వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
226. గ్రామము, భూములు...
గ్రామము, భూములు, మానుక,
ప్రేమయు దయ యింత లేక భీకరమతులై,
భామల సుతులను వదలుక,
బాముల బడనేల యడవి పట్టున వేమా.
తాత్పర్యం
ప్రేమ, దయ, కుటుంబ బాధ్యతలను వదిలి గ్రామాలు, భూములు, భార్య, పిల్లలను విడిచిపెట్టి అడవులకు వెళ్లడం వల్ల మోక్షం లభించదు. నిజమైన ఆధ్యాత్మికత మనసులోని కరుణ, ధర్మం, బాధ్యతలను నిలబెట్టుకోవడంలోనే ఉంది.
భావం
కుటుంబాన్ని విడిచిపెట్టడం కాదు, ప్రేమతో ధర్మబద్ధంగా జీవించడమే నిజమైన వైరాగ్యం.
227. మాలవానినేల...
మాలవానినేల మహిమీద నిందింప?
నోడల రక్త , మాంసమొ కటిగాదే?
వానిలోన మెలుగు వాని కులం బేది?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
మాలవాడని ఎవరినైనా తక్కువ చేసి చూడటం తప్పు. అందరి శరీరంలో రక్తం, మాంసం ఒకటే. మనిషి విలువ అతని కులంలో కాదు, అతని గుణం మరియు ప్రవర్తనలో ఉంది.
భావం
మనిషిని కులంతో కాదు, గుణంతో గౌరవించాలి.
228. మాలవానినంటి...
మాలవానినంటి మరి నీళ్ల మునిగేరు,
మనుజ కర్మచేత మాలడయ్యెనేల?
తెలియలేరో యీ నరపశువులు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
ఒకరిని అంటరానివాడని చెప్పి, అదే నీటిలో స్నానం చేయడం ఎంతటి అజ్ఞానం! మనిషి జన్మతో కాదు, తన కర్మల వల్లే గొప్పవాడు లేదా తక్కువవాడు అవుతాడు.
భావం
అంటరానితనం మానవత్వానికి విరుద్ధమైన మూఢనమ్మకం.
229. మాదిగెయనవద్దు...
మాదిగె యనవద్దు మరి గుణమొనరిన,
మాదిగని వసిష్ఠు మగువ దేడె ?
మాదిగె గుణమున్న మరి ద్విజుడగునయా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
కులం ఆధారంగా మనిషిని తక్కువగా చూడరాదు. గుణవంతుడైన వ్యక్తి ఏ కులానికి చెందినవాడైనా గొప్పవాడే. గుణం లేని ఉన్నత కులస్థుడు నిజంగా ఉన్నతుడు కాదు.
భావం
గుణమే మనిషికి నిజమైన గొప్పతనం; కులం కాదు.
230. శిలను ప్రతిమజేసి...
శిలను ప్రతిమ జేసి చీకటింటను బెట్టి,
మొక్కవలదు వెర్రి మూఢులార!
యుల్లమందు బ్రహ్మ యుండుట తెలియరు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
రాతిని విగ్రహంగా చేసి పూజించడం కంటే, పరమాత్మ మన హృదయంలోనే ఉన్నాడనే సత్యాన్ని గ్రహించడం గొప్పది. బాహ్య పూజల కంటే అంతరంగ శుద్ధి ముఖ్యమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
భావం
దేవుడు బయట విగ్రహంలో మాత్రమే కాదు; ప్రతి హృదయంలోనూ ఉన్నాడనే జ్ఞానమే నిజమైన భక్తి.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )