వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
ఈ పద్యాలలో వేమన మూఢాచారాలను ఖండిస్తూ, ఆచరణాత్మక జీవితం, అతిథి సత్కారం, దాతృత్వం మరియు జ్ఞానానికి ఆచరణ అవసరమనే సత్యాలను బోధిస్తున్నాడు.
111. ముట్టు అనే భేదం మూఢనమ్మకం
"ముట్టు ముట్ట" నుచును "ముట్టరాదందురు,
ముట్టుకు దరియేమి? మూలమేమి?
నవ బిలముల మురికి నరులకందరకును,
పుట్టగానే పుట్టు ముట్టు వేమా!
తాత్పర్యం
మనుషులను తాకరాదు, ముట్టు వస్తుంది అని చెప్పడం అజ్ఞానం. ప్రతి మనిషి శరీరం తొమ్మిది రంధ్రాలతో కూడి ఉంటుంది. అందరిలోనూ ఒకే స్వభావం ఉన్నప్పుడు ముట్టు అనే భేదం ఎందుకు?
భావం
జన్మ ఆధారంగా మనుషుల మధ్య భేదాలు సృష్టించడం తప్పు. అందరూ సమానులే.
112. తాను చేయలేనిదాన్ని ఇతరులపై నెట్టకూడదు
పరగ తానొసగక పరులు చెప్పినదైన,
నివ్వజాలక విధినెసగు వాడు,
పొట్టుది నెడి లండి బువ్వలు పెట్టునా?
తాత్పర్యం
ఎంత చెప్పినా లోభి ఇతరులకు ఏమాత్రం దానం చేయడు. ఇవ్వడానికి అతని మనసు ఒప్పుకోదు; అతడు కఠిన హృదయుడు. తానే తవుడు (ఊక) తింటూ దుర్భరంగా జీవించే లోభి, ఇతరులకు మంచి ఆహారం ఎలా పెడతాడు? దరిద్రంతో నలిగిపోయిన ఒక నిరుపేద అతని ఇంటికి వచ్చినా, అతనిపై జాలి చూపి ఏమీ ఇవ్వడు.
భావం: లోభం మనిషిలో దయ, దానం, మానవత్వాన్ని నశింపజేస్తుంది. తానే కష్టంగా జీవించినా, ఇతరులకు సహాయం చేయని వ్యక్తి నిజమైన సంపన్నుడు కాదు. నిజమైన సంపద దాతృత్వంలోనే ఉంటుంది.
113. ఆపదలో ఆశ్రయం ఇవ్వడం మహాధర్మం
అండ తప్పిన నరుడతి ధార్మికుని యిల్లు,
జేరవలయు బ్రతుక జేయునతడు,
ఆ విభీషణునకునతి గారవంబున,
భూతలమున రాము రీతి వేమా!
తాత్పర్యం
ఆపదలో ఉన్నవాడు ధర్మాత్ముని ఆశ్రయించాలి. శ్రీరాముడు విభీషణునికి ఆశ్రయం ఇచ్చినట్లే, కష్టంలో ఉన్నవారిని ఆదుకోవడం గొప్ప ధర్మం.
భావం
ఆశ్రయం కోరినవారిని ఆదరించడం మానవత్వానికి పరాకాష్ట.
114. ఆచరణలేని జ్ఞానం వ్యర్థం
సకల విద్య జూచి సంతోషపడవచ్చు,
చెయ్యి సాచి కాసునియ్యలేడు,
చెలగి యొరులకైతే చెప్పవచ్చును గాని,
తాము జేయలేడు ధరను వేమా!
తాత్పర్యం
అన్ని విద్యలు నేర్చుకొని గొప్పగా చెప్పుకోవచ్చు. ఇతరులకు ఉపదేశాలు చేయవచ్చు. కానీ తానే ఆచరించకపోతే ఆ విద్యలన్నీ వ్యర్థం.
భావం
జ్ఞానానికి విలువ ఆచరణలోనే ఉంటుంది. చెప్పేవాడిగా కాక, చేసి చూపేవాడిగా ఉండాలి.
సమగ్ర భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన సమానత్వం, ఆచరణాత్మకత, దయ, ఆశ్రయదానం, మరియు జ్ఞానాన్ని కార్యరూపంలో పెట్టడం వంటి గొప్ప మానవ విలువలను బోధించాడు. మనిషి మాటలతో కాదు, తన ప్రవర్తనతో గొప్పవాడవుతాడని స్పష్టం చేశాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )