వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
234. తనదు తల్లి లంజ...
తనదు తల్లి లంజ, తన యాలు మాదిగె,
శ్రీపతికి గురువు వసిష్ఠుడరయ;
తపము చేత ద్విజుడు, తర్కింప కులమెట్లు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.***
తాత్పర్యం
వసిష్ఠ మహర్షి జన్మను కాకుండా, ఆయన చేసిన తపస్సు, జ్ఞానం, గుణమే ఆయనకు మహత్తును తెచ్చాయి. కాబట్టి జన్మ ఆధారంగా కులాన్ని గొప్పదిగా లేదా తక్కువదిగా నిర్ణయించడం సరైనది కాదని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
భావం
గుణం, తపస్సు, జ్ఞానమే మనిషి గొప్పతనానికి ప్రమాణాలు; జన్మ కాదు.
235. జాతి వేరు లేక...
జాతి వేరు లేక జన్మ క్రమంబున,
నెమ్మదిని యభవుని నిల్పెనేని,
అఖిల జనులకెల్ల నాతడు ఘనుండయా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
జాతి భేదాలను విడిచిపెట్టి, మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచి పరమాత్మను ధ్యానించినవాడే అందరికీ ఆదర్శనీయుడు. ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతికి కులం అడ్డంకి కాదు.
భావం
సమానత్వం, మనశ్శాంతి, ఆత్మజ్ఞానం మనిషిని మహోన్నతుడిగా చేస్తాయి.
236. ధర గిరులు జలధులన్నియు...
ధర గిరులు జలధులన్నియు,
పరికింపగ ప్రళయమునను భస్మా కృతులౌ;
సురలును మునులును జనగా,
నరయోధలును ఉండగలరే నేర్పున వేమా.
తాత్పర్యం
ప్రళయకాలంలో పర్వతాలు, సముద్రాలు, దేవతలు, ఋషులు, వీరులు కూడా నశిస్తారు. ఈ ప్రపంచంలో శాశ్వతమైనది ఏదీ లేదు. కాబట్టి అహంకారం వ్యర్థం.
భావం
అనిత్యతను గ్రహించి వినయంతో జీవించాలి.
237. ఉర్వివారికెల్ల...
ఉర్వివారికెల్ల నొక్క కంచము బెట్టి,
పొత్తు గుడిపి కులము పొలయజేసి,
తలను చేయ్యి బెట్టి తగనమ్మ జెప్పరా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
ప్రపంచమంతా ఒకే కుటుంబంగా భావించి, కులభేదాలను తొలగించి, పరస్పర ప్రేమతో జీవించాలని వేమన సూచిస్తున్నాడు. అందరూ సమానులనే భావన సమాజానికి మేలు చేస్తుంది.
భావం
మానవులందరూ ఒక్కటే; కులభేదాలకు స్థానం లేదు.
238. గట్టు రాళ్ల దెచ్చి...
గట్టు రాళ్ల దెచ్చి, కాళ్ల చేతుల ద్రోక్కి ,
కాసె యులుల చేత గాసి జేసి,
మొరప రాళ్ల కెరగు మొప్పెలనే మందు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
రాళ్లను చెక్కి విగ్రహాలుగా చేసి వాటినే దేవుడిగా భావించడం కన్నా, నిజమైన దైవాన్ని హృదయంలో అనుభవించడం గొప్పది. బాహ్య ఆచారాల కంటే అంతరంగ భక్తికే ప్రాధాన్యం ఉంది.
భావం
దేవుడు రాతిలో కాదు; భక్తి, పవిత్ర హృదయంలో ఉన్నాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )
