development of Human Relations and Human Resources

బుద్ధుడు పుష్యమిత్ర శుంగుడు

పుష్యమిత్ర శుంగుడు (Pushyamitra Śuṅga)

కాలం: క్రి.పూ. సుమారు 185 – 149
రాజవంశం: శుంగ వంశం (మౌర్యుల తరువాత)

ముఖ్య సమాచారం

• పుష్యమిత్రుడు చివరి మౌర్య చక్రవర్తి బృహద్రథుడిని హత్య చేసి శుంగ వంశాన్ని స్థాపించాడు.
• మొదట మౌర్య సామ్రాజ్యంలో సేనాపతిగా పనిచేశాడు.
• రాజధాని: పాటలీపుత్రం (నేటి పాట్నా).

పాలన & విధానాలు

• బ్రాహ్మణ సంప్రదాయాలకు ప్రోత్సాహం ఇచ్చాడు.
• అశ్వమేధ యాగం నిర్వహించినట్లు పురాణాలు పేర్కొంటాయి.
• గ్రీకు (ఇండో-గ్రీకు) దండయాత్రలను ఎదుర్కొన్నాడు.

బౌద్ధులపై వివాదం

• కొన్ని బౌద్ధ గ్రంథాలు దివ్యావదాన లేదా దైవిక కథనాలు అనేది బౌద్ధ అవధాన కథల సంస్కృత సంకలనం , వీటిలో చాలా వరకు మూలసర్వస్తివాదిన్ వినయ గ్రంథాలలో ఉద్భవించాయి. ఇది 2వ శతాబ్దం CE నాటిది కావచ్చు. (ఉదా: దివ్యావదానం) పుష్యమిత్రుడు బౌద్ధులను హింసించాడని పేర్కొంటాయి.
• అయితే, ఆధునిక చరిత్రకారులు దీనిపై వాదోపవాదాలు ఉన్నాయని, ఇది సార్వత్రికంగా నిర్ధారించలేమని అంటారు.
• శుంగ కాలంలోనే భార్హుత్, సాంచి వంటి బౌద్ధ స్తూపాల అభివృద్ధి కొనసాగింది. ఇది పూర్తి అణచివేత లేదని సూచిస్తుంది.

సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యం

• సంస్కృత సాహిత్యం మరియు వేదాచారాలకు పునరుజ్జీవనం.
• ఉత్తర భారతంలో రాజకీయ స్థిరత్వం కొంత మేరకు పునరుద్ధరణ.

వారసులు

పుష్యమిత్రుడి తరువాత అతని కుమారుడు అగ్నిమిత్రుడు రాజయ్యాడు.

CONCEPT: Development of Human Relations and Human Resources

బౌద్ధ తత్వంలో “18 Factors

బౌద్ధ తత్వంలో “18 Factors” అని సాధారణంగా చెప్పేది అష్టాదశ ధాతువులు (18 Dhātus / Elements) ను సూచిస్తుంది. బౌద్ధంలో అష్టాదశ ధాతువులు (18 Factors) ఇవి జ్ఞానం ఎలా ఉత్పన్నమవుతుంది అనే విషయాన్ని వివరించడానికి ఉపయోగిస్తారు. 1️⃣ ఆరు ఇంద్రియాలు (Sense Organs) – 6 1. కన్ను (చక్షు) 2. చెవి (శ్రోత్ర) 3. ముక్కు (ఘ్రాణ) 4. నాలుక (జిహ్వ) 5. చర్మం (కాయ) 6. మనస్సు (మనస్) 2️⃣ ఆరు విషయాలు / విషయేంద్రియాలు (Sense Objects) – 6 7. రూపం (చూడదగినవి) 8. శబ్దం 9. గంధం (వాసన) 10. రసం 11. స్పర్శ 12. ధర్మాలు (ఆలోచనలు, భావనలు) 3️⃣ ఆరు విజ్ఞానాలు (Consciousnesses) – 6 13. చక్షు విజ్ఞానం (కన్ను జ్ఞానం) 14. శ్రోత్ర విజ్ఞానం 15. ఘ్రాణ విజ్ఞానం 16. జిహ్వ విజ్ఞానం 17. కాయ విజ్ఞానం 18. మనో విజ్ఞానం సారాంశం 👉 ఇంద్రియము + విషయం + విజ్ఞానం = అనుభవం 👉 ఈ 18 ధాతువుల కలయిక వల్లే జ్ఞానం, అనుభూతి, బంధనం ఏర్పడతాయి 👉 వీటిని యథార్థంగా తెలుసుకుంటే వైరాగ్యం → విముక్తి సాధ్యమవుతుంది HTML లేదా మీ బౌద్ధ / తాత్విక ప్రాజెక్ట్ కు అనుసంధానించి కూడా ఇవ్వగలను. CONCEPT ( development of human relations and human resources )

ENGLISH GRAMMR MADE EASY

Do does has have is am Helping Verbs: Do, Does, Has, Have, Is, Am

Helping Verbs in English

1. DO / DOES

Used in Present Simple Tense (for questions and negatives)

Subject	Verb	Example
I / You / We / They	do	Do you play cricket?
He / She / It / Name	does	Does he like tea?

2. HAS / HAVE

Used to show possession or in Present Perfect Tense

Subject	Verb	Example
I / You / We / They	have	We have a new car.
He / She / It / Name	has	She has two cats.

3. IS / AM

Forms of "be" verb used in Present Tense (for state or continuous actions)

Subject	Verb	Example
I	am	I am happy.
He / She / It / Name	is	He is reading a book.

CONCEPT ( development of human relations and human resources ) Subject and Predicate

📘 Subject and Predicate

🔹 What is a Subject?

The Subject tells who or what the sentence is about.

The cat sleeps under the table.
👉 Subject: The cat

🔸 What is a Predicate?

The Predicate tells what the subject does or is. It includes the verb and the rest of the sentence.

The cat sleeps under the table.
👉 Predicate: sleeps under the table

📝 More Examples:

Ravi plays cricket.
👉 Subject: Ravi
👉 Predicate: plays cricket

The birds are flying in the sky.
👉 Subject: The birds
👉 Predicate: are flying in the sky

I am learning English.
👉 Subject: I
👉 Predicate: am learning English

ENGLISHGRAMMRMDEEASY BE FORMS

Be Forms List

💠 “Be” Forms in English Grammar

1️⃣ Base Form

be — Used with modals.
👉 Example: You should be careful.

2️⃣ Present Tense Forms

Person	Be Form	Example
I	am	I am happy.
You	are	You are smart.
He / She / It	is	She is a teacher.
We	are	We are friends.
They	are	They are ready.

3️⃣ Past Tense Forms

Person	Be Form	Example
I	was	I was late.
You	were	You were right.
He / She / It	was	He was tired.
We	were	We were happy.
They	were	They were working.

4️⃣ Past Participle

been — Used with have/has/had.
👉 Example: She has been kind.

5️⃣ Present Participle

being — Used in continuous and passive forms.
👉 Example: He is being honest.

6️⃣ Infinitive

to be — Used to show goal or state.
👉 Example: I want to be a writer.

📘 Summary Table

Form	Usage Example
be	They must be quiet.
am	I am learning.
is	He is reading.
are	You are ready.
was	She was tired.
were	We were students.
been	It has been done.
being	The boy is being rude.
to be	He wants to be a singer.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

ENGLISH GRAMMR MADE EASY

Singular and Plural Nouns

📘 Singular and Plural Nouns

Singular noun refers to one person, place, thing, or idea.

Plural noun refers to more than one.

✅ Rules for Making Plurals:

• 1️⃣ Add -s to most words → book → books
• 2️⃣ Add -es to words ending in -s, -sh, -ch, -x, or -z → box → boxes
• 3️⃣ Change -y to -ies (if a consonant before 'y') → baby → babies
• 4️⃣ Words ending in -f or -fe → change to -ves → knife → knives
• 5️⃣ Irregular plurals → man → men

🔹 10 Singular and Plural Examples:

Cat
Cats

Dog
Dogs

Box
Boxes

Bus
Buses

Baby
Babies

Leaf
Leaves

Man
Men

Woman
Women

Tooth
Teeth

Child
Children

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

ENGLISH GRAMMAR MADE EASY TENSE

English Grammar - Tenses

English Grammar – Tenses

1. Present Tense

Used to express habitual actions, general truths, and ongoing actions.

