P2తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన

తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన

తెలుగు సాహిత్యాన్ని అధ్యయన సౌలభ్యం కోసం పండితులు అనేక యుగాలుగా విభజించారు. ఈ విభజనలో కొందరు పరిశోధకులు కవుల పేర్లు, కొందరు పాలకుల పేర్లు, మరికొందరు కాలానుగుణ పరిస్థితులను ఆధారంగా తీసుకున్నారు.

తెలుగు సాహిత్యం యుగాలు

• ప్రాఙ్నన్నయ యుగము – సా.శ. 1000 వరకు
• నన్నయ యుగము – 1000 నుండి 1100 వరకు
• శివకవి యుగము – 1100 నుండి 1225 వరకు
• తిక్కన యుగము – 1225 నుండి 1320 వరకు
• ఎఱ్ఱాప్రగడ యుగము – 1320 నుండి 1400 వరకు
• శ్రీనాధుని యుగము – 1400 నుండి 1500 వరకు
• రాయల యుగము – 1500 నుండి 1600 వరకు
• దక్షిణాంధ్ర / నాయకరాజుల యుగము – 1600 నుండి 1775 వరకు
• క్షీణ యుగము – 1775 నుండి 1875 వరకు
• ఆధునిక యుగము – 1875 నుండి ఇప్పటి వరకు
• 21వ శతాబ్దపు తెలుగు సాహిత్యం – 2000 తరువాత

పాలకుల ఆధారంగా యుగ విభజన

• చాళుక్య యుగము
• కాకతీయ యుగము
• పద్మనాయక యుగము
• రెడ్డి రాజుల యుగము
• తొలి రాయల యుగము
• మలి రాయల యుగము
• నవాబుల యుగము
• నాయక రాజుల యుగము
• కడపటి రాజుల యుగము
• కుంఫిణీ యుగము
• జమీందారీ యుగము
• ఆధునిక యుగము

సాహిత్య ప్రక్రియల ఆధారంగా యుగ విభజన

• ప్రాఙ్నన్నయ యుగము (అజ్ఞాత యుగము / శాసన యుగము)
• భాషాంతరీకరణ యుగము (పురాణ కావ్య యుగము)
• కావ్య యుగము
• ప్రబంధ యుగము
• గద్య, గేయ, యక్షగాన యుగము
• దక్షిణాంధ్ర యుగము
• ఆధునిక యుగము – ఖండకావ్య (భావకవితా) యుగము

తెలుగు సాహిత్యానికి సంబంధించిన ముఖ్య విభాగాలు

• తెలుగు భాష
• తెలుగు లిపి
• తెలుగు వ్యాకరణం
• తెలుగు పద్యం
• తెలుగు నవల
• తెలుగు కథ
• తెలుగు నాటకం
• జానపద సాహిత్యం
• శతక సాహిత్యం
• పురాణ సాహిత్యం
• తెలుగు పత్రికలు
• తెలుగు నిఘంటువు
• తెలుగు బాలసాహిత్యం
• తెలుగు సామెతలు
• తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం

తెలుగు సాహిత్య అభివృద్ధికి కవులు మాత్రమే కాకుండా, పాలకులు మరియు సాహిత్య పోషకులు కూడా ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. ఈ విధమైన యుగ విభజనను ఆరుద్ర తన "సమగ్రాంధ్ర సాహిత్యం" గ్రంథంలో ఉపయోగించాడు.

తెలుగు సాహిత్యాన్ని అధ్యయనా సౌలభ్యం కోసం కొన్ని యుగాలుగా విభజిస్తారు. ఈ విభజన వివిధ పరిశోధకులు వివిధ ప్రమాణాలతో చేశారు. ఆయా కాలాలలో ఉన్న కవుల పేర్ల మీద గాని, లేదా పాలనాధికారుల పేర్లమీద గాని, లేదా కాలానుగుణంగా గాని ఈ యుగాలకు పేర్లు పెట్టారు.

తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన

నన్నయకు ముందు

సా.శ. 1000 వరకు

నన్నయ యుగం

1000 - 1100

శివకవి యుగం

1100 - 1225

తిక్కన యుగం

1225 - 1320

ఎఱ్ఱన యుగం

1320 – 1400

శ్రీనాధ యుగం

1400 - 1500

రాయల యుగం

1500 - 1600

దాక్షిణాత్య యుగం

1600 - 1775

క్షీణ యుగం

1775 - 1875

ఆధునిక యుగం

1875 – 2000

21వ శతాబ్ది

2000 తరువాత

తెలుగు భాష

తెలుగు లిపి

ముఖ్యమైన తెలుగు పుస్తకాల జాబితా

తెలుగు సాహితీకారుల జాబితాలు

ఆధునిక యుగం సాహితీకారుల జాబితా

తెలుగు వ్యాకరణం

తెలుగు పద్యం • తెలుగు నవల

తెలుగు కథ • తెలుగు సినిమా పాటలు

జానపద సాహిత్యం • శతక సాహిత్యం

తెలుగు నాటకం • పురాణ సాహిత్యం

తెలుగు పత్రికలు • పద కవితా సాహిత్యము

అవధానం • తెలుగు వెలుగు

తెలుగు నిఘంటువు • తెలుగు బాలసాహిత్యం

తెలుగు సామెతలు • తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం

తెలుగులో విద్యాబోధన • అధికార భాషగా తెలుగు

ప్రాఙ్నన్నయ యుగము : సా.శ. 1000 వరకు

నన్నయ యుగము : 1000 - 1100

శివకవి యుగము : 1100 - 1225

తిక్కన యుగము : 1225 - 1320

ఎఱ్ఱాప్రగడ యుగము : 1320 - 1400

శ్రీనాధుని యుగము : 1400 - 1500

రాయల యుగము : 1500 - 1600

దక్షిణాంధ్ర యుగము లేదా నాయకరాజుల యుగము : 1600 - 1775

క్షీణ యుగము : 1775 - 1875

ఆధునిక యుగము : 1875 నుండి

సాహిత్యాభివృద్ధికి పోషకులు కూడా ముఖ్య కారణం గనుక ఈ విభజన చేయబడింది. ఆరుద్ర సమగ్రాంధ్ర సాహిత్యంలో ఈ పద్ధతి వాడాడు.

1. చాళుక్య యుగము
2. కాకతీయ యుగము
3. పద్మనాయక యుగము
4. రెడ్డి రాజుల యుగము
5. తొలి రాయల యుగము
6. మలి రాయల యుగము
7. నవాబుల యుగము
8. నాయక రాజుల యుగము
9. కడపటి రాజుల యుగము
10. కుంఫిణీ యుగము
11. జమీందారీ యుగము
12. ఆధునిక యుగము

ప్రాఙ్నన్నయ యుగము (అజ్ఞాత యుగము, శాసన యుగము)

భాషాంతరీకరణ యుగము (పురాణ కావ్య యుగము)

కావ్య యుగము

ప్రబంధ యుగము

గద్య, గేయ, యక్షగాన యుగము

దక్షిణాంధ్ర యుగము

ఆధునిక యుగము - ఖండకావ్య (భావ కవితా) యుగము

CONCEPT ( development of human relations and human resources )