📖 వేమన భావజాలం
41.తాత్విక చమురు గలుగు దివ్వె సరవితో మండును,
చమురు లేని దివ్వె సమసిపోవు;
తనువు తీరెనేని తలపు తోడనే తీరు।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
41.తాత్పర్యము
దీపం చమురు ఉన్నంతవరకు వెలిగినట్లే, మనిషి శరీరం ప్రాణం ఉన్నంతవరకు పనిచేస్తుంది. జీవితం ముగిసిన తర్వాత ఆశలు, ఆలోచనలు కూడా ముగుస్తాయని వేమన తాత్వికంగా చెబుతున్నాడు.
42.సామజిక భూపతి కృపనమ్మి భూమి జెరుచువాడు,
ప్రజల యుసురు దాకి పడును పిదప;
యెగరవేయు బంతి యెందాక నిల్చురా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
తాత్పర్యము
రాజు కృపపై ఆధారపడి అధికారం పొందినవాడు, ప్రజల మద్దతు లేకపోతే త్వరలోనే పతనమవుతాడు. పైకి విసిరిన బంతి ఎంతకాలం గాల్లో నిలవదో, అధికారం కూడా శాశ్వతం కాదని వేమన సూచిస్తున్నాడు.
43.తాత్విక పాపమనగ వేరె పరదేశమునలేదు;
తనదు కర్మములను దగిలియుండు;
కర్మతంత్రి గాక గనుకని యుంటొప్పు।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
తాత్పర్యము
పాపం ఎక్కడో బయట ఉండదు; మనిషి చేసిన చెడు పనులే అతనిని బాధిస్తాయి. మనసులో కలిగే పశ్చాత్తాపమే నిజమైన శిక్ష అని వేమన తెలియజేస్తున్నాడు.
44.సామజిక నక్క వినయములను నైగారములు బట్టి
కుడువకెల్ల ధనము కూడబెట్టు;
(పంది )కుక్క బోను దాత కూడు చల్లిన రీతి।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
తాత్పర్యము
కొంతమంది నకిలీ వినయంతో ధనం కూడబెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తారు. అది పంది కొక్కులను పట్టుకోవడానికి వలలో ఆహారం చల్లినట్లే మోసపూరితమైన చర్య అని వేమన వ్యంగ్యంగా చెప్పాడు.
భావసారం
ఈ పద్యాలు జీవితం తాత్కాలికమని, అధికారం శాశ్వతం కాదని, పాపం మనసునే వేధిస్తుందని, మరియు కపట వినయం చివరకు మోసమేనని తెలియజేస్తాయి.
