వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యము 180
శివుగుడిని దీపమిడినను,
శివు మందిరమేల్ల వెలుగ జేయుట యగు దా?
శివయోగి జ్ఞానదీపము భువనంబుల వెలుగ జేయు.పొలువుగా వేమా
తాత్పర్యం
దేవాలయంలో వెలిగించే దీపం ఆ ఆలయాన్ని మాత్రమే ప్రకాశింపజేస్తుంది. కానీ శివయోగి వెలిగించిన జ్ఞానదీపం ప్రపంచాన్నంతటినీ వెలిగిస్తుంది. భౌతిక దీపం కంటే జ్ఞానదీపమే గొప్పదని వేమన తెలియజేస్తున్నాడు.
పద్యము 181
ఆపగాలి నెంట నడువుల వెంటను,
కొండరాళ్ల వెంట గొడవనేల?
నుల్లమందే శివుడటుండుట దెలియరు.
తాత్పర్యం
నదీతీరాలు, అడవులు, కొండలు తిరుగుతూ దేవుని కోసం వెదకడం ఎందుకు? పరమశివుడు మన హృదయంలోనే ఉన్నాడనే సత్యాన్ని చాలామంది గ్రహించరు. దైవసాక్షాత్కారం బాహ్యప్రదేశాలలో కాదు, అంతరంగంలో లభిస్తుంది.
పద్యము 182
లలిత శివతత్వ పథమున గలసిన
శివయోగి యేల గలసును జనులన్ ?
జలబిందువు ముత్యాయమై కలుసునె తొల్లింటి నీట గనరా వేమా !
తాత్పర్యం
శివతత్వ మార్గంలో నడిచి ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొందిన శివయోగి సామాన్య జనులకు సులభంగా అర్థం కాడు. స్వాతి నక్షత్ర సమయంలో పడిన నీటి బిందువు ముత్యమై మారినట్లు, సాధన ద్వారా యోగి మహోన్నత స్థితిని పొందుతాడు.
పద్యము 183
గాడిద యేమెరుంగు గంధంబు వాసన?
కుక్క యేమెరుంగు గొప్ప కొద్ది?
యల్పుడేమెరుంగు హరుని గొల్చు విరక్తి?
తాత్పర్యం
గాడిదకు గంధపు సువాసన విలువ తెలియదు. అలాగే అజ్ఞానులకు ఆధ్యాత్మికత, వైరాగ్యం, భక్తి యొక్క గొప్పతనం అర్థం కాదు. ఉన్నతమైన విషయాలను గ్రహించడానికి అంతర్గత పరిపక్వత అవసరం.
పద్యము 184
మూడు వేళలందు ముదముతో శివుని
ఆత్మపూజ సేయువాడు పుణ్యమూర్తి,
పూజ లేక మోక్షభోగంబు దొరుకునా?
తాత్పర్యం
ప్రతిరోజూ భక్తితో, ఆనందంతో పరమాత్మను ధ్యానిస్తూ ఆత్మపూజ చేసే వాడే నిజమైన పుణ్యాత్ముడు. ఆధ్యాత్మిక సాధన లేకుండా మోక్షం లభించదు. నిరంతర భక్తి, ధ్యానం, ఆత్మచింతన ముక్తికి మార్గాలని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన జ్ఞానదీపం యొక్క మహిమను, దేవుడు మన హృదయంలోనే ఉన్నాడనే ఆత్మతత్వాన్ని, శివయోగి యొక్క ఉన్నత స్థితిని, వైరాగ్య విలువను మరియు నిరంతర ఆత్మపూజ యొక్క ప్రాముఖ్యతను సులభమైన ఉపమానాలతో వివరించాడు. బాహ్య ఆచారాల కంటే అంతరంగ జ్ఞానం, భక్తి, ధ్యానం గొప్పవని స్పష్టం చేశాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )