వేమన భావజాలం
96.నీవా’డిన నేనా డుదు ;
నీవుండిన ` నేను నుందు , నిర్విణ్నుడనై ;
నీవు దలంచిన దలపుదు .
నీవు నగిన నేను నగుదు నిజముగ వేమా .X
తాత్పర్యం
భక్తుడు పరమాత్మతో ఏకమైపోయిన స్థితిని వేమన ఈ పద్యంలో వ్యక్తం చేస్తున్నాడు. దేవుడు ఏం ఆలోచిస్తాడో అదే తన ఆలోచనగా, దేవుని ఆనందమే తన ఆనందంగా భావించే ఆత్మసమర్పణ స్థితి ఇది.
97.relegious నీరు కారమా’యె , కారంబు నీరాయె ;
కారమైన నీరు కారమాయె :
కారమందు నీరు కడు రమ్యమై యుండు .
తాత్పర్యం
నీరు, ఉప్పు కలిసిపోయినప్పుడు వాటిని వేరు చేయలేనట్లుగా జీవాత్మ పరమాత్మలో లీనమవుతుంది. భక్తి మరియు జ్ఞానసాధన ద్వారా ఆత్మ పరబ్రహ్మతో ఏకత్వాన్ని పొందుతుందని వేమన భావం.
98.relegious శివుని యనుభవంబు సృష్టిలోపల లేశ ,
సంశయంబు చెడదు సాధకులకు ;
చెలగు దివ్వె లేక చీకటి వాయునా ?
తాత్పర్యం
శివతత్వాన్ని అనుభవించినవారికి సందేహాలు తొలగిపోతాయి. వెలుగు ఉన్నచోట చీకటి ఉండనట్లే, జ్ఞానం వచ్చినచోట అజ్ఞానం తొలగిపోతుందని వేమన ఉపదేశిస్తున్నాడు.
99.relegious ఇంద్రియముల చేతనె గ్గొందుచుండెడు వెర్రి
మనుజు డే ల వెదకు శివుని ?
ఇంద్రియముల రోసి యీశుని జూడుడీ .
తాత్పర్యం
ఇంద్రియాసక్తులకు బానిసైన మనిషి నిజమైన దైవాన్ని గ్రహించలేడు. ఇంద్రియ నియంత్రణ ద్వారా మాత్రమే పరమాత్మను దర్శించగలమని వేమన స్పష్టంగా చెబుతున్నాడు.
వేమన పద్యాలు భక్తి, జ్ఞానం, ఆత్మసాక్షాత్కారం మరియు ఇంద్రియనిగ్రహం ద్వారా మానవుడి ఆధ్యాత్మిక వికాసాన్ని వివరిస్తాయి.