📖 వేమన భావజాలం
పద్యాలు
29.ప్రేరణ జీగు నోగు మెచ్చు నెనరంగన జ్ఞాని;
భావమిచ్చ మెచ్చు పరమలుబ్ధు;
పంది బురద మెచ్చు పన్నీరు మెచ్చునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
29 తాత్పర్యము
జ్ఞాని మంచి భావాన్ని ఇష్టపడతాడు. కానీ అత్యంత లోభి వ్యక్తి ధనాన్నే గొప్పగా భావిస్తాడు. పంది బురదను ఇష్టపడినట్లే, దురాశపరుడు ఉన్నతమైన విలువలను ఆస్వాదించలేడని వేమన చెప్పాడు.
30.సామజిక U గంగ పారుచుండు కదలని గతితోడ;
మురికి బారుచుండు మ్రోతతోడ;
దాత యోర్చినట్ల ధముడోర్వగా లేడు।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
30. తాత్పర్యము
గంగా నది ప్రశాంతంగా ప్రవహిస్తుంది; కానీ మురికినీరు శబ్దం చేస్తూ ప్రవహిస్తుంది. అలాగే గొప్ప దాత వినయంగా ఉంటాడు, కానీ నీచుడు చిన్న విషయానికే ఆడంబరంగా ప్రవర్తిస్తాడు.
31.ప్రేరణ U కానివాని చేత కాసు వీసములిచ్చి;
వెంట తిరుగుటెల్ల వెర్రితనము;
పిల్లి బట్ట కోడి పిలిచిన పలుకునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
31. తాత్పర్యము
మనకు ఉపయోగం లేని వ్యక్తుల వెనుక ధనం ఖర్చు చేస్తూ తిరగడం మూర్ఖత్వం. పిల్లి పిలిస్తే కోడి దగ్గరకు రానట్లే, దురాశపరుల దగ్గర నిజమైన ప్రేమ లేదా సహాయం దొరకదని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.
32.సామజిక U పిసినిదాని యింట పీనుగు వెడలిన;
కట్టకోలలకును కాసులిచ్చి;
వెచ్చమాయనంచు వెక్కి వేక్కేడ్చురా ।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
32.తాత్పర్యము
లోభి మనిషి ఇంట చిన్న ఖర్చు జరిగినా దానిపైనే బాధపడతాడు. అతి పిసినారితనం మనిషిని హాస్యాస్పదుడిగా మారుస్తుందని వేమన వ్యంగ్యంగా చిత్రించాడు.
భావసారం
ఈ పద్యాలు ధనలోభం మనిషిని నీచ స్థితికి తీసుకెళ్తుందని, నిజమైన గొప్పతనం వినయంలో ఉంటుందని, మరియు పిసినారితనం చివరకు హాస్యాస్పదమవుతుందని తెలియజేస్తాయి.
