వేమన భావజాలం
వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
56. పద్యం -ఆర్ధిక
పూస పోగులైన పుట్టంబు విడియంబు,
కాయపుష్టి మిగుల గలిగి యున్న,
హీనజాతినైన నిందు రమ్మందురు,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం : మెడలో పూసలమాలలు ధరించి, చెవులకు కుండలాలు పెట్టుకొని, పైవస్త్రం వేసుకొని, నోట తాంబూలం నములుతూ, శరీరపుష్టితో కనిపించే వ్యక్తి ఏ జాతివాడైనా సరే, ప్రజలు అతనిని గౌరవంగా తమ దగ్గర కూర్చోమని ఆహ్వానిస్తారు.
కానీ గడ్డం గీయకుండా, మురికివస్త్రాలు ధరించి, శరీరాన్ని శుభ్రంగా ఉంచుకోకుండా కనిపించే వ్యక్తి ఉన్నత జన్మ కలవాడైనా, అతనిని దూరంగా పంపిస్తారు.
భావం
మనుషులు చాలాసార్లు వ్యక్తి యొక్క గుణగణాలను కాకుండా బాహ్య రూపాన్ని బట్టి గౌరవం ఇస్తారు లేదా తక్కువగా చూస్తారు. ఇది సమాజంలోని పైపై చూపును, రూపానికే ప్రాధాన్యం ఇచ్చే స్వభావాన్ని వేమన విమర్శిస్తున్నాడు.
57. పద్యం -ఆర్ధిక
మాసిన పనితోడ, మలిన వస్త్రము తోడ,
యొడల జిడ్డు తోడ నుండెనేని,
యగ్రజన్ముడైన నట్టె పొమ్మందురు,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం: ఉన్నత వంశంలో జన్మించినవాడైనా పరిశుభ్రత లేకుండా, సంస్కారం లేకుండా ఉంటే గౌరవం పొందలేడు. గౌరవం జన్మతో కాదు, ప్రవర్తనతో వస్తుంది.
58. పద్యం - సామజిక
కొండెగాడు జావ కొంప దనుక బోవు,
వంతుకింతే కాని వగపు లేదు,
కొంకనక్క జావ గొర్రెలేమి టికేద్చు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం: స్వార్థపరుడు తన ప్రయోజనం గురించి మాత్రమే ఆలోచిస్తాడు. ఇతరుల కష్టసుఖాలను పట్టించుకోడు. తోడేలు గొర్రెల బాధను పట్టించుకోనట్లే, స్వార్థి ఇతరుల శ్రేయస్సును గమనించడు.
59. పద్యం - స్త్రీ భావాలు
వాడకురికి తిట్టు, వలదన్న మొరబెట్టు,
ముందు మగని దిట్టు ముసుగు బెట్టు,
గడుసురాలు మగని గంప బెట్టమ్మురా,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం: కుటుంబ జీవితంలో పరస్పర గౌరవం అవసరం. అహంకారం, అవమానం, కఠిన ప్రవర్తన కుటుంబ శాంతిని దెబ్బతీస్తాయి. వినయం, ప్రేమ, పరస్పర అవగాహన కుటుంబానికి బలం.
60. పద్యం - సామజిక
ఆస పాపజాతి యన్నిటికంటెను,
ఆసచేత యతులు మోసపోరే,
చూచి విడుచువారు శుద్ధాత్ములెందును.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం: అత్యాశ అన్ని దోషాలకు మూలం. జ్ఞానులు కూడా ఆశకు లోనైతే తప్పుదారి పడవచ్చు. ఆశను జయించినవారే నిజమైన శుద్ధాత్ములు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన గుణం, పరిశుభ్రత, నైతికత, కుటుంబ సౌహార్దం, ఆశ నియంత్రణ వంటి మానవ విలువలను బోధించాడు. బాహ్య వైభవం కన్నా అంతరంగ శుద్ధి, సద్గుణాలు, స్వార్థరహిత జీవనం మానవుని ఉన్నత స్థితికి చేర్చుతాయని వివరించాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )