వేమన *146(216-220)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు 

---

౨౧౬. పద్యము

వాక్కు శుద్ధి లేని వాడు చండాలుండు,
ప్రేమ శుద్ధి లేక పెట్టుటెట్లు?
నొసల భక్తుడైన నోరు తోడేలయా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

మనసులో ప్రేమ, పవిత్రత లేని వాడే నిజమైన చండాలుడు. అలాంటి వాడు భక్తునిగా నటించినా, ఆ భక్తికి విలువ ఉండదు. అంతరంగ శుద్ధి లేకుండా చేసే భక్తి కేవలం ఆడంబరమే.

భావం

భక్తికి మూలం ప్రేమ మరియు హృదయశుద్ధి.

---

౨౧౭. పద్యము

పరగ బొమ్మగుడ్డు బరికించి చూచిన,
కులములన్ని యందు గూడ పుట్టె,
నందరొకట గలయ న న్న దమ్ములే కదా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

గుడ్డును పగలగొట్టి చూస్తే అందులో ప్రత్యేకమైన కులం కనిపించదు. అలాగే మనుషులందరూ ఒకే విధంగా జన్మిస్తారు. కాబట్టి కులభేదాలు మానవుడు సృష్టించుకున్నవే.

భావం

మనుషులందరూ సమానులే; కులవివక్షకు స్థానం లేదు.

---

౨౧౮. పద్యము

కూడదేమి జేసె? కులమేమి చేసెను?
భూమి యేమి జేసె బొందికట్టె?
నరుడు బడెడు పాట్లు నగుబాట్లు చూడగా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

జన్మించిన కుటుంబం, కులం లేదా భూమి మనిషి గొప్పతనాన్ని నిర్ణయించవు. మనిషి తన కర్మల వల్లే గౌరవం పొందుతాడు లేదా కష్టాలు అనుభవిస్తాడు.

భావం

జన్మ కాదు, కర్మే మనిషి విలువను నిర్ణయిస్తుంది.

---

౨౧౯. పద్యము

కానలేరు గాని కలియుగంబుననున్న,
మనుజులందరికిని మానమొకటి,
దాష్టికులగు వారు తమవలె జూడక,
పరుల బోవనాడుదురు ర వేమా.

తాత్పర్యం

ప్రతి మనిషికీ సమానమైన గౌరవం ఉంది. కానీ అహంకారులు ఇతరులను తమతో సమానంగా చూడకుండా తక్కువగా చూస్తారు. ఇదే సమాజంలోని అన్యాయానికి కారణం.

భావం

ప్రతి మనిషిని గౌరవంగా చూడడం నిజమైన మానవత్వం.

---

౨౨౦. పద్యము

జాతులందునెట్టి జాతి ముఖ్యము చూడ,
యెరుక లేక దిరుగ నేమి గలదు,
యెరుక గలుగు మనుజుడే జాతి గలవాడు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ఏ జాతి గొప్పదో అని వెదకడం వ్యర్థం. నిజమైన గొప్పతనం జ్ఞానంలో ఉంది. వివేకం, ఆత్మజ్ఞానం కలిగిన వాడే ఉన్నతుడు; జన్మతో కాదు, జ్ఞానంతోనే మనిషి విలువ నిర్ణయించబడుతుంది.

భావం

జ్ఞానమే మనిషి అసలైన జాతి, జన్మ కాదు.

---

సారాంశం

ఈ పద్యాలలో వేమన హృదయశుద్ధి, ప్రేమ, సమానత్వం, కులవివక్ష నిర్మూలన, మానవ గౌరవం మరియు జ్ఞాన ప్రాముఖ్యతను బోధిస్తున్నాడు. జన్మ ఆధారంగా కాకుండా గుణం, జ్ఞానం, మానవత్వం ఆధారంగా మనిషిని అంచనా వేయాలని స్పష్టంగా ఉపదేశిస్తున్నాడు.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *147(221-225)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు 

221. పద్యము

చావు వచ్చినపుడు సన్యసించేదెట్లు?
కడకు మొదటి కులము జెడిన యట్లు,
పాపమొకటి గలదు, ఫలమేమి లేదయా!
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

జీవితమంతా పాపకార్యాలు చేసి, మరణం సమీపించినప్పుడు మాత్రమే సన్యాసం స్వీకరించినా ప్రయోజనం ఉండదు. చివరి క్షణంలో చేసే ఆచారాల వల్ల గత జీవితం మారదు. నిజమైన వైరాగ్యం జీవితమంతా ఆచరణలో ఉండాలి.

భావం

చివరి క్షణంలో కాదు, జీవితాంతం ధర్మమార్గంలో నడవాలి.

---

౨౨౨. పద్యము

ఊరులు పల్లెలు మానుక,
వారక యడవిం జరించి( వాడ)రుదంచున్ ,
వేరులు గూరలు మెసవెడు,
వీరడికెట మోక్షపదవి? వినరా వేమా.

తాత్పర్యం

పట్టణాలనూ, పల్లెలనూ విడిచి, ఎంతో గొప్ప పని చేస్తున్నట్లు అడవుల్లో అలసట లేకుండా తిరుగుతుంటాడు. కందమూలాలు, ఆకుకూరలే తింటూ జీవించే ఆ మూఢుడు, అలా చేసినంత మాత్రాన మోక్షధామాన్ని ఎలా పొందగలడు?"

భావం:

ఊళ్లు విడిచి అడవుల్లో తిరగడం, కందమూలాలు తింటూ కఠోర జీవనం గడపడం మాత్రమే నిజమైన తపస్సు కాదు. మనస్సు పవిత్రంగా లేకుండా, జ్ఞానం మరియు సద్గుణాలు లేకుండా కేవలం బాహ్య సన్యాసం వల్ల మోక్షం లభించదు అని వేమన బోధిస్తున్నాడు.*వీరడి -సంచారి, మెసెవెడు -తినెడు 

---

౨౨౩. పద్యము

శూద్రులనుచు భువిని శూద్రుల బోనాడు,
మాలకన్న చెడుగు మహిని లేడు,
నరక మునకునేగు నష్టమైన వెనుక.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

"ఇతరులను 'శూద్రులు' అని తక్కువ చేసి, అవమానించే వానికంటే నీచుడు ఈ భూమిపై మరొకడు లేడు. అలాంటి వాడు మరణానంతరం నరకగతిని పొందును."

భావం:

వేమన బోధ ఏమిటంటే, కులం ఆధారంగా ఇతరులను హీనంగా చూడడం మహాపాపం. మనిషి గొప్పదనం కులంలో కాదు, గుణంలో ఉంటుంది. ఇతరులను అవమానించే అహంకారికి ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సు కలగదు.

---

౨౨౪. పద్యము

పూజకన్న నెంచ బుద్ధి నిదానంబు,
మాటకన్ననెంచ మనసు దృఢము,
కులముకన్న మిగుల గుణమె ప్రధానంబు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

పూజలకంటే వివేకం గొప్పది. మాటలకంటే స్థిరమైన మనస్సు శ్రేష్ఠమైనది. అలాగే కులం కంటే గుణమే మనిషిని ఉన్నతుడిగా నిలబెడుతుంది.

భావం

గుణం, వివేకం, స్థిరచిత్తమే నిజమైన గొప్పతనం.

---

౨౨౫. పద్యము

కులము హెచ్చు తగ్గు కొదవలు పని లేదు,
సానుజాతమయ్యె సకల కులము,
హెచ్చు తగ్గు మాటలెట్టై రుంగగ వచ్చు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

"ఏ కులం శ్రేష్ఠమైనది అనే వాదోపవాదాలన్నీ వ్యర్థమే. అన్ని కులాలవారూ ఒకే మూలం నుండి ఉద్భవించారు. అలాంటప్పుడు ఎవరు ఎవరిని ఉన్నతులు, హీనులు అని నిర్ణయించగలరు?".

భావం

మానవజాతి ఒక్కటే; గుణమే మనిషి గొప్పతనానికి ప్రమాణం.

---

సారాంశం

ఈ ఐదు పద్యాలలో వేమన నిజమైన సన్యాసం, అంతరంగ శుద్ధి, కులవివక్ష నిర్మూలన, గుణ ప్రాధాన్యం మరియు మానవ సమానత్వాన్ని బోధించాడు. ఆచరణలో ధర్మం, మనస్సులో పవిత్రత, జీవితంలో గుణం ఉన్నవారే నిజమైన ఉన్నతులు అని స్పష్టం చేశాడు.

SEO Keywords: వేమన పద్యములు 221-225, వేమన తాత్పర్యం, కుల సమానత్వం, గుణ ప్రాధాన్యం, నిజమైన సన్యాసం, వేమన నీతి, తెలుగు నీతి పద్యాలు, Vemana Padyalu, Telugu Philosophy, Vemana Moral Poems.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 148*(226-230)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

226. గ్రామము, భూములు...

గ్రామము, భూములు, మానుక,
ప్రేమయు దయ యింత లేక భీకరమతులై,
భామల సుతులను వదలుక,
బాముల బడనేల యడవి పట్టున వేమా.

తాత్పర్యం

ప్రేమ, దయ, కుటుంబ బాధ్యతలను వదిలి గ్రామాలు, భూములు, భార్య, పిల్లలను విడిచిపెట్టి అడవులకు వెళ్లడం వల్ల మోక్షం లభించదు. నిజమైన ఆధ్యాత్మికత మనసులోని కరుణ, ధర్మం, బాధ్యతలను నిలబెట్టుకోవడంలోనే ఉంది.

భావం

కుటుంబాన్ని విడిచిపెట్టడం కాదు, ప్రేమతో ధర్మబద్ధంగా జీవించడమే నిజమైన వైరాగ్యం.

---

227. మాలవానినేల...

మాలవానినేల మహిమీద నిందింప?
నోడల రక్త , మాంసమొ కటిగాదే?
వానిలోన మెలుగు వాని కులం బేది?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

మాలవాడని ఎవరినైనా తక్కువ చేసి చూడటం తప్పు. అందరి శరీరంలో రక్తం, మాంసం ఒకటే. మనిషి విలువ అతని కులంలో కాదు, అతని గుణం మరియు ప్రవర్తనలో ఉంది.

భావం

మనిషిని కులంతో కాదు, గుణంతో గౌరవించాలి.

---

228. మాలవానినంటి...

మాలవానినంటి మరి నీళ్ల మునిగేరు,
మనుజ కర్మచేత మాలడయ్యెనేల?
తెలియలేరో యీ నరపశువులు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ఒకరిని అంటరానివాడని చెప్పి, అదే నీటిలో స్నానం చేయడం ఎంతటి అజ్ఞానం! మనిషి జన్మతో కాదు, తన కర్మల వల్లే గొప్పవాడు లేదా తక్కువవాడు అవుతాడు.

భావం

అంటరానితనం మానవత్వానికి విరుద్ధమైన మూఢనమ్మకం.

---

229. మాదిగెయనవద్దు...

మాదిగె యనవద్దు మరి గుణమొనరిన,
మాదిగని వసిష్ఠు మగువ దేడె ?
మాదిగె గుణమున్న మరి ద్విజుడగునయా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

కులం ఆధారంగా మనిషిని తక్కువగా చూడరాదు. గుణవంతుడైన వ్యక్తి ఏ కులానికి చెందినవాడైనా గొప్పవాడే. గుణం లేని ఉన్నత కులస్థుడు నిజంగా ఉన్నతుడు కాదు.

భావం

గుణమే మనిషికి నిజమైన గొప్పతనం; కులం కాదు.

---

230. శిలను ప్రతిమజేసి...

శిలను ప్రతిమ జేసి చీకటింటను బెట్టి,
మొక్కవలదు వెర్రి మూఢులార!
యుల్లమందు బ్రహ్మ యుండుట తెలియరు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

రాతిని విగ్రహంగా చేసి పూజించడం కంటే, పరమాత్మ మన హృదయంలోనే ఉన్నాడనే సత్యాన్ని గ్రహించడం గొప్పది. బాహ్య పూజల కంటే అంతరంగ శుద్ధి ముఖ్యమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

భావం

దేవుడు బయట విగ్రహంలో మాత్రమే కాదు; ప్రతి హృదయంలోనూ ఉన్నాడనే జ్ఞానమే నిజమైన భక్తి.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 149*(231-233)

వేమన పద్యములు  – తాత్పర్యములు

231. మాలవాడయినను...

మాలవాడయినను మరి ఆత్మమీదను,
మనసు నిల్పెనేని మాలగాడు;
మనసు నిల్పకున్న మహిమీద మాలడు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

జన్మరీత్యా మాలవాడైనా తన మనస్సును పరమాత్మపై నిలిపితే అతడు గొప్పవాడే. కానీ ఉన్నత కులంలో పుట్టినా మనస్సును నియంత్రించుకోలేకపోతే నిజమైన అర్థంలో అతడే అధముడు. మనిషి విలువ కులంలో కాదు, మనస్సు పవిత్రతలో ఉంది.

భావం

ఆత్మజ్ఞానం, మనస్సు నియంత్రణే మనిషికి నిజమైన ఉన్నతత్వాన్ని ఇస్తాయి.

---

232. తాత గన్న తల్లి...

తాత గన్న తల్లి, తమ తండ్రిగన్న తల్లి,
తన్ను గన్న తల్లి, తల్లి తల్లి,
తల్లి శూద్రురాలు, తానెట్లు బాపడో?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ప్రతి మనిషి జననం తల్లి ద్వారానే జరుగుతుంది. అప్పుడు కులగర్వం ఎందుకు? పుట్టుక ఆధారంగా బ్రాహ్మణుడనో, శూద్రుడనో చెప్పుకోవడం వ్యర్థమని వేమన ప్రశ్నిస్తున్నాడు.

