శ్రీకృష్ణదేవరాయల అష్టదిగ్గజాలు
Ashtadiggajas of Sri Krishnadevaraya – Telugu Literary Gems
విజయనగర సామ్రాజ్యపు మహారాజు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు (1509–1529) ఆస్థానంలో ఎనిమిది మంది ప్రముఖ తెలుగు కవులు ఉన్నారు. వీరిని “అష్టదిగ్గజాలు” అని పిలుస్తారు.
📚 అష్టదిగ్గజాల జాబితా
-
అల్లసాని పెద్దన
👉 ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు
👉 రచన: మనుచరిత్ర -
నంది తిమ్మన
👉 రచన: పారిజాతాపహరణము -
మడయ్యగారి మల్లన
👉 రచన: రాజశేఖర చరిత్ర -
ధూర్జటి
👉 రచన: శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం -
అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
👉 పాండిత్య కవి -
పింగళి సూరన
👉 రచన: కాళాపూర్ణోదయం -
రామరాజభూషణుడు
👉 అలంకార శాస్త్ర కవి -
తెనాలి రామకృష్ణుడు
👉 వికటకవి
👉 రచన: పాండురంగ మహాత్మ్యం
👑 శ్రీకృష్ణదేవరాయలు
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు స్వయంగా గొప్ప కవి. ఆయన రచించిన ప్రసిద్ధ గ్రంథం:
📖 ఆముక్తమాల్యద
| కవి | ప్రసిద్ధ రచన |
|---|---|
| అల్లసాని పెద్దన | మనుచరిత్ర |
| నంది తిమ్మన | పారిజాతాపహరణము |
| మడయ్యగారి మల్లన | రాజశేఖర చరిత్ర |
| ధూర్జటి | శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం |
| అయ్యలరాజు రామభద్రుడు | సకలకథాసార సంగ్రహం |
| పింగళి సూరన | కాళాపూర్ణోదయం |
| రామరాజభూషణుడు | వసుచరిత్ర |
| తెనాలి రామకృష్ణుడు | పాండురంగ మహాత్మ్యం |
“దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స”
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు
తెలుగు సాహిత్య ప్రముఖులు – కాలక్రమ శ్రేణి
Telugu Literary Personalities – Hierarchy with Years
🕉 ప్రాచీన / భక్తి యుగం
అన్నమయ్య (Tallapaka Annamacharya)
1408 – 1503
పదకవితా పితామహుడు • శ్రీ వెంకటేశ్వర కీర్తనల రచయిత
వీరబ్రహ్మం గారు (Potuluri Veerabrahmendra Swamy)
1608 – 1693
కాలజ్ఞానం రచయిత • తత్వవేత్త
📚 సామాజిక సంస్కరణ యుగం
కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు
1848 – 1919
ఆధునిక తెలుగు గద్య పితామహుడు
గురజాడ అప్పారావు
1862 – 1915
“దేశమంటే మట్టికాదోయ్” కవి • కన్యాశుల్కం రచయిత
చలం (గుడిపాటి వెంకటచలం)
1894 – 1979
స్త్రీ స్వేచ్ఛ భావజాల రచయిత
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
1895 – 1976
జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీత
✍ అభ్యుదయ / ఆధునిక రచయితలు
కొడవటిగంటి కుటుంబరావు
1909 – 1980
సామాజిక వాస్తవిక రచయిత
శ్రీశ్రీ (Srirangam Srinivasa Rao)
1910 – 1983
మహాప్రస్థానం రచయిత • అభ్యుదయ కవి
గోపీచంద్ (Tripuraneni Gopichand)
1910 – 1962
అసమర్థుని జీవయాత్ర రచయిత
జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి (కరుణశ్రీ)
1912 – 1992
భావకవిత్వ కవి
రంగనాయకమ్మ
1939 – Present
స్త్రీవాద రచయిత్రి
బీనాదేవి
20వ శతాబ్దం రచయిత్రి
కాలం రచయిత
1408–1503 అన్నమయ్య
1608–1693 వీరబ్రహ్మం గారు
1848–1919 కందుకూరి వీరేశలింగం
1862–1915 గురజాడ అప్పారావు
1894–1979 చలం
1895–1976 విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
1909–1980 కొడవటిగంటి కుటుంబరావు
1910–1962 గోపీచంద్
1910–1983 శ్రీశ్రీ
1912–1992 జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి
1939–Present రంగనాయకమ్మ
“దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స”
గురజాడ అప్పారావు
CONCEPT ( development of human relations and human resources )
