వేమన భావజాలం
116.శాంతమున సకల కార్యము
సంతోషంబునను బొందు సత్యము జయమౌ;
పంతము చెల్లును; ధర్మజు
డెంతేసి ప్రయాసముల జయించెను, వేమా!X
శాంతి మరియు సహనంతో చేసిన పనులు విజయవంతమవుతాయి. సత్యం చివరకు గెలుస్తుంది. ధర్మబుద్ధి గలవాడు ఎన్నో కష్టాలను ఎదుర్కొన్నా చివరికి విజయం సాధిస్తాడని వేమన చెబుతున్నాడు।తాత్పర్యము
శాంత స్వభావం, సహనం, మరియు సత్యనిష్ఠ మనిషిని విజయపథంలో నడిపిస్తాయి. ధర్మం చివరకు గెలుస్తుందనే విశ్వాసాన్ని ఈ పద్యం తెలియజేస్తుంది।
117.relegious ఉర్వి జనులు పరమ యోగీశ్వరుని జూచి
తెగడు; వారు గాని తెలియ లేరు;
అమృతమాది రుచుల హస్తమే మెరుగును?
లోకంలోని సాధారణ మనుషులు పరమయోగిని అర్థం చేసుకోలేరు. అమృత రుచిని అనుభవించినవారికే దాని విలువ తెలిసినట్లే, ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం పొందినవారికే నిజమైన తత్వం తెలుస్తుందని వేమన భావం।
తాత్పర్యము
అనుభవించినవారికే నిజమైన జ్ఞానం విలువ తెలుస్తుంది. లోతైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి సాధారణ దృష్టికి అందదు।
118. తాత్విక పురుషుడెన్ని గతుల బుట్టింది మొదలుగ
పాప చింత జేయ పామ రమున;
మదిని గుంటి కుక్క మాంసము దిన్నట్లు।
మనిషి పాపకార్యాల గురించి నిరంతరం ఆలోచిస్తూ ఉంటే అతని మనస్సు క్రమంగా కుళ్లిపోతుంది. అది కుక్క మాంసం తిన్నట్లుగా హీనస్థితికి దారితీస్తుందని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు।
తాత్పర్యము
ప్రతికూల ఆలోచనలు మనస్సును నశింపజేస్తాయి. మంచి ఆలోచనలు, సత్సంగం మరియు ధర్మబుద్ధి మనిషి వికాసానికి అవసరం