భావం

జన్మకన్నా మానవత్వం గొప్పది; కులాభిమానం అజ్ఞానం.

---

233. తాత జనించె కన్యకకు...

తాత జనించె కన్యకకు,
తండ్రులు తామును కుండగోళకుల్,
మాత పరానుకూలి, ద్రౌపది భర్తలే వురున్ నీతులు జెప్ప పాండవులనియమములిట్టివి?యెంచునె న్నుచున్ భూతలమందు మిక్కిలిగ బూమెల చేసిరి,వెర్రి వేమనా.

తాత్పర్యం

పురాణాలలో, ఇతిహాసాలలో కనిపించే అసాధారణ జన్మలు, వివాహాలు, కుటుంబ పరిస్థితులను చూపిస్తూ, వాటినే ఆధారంగా చేసుకొని నీతి చెప్పడం సరైంది కాదని వేమన విమర్శిస్తున్నాడు. వివేకంతో ఆలోచించకుండా మూఢంగా అనుసరించడం సమాజంలో అనేక అపోహలకు దారి తీస్తుందని హెచ్చరిస్తున్నాడు.

భావం

నీతిని గుడ్డిగా కాకుండా వివేకంతో పరిశీలించి స్వీకరించాలి.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *150(234-238)

వేమన పద్యములు  – తాత్పర్యములు

234. తనదు తల్లి లంజ...

తనదు తల్లి లంజ, తన యాలు మాదిగె,
శ్రీపతికి గురువు వసిష్ఠుడరయ;
తపము చేత ద్విజుడు, తర్కింప కులమెట్లు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.***

తాత్పర్యం

వసిష్ఠ మహర్షి జన్మను కాకుండా, ఆయన చేసిన తపస్సు, జ్ఞానం, గుణమే ఆయనకు మహత్తును తెచ్చాయి. కాబట్టి జన్మ ఆధారంగా కులాన్ని గొప్పదిగా లేదా తక్కువదిగా నిర్ణయించడం సరైనది కాదని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

భావం

గుణం, తపస్సు, జ్ఞానమే మనిషి గొప్పతనానికి ప్రమాణాలు; జన్మ కాదు.

---

235. జాతి వేరు లేక...

జాతి వేరు లేక జన్మ క్రమంబున,
నెమ్మదిని యభవుని నిల్పెనేని,
అఖిల జనులకెల్ల నాతడు ఘనుండయా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

జాతి భేదాలను విడిచిపెట్టి, మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచి పరమాత్మను ధ్యానించినవాడే అందరికీ ఆదర్శనీయుడు. ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతికి కులం అడ్డంకి కాదు.

భావం

సమానత్వం, మనశ్శాంతి, ఆత్మజ్ఞానం మనిషిని మహోన్నతుడిగా చేస్తాయి.

---

236. ధర గిరులు జలధులన్నియు...

ధర గిరులు జలధులన్నియు,
పరికింపగ ప్రళయమునను భస్మా  కృతులౌ;
సురలును మునులును జనగా,
నరయోధలును ఉండగలరే నేర్పున వేమా.

తాత్పర్యం

ప్రళయకాలంలో పర్వతాలు, సముద్రాలు, దేవతలు, ఋషులు, వీరులు కూడా నశిస్తారు. ఈ ప్రపంచంలో శాశ్వతమైనది ఏదీ లేదు. కాబట్టి అహంకారం వ్యర్థం.

భావం

అనిత్యతను గ్రహించి వినయంతో జీవించాలి.

---

237. ఉర్వివారికెల్ల...

ఉర్వివారికెల్ల నొక్క కంచము బెట్టి,
పొత్తు గుడిపి కులము పొలయజేసి,
తలను చేయ్యి బెట్టి తగనమ్మ జెప్పరా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ప్రపంచమంతా ఒకే కుటుంబంగా భావించి, కులభేదాలను తొలగించి, పరస్పర ప్రేమతో జీవించాలని వేమన సూచిస్తున్నాడు. అందరూ సమానులనే భావన సమాజానికి మేలు చేస్తుంది.

భావం

మానవులందరూ ఒక్కటే; కులభేదాలకు స్థానం లేదు.

---

238. గట్టు రాళ్ల దెచ్చి...

గట్టు రాళ్ల దెచ్చి, కాళ్ల చేతుల ద్రోక్కి ,
కాసె యులుల చేత గాసి జేసి,
మొరప రాళ్ల కెరగు మొప్పెలనే మందు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

రాళ్లను చెక్కి విగ్రహాలుగా చేసి వాటినే దేవుడిగా భావించడం కన్నా, నిజమైన దైవాన్ని హృదయంలో అనుభవించడం గొప్పది. బాహ్య ఆచారాల కంటే అంతరంగ భక్తికే ప్రాధాన్యం ఉంది.

భావం

దేవుడు రాతిలో కాదు; భక్తి, పవిత్ర హృదయంలో ఉన్నాడు.

---

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *151(239-243)

వేమన పద్యములు  – తాత్పర్యములు

239. తోలు కడుపులోన...

తోలు కడుపులోన దొడ్డవాడుండంగా,
రాతి గుళ్లలోన రాశి బోయ,
రాళ్లు దేవులైన రాసులు మింగవా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

సర్వాంతర్యామి అయిన పరమాత్మ ప్రతి మనిషి హృదయంలో ఉన్నాడు. అలాంటి దేవుణ్ణి వదిలి రాతి గుళ్లలో మాత్రమే దేవుడు ఉన్నాడని భావించడం అవివేకం. జడమైన రాళ్లు మన కోరికలను తీర్చలేవని వేమన సూచిస్తున్నాడు.

భావం

దేవుడు మన హృదయంలో ఉన్నాడు; నిజమైన భక్తి అంతరంగ శుద్ధిలో ఉంది.

---

240. రాతి బసువని...

రాతి బసువని గని రంగుగా మొక్కుచు,
గునుక బసువని గని గ్రుద్దుచుండ్రు;
బసువ భక్తులెల్ల పాపులు తలపోయ.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

రాతితో చేసిన నంది విగ్రహాన్ని పూజిస్తూ, జీవించి ఉన్న ఎద్దును నిర్లక్ష్యం చేయడం కపట భక్తి. జీవుల పట్ల దయ లేకుండా చేసే పూజలకు విలువ లేదని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

భావం

జీవసేవే నిజమైన దైవసేవ.

---

241. మన్ను మెత్తి కరిగి...

మన్ను మెత్తి కరిగి మరి రూపు గావించి,
గుంట నిండ బూడ్చి  గురుతు నిల్పి,
మనుజులెల్ల గూడి మరి దేవుడందురు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

మట్టితో లేదా రాతితో మనుషులే విగ్రహాలను తయారు చేసి వాటినే దేవుడిగా భావించడం సరైన ఆధ్యాత్మిక దృష్టి కాదని వేమన ప్రశ్నిస్తున్నాడు. దేవుని అనుభూతి మనసులో కలగాలి.

భావం

దైవం రూపంలో కాదు; దైవానుభూతిలో ఉంది.

---

242. మంచి శకునములని...

మంచి శకునములని యెంచి పెండిలి యాడ,
వారలోకరు లేరు వసుధలోన;
జనుల కర్మములను శకునముల్ నిల్పునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

శకునాలు చూసి పనులు ప్రారంభించినా, మనిషి జీవితాన్ని నిర్ణయించేది అతని కర్మ మాత్రమే. శుభాశుభ శకునాలపై ఆధారపడకుండా సత్కార్యాలు చేయాలని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

భావం

శకునాలు కాదు; మన కర్మలే మన భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తాయి.

---

243. గూబ యెక్కినట్టి...

గూబ యెక్కినట్టి గురము పాడుగ బెట్టి,
వెళ్లిపోదురంత వెర్రివారు;
గూబ యేమి చేసె? గుర మేమి చేసును?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

గూబ గుర్రంపై కూర్చుంటే అది అపశకునమని భావించి ప్రయాణం మానేయడం మూఢనమ్మకం. గూబకూ, గుర్రానికీ మన పనులతో సంబంధం లేదు. భయాలు, అపోహలను విడిచిపెట్టి వివేకంతో జీవించాలని వేమన ఉపదేశిస్తున్నాడు.

భావం

మూఢనమ్మకాలను విడిచి వివేకంతో నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి.

---

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 152*(244-248)

వేమన పద్యములు  – తాత్పర్యములు

244. విషసహితులు నరులు...

విషసహితులు నరులు, విషధరులెన్నగ,
వృషభ వృషణములను విరియగొట్ట,
అఘము వచ్చు, కడకున ఆయువు కొదువగు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

క్రూర స్వభావం గల మనుషులు విషసర్పాల కంటే ప్రమాదకరులు. అలాగే మూగజీవులను హింసించడం ఘోరమైన పాపం. అలాంటి క్రూరత్వం చివరకు దుష్ఫలితాలకే దారి తీస్తుందని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.*అఘము -దుష్పలితాలు 

భావం

జీవహింస మహాపాపం; దయే మానవుని అలంకారం.

---

245. వేము పాలు బోసి...

వేము పాలు బోసి వెయ్యేండ్లు బెంచిన,
చేదు విడిచి తీపి చెందనటుల 
నోగు గుణము విడిచి యుచితజ్ఞుడగునెట్లు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

వేపచెట్టుకు పాలు పోసినా దాని చేదు పోదు. అలాగే దుర్గుణాలు గట్టిగా పట్టుకున్నవాడు సులభంగా సద్గుణవంతుడు కాలేడు. మార్పు రావాలంటే అంతరంగ శుద్ధి అవసరం.

భావం

నిజమైన మార్పు మనసులో నుంచే ప్రారంభమవుతుంది.

---

246. వాడ వదినెకేల...

వాడ వదినెకేల వావి వర్తనములు?
చాడి గానికేల జాడబుద్ధి?
మూఢమతులకేల ముదముతో జ్ఞానంబు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

అర్హత లేని వారికి గొప్ప విషయాలు చెప్పినా ప్రయోజనం ఉండదు. జ్ఞానాన్ని గ్రహించగల మనస్సు ఉన్నవారికే ఉపదేశం ఫలిస్తుంది.*వాడ వదిన -వెలయాలు, చాడి -చెడ్డవాడు, జాడ - ఆచూకీ 

భావం

జ్ఞానం స్వీకరించే వినయం ఉన్నప్పుడే అది ఫలిస్తుంది.

---

247. కరినేరనన్న వాడు...

నేరనన్న వాడు నెరజాణ మహిలోన,
నేర్తు  నన్న వాడు వార్తకాడు;
ఊరకున్న వాడే ఉత్తమోత్తముడెందు .
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

తనకే అన్నీ తెలుసని చెప్పుకునేవాడు నిజమైన జ్ఞాని కాదు. నేర్చుకోవాలనే వినయం కలవాడే ఎదుగుతాడు. అవసరం లేని గొప్పలు చెప్పకుండా వినయంగా ఉండేవాడే ఉత్తముడు.*తెలియదని తప్పించుకునే -నెరజాణ, అన్ని తెలుసన్నవాడు -వార్తకాడు -వార్తల్లో వ్యక్తి 

భావం

వినయమే నిజమైన జ్ఞానానికి గుర్తు.

---

248. దూలాలు టెంకిను...

దూలాలు టెంకినుండి న ,
వాలాయము చేటు వచ్చువసుమతి లోనన్ ;
లోలాక్షి విడిచిపెట్టిన,
మేలిమిగా బ్రతుక వచ్చు మేదిని వేమా.

తాత్పర్యం

అత్యాశ, లోభం, అధిక కోరికలు మనిషికి కష్టాలను తెస్తాయి. వాటిని విడిచిపెడితే ప్రశాంతంగా, గౌరవంగా జీవించవచ్చు.*లోలాక్షి -స్త్రీ, వసుమతి -భూమి 

భావం

లోభాన్ని విడిచినవాడే సుఖశాంతులతో జీవిస్తాడు.

---

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *153(249-253)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు 

📜 పద్యము 249

మానినీ మనోజ మందీరానందైక 

లోలుడొల్లడు ధ్వ లోకసుఖము 

మాలవాడ కుక్క   మరియన్నమెరుగునా?

విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ఇంద్రియసుఖాలకు బానిసైనవాడు నిజమైన ఆనందాన్ని పొందలేడు. భోగాల మీద మోహం పెరిగినంత మాత్రాన జీవిత పరమార్థం అర్థం కాదు. ఆధ్యాత్మిక సుఖం అనుభవించినవారికే నిజమైన ఆనందం తెలుస్తుంది.

---

📜 పద్యము 250

తొత్తు తొత్తె కాని దొరసాని గాబోదు
హత్త దేవుడు దాని కైన గుణము
మిత్తికూళ్ల దొంగ మేలెర్గ నేర్చునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.*హత్త దేవుడు -చేతితో చేసిన దేవుని విగ్రహం (కృత్రిమ దేవుడు, మనుషులు తయారు చేసిన ప్రతిమ).

తాత్పర్యం

నీచ స్వభావం గల స్త్రీని ఎంత ప్రయత్నించినా సద్గుణవతిగా మార్చలేరు. ఆమెకు ఉత్తమ గుణాలు అలవడవు. యాచకుల ముక్కలను దొంగిలించి జీవించే వానికి అంతకన్నా మెరుగైన జీవితం ఎలా దొరుకుతుంది?"

తాత్పర్యం:

ఈ వాక్యం పుట్టుక గురించి కాదు; స్వభావం, అలవాట్లు, నడవడి గురించి చెబుతోంది. చెడు అలవాట్లను విడిచిపెట్టకుండా ఉన్నతమైన గుణాలు లేదా మంచి ఫలితాలు ఆశించడం వ్యర్థమని ఉపమానం ద్వారా వివరిస్తోంది.

గమనిక: ఇది పాతకాలపు రచనలోని భావం. ఇందులో స్త్రీల గురించి వచ్చిన వ్యాఖ్యలు ఆ కాలంలోని సామాజిక దృక్పథాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. ఆధునిక దృష్టిలో, మంచి గుణాలు లేదా చెడు గుణాలు లింగం వల్ల కాకుండా వ్యక్తి ప్రవర్తన, సంస్కారం, సాధనపై ఆధారపడతాయని భావించడం సముచితం.

---

📜 పద్యము 251

నాడెమైన చెడిపె నయమెరిగి తిరుంగు
విటుని కుస్తరించు వివరమెరుగు
బానిశైన తొత్తు పాటించరాదయా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

చెడిపోయిన వ్యక్తి తరువాత మంచి మార్గంలో నడవాలని ప్రయత్నించినా, అతని గతాన్ని బట్టి ప్రజలు జాగ్రత్తగా ఉంటారు. కాబట్టి ప్రారంభం నుంచే సద్గుణాలతో జీవించడం ఉత్తమం.

---

📜 పద్యము 252

పందనధికు జేసి బవరంబునకు బంప
పారి పోవు కార్య భంగమవును
పారువాడు బంటు పనికి రాడెందును.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

బాధ్యత లేని వ్యక్తికి ముఖ్యమైన పని అప్పగిస్తే, అతడు మధ్యలో పారిపోతాడు; పని చెడిపోతుంది. కాబట్టి పనికి తగినవారినే ఎంపిక చేయాలి.*పంద -సైనికుడు బవరము -యుద్ధ భూమి 

---

📜 పద్యము 253

తిరుమలకును బోవ తురక దాసరిగాడు
కాశి బోవ లంజ గరితగాదు
కుక్క సింహ మగునె గోదావరికి బోవ?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.***

తాత్పర్యం

పవిత్రక్షేత్రాలకు వెళ్లడం వల్ల మాత్రమే మనిషి స్వభావం మారదు. అంతరంగ శుద్ధి, సద్గుణాలు, సత్కార్యాలే నిజమైన పుణ్యానికి కారణం. బయటి యాత్ర కంటే మనసు మారడం ముఖ్యమైనది.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన భోగాసక్తి, చెడు అలవాట్లు, బాధ్యతారాహిత్యం, కపట భక్తి వంటి విషయాలను విమర్శిస్తూ, నిజమైన మార్పు మనసులోనే ప్రారంభమవుతుందని బోధించాడు.

🏷️ SEO Keywords:
#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనతాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #నీతిపద్యాలు #ఆధ్యాత్మికత #వేమనశతకం #TeluguLiterature #Vemana

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *154(254-256)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు 

🟢 పద్యము 254

కులుకు గుబ్బ చూపి, గొబ్బున గరగించి, 

చేతి కాసులెల్ల చేరదీసు 

నతను,చేతి కత్తుల మరంగ కాంతలు. 

విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.***

📖 తాత్పర్యం

బాహ్య సౌందర్యం, మధురమైన మాటలు, ఆకర్షణీయమైన ప్రవర్తనతో ఇతరులను మోహింపజేసి వారి ధనాన్ని పొందే వారి పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండాలని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు. పైకి మృదువుగా కనిపించినా, వారి ఉద్దేశ్యం కత్తిలా ప్రమాదకరమై ఉండవచ్చు.

💡 భావం

రూపాన్ని కాదు, గుణాన్ని విశ్వసించాలి. మోసపూరిత ఆకర్షణకు లొంగకూడదు.

---

🟢 పద్యము 255

ఆనుకూల్యము గల యంగన గలిగిన,
సతికి పతికి పరమసౌఖ్యమమురు,
ప్రాతికూల్యమైన పరిహరింప సుఖంబు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

📖 తాత్పర్యం

భార్యాభర్తలు పరస్పర సహకారం, ప్రేమ, గౌరవంతో జీవిస్తే కుటుంబంలో నిజమైన సుఖశాంతులు నెలకొంటాయి. విరోధ భావనతో జీవిస్తే ఆనందం దూరమవుతుంది.

💡 భావం

దాంపత్య జీవితానికి పరస్పర అవగాహన, ప్రేమ, సహకారమే శాశ్వత సౌఖ్యానికి మూలం.

---

🟢 పద్యము 256

గొప్ప పిరుదు గన్న, కుచకుంభముల గన్న,
చెప్పరాని చోట చేవనున్న,
ముప్పిరి గొనునయ్య మొనసిన మోహంబు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.***

📖 తాత్పర్యం

పిరుదులు, శరీర సౌందర్యం వంటి బాహ్య విషయాలపై అతిగా మోహపడితే మనసు ప్రశాంతత కోల్పోతుంది. వివేకంతో జీవించినప్పుడే నిజమైన ఆనందం లభిస్తుంది.

💡 భావం

మోహం తాత్కాలికం; గుణం, జ్ఞానం, సంయమనం శాశ్వత సంపదలు.*ముప్పిరి -ఆయువు మొనసిన -బలమైన 

---

🌿 సమగ్ర భావం

ఈ మూడు పద్యాలలో వేమన మోసపూరిత ఆకర్షణలను దూరంగా ఉంచుకోవాలని, దాంపత్య జీవితంలో అనుకూలతను పెంపొందించాలని, బాహ్య ఆడంబరాల కంటే గుణం, వివేకం, సంయమనం గొప్పవని బోధిస్తున్నాడు.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *155(257-261)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

🟢 పద్యము 257

“కాశి! కాశి!” యనుచు కడు వేడ్క తోబోద 

రందు గలుగు దేవుడిందు లేడే?

ఇందునందు గలడు హృదయంబు లెస్సైన. 

విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

📖 తాత్పర్యం

దేవుడు కాశీలో మాత్రమే ఉన్నాడని భావించి యాత్రలు చేయడం కన్నా, నిర్మలమైన హృదయంలోనే దేవుడు నివసిస్తాడని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

💡 భావం: దేవుని చేరే మార్గం పవిత్ర హృదయం; స్థలయాత్ర మాత్రమే కాదు.

---

🟢 పద్యము 258

మతము దారి మరచు, మధురాధరము జూచి,
మగువ రూపు జూచి మనసు మరచు,
యోని జూచి సర్వయోగంబు మరచురా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.xxx

📖 తాత్పర్యం

ఇంద్రియ మోహానికి లోనైతే ధర్మం, జ్ఞానం, యోగసాధన అన్నీ మరచిపోతాడు. సంయమనం లేకుంటే ఆధ్యాత్మిక పురోగతి సాధ్యం కాదు.

💡 భావం: ఇంద్రియనిగ్రహమే యోగానికి పునాది.

---

🟢 పద్యము 259

నీళ్ల మునుగనేల? నిధుల మెట్టగనేల?
మొనసి వేల్పులకును మొక్కనేల?
కపట కల్మషములు కడుపులో నుండగా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

📖 తాత్పర్యం

"పవిత్ర తీర్థాలలో మునిగితే ప్రయోజనం ఏమిటి? పవిత్ర క్షేత్రాలకు వెళ్లి తాకితే ప్రయోజనం ఏమిటి? నీ హృదయం ఘోర కపటంతో నిండి ఉండగా దేవుణ్ణి ఆరాధించడం వల్ల ప్రయోజనం ఏముంటుంది?"

💡 భావం: మనస్సు పవిత్రతే నిజమైన పూజ.

---

🟢 పద్యము 260

కూడు చీర బాసి గుళ్ల పంచలబడు ;నట్లు,వ్రాసె బ్రహ్మ యతుల నుదుట,
తోయజాక్షి జేర దోషంబు లంటునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

📖 తాత్పర్యం

అబద్ధాలతో నిండిన కపట జీవితం ఎంతటి దంభమో! అన్నం, బట్టలు విడిచి దేవాలయాల ముంగిట నివసించడం మాత్రమే సన్యాసం కాదు. అది వారి పూర్వకర్మ ఫలితమే. మనసులో వైరాగ్యం లేకపోతే, స్త్రీలతో సాంగత్యం చేసినా వారికి అదనంగా పోయేదేముంటుంది?"

ఇది బాహ్య సన్యాసం కంటే అంతరంగ పవిత్రత ముఖ్యమని చెప్పే వ్యంగ్య భావం. వేమన పద్యాల శైలికి అనుగుణంగా, కపట సన్యాసులను విమర్శిస్తూ ఈ భావం వ్యక్తమవుతోంది.

---

🟢 పద్యము 261

కుంటి కుక్కకేల కుందేటి పరువులు?
పిరికి బంటుకేలు బిరుదు గొడుగు?
ముసలి ముండకేల ముసిముసి నగువులు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

📖 తాత్పర్యం

అర్హత లేని వారికి గొప్పతనాన్ని ఆపాదించడం వ్యర్థం. గుణం, సామర్థ్యం ఉన్నవారికే గౌరవం, బిరుదులు తగినవి.

💡 భావం: అర్హత లేని అలంకారాలు విలువలేనివి.

---

🌿 సమగ్ర భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన బాహ్య ఆచారాల కంటే అంతరంగ పవిత్రత, ఇంద్రియనిగ్రహం, సత్కర్మలు, అర్హత, వివేకం వంటి నిజమైన మానవ విలువలను గొప్పవిగా చాటి చెప్పాడు.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 156*(262-266)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు 

---

📜 పద్యము – 262

ఎంత భూమి తిరిగి యే పాటు బడుచున్న నంటనీక ప్రాప్తి    వెంట దిరుగు;
భూమి క్రొత్తయైన భోక్తలు క్రొత్తలా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం

మనిషి ఎంత కష్టపడి భూములు, ఆస్తులు సంపాదించినా వాటిని శాశ్వతంగా అనుభవించలేడు. భూమి శాశ్వతం; దానిని అనుభవించే మనుషులు మాత్రమే మారుతుంటారు. అందువల్ల ధనంపై అధిక మమకారం విడిచి ధర్మబద్ధమైన జీవితం గడపాలి.

💡 భావం: ఆస్తి శాశ్వతం కాదు; సత్కర్మలే మన వెంట వస్తాయి.*కర్మలకు మనుషులే భోక్తలు. (కర్మఫలాన్ని అనుభవించేవారు)

---

📜 పద్యము – 263

పరగ జలమాడి పట్టె నామము దీర్చి,
*నీరు కావి పంచె నెరయ గట్టి,
వారకాంత జూచి వ్రతమెల్ల మరుచురా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం

పవిత్ర స్నానాలు, నామాలు, కాషాయ వస్త్రాలు ధరించినా మనస్సును నియంత్రించలేకపోతే ఆ ఆచారాలన్నీ వ్యర్థమే. నిజమైన భక్తి మనసులో ఉండాలి.

💡 భావం: బాహ్య ఆచారాలకంటే అంతరంగ పవిత్రతే గొప్పది.*రంగురంగుల అంగీని పొందికగా ధరించి

---

📜 పద్యము – 264

మనసు నిల్పలేని మాయ విరక్తులు,
మనసు పడుదురొక్క మగువ మీద;
ఇట్టి వ్యర్థ జన్మ మీ బ్రతుకేటికి?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం

మనస్సును అదుపులో పెట్టుకోలేని వారు విరక్తులమని చెప్పుకోవడం వ్యర్థం. ప్రలోభాలకు లొంగిపోయే జీవితం ఆధ్యాత్మిక పురోగతికి దారి తీసదు.

💡 భావం: మనోనిగ్రహమే నిజమైన వైరాగ్యం.

---

📜 పద్యము – 265

తొడల మెరుపు జూచి, తోరంపు కుచములు,
వార కొప్పుగలుగు వనిత జూచి,
విటుడు నిలుచునెట్లు విరహాగ్ని జొరకను.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం

ఇంద్రియాసక్తికి బానిసైనవాడు బాహ్య సౌందర్యాన్ని చూసి తన మనస్సును అదుపులో ఉంచుకోలేడు. ఆత్మనిగ్రహమే నిజమైన బలం.

💡 భావం: ఇంద్రియనిగ్రహం లేకుండా శాంతి లభించదు.

---

📜 పద్యము – 266

కాశి నీళ్లు మోసి, కాళ్లు మొగము వాచి,
ఎందు సుఖము లేక నెండి యెండి 
వెనుక ముక్తి సాధింపగలరొకో 
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం

పుణ్యక్షేత్ర యాత్రలు చేసి శరీరాన్ని కష్టపెట్టడం మాత్రమే ముక్తికి కారణం కాదు. సత్కర్మలు, ఆత్మజ్ఞానం, మనస్సు పవిత్రత ఉన్నప్పుడే ముక్తి సాధ్యమవుతుంది.

💡 భావం: ముక్తికి మార్గం అంతరంగ శుద్ధి, సద్గుణాలు.

📖 ముగింపు

ఈ ఐదు పద్యాలలో వేమన మహాకవి ఆస్తిపై మమకారం, కపట వైరాగ్యం, ఇంద్రియనిగ్రహం, నిజమైన భక్తి, ముక్తి మార్గం గురించి లోతైన జీవిత సత్యాలను బోధించారు. బాహ్య ఆచారాల కంటే మనస్సు పవిత్రత, సద్గుణాలు, ధర్మాచరణ మనిషిని ఉన్నత స్థితికి చేర్చుతాయని స్పష్టంగా తెలియజేశారు.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 157*(267-270)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు 

---

📜 పద్యము – 267

దేశ దేశములను గాసిలి తిరుగంగ,
నాత్మయందు ధ్యానమంటుకొనునె?
కాసులకును తిరుగ కలుగునా మోక్షంబు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం

దేశాలు తిరగడం, తీర్థయాత్రలు చేయడం వల్ల మాత్రమే మోక్షం లభించదు. తన ఆత్మలో ధ్యానం చేసి సత్యాన్ని తెలుసుకున్నవారికే నిజమైన విముక్తి లభిస్తుంది.*గాసిలి -అలసి 

💡 భావం: మోక్షం బయట వెదకాల్సింది కాదు; ఆత్మలోనే అన్వేషించాలి.

---

📜 పద్యము – 268

కచ్చమీది యాస, కనకంబుపై యాస,
లేని వాడు పుడమి లేని వాడు;
గలిగెనేని యతడు గానంగ రాడయా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం

"స్త్రీలపై ఆశగానీ, ధనంపై మోహంగానీ లేని మనిషి ఈ భూమిపై దొరకడం చాలా అరుదు. ఒకవేళ అలాంటి మహనీయుడు ఉన్నా, అతని గొప్పతనాన్ని సాధారణ ప్రజలు పూర్తిగా గుర్తించలేరు."*కచ్చ- స్త్రీ 

---

📜 పద్యము – 269

వలపు తీరెనేని వనజాక్షి యధరంబు,
ములకపంటి గిజరు ముష్టి రసము;
చింతలేని వేళ జీడిసమానమో.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం

"ప్రేమ లేదా మోహం ఉన్నంతవరకు తామర కన్నుల యువతి చెర్రీ పండువలె ఎర్రని పెదవులు ఎంతో మధురంగా అనిపిస్తాయి. కానీ ఆ మోహం తొలగిపోయిన తర్వాత అవి విషపండు గుజ్జు గానీ, చేదు గింజ రసం గానీ అనిపిస్తాయి. మనసులో కోరిక లేనప్పుడు, ఒకప్పుడు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించినది కూడా మామిడి ఆకుపాలంత అసహ్యంగా అనిపిస్తుంది."

భావం

వస్తువులలో లేదా వ్యక్తులలో మాధుర్యం ఉండటం వల్ల కాదు; మన మనసులోని మోహం వల్లే అవి మధురంగా కనిపిస్తాయి. మోహం తొలగితే ఆకర్షణ కూడా అంతరించిపోతుంది. ఇదే వేమన ఈ పద్యంలో చెప్పిన జీవనసత్యం.*ములకపంటి గిజరు -విష పండు గుజ్జు,ముష్టి -చేదు, జీడి -మామిడి 

---

📜 పద్యము – 270

చదువులెల్ల చదివి సర్వజ్ఞుడై యుండి,
బ్రహ్మవిద్యలెల్ల పదట గలిపి,
యిరుకు యోని జూచి పరమయోగము మాను.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం

ఎన్ని విద్యలు నేర్చుకున్నా, బ్రహ్మజ్ఞానం సంపాదించినా, ఇంద్రియాసక్తికి లొంగిపోతే యోగం నశిస్తుంది. జ్ఞానానికి మనోనిగ్రహం తోడైతేనే అది ఫలిస్తుంది.

💡 భావం: జ్ఞానాన్ని నిలబెట్టేది ఇంద్రియనిగ్రహం, ఆత్మసంయమనం.

📖 ముగింపు

ఈ 267–270 పద్యాలలో వేమన మహాకవి ఆత్మధ్యానం, ధనాసక్తి, కోరికల స్వభావం, ఇంద్రియనిగ్రహం వంటి జీవిత సత్యాలను బోధించారు. నిజమైన జ్ఞానం అనేది బాహ్య ప్రదర్శనలో కాకుండా మనస్సు పవిత్రత, ఆత్మజ్ఞానం, సంయమనంలోనే ఉందని స్పష్టం చేశారు.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *158(271-275)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

పద్యము 271

తాము నిలుచు చోట దైవము లేదని,
పామర జనులు తిరుపతుల తిరిగి,
జోము వీడి చేతి సొమ్మెల్ల బోజేసి,
చెడి గృహంబు తాను జేరు వేమ.

🌿 తాత్పర్యం:
దేవుడు తన హృదయంలోనే ఉన్నాడనే విషయాన్ని గ్రహించకుండా, పుణ్యక్షేత్రాలకే పరిమితమని భావించి యాత్రలు చేస్తూ ధనం, సమయాన్ని వృథా చేసేవారు నిజమైన ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొందలేరు.

*జోము జాము సమయం 

---

పద్యము 272

కాశి, మధుర, కాంచి, గయ, ప్రయాగము,సేతు 

వాసతోడ వీటినాత్మ జూచి,
వాసనను దెలియడు వట్టి వెట్టి విధంబు.

🌿 తాత్పర్యం:
ఎన్ని పుణ్యక్షేత్రాలు దర్శించినా, తనలోని దైవస్వరూపాన్ని తెలుసుకోకపోతే జన్మసంస్కారాలు తొలగవు. ఆత్మపరిశీలన లేకుండా యాత్రలు మాత్రమే ముక్తిని ఇవ్వవు.*వట్టి వెట్టి - శ్రమ 

---

పద్యము 273

చదువు జదువనేల, సన్యాసి గానేల,
పుణ్యతములు జిక్కి చావనేల;
యతని భజన జేసి యాత్మలో దెలియుడి 

🌿 తాత్పర్యం:
విద్య, సన్యాసం, పుణ్యకార్యాలకంటే గొప్పది భక్తి. పరమాత్మను హృదయంలో అనుభవించినప్పుడే నిజమైన జ్ఞానం కలుగుతుంది.

---

పద్యము 274

మనము లోన బుట్టి, మరి కోకులన్నియు;
కోకులందు ముక్తి కుదురుపడదు;
మనము బ్రహ్మమనుచు మది నెరుంగగలేరు.

🌿 తాత్పర్యం:
అన్ని జీవులు పరబ్రహ్మ స్వరూపమే. కానీ తనలోని బ్రహ్మతత్వాన్ని గ్రహించని వ్యక్తి ముక్తిని పొందలేడు.*కోకులన్నియు -passions కోర్కెలు 

---

పద్యము 275

చదువులన్ని జదివి, చాల వివేకింప,
కపటికేన్ననేల కలుగు ముక్తి?
*దాలి గుంట కుక్క దలచిన చందము.

🌿 తాత్పర్యం:
ఎన్ని విద్యలు నేర్చుకున్నా వివేకం, నిజాయితీ లేకపోతే ముక్తి లభించదు. కపట జీవితం వ్యర్థ ప్రయత్నమే.*దాలిగుంట -పేడకుప్ప

🌼 భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన బాహ్య ఆచారాలు, తీర్థయాత్రలు, చదువులు మాత్రమే మోక్షానికి మార్గం కాదని స్పష్టం చేస్తున్నాడు. ఆత్మపరిశీలన, భక్తి, వివేకం, నిజాయితీ, అంతర్ముఖ జీవనం ద్వారానే నిజమైన విముక్తి లభిస్తుందని బోధించాడు.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన* 159(276-279)

వేమన పద్యములు  – తాత్పర్యములు 

పద్యము 276

తరుచు చదువు చదువ, తర్కవాదమే కాని,
దివ్య జ్ఞానమునకు తేటపడదు;
*పిసిరికాయ పురుగు పగిదిని చెడిపోవు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

🌿 తాత్పర్యం:
ఎన్ని పుస్తకాలు చదివినా, వాదవివాదాలు చేసినా, ఆ జ్ఞానం ఆచరణలో లేకపోతే దివ్యజ్ఞానం కలగదు. పిసిరికాయలో పుట్టిన పురుగు అదే కాయలో నశించినట్లే, ఆచరణలేని విద్య వ్యర్థమవుతుంది.

---

పద్యము 277

అవును నేమన్న జెప్పిన యాత్మబుద్ధి దెలియలేని,
యజ్ఞాని దేబెలకును,
*తలకు బాసిన వెంట్రుక వలెను జూడ,
భుక్తి ముక్తులు హీనమై పోవు వేమ.

🌿 తాత్పర్యం:
ఆత్మజ్ఞానం లేని వ్యక్తికి ఎంత ఉపదేశం చేసినా ప్రయోజనం ఉండదు. సహజత్వం లేని జీవితం భోగాన్నీ, మోక్షాన్నీ అందించదు.

---

పద్యము 278

ఇట్టి సాధు విద్య యెంత లేదని చూచి,
గాధవిద్య నేర్చి గానలేక,
సాధు సజ్జనముల సాంగత్యమెరుగక,
బాధపడుదురు తుద పరులు వేమ.

🌿 తాత్పర్యం:
సద్గురువుల బోధను నిర్లక్ష్యం చేసి, వ్యర్థమైన విద్యల వెంటపడుతూ, సజ్జనుల సాంగత్యాన్ని కోల్పోయినవారు చివరకు బాధనే అనుభవిస్తారు.

---

పద్యము 279

ఇదియు పరమటంచుని ఇతర చింతల విడి,
మనసు జెదరనీక మట్టు పెట్టి,
కొదువ లేక నిలువ, కోర్కెలు ఫలియించు,
మనసులోన నుండు మహిమ వేమ.

🌿 తాత్పర్యం:
అనవసర ఆలోచనలను విడిచిపెట్టి, మనస్సును స్థిరంగా ఉంచి, ఏకాగ్రతతో జీవిస్తే మనలోని దైవశక్తి వికసిస్తుంది. ప్రశాంతమైన మనస్సే విజయానికి, ఆత్మసాక్షాత్కారానికి మార్గం.

🌼 భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన ఆచరణలేని విద్య నిష్ఫలమని, ఆత్మజ్ఞానం అత్యున్నత విద్య అని, సజ్జన సాంగత్యం జీవన వికాసానికి అవసరమని, అలాగే మనస్సు స్థిరత్వం ద్వారా అంతరంగ మహిమ వెలుగుతుందని బోధిస్తున్నాడు.

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన other 10

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

పద్యము – 10

పుత్తడి గల వాని పుష్టంబు పుండైన వసుధలోన చాల వార్తకెక్కు
బేదవాని యింట పెండ్లైన నెరుగరు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

ధనవంతుడికి చిన్న కష్టం వచ్చినా అది లోకమంతా వార్తగా వ్యాపిస్తుంది. కానీ పేదవాని ఇంట ఎంత పెద్ద శుభకార్యం జరిగినా సమాజం పెద్దగా పట్టించుకోదు. సంపద ఉన్నవారికి సమాజంలో ఎక్కువ ప్రాధాన్యం లభిస్తుందని, పేదవారి విషయాలు చాలాసార్లు నిర్లక్ష్యానికి గురవుతాయని వేమన ఈ పద్యంలో సూచించాడు.

భావం

సమాజం ధనం ఆధారంగా వ్యక్తులను అంచనా వేయకూడదు. ధనికుడు, పేదవాడు అనే తేడా లేకుండా అందరికీ సమాన గౌరవం, గుర్తింపు ఇవ్వడం మానవ ధర్మం.

CONCEPT – Development of Human Relations and Human Resources

ఈ పద్యం మానవ సంబంధాల అభివృద్ధికి గొప్ప మార్గదర్శకం. సమాజంలో వ్యక్తి విలువను అతని ధనం ఆధారంగా కాకుండా, అతని మానవత్వం, నైతికత మరియు వ్యక్తిత్వం ఆధారంగా గుర్తించాలి. ప్రతి వ్యక్తికి సమాన గౌరవం, గుర్తింపు మరియు అవకాశాలు లభించినప్పుడు మాత్రమే ఆరోగ్యకరమైన మానవ సంబంధాలు ఏర్పడతాయి. సంస్థలు, కుటుంబాలు మరియు సమాజాలలో సమానత్వం, పరస్పర గౌరవం, సామాజిక న్యాయం వంటి విలువలు మానవ వనరుల అభివృద్ధికి పునాది అవుతాయి.

మానవ విలువ ధనంతో కాదు, గుణంతో కొలవబడాలి.

SEO Keywords

వేమన పద్యములు, వేమన శతకం, Vemana Satakam, Telugu Moral Poems, Human Relations Development, Human Resource Development, Social Equality, Vemana Philosophy, Telugu Literature, Moral Values, Inspirational Telugu Poems, Personality Development, Leadership Values, Human Dignity

#వేమన #వేమనశతకం #Vemana #TeluguLiterature #HumanRelations #HumanResources #Equality #SocialJustice #Leadership #MoralValues #PersonalityDevelopment

వేమన other5

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

పద్యము – 5

ఇంటియాలు విడిచి యిల జారకాంతల
వెంటదిరుగు వాడు వెఱ్ఱి వాడు
పంటచేలు విడిచి పరిగ యేరినట్లు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

తన ఇంటిలో ఉన్న భార్యను, కుటుంబ బాధ్యతలను నిర్లక్ష్యం చేసి ఇతర స్త్రీల వెంట తిరిగేవాడు మూర్ఖుడు. అది తన సొంత పంటచేలను వదిలి, ఉపయోగం లేని పొలాల వెంట పరుగెత్తినట్లే అవుతుంది. కుటుంబ జీవితాన్ని గౌరవించి, ధర్మబద్ధంగా జీవించడమే శ్రేయస్కరం అని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

భావం

సొంత కుటుంబాన్ని, బాధ్యతలను, నిజమైన బంధాలను కాపాడుకోవాలి. పరాయి ఆకర్షణల వెంటపడడం వ్యక్తి గౌరవాన్నీ, కుటుంబ సుఖాన్నీ నాశనం చేస్తుంది. ధర్మబద్ధమైన కుటుంబ జీవితం మానవునికి శాంతి, సంతోషాలను అందిస్తుంది.

CONCEPT – Development of Human Relations and Human Resources

ఈ పద్యం మానవ సంబంధాల నిర్మాణంలో కుటుంబ విలువల ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తుంది. కుటుంబ సభ్యుల పట్ల నిబద్ధత, విశ్వాసం, బాధ్యతాయుతమైన ప్రవర్తన ఆరోగ్యకరమైన మానవ సంబంధాలకు పునాది. వ్యక్తి తన కుటుంబ బాధ్యతలను గౌరవించి, నైతిక విలువలతో జీవించినప్పుడు సమాజంలో విశ్వాసం, గౌరవం మరియు సహకార భావనలు పెరుగుతాయి. ఇటువంటి లక్షణాలు వ్యక్తిగత వికాసానికే కాకుండా మానవ వనరుల అభివృద్ధికి కూడా దోహదపడతాయి. కుటుంబంలో ఏర్పడే క్రమశిక్షణ, నిబద్ధత, పరస్పర గౌరవం సంస్థలలోనూ సమర్థవంతమైన నాయకత్వం మరియు బాధ్యతాయుతమైన పనితీరుకు ఆధారమవుతాయి.

కుటుంబానికి నిబద్ధతే వ్యక్తిత్వ వికాసానికి, మానవ సంబంధాల బలోపేతానికి మూలాధారం.

SEO Keywords

వేమన పద్యములు, వేమన శతకం, కుటుంబ విలువలు, Human Relations Development, Human Resource Development, Family Ethics, Moral Values, Telugu Literature, Personality Development, Leadership Values, Vemana Philosophy, Family Responsibility, Trust and Commitment

#వేమన #వేమనశతకం #Vemana #FamilyValues #HumanRelations #HumanResources #PersonalityDevelopment #Leadership #MoralValues #TeluguLiterature #FamilyResponsibility

వేమన other 4

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

పద్యము – 4

వాడకురికి తిట్టు వలదన్న మొరపెట్టు
ముందు మగని గొట్లు మసుగుబెట్లు
గడుసురాలు మగని గంపబెట్టమ్మురా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!

తాత్పర్యం

దురుసు స్వభావం కలిగిన స్త్రీ తన భర్తను ఎల్లప్పుడూ తిడుతూ, అవమానిస్తూ ఉంటుంది. అతని మాటలను గౌరవించదు. అటువంటి గడుసు భార్య భర్తకు బాధలను, కష్టాలను కలిగిస్తుంది. ఆమె ప్రవర్తన వల్ల కుటుంబంలో శాంతి, సౌఖ్యాలు నశిస్తాయి.

భావం

కుటుంబ జీవితం పరస్పర గౌరవం, ప్రేమ, సహనం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. భార్యాభర్తలు ఒకరినొకరు గౌరవించుకుంటూ, మృదువుగా ప్రవర్తిస్తే గృహం సుఖసంతోషాలతో నిండుతుంది. దురుసు మాటలు, అవమానకర ప్రవర్తన కుటుంబ శాంతిని దెబ్బతీస్తాయని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.

CONCEPT – Development of Human Relations and Human Resources

ఈ పద్యం మానవ సంబంధాల అభివృద్ధిలో పరస్పర గౌరవం మరియు సానుకూల సంభాషణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. కుటుంబంలో అవమానకరమైన మాటలు, దురుసు ప్రవర్తన మరియు పరస్పర నిందలు సంబంధాలను బలహీనపరుస్తాయి. గౌరవం, సహనం, వినయం మరియు పరస్పర అవగాహన ఉన్నప్పుడు మాత్రమే బలమైన మానవ సంబంధాలు ఏర్పడతాయి. ఇదే సూత్రం కార్యాలయాలు మరియు సంస్థలలో కూడా వర్తిస్తుంది. సహోద్యోగులు, నాయకులు మరియు సభ్యులు పరస్పరం గౌరవించుకుంటూ, సానుకూలంగా సంభాషించినప్పుడు మానవ వనరుల అభివృద్ధి, జట్టు సమన్వయం మరియు ఉత్పాదకత పెరుగుతాయి.

పరస్పర గౌరవం, మృదువైన సంభాషణ మానవ సంబంధాలకు బలమైన పునాది.

SEO Keywords

వేమన పద్యములు, వేమన శతకం, కుటుంబ విలువలు, Human Relations Development, Human Resource Development, Positive Communication, Family Harmony, Relationship Management, Telugu Literature, Vemana Philosophy, Personality Development, Leadership Skills, Moral Values

#వేమన #వేమనశతకం #Vemana #HumanRelations #HumanResources #FamilyValues #PositiveCommunication #Leadership #PersonalityDevelopment #TeluguLiterature #MoralValues

వేమన పదకోశ 165

వేమన పద్య సూచిక (Index to Vemana Padyalu) – ఆ, ఇ, ఉ, ఊ, ఎ అక్షరాలు

వేమన పద్యాల తొలి పాదాల ఆధారంగా రూపొందించిన సూచికలోని ఆ, ఇ, ఉ, ఊ, ఎ అక్షరాలతో ప్రారంభమయ్యే పద్యాల జాబితా క్రింద ఇవ్వబడింది.

పద్య ప్రారంభం	పద్య సంఖ్య
ఆలివంకవారు	30
ఆలివంచ లేశ	6
ఆలుపతి సౌఖ్యము	20
ఆలుబిడ్డలు ధనము	55
ఆలుమగని మాట	15
ఆలుగంభ	2
ఆశకన్న	10
ఆశగోసి వేసి	102
ఆశ చేత మనుజు	80
ఆశల దెగగోసి	11
ఆశల నెడు త్రాళ్ల	199
ఆశలుడుగ గాని	81
ఆసనముల బన్ని	198
ఆస పాపజాతి	45
ఇంగలంబు తోడ	75
ఇంచు శాంత బోనం	72
ఇంటియాలు	148
ఇంటిలోని	3
ఇంతి చూచెనేని	45
ఇంతి తనదు పేరు	30
ఇంద్రియ పరవర్తు	60
ఇంద్రియముల	1
ఇచ్చకము భువి	2
ఇచ్చి పుచ్చుకొన్నం	201
ఇచ్చేవారల	130
ఇచ్చువాని యొద్ద	45
ఇట్టి కనుల	130
ఇట్టి పద్య పంచ	25
ఇట్టి సౌధువు విద్య	20
ఇదియుపరమ	2
ఇనుము విరిగె	71
ఇమ్ము దప్పు	11
ఇరుగుపొరుగు	11
ఇల్లు సాలు	25
ఇహమునందు	4
ఇహము విడిచి	10
ఈక పటు నాట	4
ఈతకంటే	6
ఉందియుండి జ్ఞాన	13
ఉచితవంతుడైన	13
ఉత్తముని కడుపు	7
ఉత్తమోత్తముండు	101
ఉన్న సరికి	72
ఉపవసము	3
ఉప్పు కప్పురంబు	1
ఉర్వి జనులు	32
ఉర్వి వారి కెల్ల	51
ఉసురు లేని	32
ఊరకుంట దెలియ	128
ఊరులు పల్లెలు	166
ఊర్ధ్వలోకమందు	1
ఎండ వేళ చీక	45
ఎండిన మామిడి	1
ఎంత కష్టముండు	50

సూచిక ఉపయోగం

వేమన పద్యాల మొదటి పాదాలను ఆధారంగా చేసుకొని రూపొందించిన ఈ సూచిక ద్వారా కావలసిన పద్యాన్ని త్వరగా గుర్తించవచ్చు. పరిశోధకులు, విద్యార్థులు, వేమన సాహిత్యాభిమానులకు ఇది విలువైన మార్గదర్శకంగా ఉపయోగపడుతుంది.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనసూచిక #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం #తెలుగుభాష #పద్యసూచిక #Vemana #VemanaPadyalu #TeluguLiterature

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

164

వేమన పద్య సూచిక (Index to Vemana Padyalu) – అ అక్షరం

క్రింది పదబంధాలు వేమన పద్యాల మొదటి పాదాల ఆధారంగా రూపొందించిన సూచికలోని అంశాలు. వీటి ద్వారా సంబంధిత పద్యాలను సులభంగా గుర్తించవచ్చు.

పద్య ప్రారంభం	పద్య సంఖ్య
అంగ మెల్ల	3
అండ దప్పిన	25
అండములను	30
అంత కొరత	136
అంతరాత్మ	145
అజ్ఞానమె	8
అడవి తిరుగ	30
అడుగదగు	9
అతిసూక్ష్మ	115
అద నెరిగిన	70
అధిక జనులు	14
అధికమైన	9
అధికుడైన రాజు	160
అనగననగ	1
అనువుగాని	46
అన్నమదము	145
అన్నమధికమైన	130
అన్నమరుగ	67
అన్నిజాడలు	70
అప్పుదూయ	23
అరుదుగానది	36
అర్థవంతు	115
అలయ చేసి మలచి	30
అల్పబుద్ధి	70
అల్పసుఖము	8
అల్పుడెవడు	30
అల్లువాని	14
అవును వేమన్న	195
ఆకటికిదొలంగు	19
ఆశలన్నవారి	5
ఆకాశంబున	2
ఆడి తప్పువార	160
ఆడువారిగన్న	1
ఆత్మలోని శివు	46
ఆత్మశుద్ధి లేని	6
ఆనుకూల్యము	130
ఆపగాలి వెంట	67
ఆపదందు జూడు	67
ఆరురుచులు	70
అరయ తరుచు	130
ఆలి మాటలు	46

సూచిక ప్రాముఖ్యత

వేమన పద్య సూచిక (Index) ద్వారా పద్యాల మొదటి పాదాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని కావలసిన పద్యాన్ని త్వరగా గుర్తించవచ్చు. పరిశోధకులు, విద్యార్థులు, వేమన సాహిత్యాభిమానులకు ఈ విధమైన సూచికలు ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనసూచిక #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం #తెలుగుభాష #పద్యసూచిక #Vemana #VemanaPadyalu #TeluguLiterature

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

163

వేమన పద్యాలలో కనిపించే పదాలు – అర్థాలు

పదం	అర్థం
బోయ	వేటగాడు, ఒక వృత్తికి చెందిన వ్యక్తి
బ్రాహ్మణుడు	బ్రాహ్మణ వర్ణానికి చెందినవాడు
మచ్చరం	మత్సరం, అసూయ
మది	మతి, బుద్ధి, మనస్సు
వివ్రుడు	వివేకి, జ్ఞాని (సందర్భానుసారం)
వీభూతి	విభూతి, పవిత్ర భస్మం
వెయ్యి	సంఖ్య – 1000
వెర్రి వేమన	వేమన తనను తాను సంబోధించుకున్న పదప్రయోగం
వేస	వేషం
శూద్రుడు	చతుర్వర్ణాలలో నాలుగవ వర్ణానికి చెందినవాడు
మిత్తి	మృత్యువు, మరణం
సద్ది	చలిది, చల్లబడినది
షణ్మతములు	ఆరు ప్రధాన మత సంప్రదాయాలు
సన్నిపాత	మిశ్రమ స్థితి, వ్యాధి విశేషం
సాధక	సాధన చేసేవాడు
యుగములు	కృత, త్రేతా, ద్వాపర, కలి యుగాలు
సాధ్యం	చేయగలిగినది, సాధించదగినది
సాహసం	ధైర్య కార్యం, తెగువ
రుచులు	అభిరుచులు, రసాలు
విచ్చలవిడి	అడ్డూ అదుపూ లేకుండా
విటక విటుడు	చతురుడు, రసికుడు
సుమ్మి	నిశ్శబ్దంగా ఉండు, ఊరుకో
సోమయాజి	సోమయాగం చేసిన బ్రాహ్మణుడు
స్వామి	ప్రభువు, గురువు, యజమాని
హంస	రాజహంస; పరమహంసకు సంకేతం
వినరా	వినుము, ఆలకించు
హరిహరాదులు	హరి (విష్ణువు), హర (శివుడు) మరియు ఇతర దేవతలు

భావం

వేమన పద్యాలలో కనిపించే ఈ పదాలు ఆ కాలపు భాషా వైవిధ్యాన్ని, సామాజిక వ్యవస్థను, ఆధ్యాత్మిక భావజాలాన్ని మరియు ప్రజల జీవన విధానాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. కొన్ని పదాలు నేటి తెలుగు వాడుకలో మార్పులకు లోనైనా, వాటి ద్వారా వేమన కాలంలోని సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు మరియు తాత్విక దృక్పథం స్పష్టంగా తెలుస్తాయి. ఈ పదాల అధ్యయనం వేమన సాహిత్యాన్ని మరింత లోతుగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపకరిస్తుంది.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #తెలుగుభాష #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం #పదకోశం #వేమనసాహిత్యం #తెలుగుపదాలు #భాషాపరిశోధన #Vemana

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

162

300 page 70 . దుడ్డుట page 111 . కొమ్ములు 142 . $ 54 . á ము for గృహం 122 . తెలుపు 132 . గురం for గృహం 91 * 94 . 39 , 46 . గొనం for గుణం 101 . గోరంక 62 § ( శ్రీంధికం 30 , 33 . ( 30 , 33 . జంగం 60 . చండాల 38 . చద్ది for చలిది 76 . జముడు for యముడు 122 . జాళువా 63 .. చీమంత 102 . 22 39 , 79 . జున్ను 59 . ໖໖ 39 , 43 చెవినిల్లు 100 . 89 . 5 0 28 , 36 , 41 , 70 , 116 . తనరుట 33 . తామర 70 . దాయాది 60 . తారళ 42 . తిరం for స్థిరం 36 . తిలకం 72 . ? 34 , 42 * 43 + 49 5 దేనము for ధ్యానం 22 . తొత్తు 60 . ໖໖ 40 , 54 , 74 , 87 . ໕໐ 42 , 64,87 , 107 . ক ໖ 15 . 0 61 . πους 74 . పంకజాక్షి 70 , 75 . పంచాక్షరి 134 . ລ້ 130 . ລ້ ວ 100 . [ 59 . 25 62 || , 71 , 102 Sec బమ్మ for బ్రహ్మ 70 . ລ້ 78 . పరమాత్మ 63 . వెయ్యి . పాదపూణశం 33 , 41+ , 43 * ໖໖ 131 ( and see I. v . 48 ) . పుండరీకం 70 ລ້ 42 , 64 , 65 , 128 , 130 . బుద్బుద 117 . 2 61 . బొమ్మ for బ్రహ్మ and బొమ్మగుడ్డు for బ్రహ్మాండం 146 . CONCEPT ( development of human relations and human resources )

161

వేమన తెలుగు పదాలు

అంజనం page 76 . ໖ 78 . అక్షజం for ఆశ్చర్యం 126 అగుట 78 . ລ້ 106 . అనిమిషులు 130 . అమృత 46 అయ్య 74 ఆన , నీమాన 84 . ఆస for ఆశ 23 . ఇందు 78 . ఇదుగొ 106 . ໘໖ 15 . ఇహం 78 . ఉత్పలం 70 ఉపనయనం 74 , 135 , 140 . ఉసురు 80 . ఏడ for ఎడ 33 , & page 135 . ఓజ for యోచన 57 . ఓలి 135 . X changeable into 5 134 . శంకణం 54 . గండపక్షి 114 . కక్షసం for కరసం 126 . కఠపాళి 141 . XO 82 . కన్నతండ్రి 39 . ໒໘໐ 114 . § 49 . కర్మం 64 , 65 , 74 1 8 61 . కలక 46 . కలియుగం 138 , కల్పతరువు 54 . కాయసిద్ధి 137 .

SEO Keywords

వేమన తెలుగు పదాలు, వేమన పదకోశం, వేమన పద్యములు, తెలుగు పదసంపద, వేమన నిఘంటువు, వేమన సాహిత్యం, ప్రాచీన తెలుగు పదాలు, వేమన భాష, తెలుగు సాహిత్యం, వేమన పదాల అర్థాలు

#వేమన #వేమనపద్యములు #తెలుగుపదాలు #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనభాష #వేమనపదకోశం #TeluguLiterature #Vemana #TeluguWords

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

160

వేమన పద్యములలో కనిపించే ప్రాచీన తెలుగు పదాలు – అర్థాలు

వేమన పద్యాలలో అనేక ప్రాచీన, తాత్విక, జానపద, సంస్కృత మూల పదాలు కనిపిస్తాయి. వాటి అర్థాలను తెలుసుకోవడం ద్వారా వేమన భావజాలాన్ని మరింత లోతుగా గ్రహించవచ్చు.

అ నుండి ఔ వరకు

• అంజనం – కాటుక, నేత్రాలకు రాసుకునే ఔషధం.
• అక్షజం – ఆశ్చర్యం, విస్మయం.
• అగుట – కావడం, సంభవించడం.
• అనిమిషులు – దేవతలు, రెప్పవేయనివారు.
• అమృతం – చిరంజీవిత్వాన్ని ప్రసాదించేదిగా భావించిన దివ్యరసం.
• అయ్య – తండ్రి, పెద్దమనిషి, గౌరవసూచక సంబోధన.
• ఆన / నీమాన – ఆనందం, సంతోషం లేదా గౌరవం అనే సందర్భార్థం.
• ఆస – ఆశ, కోరిక.
• ఇందు – చంద్రుడు.
• ఇదుగొ – ఇదిగో, చూడుము.
• ఇహం – ఈ లోకం, భౌతిక జీవితం.
• ఉత్పలం – తామర పువ్వు.
• ఉపనయనం – యజ్ఞోపవీత ధారణ సంస్కారం.
• ఉసురు – ప్రాణం, జీవశక్తి.
• ఎడ – స్థలం, వైపు, మధ్య.
• ఓజ – యోచన, ఆలోచన, మేధస్సు.
• ఓలి – వెలుగు, ప్రకాశం.

క వర్గ పదాలు

• శంకణం – అనుమానం, సందేహం.
• గండపక్షి – గరుడుని పోలిన బలమైన పక్షి.
• కరసం – రసం, సారం, మాధుర్యం.
• కఠపాళి – కాపలాదారు, రక్షకుడు.
• కన్నతండ్రి – జన్మనిచ్చిన తండ్రి.
• కర్మం – పని, క్రియ, విధి.
• కలక – కలత, చింత, ఆందోళన.
• కలియుగం – ప్రస్తుత యుగం; ధర్మహీనత అధికమైందని భావించే యుగం.
• కల్పతరువు – కోరికలు తీర్చే దివ్యవృక్షం.
• కాయసిద్ధి – శరీరాన్ని సంపూర్ణంగా నియంత్రించే యోగసిద్ధి.

భావం

వేమన పద్యాలలోని పదసంపద తెలుగు భాష వైవిధ్యాన్ని, జానపద జీవనాన్ని, తాత్విక చింతనను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ పదాల అర్థాలు తెలుసుకోవడం ద్వారా వేమన చెప్పిన నీతి, సామాజిక విమర్శ, ఆధ్యాత్మిక సందేశాలను మరింత స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.

SEO Keywords

వేమన పదాలు, వేమన పద్యములు, వేమన నిఘంటువు, తెలుగు ప్రాచీన పదాలు, వేమన పదార్థాలు, వేమన భావజాలం, తెలుగు సాహిత్యం, వేమన తాత్పర్యాలు, తెలుగు పదకోశం, Vemana Telugu Words

#వేమన #వేమనపద్యములు #తెలుగుసాహిత్యం #తెలుగుపదాలు #వేమనభావజాలం #Vemana #TeluguLiterature #TeluguWords #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 119*(89-93)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (89–93)

89. పద్యం

నీవు నిలిచియుండ, నిఖిలంబు నిలువదు;
నిలిచి యుండునెండ నీరు వలెను;
నీవు నిశ్చయంబు, నిఖిలంబు మాయము.

తాత్పర్యం

ఈ ప్రపంచంలోని సమస్త వస్తువులు మార్పుకు లోనవుతాయి. ప్రవహించే నీటిలా జీవితం నిరంతరం మారుతూ ఉంటుంది. శాశ్వతమైనది ఆత్మతత్వమే గాని, ప్రపంచ వైభవం కాదు. అందువల్ల మాయా ప్రపంచంలో మునిగిపోకుండా సత్యాన్ని గ్రహించాలి.

---

90. పద్యం

మొదట నతడు జ్ఞానముద్రాంకితుడు గాక,
నా విధమును తెలియన జ్ఞుడగుచు;
నడుమ జ్ఞానమొదవ నగుబాటు గాదయా!

తాత్పర్యం

నిజమైన జ్ఞాని తనకు తెలియనివి ఉన్నాయని అంగీకరిస్తాడు. కానీ కొద్దిపాటి జ్ఞానం వచ్చిన వెంటనే గర్వపడే వ్యక్తి హాస్యాస్పదుడవుతాడు. జ్ఞానానికి వినయం అలంకారం.

---

91. పద్యం

పికము వనములోన విలసిల్ల బలికిన,
భంగి ప్రాజ్ఞ జనుల పలుకు గులుకు;
కాకి కూత బోలు కర్మబంధుల కూత.

తాత్పర్యం

కోయిల కూత మధురంగా ఉండినట్లే జ్ఞానుల మాటలు వినసొంపుగా, ప్రయోజనకరంగా ఉంటాయి. కాకి కూతలాగా అజ్ఞానుల మాటలు కఠినంగా, ప్రయోజనం లేనివిగా ఉంటాయి.

---

92. పద్యం

చిక్కియున్న వేళ సింహంబు నైనను,
బక్క కుక్క చేరి బాధసేయు;
బలిమి లేని వేళ పంతంబు సెల్లదు.

తాత్పర్యం

సింహం బలహీనపడినప్పుడు చిన్న జంతువులు కూడా దానిని బాధిస్తాయి. అలాగే మనిషి శక్తి కోల్పోయినప్పుడు అతని అహంకారం పనికిరాదు. పరిస్థితులకు తగిన వినయం అవసరం.

---

93. పద్యం

జ్ఞానులమని యెంచి చపలాత్ములగు వారు,
తెలివి లేక తమ్ము తెలియలేరు;
కష్టగహనమందు కాడ్పడి యున్నారు.

తాత్పర్యం

తాము జ్ఞానులమని భావించేవారు చాలాసార్లు తమను తాము తెలుసుకోలేరు. ఆత్మపరిశీలన లేకపోవడం వల్ల జీవిత సమస్యల్లో చిక్కుకుని బాధపడుతుంటారు. నిజమైన జ్ఞానం స్వీయ అవగాహనతో ప్రారంభమవుతుంది.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన ప్రపంచ అనిత్యత, వినయపూర్వక జ్ఞానం, మంచి మాటల విలువ, అహంకార వ్యర్థత, ఆత్మజ్ఞాన అవసరం వంటి గొప్ప జీవిత సత్యాలను బోధించాడు. తనను తాను తెలుసుకున్నవాడే నిజమైన జ్ఞాని. ప్రపంచంలోని వైభవాలు, హోదాలు, అహంకారాలు అన్నీ తాత్కాలికమైనవని, సత్యజ్ఞానం మరియు వినయమే మానవుని నిజమైన సంపదలని వేమన ఉపదేశించాడు.

---

SEO Keywords:
వేమన పద్యములు, వేమన తాత్పర్యములు, వేమన సూక్తులు, ఆత్మజ్ఞానం, తెలుగు సాహిత్యం, వేమన భావజాలం, తత్వచింతన, మానవ విలువలు, Vemana Padyalu, Telugu Literature, Vemana Philosophy

#వేమన #వేమనపద్యములు #వేమనతాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #ఆత్మజ్ఞానం #తత్వచింతన #మానవవిలువలు #Vemana #VemanaPadyalu #TeluguLiterature #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *118 (84–88)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

పద్యం 84

తనకు లేని నాడు దైవము దూరును,
తనకు గలిగెనేని దైవమేల?
తనకు దైవమునకు తగులాటమే శాంతి.

తాత్పర్యం

మనిషికి సంపద, శక్తి లేదా అదృష్టం లేనప్పుడు దైవం దూరమైందని భావిస్తాడు. అవి లభించినప్పుడు తానే గొప్పవాడినని గర్విస్తాడు. ఈ విధంగా తన అహంకారంతో దైవాన్ని వేరుచేసుకొని సంఘర్షణలో పడతాడు.

భావం

సుఖంలోనూ దుఃఖంలోనూ సమభావంతో ఉండాలి. దైవాన్ని పరిస్థితులకు అనుగుణంగా కొలవకూడదు.

---

పద్యం 85

తనదు మనసు చేత దర్కించి జ్యోతిష

మెంత జేసెననున దెంచి చూడ;
తన యదృష్టమెల్ల దైవమునకు దెల్సు.

తాత్పర్యం

జ్యోతిష్యశాస్త్రం ఎంత చెప్పినా, మనిషి భవిష్యత్తు అంతా పూర్తిగా గ్రహించడం సాధ్యం కాదు. తన నిజమైన గతి, యదృష్టం దైవానికే పూర్తిగా తెలుసు.

భావం

జ్యోతిష్యంపై అంధ విశ్వాసం కంటే, సత్కర్మలు మరియు వివేకంపై విశ్వాసం ఉంచడం ఉత్తమం.

---

పద్యం 86

తన్ను దెలియు వారు దైవజ్ఞులెంతయు,
నిన్ను దెలియరేని నిలువరైరి;
మాయ దెలియకున్న మంటిపాలై రయా!

తాత్పర్యం

తమను తాము తెలుసుకున్నవారే నిజమైన జ్ఞానులు. పరమసత్యాన్ని తెలుసుకోకుండా, మాయ స్వరూపాన్ని గ్రహించకుండా జీవించినవారు చివరకు నశించిపోతారు.

భావం

ఆత్మజ్ఞానం లేకుండా జీవితం పరిపూర్ణం కాదు. స్వయాన్ని తెలుసుకోవడమే నిజమైన విద్య.

---

పద్యం 87

దైవమతుల నరులు తమవంటి వారని,
యరసి గూఢతత్వమరయలేరు;
ఇట్లు మాయపడిన నెట్లు మర్మము దెల్యు?

తాత్పర్యం

దైవజ్ఞానులు, మహాత్ములను సాధారణ మనుషుల్లాగానే భావించే వారు వారి అంతరార్థాన్ని గ్రహించలేరు. అజ్ఞానమనే మాయలో చిక్కుకున్నవారికి పరమసత్యం తెలియదు.

భావం

మహనీయుల గొప్పతనాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే వినయం, వివేకం అవసరం.

---

పద్యం 88

నీవు గలుగు చోటు నెళువు దెలియు వాడు,
వసుధ యందు త్రోవ వదలడెందు?
కాలు గదలనీక గ్రక్షున జేరునో .

తాత్పర్యం

పరమాత్మ ఎక్కడ ఉన్నాడో, జీవన లక్ష్యం ఏమిటో తెలుసుకున్నవాడు మార్గం తప్పడు. సరైన గురువు లేదా జ్ఞానం లభిస్తే గమ్యాన్ని సులభంగా చేరగలడు.

భావం

జీవితానికి దిశ తెలిసినవాడు గమ్యాన్ని చేరుకుంటాడు. జ్ఞానం, గురుకృప, ఆత్మవిచారణ విజయానికి మార్గదర్శకాలు.

---

సారాంశ భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన దైవం, విధి, జ్యోతిష్యం, ఆత్మజ్ఞానం, మాయ, గురువు మరియు పరమసత్యం గురించి లోతైన తాత్విక సందేశాలను అందించాడు. తనను తాను తెలుసుకోవడం, మాయను అధిగమించడం, జ్ఞానమార్గంలో నడవడం ద్వారా మాత్రమే నిజమైన శాంతి మరియు ముక్తి లభిస్తాయని ఉపదేశించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యములు #తాత్పర్యములు #వేమనతత్వం #ఆత్మజ్ఞానం #దైవతత్వం #తెలుగుసాహిత్యం #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *117(79–83)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు

పద్యం 79

అండములను బుట్టునలర ప్రాణులు కొన్ని,
బుద్బుదములన్ బుట్టు పురుగులెల్ల;
స్వేదమునను బుట్టు జీవులు కొన్ని రా.

తాత్పర్యం

ఈ సృష్టిలో జీవులు వివిధ విధాలుగా జన్మిస్తాయి. కొన్ని గుడ్ల ద్వారా, కొన్ని నీటిలో లేదా తేమలో పుట్టే సూక్ష్మజీవులుగా, మరికొన్ని చెమట వంటి వాతావరణాల ద్వారా ఉద్భవిస్తాయి. సృష్టి వైవిధ్యాన్ని వేమన ఈ పద్యంలో సూచించాడు.

భావం

ప్రకృతిలో జీవరాశుల వైవిధ్యం అపారం. జీవం అనేక రూపాలలో, అనేక మార్గాలలో ఉద్భవిస్తుందని తెలుసుకోవాలి.

---

పద్యం 80

అన్నమధికమైన నదియు దా చంపునా?
అన్నమంటకున్న నాత్మ నొచ్చు;
చంపనొంప బువ్వ చాలదా వెయ్యేల?

తాత్పర్యం

అతిగా తినడం ఆరోగ్యానికి హానికరం. తక్కువైనా తృప్తిగా తినడం మంచిది. ప్రాణాన్ని నిలబెట్టడానికి అవసరమైనంత ఆహారమే సరిపోతుంది.

భావం

మితాహారం ఆరోగ్యానికి మూలం. అధిక భోగం కంటే మితమే మేలు.

---

పద్యం 81

ఆశలుడుగ గాని పాశముక్తుడు గాడు;
ముక్తుడైన గాని మునియు గాడు;
మునియునైతే గాని మోహంబులుడుగవు.

తాత్పర్యం

ఆశలను విడిచినవాడే బంధనాల నుండి విముక్తి పొందగలడు. విముక్తి పొందినవాడే నిజమైన ముని. మునిత్వం సాధించిన తర్వాతే మోహాలు పూర్తిగా తొలగుతాయి.

భావం

ఆశ → విముక్తి → మునిత్వం → మోహరాహిత్యం అనే ఆధ్యాత్మిక మార్గాన్ని వేమన వివరించాడు.

---

పద్యం 82

చంపదలచు రాజు చనువగ్గలంబిచ్చు;
చెరపనున్న పగర చెలిమి సేయు;
కరవనున్న పాము నెరిదాచుకొని యుండు.

తాత్పర్యం

హాని చేయాలనుకునేవారు ముందుగా ప్రేమ, చనువు చూపుతారు. శత్రువు స్నేహం చేసినా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. కాటు వేయబోయే పాము కూడా తనను దాచుకుంటుంది.

భావం

బయటి మాధుర్యాన్ని చూసి మోసపోకూడదు. అంతరంగ ఉద్దేశ్యాన్ని తెలుసుకొని జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలి.

---

పద్యం 83

చెరుకు లోననైన చెడ్డ గుణంబున్న,
తీసి వేయకున్న తినగ బొసగ

దంతిపురము ద్రోహి యాతడెట్లుండు రా?

తాత్పర్యం

చెరుకులో చెడు భాగాన్ని తొలగించకపోతే అది తినడానికి పనికిరాదు. అలాగే మనిషిలోని దుర్గుణాలను తొలగించకపోతే అతడు సమాజానికి మేలు చేయలేడు.

భావం

దుర్గుణాలను నిర్మూలించకుండా సద్గుణాలు వికసించవు. ఆత్మపరిశీలన ద్వారా లోపాలను తొలగించుకోవాలి.

---

సారాంశ భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన జీవసృష్టి వైవిధ్యం, మితాహారం, ఆశల నిర్మూలన, కపట మైత్రి ప్రమాదం, దుర్గుణాల నిర్మూలన వంటి జీవిత సత్యాలను బోధించాడు. వ్యక్తి తన లోపాలను సరిదిద్దుకొని వివేకంతో జీవిస్తేనే నిజమైన పురోగతి సాధ్యమవుతుంది.

#వేమన #వేమనపద్యములు #తాత్పర్యములు #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం #మానవవిలువలు #ఆత్మజ్ఞానం #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన 116*(74–78)

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు 

౭౪. పద్యం

ఇంగలంబు తోడ నిలనల్పు తోడను,
పరుని యాలు తోడ, పతితు తోడ,
సరసమాడుటెల్ల చావుకు మూలంబు.

తాత్పర్యం

దుష్టుల సాంగత్యం, చెడ్డ ప్రవర్తన కలవారితో స్నేహం, ఇతరుల భార్యలతో సంబంధాలు, నీచులతో సన్నిహితంగా ఉండటం – ఇవన్నీ చివరికి మనిషి పతనానికీ, వినాశనానికీ కారణమవుతాయి.

---

౭౫. పద్యం

మనసు నిల్పినట్టి మర్తజ్ఞులగు వారు,
గరిమ మోక్షపదము గన్న వారు;
చెట్టు బెట్టు ఫలము చేకొనడా తాను?

తాత్పర్యం

మనస్సును స్థిరంగా నియంత్రించగలిగినవారే జ్ఞానులు. అటువంటి వారు మోక్షమనే ఉన్నత స్థితిని పొందుతారు. చెట్టు నాటినవాడు దాని ఫలాన్ని పొందినట్లే, సాధన చేసినవాడే ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

---

౭౬. పద్యం

తను దా దెలుసుట తత్వము,
తనకన్యులు బోధ సేయ ధరలో గలరే?
తను దా దెలియక యుండిన,
తనకెవ్రురున్ దెలుపలేరు తథ్యము వేమా.

తాత్పర్యం

ఆత్మతత్వాన్ని తెలుసుకోవడం ప్రతి వ్యక్తి స్వయంకృషితోనే సాధ్యం. ఇతరులు మార్గం చూపగలరు గానీ, అనుభవాన్ని అందించలేరు. తనను తాను తెలుసుకోవాలనే తపన లేకుంటే ఎవరూ జ్ఞానాన్ని బలవంతంగా ఇవ్వలేరు.

---

౭౭. పద్యం

మంచివారు లేరు మహి మీద వెదకిన,
కష్టులెందరైన గలరు భువిని;
పసిడి లేదు గాని, పదడెంత లేదయా?

తాత్పర్యం

ప్రపంచంలో నిజమైన సద్గుణవంతులు అరుదు. చెడ్డవారు ఎక్కువగా కనిపిస్తారు. బంగారం అరుదుగా దొరికినట్లే, దాని విలువ ఎక్కువ. అలాగే మంచి మనుషులు కొద్దిమందే ఉన్నా వారి విలువ అపారమైనది.

---

౭౮. పద్యం

మాటలాడ నేర్చి, మనసు గరుగం జేసి,
పరగ ప్రియము పుట్ట పలుకకున్న,
నొకరి చేతి సొమ్ములు ఊరక వచ్చునా?

తాత్పర్యం

మధురంగా మాట్లాడటం, ఇతరుల మనసు గెలుచుకోవడం, ప్రేమాభిమానాలను పెంపొందించడం సామాజిక జీవితంలో అవసరం. మనుషుల సహకారం, సంపద, గౌరవం అన్నీ మంచి సంబంధాల ద్వారానే లభిస్తాయి.

---

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన సత్సంగత్యం, మనోనిగ్రహం, ఆత్మజ్ఞానం, సద్గుణాల విలువ, మధురభాషణం వంటి జీవన సూత్రాలను బోధించాడు. చెడు సాంగత్యం వినాశనానికి దారి తీస్తుందని, మనస్సును జయించినవాడే మోక్షాన్ని పొందగలడని, తనను తాను తెలుసుకోవడమే నిజమైన జ్ఞానమని, మంచి మనుషులు బంగారంలా అరుదైనవారని, మంచి మాటలతోనే మనుషుల హృదయాలను గెలుచుకోవచ్చని ఉపదేశించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యములు #తాత్పర్యము #తెలుగుసాహిత్యం #ఆత్మజ్ఞానం #మనోనిగ్రహం #సత్సంగత్యం #మానవవిలువలు #తెలుగుభాష #Vemana

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *115(70-73))

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (70–73)

70. పద్యం

కాలము తనకిక చాలా 

కాలము గలదంచునున్న, కాలమునందున్ 

కూళుడు తను దాను దెలియక 

కూలెను తొలి బామునందు;గొబ్బున, వేమ.

తాత్పర్యం

మనిషి తనకు ఇంకా చాలా కాలం ఉందని భావించి నిర్లక్ష్యంగా జీవిస్తాడు. కానీ కాలగమన రహస్యం ఎవరికీ తెలియదు. చెట్టు మీద ఉన్న పండు ఎప్పుడు రాలిపోతుందో తెలియనట్లే, మన జీవితం కూడా ఎప్పుడు ముగుస్తుందో తెలియదు. అందువల్ల కాలాన్ని వృథా చేయకూడదు.

---

71. పద్యం

కూటవాసియగుచు గుణముల బచరించి,
నీట నీడ వలెను నిలిచియుండు;
ఉదకఘటము బగులను పరిజూచిన గాని,
సూర్యుడొకడుగాడు, చూడు వేమ.

తాత్పర్యం

కొంతమంది మంచివారితో కలిసి ఉంటారు కానీ వారి గుణాలను అలవరచుకోరు. నీటిలో కనిపించే సూర్యుని ప్రతిబింబం నీటిపాత్ర పగిలినా సూర్యుడికి ఏమి కాకపోవడం వలె, సత్సంగంలో ఉన్నంత మాత్రాన గుణాలు రావు. వాటిని ఆచరణలో పెట్టాలి.

---

72. పద్యం

ప్రాకు జేసిన వర్తనల్ పదట గలిపి,
కొత్త వర్తన జేతురు కోడెకాండ్రు;
కన్న తల్లిని విడనాడి కష్టపెట్టి,
అన్యకాంతల పోషించునట్లు, వేమ.

తాత్పర్యం

పూర్వీకులు అనుసరించిన మంచి సంప్రదాయాలను వదిలి, కొత్తదనమనే పేరుతో అనుచితమైన మార్గాలను అనుసరించడం తప్పు. తల్లిని నిర్లక్ష్యం చేసి పరస్త్రీలను పోషించేవాని చర్య ఎంత అనుచితమో, సంప్రదాయ విలువలను విడిచిపెట్టడం కూడా అంతే హానికరం.

---

73. పద్యం

వావి, వర్తనలును, వరుసను మర్యాద,
దప్పి నడిచెనేని తగులు కీడు;
వదలదపుడు దాకునది తప్పితే తుది,
ముసలి ముప్పునైన మునుగు, వేమ.

తాత్పర్యం

కుటుంబ సంప్రదాయాలు, మంచి నడవడి, మర్యాదలను విస్మరించి జీవించినవాడు చివరకు కష్టాలను ఎదుర్కొంటాడు. యౌవనంలో చేసిన తప్పుల ఫలితాలు వెంటనే కనిపించకపోయినా, వృద్ధాప్యంలో వాటి ప్రభావం తీవ్రంగా అనుభవించాల్సి వస్తుంది.

---

భావం

ఈ నాలుగు పద్యాలలో వేమన కాలముని విలువ, సత్సంగ ప్రభావం, సంప్రదాయాల ప్రాముఖ్యత, మర్యాదా నడవడిక యొక్క అవసరాన్ని బోధిస్తున్నాడు. జీవితం శాశ్వతం కాదని గుర్తించి సద్వర్తనతో, వివేకంతో, గుణసంపత్తితో జీవించమని ఉపదేశిస్తున్నాడు.

#వేమన #వేమనపద్యములు #వేమనతాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #ఆటవెలది #మానవవిలువలు #తాత్వికచింతన #WordPressSEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన *114 (66-69)

వేమన పద్యములు  – తాత్పర్యములు

పద్యము 66

కాపు బలిమి యున్న, కరణానకది బలిమి;
కరణము బలిమె, ల్ల, కాపు బలిమి;
కాపు సంతసంబు కరణము సంతోష,
మరసి చూడ లోకమందు, వేమ.

తాత్పర్యం

వ్యవసాయకుడు (కాపు) బలంగా, సంతోషంగా ఉంటే గ్రామ కరణం (అధికారి) కూడా సుఖంగా ఉంటాడు. అలాగే కరణం మంచిగా ఉంటే కాపుకూ మేలు జరుగుతుంది. ప్రజల సంక్షేమం, పాలకుల సంక్షేమం పరస్పర ఆధారితమైనవి. ఒకరి అభివృద్ధి మరొకరి అభివృద్ధికి కారణమవుతుంది.

భావం

పాలకులు–ప్రజలు పరస్పరం సహకరించుకుంటేనే సమాజం అభివృద్ధి చెందుతుంది. ప్రజల సంతోషమే పరిపాలన విజయానికి మూలం.

---

పద్యము 67

కనక గ్రామమునకు కారణకర్తలి

ట్లడయగుచును,భయులుండి రేని;
గండపక్షి యుగళముండిన రీతిని,
యుద్ధి గూడి బ్రతుకుచుండ్రు, వేమ.

తాత్పర్యం

గ్రామ పరిపాలనలో నాయకులు, అధికారులు పరస్పరం విభేదాలు లేకుండా, ఒకే లక్ష్యంతో కలిసి పనిచేయాలి. పక్షుల జంట ఒకదానికొకటి తోడుగా జీవించినట్లే, సమాజ నాయకులు కూడా సహకారంతో వ్యవహరించాలి.

భావం

సహకారం, ఐక్యత, పరస్పర గౌరవం సమాజ అభివృద్ధికి అవసరం. నాయకుల మధ్య కలహాలు ప్రజలకు నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి.

---

పద్యము 68

చేకొనుచును తమకు చేయి సొగినంతలో,
చెడిన ప్రజల రక్ష సేయలేని,
తనదు సాగుటేమి? తన తనువది యేమి?వి.

తాత్పర్యం

తన స్వార్థ ప్రయోజనాలకే పరిమితమై, బాధపడుతున్న ప్రజలను రక్షించలేని వాడు నాయకుడిగా లేదా అధికారిగా ఉండటం వృథా. అటువంటి జీవితం సమాజానికి ఉపయోగపడదు.

భావం

స్వార్థం కన్నా ప్రజాసేవ గొప్పది. ఇతరులకు మేలు చేయలేని జీవితం అసలైన విలువను కోల్పోతుంది.

---

పద్యము 69

దోపునిచ్చు వాడు తోడనే నెరదాత,
దోచుకున్న వాడు ద్రోహి యయ్యె;
ప్రాపు జూపు వాడు పరమపుణ్యుండయ్యె,
ప్రాపు జెరుచు వాడు పశువు, వేమ.

తాత్పర్యం

దొంగతనానికి సహాయం చేసే వాడూ నేరస్థుడే. దొంగతనం చేసే వాడు ద్రోహి. అన్యాయాన్ని చూపించి అడ్డుకునే వాడు పుణ్యాత్ముడు. అన్యాయాన్ని తెలిసీ సహించే వాడు పశువుతో సమానం.

భావం

చెడును చేయడమే కాదు, దానికి మద్దతు ఇవ్వడం కూడా తప్పే. అన్యాయాన్ని ఎదురించి సత్యానికి తోడుగా నిలవడం మానవ ధర్మం.

---

సారాంశం

ఈ పద్యాలలో వేమన సమాజ పరిపాలన, ప్రజాసేవ, నాయకత్వ బాధ్యత, ఐక్యత, మరియు అన్యాయ నిరోధం వంటి అంశాలను చర్చించాడు. ప్రజల సంక్షేమమే నిజమైన పరిపాలనకు పునాది అని, అన్యాయాన్ని సహించడం కూడా పాపమే అని స్పష్టంగా బోధించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యాలు #వేమనతాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #నీతిపద్యాలు #సమాజదర్శనం #ప్రజాసేవ #మానవవిలువలు #Vemana #TeluguLiterature

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

Vemana*113(62-65)

వేమన పద్యములు తాత్పర్యములు

పద్యము 61

రాజు మాట వలెను రసికుడాడగ వలె;
నేంత పనికిను బికె యెగర రాదు;
కదిసి యెగిరెనేని గ్రహ సమానము గాదె,
దొడ్డు కొంచెమేల దొరుకు, వేమ!

తాత్పర్యం

రాజు మాటకు విలువ ఉన్నట్లే, రసికుని ప్రవర్తనకూ విలువ ఉండాలి. ఏ పని చేసినా తొందరపాటు, ఆవేశం, అతిశయోక్తి పనికిరావు. ఆలోచించి, శ్రద్ధతో చేసిన కార్యమే ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. గ్రహాల వంటి గొప్ప స్థానాన్ని పొందాలంటే చిన్న చిన్న మెట్లు ఎక్కుతూ ముందుకు సాగాలి.

భావం

విజయం ఒక్కసారిగా రాదు. సహనం, శ్రద్ధ, క్రమశిక్షణతోనే ఉన్నత స్థితి సాధ్యమవుతుంది.

---

పద్యము 62

సాధు సజ్జనులను సంతరించిన వాడు,
ప్రజల సంతసంబు పరచువాడు;
కదసి శాత్రవులను కరుణ జూచిన వాడు,
పాదుకొన్న ముక్తి పరుడు, వేమ.

తాత్పర్యం

సజ్జనుల సాంగత్యం కలిగి, ప్రజలకు ఆనందాన్ని పంచి, శత్రువులపైనా కరుణ చూపగలిగినవాడే నిజమైన మహాత్ముడు. అటువంటి వ్యక్తి ముక్తి మార్గంలో నడిచేవాడిగా భావించబడతాడు.

భావం

దయ, క్షమ, సత్సంగం మానవుని ఆధ్యాత్మికంగా ఉన్నతుడిని చేస్తాయి.

---

పద్యము 63

పరగ లేమి చేత బంధువుల్ పగవారు;
పరగ లేమి చేత పరము ద్రప్పు;
పరగ లేమి చేత పరపతి దప్పురా,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

దారిద్ర్యం కారణంగా బంధువులు దూరమవుతారు. లేమి వలన గౌరవం తగ్గిపోతుంది. సంపద లేకపోతే సామాజిక స్థానం కూడా కోల్పోవచ్చు. సమాజం ధనాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని మనిషిని అంచనా వేయడం వేమన గమనించాడు.

భావం

ధనం లేకపోవడం వల్ల సమాజంలో ఎదురయ్యే కష్టాలను వేమన యథార్థంగా చిత్రించాడు.

---

పద్యము 64

నేర్చి నడతునన్న నేరమి తావచ్చు;
నోర్చి నడతునన్న నోర్పు రాదు;
కూర్చి నడతునన్న కూడంగ నీయదు,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

నేను ఎలా ప్రవర్తించాలో నాకు తెలుసు" అని చెప్పుకుంటే, అది అజ్ఞానానికి దారి తీస్తుంది.

"నేను చాలా వినయశీలిని" అని తానే చెప్పుకుంటే, అది నిజమైన వినయం కాదు.

"ఈ పనిని నేనే చక్కగా నిర్వహించగలను" అని గర్వంతో చెప్పుకుంటే, ఆ గర్వమే ఆ పనిలో విఫలతకు కారణమవుతుంది.

తాత్పర్యం

నిజమైన జ్ఞానం, వినయం, సామర్థ్యం మాటల్లో కాక ఆచరణలో కనిపించాలి. తనను తాను పొగడుకోవడం అహంకారానికి సంకేతం. అహంకారం పెరిగిన చోట జ్ఞానం తగ్గిపోతుంది; వినయం నశిస్తుంది; కార్యసిద్ధి దూరమవుతుంది.

భావం

"నేను" అనే గర్వభావాన్ని విడిచినప్పుడే నిజమైన జ్ఞానం, వినయం, విజయం లభిస్తాయి. వేమన మనిషిని ఆత్మస్తుతి కాకుండా ఆత్మపరిశీలన వైపు నడిపిస్తున్నాడు.

---

పద్యము 65

ధనము లేమి యనెడు దావానలంబును,
తన్ను జెరుచును దరి దాపు జెరుచు;
ధనము లేమి చూడ దలచనే పాపంబు,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యం

ధనలేమి అరణ్యాగ్నిలా మనిషిని లోపల నుంచే కాల్చివేస్తుంది. అది అతనిని మాత్రమే కాకుండా కుటుంబాన్ని, పరిసరాలను కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది. పేదరికం అనేక కష్టాలకు, కొన్నిసార్లు పాపకార్యాలకు కూడా దారితీయవచ్చని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.

భావం

దారిద్ర్యం కేవలం ఆర్థిక సమస్య కాదు; అది సామాజిక, మానసిక, నైతిక సమస్యలకు కూడా కారణమవుతుంది.

---

సారాంశ భావం:
ఈ పద్యాలలో వేమన సహనం, సత్సంగం, కరుణ, ఆచరణ ప్రాముఖ్యతను వివరించడమే కాక, దారిద్ర్యం వల్ల కలిగే సామాజిక వాస్తవాలను కూడా హృద్యంగా చిత్రించాడు. మానవుడు సద్గుణాలను పెంపొందించుకొని వివేకంతో జీవించాలని సూచించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యములు #వేమనతాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #ఆటవెలది #వేమనభావజాలం #మానవవిలువలు #తాత్వికచింతన #SEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )

వేమన స్పృశించిన విషయాలు – మానవ సంబంధాలు మరియు మానవ వనరుల అభివృద్ధి
Vemana's Themes – Human Relations and Human Resource Development

తెలుగు సాహిత్యంలో మహోన్నత స్థానాన్ని పొందిన వేమన తన పద్యాల ద్వారా మానవ జీవితంలోని అనేక కోణాలను స్పృశించాడు. ఆయన భావజాలం నేటి Human Relations మరియు Human Resource Development (HRD) సిద్ధాంతాలకు సైతం మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది.

Vemana explored almost every dimension of human life. His philosophy remains relevant to modern concepts of Human Relations and Human Resource Development.

I. వ్యక్తిత్వ వికాసం | Personality Development

• భక్తి – Devotion
• ముక్తి – Liberation
• మోక్షము – Salvation
• ఆత్మ – Soul
• మానవుడు – Human Being
• గుణములు – Virtues
• అరిషడ్వర్గాలు – Six Inner Enemies
• సత్యాన్వేషణ – Search for Truth
• ప్రేరణ – Motivation
• కీర్తి – Reputation
• ఆదర్శము – Ideal Life
• పురుషార్థాలు – Four Goals of Life
• చావు – Mortality

II. మానవ సంబంధాలు | Human Relations

• ప్రేమ – Love
• మానవత్వము – Humanity
• మానవీయత – Compassion
• స్త్రీలు – Women
• పురుషులు – Men
• ఉదారులు – Generous People
• దాతలు – Philanthropists
• సామెతలు – Proverbs
• సూక్తులు – Wise Sayings
• హాస్యము – Humor

III. నాయకత్వం మరియు పరిపాలన | Leadership & Governance

• రాజులు – Kings
• రాచరికము – Governance
• ధర్మము – Righteousness
• అధర్మము – Unrighteousness
• పాపము – Sin
• పుణ్యము – Virtue

చంపదలచు రాజు చనువిచ్చు చుండు ;
చెరపజూచు వాడు చెలిమి సేయు;
కరువనున్న పాము నెరి దాచుకొని యుండు.

IV. సామాజిక మరియు ఆర్థిక జీవితం | Social & Economic Life

• సమాజము – Society
• ధనికులు – Rich People
• పేదలు – Poor People
• ధనము – Wealth
• పిసినారులు – Misers
• ఆకలి – Hunger

V. సమానత్వం మరియు సామాజిక న్యాయం | Equality & Social Justice

• కులము – Caste
• కర్మ – Karma
• సమ సమాజము – Egalitarian Society
• విమర్శ – Criticism
• వ్యంగ్యము – Satire

కులము హెచ్చు తగ్గు కొదవలు పనిలేదు;
సానుజాతమయ్యె సకల కులము;
హెచ్చు తగ్గు మాటలెట్లెరుగగ వచ్చు?

VI. ఆధ్యాత్మిక మరియు తాత్విక చింతన | Spiritual & Philosophical Thought

• దేవుడు – God
• దైవము – Divinity
• మతము – Religion
• ఆచారాలు – Customs
• విగ్రహ ఆరాధన – Idol Worship
• ఆత్మజ్ఞానం – Self Realization

VII. సాహిత్య వైశిష్ట్యం | Literary Excellence

• ఉపమానాలు – Similes
• ప్రజా భాషలో నీతి బోధన – Moral Teaching through Folk Language

మానవ వనరుల అభివృద్ధికి వేమన సందేశం

• ఆత్మపరిశీలన – Self Reflection
• నాయకత్వం – Leadership
• సమానత్వం – Equality
• మానవత్వం – Humanity
• నైతిక విలువలు – Ethical Values
• సామాజిక బాధ్యత – Social Responsibility
• వ్యక్తిత్వ వికాసం – Personality Development

ముగింపు | Conclusion

వేమన పద్యాలు కేవలం కవిత్వం మాత్రమే కాదు. అవి వ్యక్తిత్వ వికాసం, మానవ సంబంధాలు, నాయకత్వం, సామాజిక న్యాయం మరియు మానవ వనరుల అభివృద్ధికి శాశ్వత మార్గదర్శకాలు.

Vemana's poems are timeless guides for personality development, human relations, leadership, social justice, and human resource development.

విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

---

SEO Keywords:
#వేమన #వేమనభావజాలం #వేమనపద్యాలు #మానవసంబంధాలు #మానవవనరులఅభివృద్ధి #HumanRelations #HumanResourceDevelopment #PersonalityDevelopment #Leadership #HumanValues #SocialJustice #Vemana #TeluguLiterature #SEO

CONCEPT ( development of human relations and human resources )