వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
239. తోలు కడుపులోన...
తోలు కడుపులోన దొడ్డవాడుండంగా,
రాతి గుళ్లలోన రాశి బోయ,
రాళ్లు దేవులైన రాసులు మింగవా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
సర్వాంతర్యామి అయిన పరమాత్మ ప్రతి మనిషి హృదయంలో ఉన్నాడు. అలాంటి దేవుణ్ణి వదిలి రాతి గుళ్లలో మాత్రమే దేవుడు ఉన్నాడని భావించడం అవివేకం. జడమైన రాళ్లు మన కోరికలను తీర్చలేవని వేమన సూచిస్తున్నాడు.
భావం
దేవుడు మన హృదయంలో ఉన్నాడు; నిజమైన భక్తి అంతరంగ శుద్ధిలో ఉంది.
240. రాతి బసువని...
రాతి బసువని గని రంగుగా మొక్కుచు,
గునుక బసువని గని గ్రుద్దుచుండ్రు;
బసువ భక్తులెల్ల పాపులు తలపోయ.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
రాతితో చేసిన నంది విగ్రహాన్ని పూజిస్తూ, జీవించి ఉన్న ఎద్దును నిర్లక్ష్యం చేయడం కపట భక్తి. జీవుల పట్ల దయ లేకుండా చేసే పూజలకు విలువ లేదని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
భావం
జీవసేవే నిజమైన దైవసేవ.
241. మన్ను మెత్తి కరిగి...
మన్ను మెత్తి కరిగి మరి రూపు గావించి,
గుంట నిండ బూడ్చి గురుతు నిల్పి,
మనుజులెల్ల గూడి మరి దేవుడందురు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
మట్టితో లేదా రాతితో మనుషులే విగ్రహాలను తయారు చేసి వాటినే దేవుడిగా భావించడం సరైన ఆధ్యాత్మిక దృష్టి కాదని వేమన ప్రశ్నిస్తున్నాడు. దేవుని అనుభూతి మనసులో కలగాలి.
భావం
దైవం రూపంలో కాదు; దైవానుభూతిలో ఉంది.
242. మంచి శకునములని...
మంచి శకునములని యెంచి పెండిలి యాడ,
వారలోకరు లేరు వసుధలోన;
జనుల కర్మములను శకునముల్ నిల్పునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
శకునాలు చూసి పనులు ప్రారంభించినా, మనిషి జీవితాన్ని నిర్ణయించేది అతని కర్మ మాత్రమే. శుభాశుభ శకునాలపై ఆధారపడకుండా సత్కార్యాలు చేయాలని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
భావం
శకునాలు కాదు; మన కర్మలే మన భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తాయి.
243. గూబ యెక్కినట్టి...
గూబ యెక్కినట్టి గురము పాడుగ బెట్టి,
వెళ్లిపోదురంత వెర్రివారు;
గూబ యేమి చేసె? గుర మేమి చేసును?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
గూబ గుర్రంపై కూర్చుంటే అది అపశకునమని భావించి ప్రయాణం మానేయడం మూఢనమ్మకం. గూబకూ, గుర్రానికీ మన పనులతో సంబంధం లేదు. భయాలు, అపోహలను విడిచిపెట్టి వివేకంతో జీవించాలని వేమన ఉపదేశిస్తున్నాడు.
భావం
మూఢనమ్మకాలను విడిచి వివేకంతో నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )