వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యము 33
ధర్మమునకు కీడు దలచిన వాడు,
తా దుష్టమార్గుడగును, దోవ చెడును;
గురువు పత్నిని గావయ గోరెడు వాడు,
తా మొదలు సెడును, జూడ మొనసి వేమ.
తాత్పర్యం
ధర్మానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించేవాడు తానే చెడ్డ మార్గంలో పడతాడు. ముఖ్యంగా గురువు భార్యపై దురాశ కలిగినవాడు తన పతనానికి తానే కారణమవుతాడు. అనైతిక ఆలోచనలు వ్యక్తిని నాశనానికి దారితీస్తాయి.
భావం
ధర్మాన్ని కాపాడాలి. గురువులను, పెద్దలను గౌరవించాలి. దురాశలు మనిషిని పతనానికి దారితీస్తాయి.
పద్యము 34
అలయ చేసి మలచి యడిగెండ్లు మలిగెండ్లు,
తిరి ఫెమి డెడు , కటిక దేబెలెల్ల,
నెలమి మన్ను దినెడు నెర్రలౌదురు సుమీ.
తాత్పర్యం
"ధాన్యాన్ని శుభ్రం చేసిన తర్వాత మిగిలే పనికిరాని పొట్టు, చెత్తను మాత్రమే దానమని ఇచ్చే నీచులు, నిజమైన దాతలు కారు. అలాంటి విలువలేని కృపణులు తమ తదుపరి జన్మలో వానపాములుగా (భూమిలో పాకే పురుగులుగా) పుడతారని చెప్పబడింది."
భావం: దానం అనేది పనికిరాని వస్తువులను వదిలించుకోవడం కాదు. ఉత్తమమైనదాన్ని, హృదయపూర్వకంగా, అవసరమైన వారికి ఇవ్వడమే నిజమైన దానం. స్వార్థంతో లేదా నిరుపయోగమైన వస్తువులను దానమని ఇచ్చే వారికి పుణ్యం లభించదని ఈ నీతి బోధిస్తుంది.
పద్యము 35
మత్సరంబు, మదము, మమకారమనియెడి
వ్యసనములను దగిలిమసల బోక ,
పరులకు పకరించి, పరము నమ్మికనుండి,
యొనగుచుండురాజయోగి, వేమ.
తాత్పర్యం
అసూయ, అహంకారం, మమకారం వంటి దుర్గుణాలను విడిచిపెట్టి, ఇతరుల పట్ల ప్రేమతో, పరమాత్మపై విశ్వాసంతో జీవించేవాడే నిజమైన రాజయోగి.
భావం
మనస్సులోని దుర్గుణాలను తొలగించి, ప్రేమ, విశ్వాసం, వినయంతో జీవించడం ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతికి మార్గం.
పద్యము 36
దానధర్మములును, దయయు, సత్వము, నీతి,
వినయ, ధైర్య, ధుర్య, వితరణములు,
రాజుపాలిటికవి రాజయోగంబులు, వేమ.
తాత్పర్యం
దానం, దయ, సత్యం, నీతి, వినయం, ధైర్యం, ఉదారత వంటి గుణాలు రాజుకు అలంకారాలు. ఇవే నిజమైన రాజయోగానికి పునాదులు.
భావం
నాయకత్వం అంటే అధికారమే కాదు. సద్గుణాలు, ప్రజాహితం, దయ, ధర్మం కలిగి ఉండటం. ఇవే వ్యక్తిని గొప్పవాడిగా నిలబెడతాయి.
సారాంశం
ఈ పద్యాలలో వేమన ధర్మాచరణ, దురాశల నివారణ, అసూయ-అహంకారాల త్యాగం, దానం-దయ-వినయం వంటి సద్గుణాల ప్రాముఖ్యతను బోధించాడు. నిజమైన గొప్పతనం సద్గుణాలలోనే ఉందని స్పష్టం చేశాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )