వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
125. పరుల దత్తమి ట్లు పాలన జేసిన...
పద్యము:
పరుల దత్తమి ట్లు పాలన జేసిన,
నిల స్వదత్తమునకుని నుమడించు;
నవని పరుల దత్తమపహరించిన,
స్వదత్తంబు నిష్ఫలంబు; ధరణి వేమ.
తాత్పర్యము:
ఇతరులు దానం చేసిన ఆస్తిని కాపాడినవాడు తన దానానికి కూడా ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
కానీ ఇతరుల దానాన్ని అపహరించినవాడి స్వంత దానం కూడా నిష్ఫలమవుతుంది.
126. తనదు దానమవని తన కూతురి సమంబు...
పద్యము:
తనదు దానమవని తన కూతురి సమంబు,
తండ్రి దానమేల్ల తనకు తోడు;
అన్యులిచ్చు దానమది తల్లి వంటిది.
తాత్పర్యము:
తాను చేసిన దానం తన కూతురి వంటిది.
తండ్రి చేసిన దానం కొంతవరకు సహాయపడుతుంది.
కానీ ఇతరులు చేసిన దానం తల్లి ప్రేమవలె గొప్పది.
127. గతము చేసినట్టి కర్మబంధములన్ని...
పద్యము:
గతము చేసినట్టి కర్మబంధములన్ని,
పరిసిపోవు సత్యగురుని వలన;
కుమ్మరికొక యేడు గుదియకు నొకనాడు.
తాత్పర్యము:
"పూర్వజన్మలలో చేసిన కర్మల వల్ల మనకు ఏర్పడిన బంధాలన్నింటినీ సత్యాన్ని బోధించే సద్గురువు తొలగించగలడు. అందుకే ఒక సామెత ఉంది: 'కుమ్మరికి ఒక సంవత్సరం పట్టే పనిని, గద ఒక రోజులోనే పగులగొడుతుంది.'"
తాత్పర్యం:
మన గత కర్మల ఫలితంగా అజ్ఞానం, మోహం, బంధనాలు ఏర్పడతాయి.
సత్యజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే సద్గురువు ఉపదేశం ఆ అజ్ఞానాన్ని వేగంగా తొలగించే శక్తి కలిగి ఉంటుంది.
"కుమ్మరికి సంవత్సరం – గదకు ఒక రోజు" అనే సామెత భావం ఏమిటంటే, ఎంతో కాలం శ్రమించి తయారైన దానిని ఒక బలమైన దెబ్బ క్షణంలో మార్చివేయగలదు. అలాగే, నిజమైన జ్ఞానం అజ్ఞాన బంధాలను ఒక్కసారిగా ఛేదించగలదు.
భావం:
"సద్గురువు బోధించిన సత్యజ్ఞానం అనేక జన్మల కర్మబంధాలను కరిగించే మహాశక్తి. అజ్ఞానాన్ని తొలగించే జ్ఞానమే నిజమైన విముక్తికి మార్గం."
128. జాతులందు మిగుల జాతి యేదెక్కువో...
పద్యము:
జాతులందు మిగుల జాతి యేదెక్కువో?
యెరుక లేక తిరుగ నేమి ఫలమో?
యెరుక గలుగు వాడే హెచ్చైన కులజుండు.
తాత్పర్యము:
ఏ జాతి గొప్పదో అని వెతకడం వ్యర్థం.
నిజమైన గొప్పతనం జ్ఞానంలో ఉంటుంది.
జ్ఞానం కలిగినవాడే ఉన్నత కులానికి చెందినవాడిగా భావించాలి.
భావము
ఈ పద్యాలలో వేమన దానం యొక్క మహిమను, గురువు ప్రాముఖ్యతను, మరియు జ్ఞానమే నిజమైన కులమని బోధించాడు. ఇతరుల సంపదను కాపాడాలి, సత్యగురువును ఆశ్రయించాలి, జాతి కంటే జ్ఞానం గొప్పదని గ్రహించాలి.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )