వేమన భావజాలం
72.ముందరి పోటులు మాన్పను
మందెందైనాను గలదు మహిలోపలనే;
నిందల మాటలు మాన్పెడు
మందెందైనాను గలదె? మహిలో వేమా।X
తాత్పర్యము
శరీర గాయాలకు మందు దొరుకుతుంది. కానీ మనుషుల నిందలు, కఠినమైన మాటల వల్ల కలిగే మనసు గాయాలకు మందు లేదని వేమన బాధతో చెబుతున్నాడు।
73.తాత్విక తత్వమెరుగు వాడు దైవంబునెరుగును;
సర్వసారములను జంపజేయు;
కదళి మ్రింగువాడు గరళంబు మ్రింగునా?
తాత్పర్యము
తత్వజ్ఞానం తెలిసినవాడు నిజమైన దైవాన్ని గ్రహిస్తాడు. సత్యాన్ని తెలుసుకున్నవాడు అసత్యాన్ని అంగీకరించడు. అరటిపండు తినేవాడు విషాన్ని తినలేనట్లే జ్ఞాని చెడును స్వీకరించడని వేమన భావం।
74.తాత్విక నీళ్ల మీద బుగ్గ నిలచిన యప్పుడు;
తళ్లు వేగ వచ్చి తాకు గాక;
విడెడు కుండకింత విభ్రాంతి పడుదురు!
🧠 తాత్పర్యము
నీటిమీద ఏర్పడే బుడగ ఎంత తాత్కాలికమో, మనిషి జీవితం కూడా అంతే నశ్వరమని వేమన సూచిస్తున్నాడు. అయినా మనుషులు చిన్న విషయాలకే ఎక్కువ ఆందోళన చెందుతారని విమర్శిస్తున్నాడు।
75.తాత్విక హేమకార విద్య నెరిగిన వారెల్ల
వెతలబడని యట్లు విద్యచేత;
తత్వమెరుగు వెనుక తనకు చింతేలరా?
తాత్పర్యము
బంగారం తయారు చేసే విద్య తెలిసినవాడు దారిద్ర్యాన్ని భయపడనట్లే, తత్వజ్ఞానం తెలిసినవాడు జీవితంలో చింతలకు లోనుకాడు. నిజజ్ఞానం మనసుకు ప్రశాంతతనిస్తుంది।
భావసారం
వేమన పద్యాలు తత్వజ్ఞానం, సత్యబోధ, మనసు గాయాలు, జీవిత నశ్వరత వంటి అంశాలను సరళమైన ఉపమానాలతో ప్రజలకు అర్థమయ్యేలా వివరిస్తాయి।
