వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యం 79
అండములను బుట్టునలర ప్రాణులు కొన్ని,
బుద్బుదములన్ బుట్టు పురుగులెల్ల;
స్వేదమునను బుట్టు జీవులు కొన్ని రా.
తాత్పర్యం
ఈ సృష్టిలో జీవులు వివిధ విధాలుగా జన్మిస్తాయి. కొన్ని గుడ్ల ద్వారా, కొన్ని నీటిలో లేదా తేమలో పుట్టే సూక్ష్మజీవులుగా, మరికొన్ని చెమట వంటి వాతావరణాల ద్వారా ఉద్భవిస్తాయి. సృష్టి వైవిధ్యాన్ని వేమన ఈ పద్యంలో సూచించాడు.
భావం
ప్రకృతిలో జీవరాశుల వైవిధ్యం అపారం. జీవం అనేక రూపాలలో, అనేక మార్గాలలో ఉద్భవిస్తుందని తెలుసుకోవాలి.
పద్యం 80
అన్నమధికమైన నదియు దా చంపునా?
అన్నమంటకున్న నాత్మ నొచ్చు;
చంపనొంప బువ్వ చాలదా వెయ్యేల?
తాత్పర్యం
అతిగా తినడం ఆరోగ్యానికి హానికరం. తక్కువైనా తృప్తిగా తినడం మంచిది. ప్రాణాన్ని నిలబెట్టడానికి అవసరమైనంత ఆహారమే సరిపోతుంది.
భావం
మితాహారం ఆరోగ్యానికి మూలం. అధిక భోగం కంటే మితమే మేలు.
పద్యం 81
ఆశలుడుగ గాని పాశముక్తుడు గాడు;
ముక్తుడైన గాని మునియు గాడు;
మునియునైతే గాని మోహంబులుడుగవు.
తాత్పర్యం
ఆశలను విడిచినవాడే బంధనాల నుండి విముక్తి పొందగలడు. విముక్తి పొందినవాడే నిజమైన ముని. మునిత్వం సాధించిన తర్వాతే మోహాలు పూర్తిగా తొలగుతాయి.
భావం
ఆశ → విముక్తి → మునిత్వం → మోహరాహిత్యం అనే ఆధ్యాత్మిక మార్గాన్ని వేమన వివరించాడు.
పద్యం 82
చంపదలచు రాజు చనువగ్గలంబిచ్చు;
చెరపనున్న పగర చెలిమి సేయు;
కరవనున్న పాము నెరిదాచుకొని యుండు.
తాత్పర్యం
హాని చేయాలనుకునేవారు ముందుగా ప్రేమ, చనువు చూపుతారు. శత్రువు స్నేహం చేసినా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. కాటు వేయబోయే పాము కూడా తనను దాచుకుంటుంది.
భావం
బయటి మాధుర్యాన్ని చూసి మోసపోకూడదు. అంతరంగ ఉద్దేశ్యాన్ని తెలుసుకొని జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలి.
పద్యం 83
చెరుకు లోననైన చెడ్డ గుణంబున్న,
తీసి వేయకున్న తినగ బొసగ *దంతిపురము ద్రోహి యాతడెట్లుండు రా?
తాత్పర్యం
చెరుకులో చెడు భాగాన్ని తొలగించకపోతే అది తినడానికి పనికిరాదు. అలాగే మనిషిలోని దుర్గుణాలను తొలగించకపోతే అతడు సమాజానికి మేలు చేయలేడు.* antah puramu
భావం
దుర్గుణాలను నిర్మూలించకుండా సద్గుణాలు వికసించవు. ఆత్మపరిశీలన ద్వారా లోపాలను తొలగించుకోవాలి.
సారాంశ భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన జీవసృష్టి వైవిధ్యం, మితాహారం, ఆశల నిర్మూలన, కపట మైత్రి ప్రమాదం, దుర్గుణాల నిర్మూలన వంటి జీవిత సత్యాలను బోధించాడు. వ్యక్తి తన లోపాలను సరిదిద్దుకొని వివేకంతో జీవిస్తేనే నిజమైన పురోగతి సాధ్యమవుతుంది.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )