📖 వేమన భావజాలం
33. సామజిక కష్టలోభివాని కలిమి నాశించి
బడుగువాడు దిరిగు పరిణమించు;
తగరు వెంట నక్క దగిలిన చందంబు।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
33.🧠 తాత్పర్యము
అతి లోభి సంపదను ఆశించి బడుగు వాడు తిరుగి చివరకు ప్రాణాన్ని కోల్పోతాడు. . మంట వెంట పరిగెత్తిన నక్క కాలిపోవడం వంటి దుస్థితి బడుగు వానికి కలుగుతుందని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.
34.సామజిక లోభివాని జంప లోకంబులోపల
మందువలదు వేరె మతము గలదు;
పైక మడుగ చాల భగ్గున పడి చచ్చు।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
34.🧠 తాత్పర్యము
లోభికి ప్రత్యేకమైన చికిత్స లేదు. అతని దురాశే అతన్ని నాశనం చేస్తుంది. అధికంగా తినే వ్యక్తి తన భోజనంతోనే అనారోగ్యానికి గురయ్యే విధంగా, లోభి తన ఆశల వల్లే కష్టపడతాడని వేమన చెబుతున్నాడు.
35.సామజిక మాటలెల్ల కల్ల మనసెల్ల దొంగలై మే;టి ప్రాణమింకనేటి బ్రతుకు!
మాట సత్యమైతే మరి శతాయుష్యంబు।
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
35.🧠 తాత్పర్యము
మాటల్లో అబద్ధం, మనసులో కపటం ఉంటే ఆ జీవితం వ్యర్థం. సత్యవచనం మనిషికి దీర్ఘాయుష్షు మరియు గౌరవం తీసుకొస్తుందని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
36.తాత్విక కలిమినాడు నరుడు కానడు మదమున;
లేనినాడు మొదలే లేదు పెట్ట;
కలిమిలేమిలేని కాలంబు గలుగునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ।
36.🧠 తాత్పర్యము
సంపద ఉన్నప్పుడు మనిషి అహంకారంతో ప్రవర్తిస్తాడు; సంపద లేనప్పుడు విలువ కోల్పోతాడు. ధనం మరియు దారిద్ర్యం జీవితంలో మారుతూ ఉంటాయని, ఏ స్థితీ శాశ్వతం కాదని వేమన గుర్తుచేస్తున్నాడు.
📚 సాహిత్య విశేషాలు
- లోభం వల్ల కలిగే నష్టాన్ని ఘాటుగా విమర్శించారు.
- సత్యవచనం మరియు నిజాయితీని గొప్ప విలువలుగా పేర్కొన్నారు.
- సంపద తాత్కాలికమని తాత్వికంగా చెప్పారు.
- ప్రజలకు అర్థమయ్యే ఉపమానాలతో పద్యాలు నిర్మించారు.
🌸 భావసారం
ఈ పద్యాలు లోభం మనిషిని నాశనం చేస్తుందని, సత్యమే నిజమైన ఆయుష్షు అని, మరియు సంపద శాశ్వతం కాదని తెలియజేస్తాయి.
