వేమన భావజాలం
123.తాత్విక తారకంబు జూచు దారి వేరే కల్డు ;
సమముగాను జూడ జక్కబడును;
వెర్రిగాను జూడ వెలుగెల్ల బారురా!
నిజమైన జ్ఞానం పొందేందుకు సరైన దారి అవసరం. సమతా భావంతో ప్రపంచాన్ని చూస్తే సత్యం అర్థమవుతుంది. అజ్ఞానంతో చూస్తే వెలుగు ఉన్నా చీకటిగానే కనిపిస్తుందని వేమన చెబుతున్నాడు।
తాత్పర్యము
మన దృష్టి, ఆలోచనా విధానం మరియు సమతాభావం జీవితం మీద ప్రభావం చూపుతాయి. సానుకూల దృష్టితో చూస్తే సమస్యల్లో కూడా మార్గం కనిపిస్తుంది।
124.తాత్విక సజ్జనముల చెలిమి జాలింపగా రాదు;
ప్రకృతినెరుగకున్న భక్తి లేదు;
పలవలెట్టి రీతి భక్తి నిల్పుదురయా?
సజ్జనుల స్నేహం సులభంగా దొరకదు. ప్రకృతి స్వభావం మరియు జీవన సత్యం తెలియకుండా నిజమైన భక్తి కలగదని వేమన భావం. పైకి చూపే ఆచారాలతో భక్తి నిలవదని ఆయన సూచిస్తున్నాడు।
తాత్పర్యము
మంచి మానవ సంబంధాలు నిజాయితీ మరియు సద్భావంతో ఏర్పడతాయి. నిజమైన భక్తి అనేది మన ప్రవర్తనలో కనిపించాలి।
126.తాత్విక ఇట్టి కనుల బ్రహ్మమెట్టు చూడంగ వచ్చు?
జూచు కనులు వేరు, చూపు వేరు;
చూపులోననుంచి చూడంగ వలదా?
బాహ్య కళ్లతో మాత్రమే పరబ్రహ్మను చూడలేమని వేమన చెబుతున్నాడు. నిజమైన దర్శనం అంతరదృష్టితో సాధ్యమవుతుంది. మనసు పవిత్రమైతేనే ఆధ్యాత్మిక సత్యం అర్థమవుతుంది।
తాత్పర్యము
బాహ్య ప్రపంచాన్ని మాత్రమే కాకుండా మన అంతరంగాన్ని కూడా పరిశీలించాలి. ఆత్మపరిశీలన ద్వారానే నిజమైన జ్ఞానం పొందవచ్చు।
122.తాత్విక దూలములను బోలు దురవస్థలను యెల్ల
రోసి యాసలన్నిగోసి వేసి;
వాసనను దెలసిన వాడు పో బ్రహ్మంబు!
మనసులోని కోరికలు, దురాశలు మరియు చెడు వాసనలను తొలగించినవాడే బ్రహ్మతత్వాన్ని గ్రహించగలడని వేమన భావం. ఆత్మశుద్ధి ద్వారానే మానసిక విముక్తి సాధ్యమవుతుంది।
తాత్పర్యము
అతిగా ఆశపడటం మనిషిని బంధిస్తుంది. కోరికలను నియంత్రించడం ద్వారా మనస్సు ప్రశాంతమై వ్యక్తిత్వ వికాసం సాధ్యమవుతుంది।