📌 Examples: - I eat rice every day. - She is reading a book. - They have finished homework.

2. Past Tense

Used to express completed actions in the past.

📌 Examples: - I ate rice yesterday. - She was reading a book. - They had finished homework before evening.

3. Future Tense

Used to express actions that will happen in the future.

📌 Examples: - I will eat rice tomorrow. - She will be reading a book. - They will have finished homework by night.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

ENGLISH GRAMMAR MADE EASY aaTENSE

English Grammar – 12 Tenses

English Grammar – 12 Tenses

1️⃣ Present Tense

1. Present Simple: Habitual actions / General truths

📌 I eat rice every day.

2. Present Continuous: Action happening now

📌 I am eating rice now.

3. Present Perfect: Action completed recently / life experience

📌 I have eaten rice already.

4. Present Perfect Continuous: Action started in past and continuing now

📌 I have been eating rice for 10 minutes.

2️⃣ Past Tense

5. Past Simple: Completed action in the past

📌 I ate rice yesterday.

6. Past Continuous: Ongoing action in the past

📌 I was eating rice at 8 PM.

7. Past Perfect: Action completed before another past action

📌 I had eaten rice before you came.

8. Past Perfect Continuous: Action continued for some time in the past

📌 I had been eating rice for 10 minutes before the bell rang.

3️⃣ Future Tense

9. Future Simple: Action that will happen

📌 I will eat rice tomorrow.

10. Future Continuous: Ongoing action in the future

📌 I will be eating rice at 8 PM tomorrow.

11. Future Perfect: Action that will be completed before a certain time

📌 I will have eaten rice by 9 PM.

12. Future Perfect Continuous: Action continuing for some time before a future point

📌 I will have been eating rice for 10 minutes by 9 PM.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

ENGLISH GRAMMR MADE EASY

Active Voice – Passive Voice

📘 Active Voice – Passive Voice Grammar

1. Active Voice అంటే ఏమిటి?

👉 Subject (కర్త) action (క్రియ) ని చేస్తాడు.

Active: Ram eats an apple.
(ఇక్కడ Ram action చేసే వాడు → apple తినేవాడు)

2. Passive Voice అంటే ఏమిటి?

👉 Subject పై action జరుగుతుంది.

Passive: An apple is eaten by Ram.
(ఇక్కడ apple action ను పొందుతుంది)

3. Active → Passive మార్చే విధానం

1. Object → Subject అవుతుంది.
2. Verb రూపం → be form + past participle (V3) అవుతుంది.
3. Subject → by + subject గా వస్తుంది.

4. Tense-wise Examples

✅ Present Simple
Active: She writes a letter.
Passive: A letter is written by her.

✅ Past Simple
Active: He sold the car.
Passive: The car was sold by him.

✅ Future Simple
Active: They will build a house.
Passive: A house will be built by them.

✅ Present Continuous
Active: She is reading a book.
Passive: A book is being read by her.

✅ Past Continuous
Active: He was driving the car.
Passive: The car was being driven by him.

✅ Present Perfect
Active: They have completed the work.
Passive: The work has been completed by them.

✅ Past Perfect
Active: She had finished the homework.
Passive: The homework had been finished by her.

5. ముఖ్యమైన పాయింట్లు

✔ Passive voice ఎక్కువగా ఉపయోగించే సందర్భాలు:

1. Action మీద దృష్టి పెట్టాలనుకున్నప్పుడు
2. Doer (కర్త) ముఖ్యంకాకపోయినప్పుడు

Active: Someone stole my bag.
Passive: My bag was stolen.
(ఇక్కడ ఎవరు దొంగతనమేశారో ముఖ్యం కాదు)

CONCEPT ( development of human relations and human resources )