చింత – పాపఫలము
ఎంత కష్టముండు నంత పాపపు చింత;
చింత చేత మిగుల జివుకు మనసు;
చింత లేకనున్న చెడని సంపద జూచు. వి.
అత్యధిక ఆందోళన మనసును క్షీణింపజేస్తుంది. చింత మనిషి శాంతిని హరించి బాధను పెంచుతుంది. చింతలేని మనసే నిజమైన సంపద అని వేమన చెప్పాడు.
విద్య యొక్క స్థిరత్వం
ఎన్నాళ్లును దాను ఉండును
ఎన్నాళ్లును దాను నేర్చి యెన్నిట వెలయు;
కొన్నాళ్లకు దా జన్నను,
మన్నాయెను విద్యలెల్ల మహిలో వేమా!
శరీరం శాశ్వతం కాదు. సంపద కూడా నిలవదు. కానీ విద్య మాత్రం మనిషికి చిరస్థాయిగా కీర్తిని ఇస్తుంది. మరణానంతరం కూడా విద్య వల్ల పేరు నిలుస్తుందని వేమన తెలియజేశాడు.
ధనం – అహంకారం
ధనమెచ్చిన మనమెచ్చును,
మనమెచ్చిన దుర్గుణంబు మానకనెచ్చు;
ధనము దిగిన మనము దిగును;
మనము దిగిన దుర్గుణంబు మానును వేమా!
ధనం పెరిగితే అహంకారం పెరుగుతుంది. అహంకారం పెరిగితే చెడు గుణాలు కూడా పెరుగుతాయి. ధనం తగ్గితే గర్వం తగ్గి దుర్గుణాలు కూడా తగ్గుతాయని వేమన మానవ స్వభావాన్ని విశ్లేషించాడు.
వినయం – వివేకం
విన వలెనెవ్వరు చెప్పిన;
వినినంతనే తమక పడక వివరింప వలెన్ ;
విని కని వివరము దెలిసిన
మనుజుడుపో నీతిపరుడు మహిలో వేమా!
ఎవరైనా చెప్పిన మాటను ముందుగా శ్రద్ధగా వినాలి. వెంటనే కోపపడకుండా దాని నిజానిజాలు తెలుసుకోవాలి. ఆలోచించి స్పందించే వాడే నిజమైన నీతిమంతుడు అని వేమన బోధించాడు.
చింతను జయించు • విద్యను నిలుపుకొను • అహంకారాన్ని విడిచి పెట్టు • వివేకంతో వినుCONCEPT
( development of human relations and human resources )
