వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
౧౭౭. పద్యము samajika
కావి పంచ గట్టి కడు యోగి వలెనుండి,
వెలికి గోర్కు లెల్ల విడిచిపెట్టి,
తొడరి తిరుగు వాడు దొంగ సన్యాసయా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి, యోగిలా కనిపిస్తూ, బాధ్యతలను వదిలి అల్లాడుతూ తిరిగే వాడు నిజమైన సన్యాసి కాదు. అతడు కేవలం వేషధారి మాత్రమే. సన్యాసం అనేది వేషంలో కాదు, వైరాగ్యంలో ఉందని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
౧౭౮. పద్యము tatvika
కలియుగమున బుట్టి కడ తేరగా లేక,
యొడలు బడల జేసి యుగ్ర తపము,
తమరు జేసి యేమి, తత్వంబు గనలేరు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
శరీరాన్ని కష్టపెట్టి కఠిన తపస్సులు చేసినా, తత్వజ్ఞానం లేకపోతే ఆ సాధన ఫలించదు. ఆత్మసత్యాన్ని తెలుసుకోవడమే సాధన లక్ష్యం. కేవలం శారీరక కష్టాలు మోక్షానికి మార్గం కావని వేమన చెబుతున్నాడు.
౧౭౯. పద్యము tatvika
ఇల్లునాలు విడిచి యినుప కచ్చలు గట్టి,
వంటకంబు నీరు వాంఛలు డిగి,
వంటినున్న యంత వచ్చునా తత్వంబు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
ఇల్లు వదిలి, కఠిన నియమాలు పాటిస్తూ, ఆహార కోరికలను అణచుకున్నంత మాత్రాన తత్వజ్ఞానం రాదు. మనస్సులోని అహంకారం, మోహం తొలగాలి. అంతరంగ శుద్ధి లేకుండా బాహ్య నియమాలు ప్రయోజనం ఇవ్వవని వేమన సూచిస్తున్నాడు.
౧౮౦. పద్యము tatvika
జీవలింగ పూజ సేసిన వారికి,
శిలల రూపమందు చింత యేల?
చెలగి మధువు గ్రోలి చేదు రుచించునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
సర్వజీవుల్లో దైవాన్ని దర్శించే జ్ఞానం కలవారికి, కేవలం రాతి విగ్రహాలకే పరిమితమైన భక్తి అవసరం లేదు. తేనె రుచి తెలిసినవాడు చేదు పదార్థాన్ని కోరుకోనట్లే, జీవరాశులలో పరమాత్మను చూసినవాడు ఉన్నతమైన భక్తిని అనుభవిస్తాడు.
౧౮౧. పద్యము tatvika
శివుడు గలడటంచు శిలలకు మ్రొక్కెటి,
వెర్రి జీవులార వెతల విడుడి,
జీవులందే కాక , శిలల యేమున్నది?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
దైవం కేవలం రాతి విగ్రహాలలోనే ఉందని భావించి, జీవులను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు. ప్రతి జీవిలోనూ దైవత్వం ఉందని గ్రహించాలి. మానవసేవ, జీవకారుణ్యమే నిజమైన భక్తికి మూలమని ఈ పద్యం తెలియజేస్తుంది.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన వేషధారి సన్యాసులను, ఆడంబర తపస్సులను, బాహ్యాచారాలపై ఆధారపడిన ఆధ్యాత్మికతను విమర్శిస్తున్నాడు. దైవాన్ని రాతి రూపాల్లో మాత్రమే కాకుండా, సర్వజీవులలో దర్శించగల దృష్టి కలిగి ఉండాలని బోధిస్తున్నాడు. నిజమైన భక్తి, తత్వజ్ఞానం, జీవకారుణ్యం, అంతరంగ పవిత్రతలే మానవ జీవితానికి శ్రేష్ఠమైన మార్గాలని వేమన ఉపదేశిస్తున్నాడు.
