వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు | ఆత్మజ్ఞానం, గుణప్రాధాన్యం, కరుణ
వేమన పద్యములు (1–5) తాత్పర్యములు. ఇంద్రియనిగ్రహం, ఆత్మజ్ఞానం, దైవతత్వం, గుణప్రాధాన్యం, కరుణ మరియు మానవ విలువలపై వేమన బోధనలు.
పద్యము – 203
కడక నింద్రియముల గట్టి వేయగ లేక,
చావు వచ్చునపుడు సన్యసించు;
నాత్మజితము లేక నందునా మోక్షము?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
జీవితమంతా ఇంద్రియాలను అదుపులో పెట్టుకోకుండా, చివరి సమయంలో మాత్రమే సన్యాసం స్వీకరించినా ప్రయోజనం లేదు. మనస్సును, ఇంద్రియాలను జయించినప్పుడే మోక్షం సాధ్యమవుతుంది.
పద్యము – 204
అధిక సూక్ష్మమైన ఆనందమెరుగక,
మతియు లేక చదివి మగ్నుడయ్యే;
నతి రహస్యమెల్ల నాజనుడెరుగునా ?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
చదువు మాత్రమే సరిపోదు. లోతైన సత్యాలను గ్రహించే వివేకం లేకుంటే, ఎంత చదివినా పరమార్థ జ్ఞానం లభించదు.
పద్యము – 205
కడకనఖిలమునకు నడి నాళమందున్న
వేగుచుక్క వంటి వెలుగు;దిక్కు
వెలుగు కన్న దిక్కు వేరెవ్వరున్నారు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
ఈ విశ్వమంతా వ్యాపించి ఉన్న దైవజ్యోతి సర్వసృష్టికి మూలం. ఆ పరమాత్మ కాంతికి మించిన శక్తి మరొకటి లేదు.
పద్యము – 206
రామనామ పఠనచే మహి వాల్మీకి
పరగ బోయయయ్యు బాపడయ్యె;
కులము ఘనము గాదు, గుణము ఘనంబురా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
వాల్మీకి మొదట దొంగ అయినప్పటికీ, రామనామ స్మరణతో మహర్షిగా మారాడు. గొప్పది కులం కాదు; మంచి గుణాలే మనిషిని మహోన్నతుడిగా నిలబెడతాయి.
పద్యము – 207
కలిమి గల్గనేమి కరుణ లేకుండెనా,
కలిమి యేల నిలుచు కర్ములకును?
తేనె గూర్చి ఈగ తెరువున బోవదా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
సంపద ఉన్నా దయ లేకుంటే ఆ సంపద నిలవదు. సంపదకు కరుణ, దానం, సద్గుణాలు తోడైతేనే అది సమాజానికి మేలు చేస్తుంది.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన ఇంద్రియనిగ్రహం, ఆత్మజ్ఞానం, దైవతత్వం, గుణప్రాధాన్యం మరియు కరుణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరించాడు. కులం, సంపద, చదువు కంటే సద్గుణాలు మరియు ఆత్మవికాసమే మానవుని నిజమైన మహిమ అని బోధించాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )