వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
13.వ పద్యం
లోభ మోహములను, ప్రాభవములు దప్పు,
తలచిన పసులెల్ల ధప్పి చనును;
తామొకటి దలచిన, దైవమొక్కటి దల్చు.
తాత్పర్యం
మనిషి లోభం, మోహం, అధికార మదంతో ఎన్నో ప్రణాళికలు వేసుకుంటాడు. కానీ అతడు అనుకున్నదంతా జరగదు. దైవ సంకల్పమే చివరికి ఫలిస్తుంది. అందువల్ల అహంకారాన్ని విడిచి వినయంతో జీవించాలి.
14.వ పద్యం
వరలు రత్న సమితి, వలె గూర్చు ధాన్యంబు,
జక్క దంచి వండి మిక్కుటముగ్గ,
సుష్టు భోజనముల జూర గానిడు వాడు,
చెప్పనేల? వాడే శివుడు, వేమా!
తాత్పర్యం
ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం పెట్టి తృప్తిపరచడం గొప్ప పుణ్యం. అన్నదానం చేసే వ్యక్తి దైవస్వరూపుడే అని వేమన ప్రశంసిస్తున్నాడు. మానవసేవే మాధవసేవ అనే భావాన్ని ఈ పద్యం తెలియజేస్తుంది.
15.వ పద్యం
ఒకటి క్రిందనొక్కటొనర లబ్ధము బెట్టి,
వలనుగ గుణియింప వరస బెరుగు;
నట్టి రీతినుండునౌ దార్య ఫలములు.
తాత్పర్యం
గణితంలో సంఖ్యలు పెరిగినట్లే, దాతృత్వం చేసిన ఫలితాలు కూడా క్రమంగా పెరుగుతాయి. చిన్న సహాయం చేసినా అది ఎన్నో రెట్లు మంచి ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ఉదారత మనిషిని ఉన్నతుడిని చేస్తుంది.
16.వ పద్యం
అన్నమరుగనతనికన్నంబు బెట్టిన,
పారవేసు దాని ఫలితమేమి?
ధనికునకు నొసంగు దానములటువలె.
తాత్పర్యం
ఆకలి లేని వ్యక్తికి అన్నం పెట్టడం వల్ల ప్రయోజనం ఉండదు. అలాగే అవసరం లేని ధనవంతునికి దానం చేయడం కూడా ఫలహీనమే. దానం నిజంగా అవసరమైన వారికి చేసినప్పుడే దాని విలువ ఉంటుంది.
17.వ పద్యం
ఇరుగు పొరుగు వారికెనయు సంపద జూచి,
తమకు లేదటన్న ధర్మమేమి?
ధర్మమన్న తొల్లి దన్నుక చచ్చిరి,
కర్మఫలము నేడు గలిగె, వేమా!
తాత్పర్యం
ఇతరుల సంపదను చూసి అసూయపడడం ధర్మం కాదు. ప్రతి వ్యక్తి తన కర్మ ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు. ఇతరుల అదృష్టాన్ని చూసి బాధపడకుండా, సత్కర్మల ద్వారా తన జీవితాన్ని మెరుగుపరచుకోవాలని వేమన ఉపదేశిస్తున్నాడు.
భావం
- దైవ సంకల్పం ముందు మానవ అహంకారం నిలవదు.
- అన్నదానం అత్యున్నత దానాలలో ఒకటి.
- ఉదారత ఫలితాలు ఎన్నో రెట్లు పెరుగుతాయి.
- దానం అవసరమైన వారికి చేసినప్పుడే సార్థకం.
- అసూయను విడిచి సత్కర్మలపై దృష్టి పెట్టాలి.
