వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యము 194
అడుగదగు వారినడిగిన
నిడిన యెడన్ కొసర కొసరనీ లేననగా
గడుసుపడి యాసచేతా నడిగిన దుర్మార్గ వృత్తులుగురా వేమా ॥
తాత్పర్యం
అవసరంలో ఉన్నవారు సహాయం కోరినప్పుడు, చేతనైనంత వరకు సహాయం చేయాలి. అయితే పదేపదే అడుగుతూ, లోభంతో ఇతరులను ఇబ్బంది పెట్టేవారి ప్రవర్తన దుర్మార్గమైనదని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.
భావం
అవసరానికి అడగడం మంచిది; అత్యాశతో అడగడం మంచిది కాదు.
పద్యము 195
అదనెరిగిన మగువ యనువెర్గు చనువెరుగ్గు
ముదముతోడ మగని మోహమెరుగు
విభుని శ్రేష్ఠగుణము వేశ్య తానెగ్గునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ ॥
తాత్పర్యం
భార్య తన భర్త మనసును, ప్రేమను, అనురాగాన్ని బాగా అర్థం చేసుకుంటుంది. కానీ స్వార్థ ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే సంబంధాలు కలిగించే వ్యక్తులు వెలయాలు నిజమైన గుణాలను గుర్తించలేదు .
భావం
నిజమైన ప్రేమలోనే వ్యక్తిత్వం తెలుస్తుంది; స్వార్థ సంబంధాలలో కాదు.
పద్యము 196
ఆకటికి దొలంగు నాచార విధులెల్ల
చీకటికి దొలంగు చిత్తశుద్ధి
వేకటికి దొలంగు వెనకటి బిగువెల్ల
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ ॥
తాత్పర్యం
ఆకలి వచ్చినవాడు ధర్మాధర్మాలను కూడా మరచిపోతాడు; అజ్ఞానాంధకారంలో మనసు యొక్క పవిత్రత కనుమరుగవుతుంది; గర్భధారణతో శరీరపు పూర్వపు లావణ్యం మారిపోతుంది."
తాత్పర్యం:
తీవ్రమైన ఆకలి మనిషిని నైతిక విలువలను కూడా మరచిపోయే స్థితికి తీసుకెళ్లగలదు.
అజ్ఞానం మనస్సు యొక్క నిర్మలత్వాన్ని కప్పివేస్తుంది.
గర్భధారణ స్త్రీ శరీరంలో సహజమైన మార్పులను కలిగిస్తుంది; పూర్వపు శరీరాకృతి మారడం ప్రకృతి ధర్మం.
భావం: ఈ సూక్తి మనిషి జీవితంలో శారీరక, మానసిక, సహజ పరిస్థితులు ప్రవర్తనను మరియు రూపాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో తెలియజేస్తుంది. అలాగే ఆకలి, అజ్ఞానం వంటి పరిస్థితులను అధిగమించడానికి జ్ఞానం, కరుణ, మరియు సంయమనం అవసరమని సూచిస్తుంది.
పద్యము 197
త్రాసును , పడిసే లంజయు
భాసుర గతినొక్క రూపు పరికింపంగా ;
వీసంబ ' ధికంబై'న ను ,
వాసరమున నొక్క వంక వాలుర వేమా
తాత్పర్యం భావం
భాసుర-వెలుగొందు, వీసంబు -కొంచెము వాసరము -ఆసరము
"త్రాసు ఎక్కువ బరువు ఉన్న పళ్లెం వైపు వంగుతుంది; అలాగే వేశ్య ఎక్కువ డబ్బు ఇచ్చే వ్యక్తి వైపు మొగ్గు చూపుతుంది."
ఈ భావమే వేమన పద్యంలో "వాసరముననే వంక వాలుర" అనే పాదానికి దగ్గరగా ఉంటుంది.
సారాంశం
ఈ మూడు పద్యాలలో వేమన లోభం, స్వార్థం, వ్యామెహం వల్ల కలిగే దుష్పరిణామాలను వివరించాడు. మితాశ, సద్భావం, చిత్తశుద్ధి, నిజాయితీ జీవనానికి మూలాధారాలని బోధించాడు.
