వేమన భావజాలం
31. పద్యం moral
కొమ్మ దిమ్మరైన దిమ్మరుల కెవల్చు,
సరస విటులకేల సమ్మతించు?
పేడ దిన్న పురుగు బెల్లమే మెరుగురా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
పేడలో పెరిగే పురుగుకు బెల్లం తీపి విలువ తెలియనట్లే, చెడు అలవాట్లలో మునిగిపోయినవారికి మంచి గుణాలు, సద్గుణాల విలువ తెలియదు.* కొమ్మ -స్త్రీ కేవలచు
భావం
మనిషి స్వభావం ఏ దిశలో ఉంటే అదే అతనికి ఇష్టమవుతుంది. సద్గుణాలను గ్రహించాలంటే అంతరంగ శుద్ధి అవసరం.
32. పద్యం moral
ఆలి వంక వారు ఆత్మబంధువులైరి,
తల్లి వంక వారు తగిన పాటి;
తండ్రి వంక వారు దాయాది కర్కమౌ ,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
కుటుంబ సంబంధాలలో ప్రేమతో పాటు స్వార్థం, ఆస్తి, ప్రయోజనాల ప్రభావం కూడా ఉంటుందని వేమన సూచిస్తున్నాడు.
భావం
సంబంధాలను నిలబెట్టేది పరస్పర గౌరవం, ప్రేమ మరియు అవగాహన.
33. పద్యం moral
కుక్క యేమి యెరుగు గురులింగ జంగంబు?
పిక్కె యొడసి పట్టి పీకు గాక;
సంతపాక తొత్తు సన్యాసి నెరుగునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
బాహ్య వేషధారణ వల్ల జ్ఞానం రాదు. నిజమైన ఆధ్యాత్మికత ఆచరణలో ప్రతిఫలించాలి.
భావం
వేషం కాదు, వ్యక్తి ప్రవర్తన మరియు అంతరంగ పవిత్రతే గొప్పవి.
34. పద్యం moral
తొత్తు తోటి పొందు తొర్రి పెసల మూట,
ముచ్చు తోటి పొందు వచ్చు నింద;
తలవరింటి పొందు తలతోటి దీరురా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
ఈ సూక్తి చెడుసాంగత్యం వల్ల కలిగే నష్టాలను హెచ్చరిస్తుంది.
అర్థం:
దుర్నడత కలిగిన వ్యక్తితో సన్నిహితంగా ఉండడం ధాన్యం సంచిలో రంధ్రం ఉన్నట్టే—తెలియకుండానే నష్టం జరుగుతుంది.
దుష్టులతో స్నేహం చేస్తే అపకీర్తి తప్పదు.
అధికారాన్ని దుర్వినియోగం చేసే లేదా చెడు పేరున్న అధికారులతో అనవసర సంబంధాలు పెంచుకుంటే తీవ్రమైన పరిణామాలు ఎదురవుతాయి.
హితబోధ:
చెడు సాంగత్యాన్ని ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంచాలి.
స్నేహితులను, పరిచయాలను వివేకంతో ఎంచుకోవాలి.
మనిషి గౌరవం అతని సాంగత్యాన్ని బట్టి కూడా నిర్ణయించబడుతుంది.
మంచి వారి సహవాసం అభివృద్ధికి, చెడు వారి సహవాసం పతనానికి దారితీస్తుంది.
35. పద్యం moral
తనదు నృపతి తోడ, తన యాయుధము తోడ,
నగ్ని తోడ, పరుల యాలి తోడ;
హాస్యమాడుటెల్ల ప్రాణాంతమౌ సుమ్ము,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
రాజు, ఆయుధం, అగ్ని, ఇతరుల గృహ సంబంధ విషయాల పట్ల నిర్లక్ష్యంగా లేదా పరిహాసంగా ప్రవర్తించడం ప్రమాదకరం.
భావం
జీవితంలో కొన్ని విషయాల పట్ల వివేకం, జాగ్రత్త అవసరం. అజాగ్రత్త తీవ్రమైన పరిణామాలకు దారి తీస్తుంది.
