వేమన భావజాలం
49.పరనారీ దూరగుడై;
పరధనముల కాసపడక పరహితచారై;
పరులలిగిన తానలుగక
పరులెన్నగ బ్రతుకువాడు ప్రాజ్ఞుడు వేమా।X
49. తాత్పర్యము
ఇతర స్త్రీల పై ఆశపడకుండా, పరధనంపై లోభపడకుండా, పరులకు మేలు చేస్తూ జీవించేవాడే నిజమైన జ్ఞాని అని వేమన చెబుతున్నాడు. ఇతరులు కోపగించినా తాను కోపపడకుండా ఉండటం గొప్ప గుణమని సూచిస్తున్నాడు.
50.అజ్ఞానమె శూద్రత్వము;
సుజ్ఞానము బ్రహ్మమౌట శ్రుతులను వినరా!
అజ్ఞానము దిగివాల్మీకి
సుజ్ఞానవు బ్రహ్మమొందె జూడర వేమా!X
తాత్పర్యము
అజ్ఞానం మనిషిని దిగజారుస్తుంది. సుజ్ఞానం మనిషిని ఉన్నత స్థితికి తీసుకెళ్తుంది. వాల్మీకి మహర్షి కూడా జ్ఞానం ద్వారా మహనీయుడయ్యాడని వేమన ఉదాహరణగా చెబుతున్నాడు.
51.ప్రేరణ U
నీళ్లలోని చేప నెరి(ఎర) మాంసమాశకు
గాలమందు జిక్కి గూలినట్లు
యాశ బుట్టి మనుజుడా రీతి జెడిపోవు।
తాత్పర్యము
మాంసం ఆశతో చేప వలలో చిక్కుకున్నట్టే, అధిక ఆశలతో మనిషి కూడా తన జీవితాన్ని నాశనం చేసుకుంటాడని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు. ఆశ మనిషిని పతనానికి దారి తీస్తుందని ఈ పద్యం తెలియజేస్తుంది.
52.తాత్విక U బొంది యెవరి సొమ్ము పోషింప పలుమారు!
ప్రాణమెవరి సొమ్ము భక్తి సేయ!
ధనము యెవరి సొమ్ము! ధర్మమే తన సొమ్ము।
తాత్పర్యము
ఈ శరీరం, ప్రాణం, ధనం అన్నీ శాశ్వతం కావు. మనిషికి నిజంగా తనదైనది ధర్మమే అని వేమన చెబుతున్నాడు. సంపద కన్నా సత్కార్యాలు, నీతి, ధర్మమే మనిషిని నిలబెడతాయని ఈ పద్యం బోధిస్తుంది.
🌸 భావసారం
వేమన పద్యాలు మానవ జీవితానికి నీతి, జ్ఞానం, ధర్మం, ఆత్మపరిశీలన ఎంత ముఖ్యమో సరళమైన భాషలో ప్రజలకు తెలియజేస్తాయి.
CONCEPT : Development of Human Relations and Human Resources
