వేమన భావజాలం
63.తన గుణము తనకునుండగ
నెనయంగా నొరుని గుణము నెంచును మదిలో;
తన గుణము తాను దెలియక,
వనరి యొరుని ననెడు వాడు భ్రష్టుడు వేమా।X
తాత్పర్యము
తనలోని గుణదోషాలను తెలుసుకోకుండా ఇతరుల గుణాలను మాత్రమే చర్చించే వాడు నిజమైన జ్ఞాని కాడు. ముందుగా తనను తాను పరిశీలించుకోవాలని వేమన బోధిస్తున్నాడు।
64.ప్రేరణ. వెర్రివాని కైన వేష ధారికి నైన,
*రోగికైన పరమయోగి కైన,
స్త్రీలను జూచినపుడు చిత్తంబు రంజిల్లు।
తాత్పర్యము
మనస్సు చంచల స్వభావమైందని వేమన సూచిస్తున్నాడు. యోగి అయినా, సాధారణ మనిషైనా, ఇంద్రియాలను జయించడం కష్టం అని ఈ పద్యం ద్వారా తెలియజేస్తున్నాడు।
65.తాత్విక U తావసించు చోట తగన ల్జడాయెనా!
సౌఖ్యము గల భూమి జరుగ వలయు;
కొలకులింకె నేని కొంగలం దుండునా?
తాత్పర్యము
మనిషి నివసించే స్థలం కూడా అతని జీవన విధానంపై ప్రభావం చూపుతుంది. సౌఖ్యం, శాంతి, మంచి వాతావరణం ఉన్న చోట జీవనం సార్థకమవుతుందని వేమన చెబుతున్నాడు।
66.తాత్విక భూమిలోన పుణ్య పురుషులు లేకున్న,
జగములేల నిల్చు పొగులు గాక;
నంత తరుచు దొరకరాడనాడను గాని।
తాత్పర్యము
లోకంలో పుణ్యాత్ములు, మంచివారు ఉన్నందువల్లే ప్రపంచం నిలిచి ఉంది. అలాంటి మహనీయులు తరచుగా దొరకరని వేమన భావం।
భావసారం
వేమన పద్యాలు మనిషి తనను తాను తెలుసుకోవడం, మనస్సును నియంత్రించడం, మంచి వాతావరణంలో జీవించడం, పుణ్యాత్ముల విలువను గుర్తించడం వంటి జీవన సత్యాలను బోధిస్తాయి।
