వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
244. విషసహితులు నరులు...
విషసహితులు నరులు, విషధరులెన్నగ,
వృషభ వృషణములను విరియగొట్ట,
అఘము వచ్చు, కడకున ఆయువు కొదువగు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
క్రూర స్వభావం గల మనుషులు విషసర్పాల కంటే ప్రమాదకరులు. అలాగే మూగజీవులను హింసించడం ఘోరమైన పాపం. అలాంటి క్రూరత్వం చివరకు దుష్ఫలితాలకే దారి తీస్తుందని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.*అఘము -దుష్పలితాలు
భావం
జీవహింస మహాపాపం; దయే మానవుని అలంకారం.
245. వేము పాలు బోసి...
వేము పాలు బోసి వెయ్యేండ్లు బెంచిన,
చేదు విడిచి తీపి చెందనటుల
నోగు గుణము విడిచి యుచితజ్ఞుడగునెట్లు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
వేపచెట్టుకు పాలు పోసినా దాని చేదు పోదు. అలాగే దుర్గుణాలు గట్టిగా పట్టుకున్నవాడు సులభంగా సద్గుణవంతుడు కాలేడు. మార్పు రావాలంటే అంతరంగ శుద్ధి అవసరం.
భావం
నిజమైన మార్పు మనసులో నుంచే ప్రారంభమవుతుంది.
246. వాడ వదినెకేల...
వాడ వదినెకేల వావి వర్తనములు?
చాడి గానికేల జాడబుద్ధి?
మూఢమతులకేల ముదముతో జ్ఞానంబు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
అర్హత లేని వారికి గొప్ప విషయాలు చెప్పినా ప్రయోజనం ఉండదు. జ్ఞానాన్ని గ్రహించగల మనస్సు ఉన్నవారికే ఉపదేశం ఫలిస్తుంది.*వాడ వదిన -వెలయాలు, చాడి -చెడ్డవాడు, జాడ - ఆచూకీ
భావం
జ్ఞానం స్వీకరించే వినయం ఉన్నప్పుడే అది ఫలిస్తుంది.
247. కరినేరనన్న వాడు...
నేరనన్న వాడు నెరజాణ మహిలోన,
నేర్తు నన్న వాడు వార్తకాడు;
ఊరకున్న వాడే ఉత్తమోత్తముడెందు .
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
తనకే అన్నీ తెలుసని చెప్పుకునేవాడు నిజమైన జ్ఞాని కాదు. నేర్చుకోవాలనే వినయం కలవాడే ఎదుగుతాడు. అవసరం లేని గొప్పలు చెప్పకుండా వినయంగా ఉండేవాడే ఉత్తముడు.*తెలియదని తప్పించుకునే -నెరజాణ, అన్ని తెలుసన్నవాడు -వార్తకాడు -వార్తల్లో వ్యక్తి
భావం
వినయమే నిజమైన జ్ఞానానికి గుర్తు.
248. దూలాలు టెంకిను...
దూలాలు టెంకినుండి న ,
వాలాయము చేటు వచ్చువసుమతి లోనన్ ;
లోలాక్షి విడిచిపెట్టిన,
మేలిమిగా బ్రతుక వచ్చు మేదిని వేమా.
తాత్పర్యం
అత్యాశ, లోభం, అధిక కోరికలు మనిషికి కష్టాలను తెస్తాయి. వాటిని విడిచిపెడితే ప్రశాంతంగా, గౌరవంగా జీవించవచ్చు.*లోలాక్షి -స్త్రీ, వసుమతి -భూమి
భావం
లోభాన్ని విడిచినవాడే సుఖశాంతులతో జీవిస్తాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )
