వేమన భావజాలం
183. తాత్విక
గతము జూతమంటే కల గన్న యర్థంబు ;
నడుచు కాలమే మి నమ్మ రాదు ;
క్షణము లోని బ్రతుకు సంసార విభ్రాంతి . వి .
తాత్పర్యం :
గతజీవితం ఒక కలలాంటిది. కాలం ఎప్పటికప్పుడు మారుతూనే ఉంటుంది. మనిషి జీవితం క్షణభంగురమైనది; సంసారం అనేది తాత్కాలిక మాయ మాత్రమే అని వేమన భావం।
భావం :
కాలం, జీవితం, సంసారం అన్నీ నశ్వరమైనవి. కాబట్టి శాశ్వత సత్యాన్ని తెలుసుకొని జీవించాలి అని వేమన ఉపదేశిస్తున్నాడు।
184. తాత్విక
తాననంగ నెవరు తనవారన నెవరు
తెలసి తెలియ లేరు తిక్క నరులు !
అరిది పిసిని కాయ పురుగు పద్ధతి గాగ ! వి .
🧠 తాత్పర్యం :
మనిషి తన స్వరూపాన్ని కూడా తెలుసుకోలేక, “ఇవాళ్ళు నా వారు” అని మమకారంలో పడిపోతాడు. పండులో దాగి ఉండే పురుగు వలె అజ్ఞానంలో జీవిస్తుంటాడు అని వేమన చెబుతున్నాడు।
185.
భయము సుమీ యజ్ఞానము ;
భయము బగిన నిశ్చయంబు పరమార్థంబౌ ;
లయము సుమీ యీ దేహము ;
జయము సుమీ జీవుడనుచు జాటర వేమా .
తాత్పర్యం :
అజ్ఞానమే భయానికి మూలం. నిజమైన పరమార్థ జ్ఞానం కలిగితే భయం తొలగిపోతుంది. ఈ శరీరం నశ్వరమైనదే అయినా, జీవాత్మ శాశ్వతమని వేమన తెలియజేస్తున్నాడు।
186. తాత్విక
చచ్చె చచ్చెన నుచు చావుకు వగచెడు
దీన నరుల వెర్రి దెలుప రాదు ;
ప్రాణమునకు మృత్యు బంధంబులుండునా ? వి .
తాత్పర్యం :
మరణం గురించి భయపడే వారు జీవసత్యాన్ని గ్రహించలేదు. శరీరమే నశిస్తుంది గాని, ప్రాణస్వరూపమైన ఆత్మకు మరణబంధం ఉండదని వేమన చెబుతున్నాడు।
