వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యము 159
పాలనీ డిగింట గ్రోలుచునుండెనా,
మనుజులెల్ల గూడి మద్యమండ్రు,
నిలువదగని చోట నిలువ నిందలు వచ్చు.వి!
తాత్పర్యం:
"మద్యశాలలో నీవు పాలు తాగుతున్నప్పటికీ, చూసేవారు దానిని మద్యమని అనుకుంటారు. అలాగే, ఉండకూడని చోట ఉండే వ్యక్తి, తాను తప్పు చేయకపోయినా అపనిందకు గురవుతాడు."*నీడిగింట -మధ్యశాల
భావం:
మనిషి తన ప్రవర్తనతో పాటు తన పరిసరాలను కూడా జాగ్రత్తగా ఎంచుకోవాలి. చెడ్డవారి సాంగత్యంలో లేదా అనుచితమైన ప్రదేశంలో కనిపిస్తే, నిజంగా తప్పు చేయకపోయినా ప్రజలు అనుమానిస్తారు. మంచి పేరు సంపాదించుకోవడానికి మంచి ప్రవర్తనతో పాటు మంచి వాతావరణం కూడా అవసరం.
నీతి:
ఉండవలసిన చోటే ఉండాలి.
చెడు సాంగత్యాన్ని దూరంగా ఉంచాలి.
మన ప్రతిష్ఠను కాపాడుకోవడానికి ప్రవర్తనతో పాటు పరిసరాల ఎంపిక కూడా ముఖ్యమే.
పద్యము 160
దానమడుగు వాడు ధరలోన నధముండు,
దానమడుగడేని దైవసముడు,
దానమీని వాడు ధన్యుండు కాడయా.వి!
తాత్పర్యం
ఎప్పుడూ ఇతరులను అడుగుతూ జీవించే వాడు అధముడు. ఎవరినీ అడగకుండా స్వశక్తితో జీవించేవాడు దైవసమానుడు. అయితే అవసరంలో ఉన్నవారికి దానం చేసే వాడు అత్యంత ధన్యుడు.
పద్యము 161
తనకు ప్రాప్తి లేక దాతలివ్వరటంచు,
దోషబుద్ధిచేత దూరుటెల్ల,
ముక్కు వంక చూచి ముకురంబు దూరుట.వి!
తాత్పర్యం
తన అదృష్టం లేక దానం దక్కకపోయినా, దాతలను నిందించడం తప్పు. అద్దంలో కనిపించే ముక్కు వంకరను చూసి అద్దాన్నే తప్పుపట్టినట్లే అది.
పద్యము 162
పెక్కు జనుల జంపి, పేదల వధియించి,
డొక్క కొరకు నూళ్లు దొంగిలించి,
ఎక్కడికిని బోవనెరిగి యముడు జంపు.వి!
తాత్పర్యం
ధనవంతులను మోసం చేసి, పేదలను బాధించి, స్వార్థం కోసం దొంగతనాలు చేసినవాడు ఎక్కడికి పారిపోయినా తన పాపఫలితాల నుండి తప్పించుకోలేడు. యమధర్మరాజు అతనికి తగిన శిక్ష విధిస్తాడు.
పద్యము 163
తండ్రికన్న సుగుణి తనయుడు గల్గెనా,
పిన్న పెద్దతనములెన్న దగదు,
వాసుదేవు విడిచి వసుదేవునెంతురా?వి!
తాత్పర్యం
కొడుకు తండ్రికంటే గొప్ప గుణవంతుడు కావచ్చు. వయస్సు ఆధారంగా మాత్రమే గొప్పతనాన్ని నిర్ణయించకూడదు. శ్రీకృష్ణుని మహిమను చూసి ఆయన తండ్రి వసుదేవుని మాత్రమే గొప్పవాడని ఎవరూ అనరు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన స్వాభిమానం, దానగుణం, కృతజ్ఞత, ధర్మబద్ధ జీవనం, మంచి సంతానం గొప్పతనం మరియు సత్సంగతి యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరించాడు. మనిషి తన ప్రవర్తన, గుణాలు మరియు కర్మల ద్వారానే గౌరవాన్ని పొందుతాడని బోధించాడు
