వేమన పద్యములు తాత్పర్యములు
8.వ పద్యం
నీళ్లు బోసి కడిగి, నిత్యంబు శోధించి,
కూడు బెట్టి, మీద కోక గట్టి,
ఏమి పాట్లు పడుదురీ దేహమునకిల?
తాత్పర్యం
మనుషులు శరీరాన్ని ప్రతిరోజూ కడిగి, అలంకరించి, ఆహారం పెట్టి ఎంతో శ్రద్ధగా పోషిస్తారు. కానీ ఈ దేహం శాశ్వతమైనది కాదు. దేహ సంరక్షణతో పాటు ఆత్మ వికాసంపై కూడా దృష్టి పెట్టాలని వేమన సూచిస్తున్నాడు.
9.వ పద్యం
గద్దె , గణము, నిద్ర- కలలు,కోరికెలును, ముదమొసంగు శకునములును జెలగు,
ప్రశ్నలు పదివేలు పరికించి చూడంగ,
నవును కాకపోవునవని వేమ.
తాత్పర్యం
గ్రహాలు, శకునాలు, కలలు, జ్యోతిష్య ప్రశ్నలు వంటి విషయాలను మనుషులు ఎక్కువగా నమ్ముతారు. అయితే వాటన్నింటికంటే మనిషి ప్రవర్తన, కర్మ, వివేకమే ముఖ్యమని వేమన సూచిస్తున్నాడు.
10.వ పద్యం
లేడు లేడనినను లేడు, లేనేలేడు
లేడు లేడనినను లేడు, లేనేలేడు
కాడు; కాడు కాడటన్న కానె కాడు;
తోడు తోడనినను, తోడనే తోడౌను.
తాత్పర్యం
పరమాత్మను మాటలతో నిరాకరించినా ఆయన ఉనికి నశించదు. ఆయనను అంగీకరించినా, నిరాకరించినా సత్యం యథాతథంగా ఉంటుంది. పరమాత్మ ఎల్లప్పుడూ జీవునికి తోడుగా ఉంటాడని ఈ పద్యం తెలియజేస్తుంది.
11.వ పద్యం
శివుని మీద మనసు స్థిరముగానుంచిన,
నౌను మోక్ష మరయ నౌనదౌను;
శివుని మీద మనసు చీమంత తప్పిన,
కాదు, కాదు, ముక్తి కాదు, వేమా!
తాత్పర్యం
భగవంతునిపై సంపూర్ణ ఏకాగ్రతతో మనస్సు నిలిస్తే సాధారణమైనదీ పవిత్రమవుతుంది. కానీ భక్తిలో చిత్తచాంచల్యం ఉంటే ముక్తి లభించదు. ఆధ్యాత్మిక సాధనలో ఏకాగ్రత అత్యంత ముఖ్యమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
12వ పద్యం
తల్లికెదురు కొనుట, తండ్రికెదురు కొనుట,
అన్నకెదురు కొనుట, అరయ మూడు,
పాతకములనెరిగి వర్తింపగా వలె.
తాత్పర్యం
తల్లి, తండ్రి, అన్న వంటి పెద్దలను అవమానించడం ఘోరమైన తప్పు. వారికి గౌరవం ఇవ్వడం, విధేయతతో ప్రవర్తించడం కుటుంబ ధర్మం. పెద్దల పట్ల గౌరవభావం కలిగి ఉండాలని వేమన ఉపదేశిస్తున్నాడు.
భావం
- దేహ సంరక్షణతో పాటు ఆత్మ సంరక్షణ కూడా అవసరం.
- శకునాలు, కలలకన్నా సత్కర్మలు ముఖ్యమైనవి.
- పరమాత్మ ఉనికి సత్యస్వరూపం.
- ఏకాగ్ర భక్తి ముక్తికి మార్గం.
- తల్లిదండ్రులు, పెద్దలను గౌరవించడం మానవ ధర్మం.