వేమన భావజాలం
వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యం - సామజిక
నిజములాడు వాని నిందించు జగమెల్ల,
నిజములాడరాదు నీచు తోను ;
నిజ మహాత్ము గూడి నిజమాడ వలయురా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
సత్యం చెప్పే వారిని ప్రపంచంలోని చాలామంది విమర్శిస్తారు. నీచులతో కలిసి ఉంటే సత్యమార్గం తప్పిపోవచ్చు. అందువల్ల సజ్జనులు, మహాత్ములతో సాంగత్యం చేసి ఎల్లప్పుడూ సత్యమే మాట్లాడాలి అని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
పద్యం -
వెరువ వలె పాపమునకును,
వెరువగ వలె మరణమునకు;
విశ్వములోన మరువగ వలె సంగమముల,
మరి మరువగ వలదు మేలు మహిలో వేమా.
తాత్పర్యం
పాపానికి భయపడాలి. మరణం అనివార్యమని గుర్తుంచుకోవాలి. ప్రపంచంలోని సంబంధాలు, కలయికలు శాశ్వతం కావని తెలుసుకోవాలి. అయితే మంచి పనులను మాత్రం ఎప్పటికీ మరవకూడదు. సత్కార్యాలే మనిషికి నిజమైన సంపద అని వేమన చెబుతున్నాడు.
పద్యం
ఇచ్చకము భువిన వశ్యము,
కుచ్చితమీలోక నింద కోవిదునకునీ;
తుచ్ఛమున హాని వచ్చును,
మచ్చరమే తన్ను జెరుచు మహిలో వేమా.
తాత్పర్యం
అసూయ, ఈర్ష్య, పరనింద వంటి చెడు లక్షణాలు మనిషిని క్రమంగా నాశనం చేస్తాయి. ఇతరులను చిన్నచూపు చూడడం వల్ల చివరికి నష్టమవేది తనకే. మత్సరమే మనిషి పతనానికి ప్రధాన కారణమని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.
పద్యం - సామజిక
కోతి బట్టి తెచ్చి కొత్త పుట్టము గట్టి,
కొండముచ్చులెల్ల గొలిచినట్లు;
నీతి హీనులొద్ద నిర్భాగ్యులుందురు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
కోతిని పట్టుకుని అందమైన అలంకారాలు చేసినా దాని స్వభావం మారదు. అదే విధంగా నీతి లేని వారి వద్ద ఉన్నవారు కూడా గౌరవం పొందలేరు. చెడ్డవారి సాంగత్యం మనిషి జీవితాన్ని దురదృష్టవంతంగా మారుస్తుంది.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన సత్యవచనం, సత్సంగతి, పాపభీతి, సత్కార్యాల ప్రాముఖ్యత, అసూయ దుష్పరిణామాలు మరియు దుష్టసాంగత్యం వల్ల కలిగే నష్టాలను వివరిస్తున్నాడు. మనిషి సత్యం, నీతి, మంచి గుణాలను అలవరచుకొని జీవించాలి అనే సందేశాన్ని అందిస్తున్నాడు.
వేమన నీతి బోధలు – తెలుగు భావం
1. కఠినమైనదైనా నిజం చెప్పేవాడిని లోకమంతా నిందిస్తుంది.
నీచులకు సత్యాన్ని చెప్పడం వ్యర్థం; కానీ మహాత్ములను కలిసినప్పుడు మాత్రం సత్యాన్నే చెప్పాలి.
2. పాపం చేయడానికి భయపడాలి.
మరణం పట్ల గౌరవభయం కలిగి ఉండాలి.
3. భౌతిక బంధాలు, మమకారాలను మరచిపోవచ్చు;
కానీ మనకు చేసిన ఉపకారాన్ని ఎన్నటికీ మరచిపోకూడదు.
4. లోకవ్యవహారంలో మర్యాద చాలా అవసరం.
అయితే కపటత్వం ఎంత తెలివైనవాడికైనా అవమానకరం.
5. నీచత్వం నాశనానికి దారి తీస్తుంది.
ఇతరుల పట్ల దురభిప్రాయం, అసూయ, ద్వేషం చివరకు మన స్వంత వినాశనానికే కారణమవుతాయి.
6. ఒక కోతికి కొత్త వస్త్రం తొడిగితే, ఇతర కోతులు దానిని గొప్పదిగా భావించి పూజిస్తాయి.
అలాగే జ్ఞానం లేని ప్రజలు బాహ్య ఆడంబరాన్ని చూసి అర్హతలేని వారిని గొప్పవారిగా భావిస్తారు.
భావం
సత్యం, కృతజ్ఞత, వినయం, నిజాయితీ మనిషి జీవితానికి మూల సూత్రాలు.
ఉపకారాన్ని మరచిపోకూడదు.
కపటత్వం, ద్వేషం, అసూయలను విడిచిపెట్టాలి.
బాహ్య ఆడంబరాన్ని చూసి మనుషుల విలువను నిర్ణయించకూడదు.
గుణం, జ్ఞానం, సద్భావనలే నిజమైన గొప్పతనానికి ప్రమాణాలు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )