వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యము 276
తరుచు చదువు చదువ, తర్కవాదమే కాని,
దివ్య జ్ఞానమునకు తేటపడదు;
*పిసిరికాయ పురుగు పగిదిని చెడిపోవు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
🌿 తాత్పర్యం:
ఎన్ని పుస్తకాలు చదివినా, వాదవివాదాలు చేసినా, ఆ జ్ఞానం ఆచరణలో లేకపోతే దివ్యజ్ఞానం కలగదు. పిసిరికాయలో పుట్టిన పురుగు అదే కాయలో నశించినట్లే, ఆచరణలేని విద్య వ్యర్థమవుతుంది.
పద్యము 277
అవును నేమన్న జెప్పిన యాత్మబుద్ధి దెలియలేని,
యజ్ఞాని దేబెలకును,
*తలకు బాసిన వెంట్రుక వలెను జూడ,
భుక్తి ముక్తులు హీనమై పోవు వేమ.
🌿 తాత్పర్యం:
ఆత్మజ్ఞానం లేని వ్యక్తికి ఎంత ఉపదేశం చేసినా ప్రయోజనం ఉండదు. సహజత్వం లేని జీవితం భోగాన్నీ, మోక్షాన్నీ అందించదు.
పద్యము 278
ఇట్టి సాధు విద్య యెంత లేదని చూచి,
గాధవిద్య నేర్చి గానలేక,
సాధు సజ్జనముల సాంగత్యమెరుగక,
బాధపడుదురు తుద పరులు వేమ.
🌿 తాత్పర్యం:
సద్గురువుల బోధను నిర్లక్ష్యం చేసి, వ్యర్థమైన విద్యల వెంటపడుతూ, సజ్జనుల సాంగత్యాన్ని కోల్పోయినవారు చివరకు బాధనే అనుభవిస్తారు.
పద్యము 279
ఇదియు పరమటంచుని ఇతర చింతల విడి,
మనసు జెదరనీక మట్టు పెట్టి,
కొదువ లేక నిలువ, కోర్కెలు ఫలియించు,
మనసులోన నుండు మహిమ వేమ.
🌿 తాత్పర్యం:
అనవసర ఆలోచనలను విడిచిపెట్టి, మనస్సును స్థిరంగా ఉంచి, ఏకాగ్రతతో జీవిస్తే మనలోని దైవశక్తి వికసిస్తుంది. ప్రశాంతమైన మనస్సే విజయానికి, ఆత్మసాక్షాత్కారానికి మార్గం.
🌼 భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన ఆచరణలేని విద్య నిష్ఫలమని, ఆత్మజ్ఞానం అత్యున్నత విద్య అని, సజ్జన సాంగత్యం జీవన వికాసానికి అవసరమని, అలాగే మనస్సు స్థిరత్వం ద్వారా అంతరంగ మహిమ వెలుగుతుందని బోధిస్తున్నాడు.