వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
యోగి వేమన తన పద్యాలలో మానవ జీవితంలోని లోపాలను ఎత్తిచూపుతూ, ధర్మమార్గాన్ని బోధించాడు. ఈ పద్యాలలో ధనలోభం, ఆధ్యాత్మిక నిర్లక్ష్యం, కృతఘ్నత వంటి దోషాలను విమర్శిస్తూ విలువైన సందేశాన్ని అందిస్తున్నాడు.
104. ధనలోభి గతి
కూడు విడిచియు శతకోటి పడగలెత్తి,
మాటి మాటికదియు మంట గలిపి,
కాటికేగు వేళ కూటికి మోసమై,
దాటి పోదురు జముదరికి వేమా!
తాత్పర్యం
తెలుగు అనువాదం:
తమను తాము ఆకలితో అలమటింపజేసుకుంటూ,
తాము కూడబెట్టిన ధనానికి నాగుపాము కాపలా ఉన్నట్టుగా కఠినంగా కాపలా కాస్తూ,
ఆ ధనాన్ని భూమిలో దాచిపెడతారు.
కాని వారు మరణించి చితిలో దహనం చేయబడిన తరువాత,
ఆ సంపద వారితో రాదు; వారు యమధర్మరాజు చేతికి చిక్కిపోతారు.*జము యముడు
భావం
ధనం అవసరమే కానీ ధనమోహం జీవితం కాదు. సంపదను సద్వినియోగం చేయడమే నిజమైన జ్ఞానం.
105. చివరి క్షణంలో భక్తి ఫలించదు
గీము విడిచి పెట్టి గిక్కురుమనకుండ,
జీవు విడుచు వేళ శివుని దలచు,
మనసు గొల్ప కయును మాయచే బొరలెడు,
పాప జనుల కెచటి పరము వేమా?
తాత్పర్యం
జీవితమంతా భోగాలలో గడిపి, చివరి క్షణంలో మాత్రమే దేవుణ్ణి తలచడం వల్ల ప్రయోజనం ఉండదు. మనస్సును పవిత్రంగా ఉంచుకుని జీవించినవారికే పరమార్థం లభిస్తుంది.
భావం
ఆధ్యాత్మిక జీవనం అనేది మరణ సమయానికి కాదు; జీవితం మొత్తం పాటించాల్సిన మార్గం.
106. కృతఘ్నుడైన మనిషి
తనకు జేయు మేలు తాదెలియగ నేర్చు,
నెలమి తోడ కుక్క యెరుక భువిని,
తనకు జేయు మేలు తాదెలియగలేడు,
మనుజుడెంత ఖలుడు మహిని వేమా!
తాత్పర్యం
కుక్కకైనా తనకు మేలు చేసినవారిని గుర్తించే స్వభావం ఉంటుంది. కానీ కొందరు మనుషులు తమకు చేసిన ఉపకారాన్ని కూడా గుర్తించరు. అలాంటి కృతఘ్నత మానవత్వానికి విరుద్ధం.
భావం
కృతజ్ఞత మానవుని గొప్ప గుణం. ఉపకారాన్ని గుర్తించి గౌరవించే వ్యక్తే నిజమైన మనిషి.
సమగ్ర భావం
ఈ మూడు పద్యాలలో వేమన ధనలోభం, ఆధ్యాత్మిక నిర్లక్ష్యం, కృతఘ్నత వంటి మానవ దోషాలను ఖండించాడు. సంపదకు బానిస కాకుండా, సత్ప్రవర్తనతో జీవించి, ఉపకారాన్ని గుర్తించి, ఆధ్యాత్మిక విలువలను ఆచరించాలని ఉపదేశించాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )