వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
౧౪౪. నోటి పుప్పికెల్ల నొప్పి లేకుండగా
పద్యము:
నోటి పుప్పికెల్ల నొప్పి లేకుండగా,
నాకు పోక సున్న మౌషధంబు ,
పెట్టకుండెనేని పెను రోత వేసురా!
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
తినగలిగే శక్తి, ఆరోగ్యం ఉన్నప్పుడే మంచి భోజనం చేయాలి. అవసరమైన సమయంలో చేయని ఉపకారం తరువాత చేసినా ప్రయోజనం ఉండదు. సమయానికి చేసిన సహాయమే విలువైనదని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
౧౪౫. అన్నమదము వలన
పద్యము:
అన్నమదము వలన అతివలు నరులట్టు
రేపు రేగి మదనుడేచెనందు,
రన్నము డుగు వెనుక నతడెందు బోయెరా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
అతిగా ఆహారం తిని శరీరం వేడెక్కినప్పుడు, స్త్రీలు–పురుషులు 'మన్మథుడు (కామదేవుడు) మమ్మల్ని వేధిస్తున్నాడు' అని అంటారు. కానీ తినడానికి అన్నమే లేక ఆకలితో అలమటిస్తున్నప్పుడు, ఆ కామదేవుని శక్తి ఏమైపోతుంది?"
తాత్పర్యం:
వేమన చెప్పదలచింది ఏమిటంటే—
కామవాంఛ చాలాసార్లు శారీరక సౌఖ్యం, అధిక ఆహారం, భోగజీవితం వల్ల పెరుగుతుంది.
ఆకలి, దారిద్ర్యం, కష్టాలు ఉన్నప్పుడు కామవాంఛ సహజంగానే తగ్గిపోతుంది.
కాబట్టి మనిషి తన కోరికలను దైవం లేదా విధిపై నెట్టివేయకుండా, వాటి వెనుక ఉన్న శారీరక, మానసిక కారణాలను గ్రహించాలి.
భావం:
"ఆకలి ముందు కామం నిలవదు; భోగం పెరిగిన చోటే కోరికలు ఎక్కువగా చెలరేగుతాయి. అందువల్ల ఇంద్రియాలను అదుపులో ఉంచుకొని మితాహారంతో జీవించడం జ్ఞానుల లక్షణం."
౧౪౬. ఎర్రనాడుదాని నెపార జూచిన
పద్యము:
ఎర్రనాడుదాని నెపార జూచిన,
వేకి బుట్టి చాల వెర్రి బట్టు,
పల్లు తెరచి నగిన బట్టు పెన్భుతంబు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
"అందమైన స్త్రీని మోహంతో చూస్తే మన హృదయం ఉద్రేకంతో జ్వలిస్తుంది; మనస్సు మత్తులో పడుతుంది. ఆమె చిరునవ్వుతో ముత్యాలవంటి పళ్లను చూపితే, మహా పిశాచమే మనల్ని పట్టుకున్నట్టుగా కామమోహం పూర్తిగా ఆవరిస్తుంది."
తాత్పర్యం:
ఈ వాక్యం స్త్రీని తప్పుపట్టడం కాదు; అనియంత్రిత కామమోహం మనిషి మనస్సును ఎలా ఆక్రమిస్తుందో వివరిస్తోంది.
బాహ్య సౌందర్యానికి అతిగా ఆకర్షితుడైతే వివేకం తగ్గుతుంది.
నియంత్రణలేని కోరిక మనిషిని మోహం, మత్తు, అవివేకం వైపు నడిపిస్తుంది.
"మహా పిశాచం" అనే ఉపమానం కామవాంఛ యొక్క బలమైన ప్రభావాన్ని సూచిస్తుంది.
భావం:
"సౌందర్యం సహజం; కానీ దానిపై అదుపులేని మోహం మనస్సును బానిసగా మారుస్తుంది. వివేకం, ఆత్మనిగ్రహమే నిజమైన రక్షణ."
౧౪౭. హీనజాతి వానినిలు జేరనిచ్చేనా
పద్యము:
హీనజాతి వానిని లు జేరనిచ్చేనా,
హాని వచ్చునెంత వాని కైన,
ఈగ కడుపుజొచ్చి ఇట్టట్టు జేయదా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
ఈ పద్యంలో "హీనజాతి" అనే పదాన్ని జన్మ ఆధారంగా కాకుండా చెడు స్వభావం గల వ్యక్తిగా అర్థం చేసుకోవాలి. దుష్టులను దగ్గర చేర్చుకుంటే వారు హాని కలిగిస్తారు. ఈగ ఆహారంలో పడితే దానిని చెడగొట్టినట్లే చెడ్డవారి సాంగత్యం నష్టానికి దారి తీస్తుంది.
౧౪౮. అల్పుడైన వానికి అధికారము
పద్యము:
అల్పుడైన వానికి అధికార మబ్బెనా ,
దొడ్డు కొంచెమనక తూల బలుకు
చెప్పు గొరుకు కుక్క చెరుకు చవే మెగ్గు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
అర్హతలేని వ్యక్తికి అధికారం ఇస్తే అతడు దాని విలువను అర్థం చేసుకోలేడు. చెప్పు కొరికే కుక్కకు చెరుకు తీపి తెలియనట్లే, అల్పబుద్ధి గలవాడు గొప్ప బాధ్యతను సద్వినియోగం చేయలేడు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన సమయోచిత సహాయం, ఆహార ప్రభావం, రూపమోహం, దుష్టసాంగత్యం, అధికారానికి అర్హత వంటి విషయాలను చర్చించాడు. అవసరమైన సమయంలో చేసిన సహాయమే విలువైనది. బాహ్య రూపానికి మోసపోకూడదు. చెడ్డవారి సాంగత్యాన్ని దూరంగా ఉంచాలి. అర్హత ఉన్నవారికే బాధ్యతలు అప్పగించాలి.
